I SA/Po 2356/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-04-06
NSApodatkoweWysokawsa
klasyfikacja taryfowakodeks celnytaryfa celnalekśrodek spożywczypreparat witaminowyświadectwo rejestracjidokument urzędowyordynacja podatkowaprawo celne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą klasyfikacji taryfowej preparatu "A", uznając go za lek na podstawie świadectwa rejestracji, a nie środek spożywczy.

Sprawa dotyczyła klasyfikacji taryfowej preparatu "A" importowanego przez Spółkę "A". Organy celne zaklasyfikowały go jako środek spożywczy (kod PCN 2106 90 92 0, stawka 20%), podczas gdy skarżąca twierdziła, że jest to lek (kod PCN 3004 50 10 0, stawka 0%). Kluczowym dowodem okazało się świadectwo rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia, które jednoznacznie kwalifikowało preparat jako lek. Sąd uznał, że organy celne nie mogły dowolnie odrzucić tego dokumentu urzędowego i uchylił zaskarżoną decyzję.

Spór w sprawie dotyczył prawidłowej klasyfikacji taryfowej importowanego preparatu "A". Skarżąca Spółka "A" zgłosiła towar jako lek (kod PCN 3004 50 10 0), podczas gdy organy celne, w tym Dyrektor Izby Celnej, uznały go za środek spożywczy (kod PCN 2106 90 92 0) i nałożyły wyższą stawkę celną. Podstawą decyzji organów celnych było uznanie, że preparat "A", mimo posiadania świadectwa rejestracji jako środek farmaceutyczny, nie spełnia definicji leku w rozumieniu Taryfy celnej, a jego przeznaczenie wskazuje na środek spożywczy lub dietetyczny. Organy celne powoływały się na "Wyjaśnienia do Taryfy Celnej", które sugerowały, że preparaty z witaminami, nawet zarejestrowane jako leki, mogą być klasyfikowane jako środki spożywcze, jeśli nie mają wskazań do leczenia konkretnych chorób. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał jednak, że organy celne nie mogły dowolnie odrzucić urzędowego dokumentu w postaci świadectwa rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia, które jednoznacznie kwalifikowało preparat jako lek. Sąd podkreślił, że dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo potwierdzone, a ich obalenie wymaga przeprowadzenia przeciwdowodu. Organy celne nie wykazały takiego przeciwdowodu, a ich własne rozważania co do składu i przeznaczenia preparatu nie mogły zastąpić dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Sąd zwrócił uwagę, że preparat "A" miał konkretne wskazania terapeutyczne i profilaktyczne, co potwierdzało jego charakter jako leku. W związku z naruszeniem przepisów procesowych, w szczególności art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, preparat zarejestrowany jako lek przez Ministra Zdrowia, posiadający wskazania terapeutyczne i profilaktyczne, powinien być klasyfikowany jako lek w rozumieniu pozycji 3004 Taryfy celnej, a organy celne nie mogą dowolnie odrzucić dokumentu urzędowego potwierdzającego ten status.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że świadectwo rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia jest dokumentem urzędowym o zwiększonej mocy dowodowej, który jednoznacznie kwalifikuje preparat jako lek. Organy celne nie przeprowadziły skutecznego przeciwdowodu, aby podważyć ten status, a ich własne interpretacje nie mogły zastąpić dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Preparat miał wskazania terapeutyczne i profilaktyczne, co potwierdzało jego charakter jako leku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ord.pod. art. 207

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 262

Kodeks celny

k.c. art. 13

Kodeks celny

k.c. art. 65 § § 4 pkt 2 lit. b i c

Kodeks celny

k.c. art. 83 § § 1 i § 3

Kodeks celny

k.c. art. 85 § § 1

Kodeks celny

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej art. § 1

Ord.pod. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 85 § § 1

Kodeks celny

Ustawa o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej

Ord.pod. art. 191

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 85 § § 1

Kodeks celny

p.p.s.a. art. 200

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ord.pod. art. 194 § § 1

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 262

Kodeks celny

Ord.pod. art. 194 § § 3

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 194 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 122

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 187

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 197

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 70 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 65 § § 4

Kodeks celny

k.c. art. 83 § § 3

Kodeks celny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadectwo rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia jednoznacznie kwalifikuje preparat jako lek. Organy celne nie przeprowadziły skutecznego przeciwdowodu do podważenia dokumentu urzędowego. Preparat posiada wskazania terapeutyczne i profilaktyczne, co potwierdza jego charakter jako leku.

Odrzucone argumenty

Preparat nie spełnia definicji leku w rozumieniu Taryfy celnej, a jego przeznaczenie wskazuje na środek spożywczy lub dietetyczny. Wskazania do leczenia konkretnych chorób są kluczowe dla klasyfikacji jako lek.

Godne uwagi sformułowania

Urzędowy dokument w postaci świadectwa rejestracji, wydany przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, w sposób jednoznaczny kwalifikuje importowany preparat jako lek. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo potwierdzone. Organ celny, będąc związany dokumentem urzędowym, zobowiązany jest zatem uznać za udowodnione to, co wynika z jego treści. Nieuznanie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowi naruszenie prawa procesowego.

Skład orzekający

Maria Lorych-Olszanowska

przewodniczący sprawozdawca

Szymon Widłak

członek

Tadeusz Geremek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność dokumentów urzędowych w postępowaniu celnym i podatkowym, zasady klasyfikacji taryfowej towarów, obowiązki organów celnych w zakresie oceny dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji klasyfikacji preparatu "A", ale zasady dotyczące dowodów urzędowych są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między urzędową rejestracją produktu jako leku a jego klasyfikacją celną jako środka spożywczego, podkreślając znaczenie dowodów urzędowych w sporach administracyjnych.

Czy lek zarejestrowany przez Ministerstwo Zdrowia może być traktowany jako zwykły środek spożywczy przez organy celne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 2356/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Maria Lorych-Olszanowska /przewodniczący sprawozdawca/
Szymon Widłak
Tadeusz Geremek
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek As. sąd. Szymon Widłak Protokolant: ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej I. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...], Nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki "A" kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ Sz. Widłak /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ T. M. Geremek
Uzasadnienie
W dniu [...] R. K. działający z upoważnienia importera [...] zgłosił w Urzędzie Celnym w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu m. in. towar o nazwie "A" określając w dokumencie SAD nr [...], że jest to lek i deklarując kod PCN 3004 50 10 0 i stawkę celną 0 %.
W wyniku weryfikacji powyższego zgłoszenia organy celne ustaliły, iż preparat został błędnie zaklasyfikowany. W związku z tym Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, art. 13, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c, art. 83 § 1 i § 3, art. 85 § 1 Kodeksu celnego oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej opisu towaru, klasyfikacji taryfowej, stawki celnej oraz określenia kwoty długu celnego, klasyfikując jednocześnie sporny towar o nazwie "A" do kodu PCN 2106 90 92 0, ze stawką celną 20 % i określił łączną kwotę długu celnego na [...] wzywając także Spółkę do uiszczenia odsetek wyrównawczych od dnia powstania długu celnego.
Pismem z dnia [...] strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania Spółka powołała się w szczególności na fakt wpisania spornego preparatu do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych. Dokument ten uznaje przedmiotowy towar za lek, co wyklucza zaliczenie go do środków spożywczych. Ponadto w odwołaniu Spółka zwróciła uwagę na przeznaczenie importowanego preparatu w konkretnym celu m. in. profilaktyki osteoporozy
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, art. 262, art. 85 § 1 Kodeksu celnego oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odsetek wyrównawczych i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podkreślił, że "A" w kroplach jest witaminowym preparatem opartym na witaminie C. Z treści ulotek informacyjnych wynika, że stosowany jest profilaktycznie i zapobiegawczo jako uzupełnienie niedoborów witaminy C w organizmie, w stanach zwiększonego zapotrzebowania ustroju na witaminy. Preparat ten zalecany jest w wypadku powstania niedokrwistości, przy oparzeniach, w stanach zapalnych skóry, błon śluzowych, układu oddechowego, przewodu pokarmowego, układu nerwowego, w zakażeniach układu moczowego, kolagenozy, w rekonwalescencji. Winien być podawany jako uzupełnienie diety ubogiej w witaminę C.
W świetle powyższych okoliczności organ drugiej instancji uznał, że właściwym kodem do zaklasyfikowania przedmiotowego towaru jest kod PCN 2106 90 92 0 taryfy celnej. Pozycja 2106 obejmuje: "przetwory spożywcze gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone", a kod PCN 2106 90 92 0 - "pozostałe produkty - nie zawierające tłuszczów mleka, sacharozy, izoglukozy, glukozy lub skrobi lub zawierające mniej niż 1,5% tłuszczu mleka, 5% sacharozy lub izoglukozy, 5% glukozy lub skrobi". Preparat "A" stanowi źródło witaminy C i jest niewątpliwie produktem objętym pozycją 2106 taryfy celnej. Z uwagi na fakt, iż nie zawiera tłuszczów mleka, sacharozy, izoglukozy, glukozy i skrobi, właściwym do jego zaklasyfikowania jest kod PCN 2106 90 92 0 - zgodnie z regułą nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej.
Sugerowana przez skarżącą klasyfikacja taryfowa importowanego preparatu do pozycji 3004 (kodu PCN 3004 90 19 0) jest niewłaściwa. Pozycja 3004 obejmuje bowiem, zgodnie z jej brzmieniem w taryfie celnej: "Leki (z wyjątkiem produktów z pozycji nr 3002, 3005 lub 3006) złożone z produktów zmieszanych lub nie zmieszanych, dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub w opakowaniach do sprzedaży detalicznej". Przedmiotowy preparat nie ma charakteru leku z działu 30 taryfy celnej, ponieważ nie zawiera substancji czynnych leczących choroby (antybiotyki, sulfonamidy, alkaloidy, związki jodu itp.) lub zapobiegających określonym dolegliwościom.
Wprawdzie organ celny zauważył, iż importowany preparat uzyskał świadectwo rejestracyjne Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, jako środek farmaceutyczny, lecz w jego ocenie nie jest to decydujące kryterium o jego taryfikacji do pozycji obejmującej leki. Świadectwo rejestracji, wystawione dla przedmiotowego towaru przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, jest dokumentem koniecznym do uznania go za środek farmaceutyczny, ale nie jest dokumentem wystarczającym (tak jak to sugeruje skarżąca), żeby uznać go za lek, w świetle obowiązującej taryfy celnej.
Zgodnie z Wyjaśnieniami do taryfy, stanowiącymi na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999r. - obowiązujący akt prawny (Dz. U. nr 74, poz. 830) - nie zawsze "preparaty wymienione w urzędowej farmakopei, specyfiki farmaceutyczne itp." są klasyfikowane w taryfie celnej do leków z pozycji 3003 i 3004 (tom. II, str. 604). Oznacza to, że nie wszystkie preparaty posiadające wpis do farmakopei danego kraju są automatycznie klasyfikowane jako "środki farmaceutyczne".
Fakt, iż pozycje 3003 i 3004 obejmują jedynie preparaty do leczenia (a nie do spożywania w celu utrzymania dobrego stanu zdrowia lub dobrego samopoczucia), świadczą chociażby uwagi do Działu 30 taryfy celnej, z których wynika, że dział 30 nie obejmuje "żywności i napojów (takich jak: odżywki dietetyczne, odżywki wzmacniające i dla diabetyków, odżywki uzupełniające, napoje wzmacniające i wody mineralne") - uwaga 1a, "roztworów wodnych olejków eterycznych stosowanych w lecznictwie" -uwaga 1 c, "jak również past do zębów, szamponów itp." (z pozycji od 3303 do 3307) nawet jeśli posiadają właściwości terapeutyczne lub profilaktyczne - uwaga 1 d. Zataryfikowanie preparatu "A" do Działu 30 taryfy celnej byłoby zatem sprzeczne z treścią uwagi nr 1 wyżej wymienionego Działu, jak również sprzeczne z regułą nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, według której "dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalić zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów".
W świetle treści "Wyjaśnień do Taryfy Celnej" (tom II, str. 608) - pozycja 3004 nie obejmuje:
a) produktów żywnościowych dla diabetyków, produktów dietetycznych lub wzmacniających (...), w tym także tych z zawartością witamin, gdyż witaminy należą do środków spożywczych;
b) produktów spożywczych i napojów zawierających substancje o działaniu leczniczym, jeśli substancje te dodaje się wyłącznie celem zapewnienia równowagi żywnościowej, zwiększenia wartości energetycznej, lub odżywczej, czy poprawienia jego smaku, bez odbierania jednak produktowi jego charakteru spożywczego,
c) produktów służących do wykonywania herbatek ziołowych, które mają przynieść ulgę w dolegliwościach lub przyczynić się do poprawy zdrowia i lepszego samopoczucia, ale których napary nie zawierają dawki aktywnego czynnika o działaniu terapeutycznym lub profilaktycznym właściwym dla danej choroby (poz. 2106),
d) dodatków żywnościowych zawierających witaminy i sole mineralne, które są przeznaczone do utrzymania zdrowia lub dobrego samopoczucia, ale nie mają wskazań do użycia w celu zapobiegania lub leczenia chorób i dolegliwości. Produkty te są przeważnie cieczami, lecz mogą również występować w postaci proszku lub tabletek są zwykle klasyfikowane do pozycji 2106 lub do działu 22.
Niniejsza pozycja (3004) obejmuje natomiast preparaty, "w których produkty spożywcze lub napoje są tylko środkiem wspierającym, zaróbką lub środkiem słodzącym dla substancji leczniczych (np. w celu ułatwienia ich przyjmowania)" (tom. II, str. 608). Importowany preparat uznano za odżywkę dietetyczną pomagającą utrzymać organizm w dobrej kondycji fizycznej i psychicznej a przez to zapobiegającą ewentualnym zachorowaniom i dlatego zaklasyfikowano go do pozycji 2106.
W świetle powyższych informacji organ celny stwierdził, iż jakkolwiek przedmiotowy produkt posiada zezwolenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej na jego wprowadzenie do obrotu na polski obszar celny jako środek farmaceutyczny, to w rozumieniu taryfy celnej, stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, nie jest towarem spełniającym wymogi działu 30.
W przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy podkreślił, że nie może i nie zamierza podważać zapisów dokonanych w ustawie z dnia 10 października 1991r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (Dz. U. nr 105, poz.452 ze zm.), ponieważ ustawa ta stanowi obowiązujący akt prawny. Organ celny wskazał na swoistą sprzeczność zaistniałą między zapisami zawartymi w tej ustawie, a zapisami zamieszczonymi w Taryfie celnej, na mocy których, w świetle ustawy o środkach farmaceutycznych - preparat "A" jest lekiem, a w świetle Taryfy - nim nie jest. Stanowi on bowiem odżywkę dietetyczną, która nie ma żadnych wskazań do leczenia lub zapobiegania konkretnym chorobom lub dolegliwościom (typu grypa, angina, zapalenie oskrzeli, płuc, itp.) i w związku z powyższym bezpodstawna byłaby zmiana jego klasyfikacji.
W zaskarżonej decyzji podkreślono, że zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej organ uprawniony jest do swobodnej oceny zgromadzonych dowodów. Powyższa zasada uprawnia organ do ustalania prawdy obiektywnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych. Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza nieograniczonej dowolności w wartościowaniu dowodów i ich selekcji. Jednakże organ uprawniony jest do wyboru faktów, które uznał za udowodnione. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji są przepisy Kodeksu celnego oraz Ordynacji podatkowej. Klasyfikacji taryfowej dokonuje się w oparciu o zapisy zawarte w Taryfie celnej, Wyjaśnieniach do taryfy celnej oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Zatem należało wziąć pod uwagę zapisy w nich zawarte.
Pismem z dnia [...] Spółka "A" wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając decyzji Dyrektora Izby Celnej naruszenie art. 13, art. 85, art. 65 § 4, art. 83 § 3 i art. 85 Kodeksu celnego, postanowień Taryfy celnej oraz art. 121, art. 122, art. 191 i art. 210 Ordynacji podatkowej oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Naruszenie przepisów prawa polega na błędnej interpretacji i zastosowaniu przepisów dotyczących Taryfy celnej, Uwag do Działu 30 Taryfy celnej i Wyjaśnień do Działu 30 oraz pozycji 3004 Taryfy celnej.
Uzasadniając zarzuty skarżąca podała, że zgodnie z przyjętą przez organy celne taryfikacją dla preparatu "A" - kod PCN 2106 90 92 0 znajdzie zastosowanie dla przetworów spożywczych gdzie indziej nie wymienionych ani nie włączonych.
Pozycja 3004 obejmuje - zgodnie z brzmieniem w taryfie celnej - leki złożone z produktów zmieszanych bądź nie zmieszanych dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub opakowaniach do sprzedaży detalicznej. Przedmiotowy preparat został zarejestrowany jako lek przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej.
W treści skargi skarżąca przytoczyła szczegółowy skład oraz zastosowanie preparatu "A" podkreślając, że jest on przeznaczony do użycia w konkretnych celach profilaktycznych i terapeutycznych. Dokładnie "A" jest preparatem stosowanym m. in. w leczeniu oparzeń, stanów zapalnych skóry, błon śluzowych, w leczeniu chorób układu oddechowego, dolegliwości przewodu pokarmowego, chorób układu nerwowego, w zwalczaniu zakażeń układu moczowego lub kolagenozy. Zdaniem skarżącej "A" spełnia wszystkie warunki określone w przytoczonej wyżej pozycji 3004 Taryfy celnej, gdyż stanowi lek przeznaczony do celów terapeutycznych i profilaktycznych ( m. in. stosowany jest w leczeniu i zapobieganiu w/w chorób i dolegliwości), który jest przygotowany w odmierzonych dawkach w opakowaniach do sprzedaży detalicznej. Biorąc pod uwagę skład preparatu oraz jego zastosowanie, zdaniem strony skarżącej, organy celne nie miały uzasadnionej podstawy do uznania, że nie jest on lekiem w rozumieniu pozycji 3004 taryfy celnej. W toku postępowania celnego Spółka przedstawiła materiał dowodowy, który nie dawał podstaw organom celnym do przyjęcia, iż sporny preparat jest produktem spożywczym, bądź też środkiem dietetycznym. Dowolna interpretacja taryfy celnej i swobodna taryfikacja produktów, dokonana została w oderwaniu od bezspornych faktów, co wskazuje na arbitralne działanie organów celnych.
Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie kwestią sporną między stronami jest klasyfikacja taryfowa sprowadzonego w 1999r. preparatu "A". Spór ten powstał w związku z odmienną oceną charakteru towaru - tj. stanu towaru w rozumieniu art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001r., nr 75, poz. 802 ze zm.). Istnieje bowiem zasadnicza rozbieżność co do jego właściwości. Zarówno skarżąca jak i organy celne swoje stanowiska opierają o te same dowody w postaci dokumentów, inna jest jednak ich interpretacja.
Skarżąca Spółka wskazuje, że skład preparatu i związane z tym jego zastosowanie klasyfikuje go do pozycji 3004 jako leku, który może być stosowany w celach terapeutycznych lub profilaktycznych. Dla uznania importowanego preparatu za lek wystarczające są te jego właściwości oraz fakt, że jest on przygotowany w odmierzonych dawkach lub opakowaniach do sprzedaży detalicznej. Nie musi on być stosowany jako wyłącznie lek leczący konkretną, wybraną chorobę - na co wskazują z kolei organy celne.
Stąd też importer stwierdził, że przedmiotowy preparat stanowi lek, natomiast organy celne uznały, iż jest to środek spożywczy. Na poparcie swego stanowiska importer przedłożył dowód w postaci wydanych przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej świadectw rejestracji nr 2593 z dnia 16.06. 1999r., 8012 z 10.11.1998r., 8013 z 10.11.1998r., 8014 z 10.11.1998r. ważnych do dnia 31 lipca 2004r. i do 31 grudnia 2003r. stwierdzających, że środek farmaceutyczny "A" wytwarzany w postaci kropli doustnych i tabletek do ssania przez [...] został wpisany do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych.
Urzędowy dokument w postaci świadectwa rejestracji, wydany przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, w sposób jednoznaczny kwalifikuje importowany preparat jako lek.
Według Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. nr 158, poz. 1047 ze zm.) do pozycji 3004 zostały zaklasyfikowane leki (z wyjątkiem produktów z pozycji 3002, 3005 lub 3006) złożone z produktów zmieszanych lub nie zmieszanych, dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub w opakowaniach do sprzedaży detalicznej.
Skoro strona przedłożyła w toku postępowania przed organami celnymi dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), mające zastosowanie w postępowaniu celnym na podstawie art. 262 Kodeksu celnego, w postaci świadectw rejestracji uznających "A" za lek, organy celne nie mogły ich dowolnie odrzucić. Świadectwo Rejestracji preparatu jako leku wydane przez uprawniony do tego organ stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo potwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości. Zgodnie zatem z powołanym powyżej przepisem dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Organ celny, będąc związany dokumentem urzędowym, zobowiązany jest zatem uznać za udowodnione to, co wynika z jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego, nie przeprowadzając na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Tylko przeprowadzenie przeciwdowodu jest podstawą do nieuznania faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym /por. wyrok z dnia 19 stycznia 2005r. NSA w Warszawie, GSK 1264/04 - niepublikowane/.
W piśmiennictwie prawniczym podkreśla się, że nieuznanie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowi naruszenie prawa procesowego /B. Adamiak, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2004r., str. 665. teza 4/.
Przepis art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego i domniemania zgodności z prawdą, co jednak w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
Organy celne nie przeprowadziły przeciwdowodu dającego podstawę, w świetle prawa celnego, do nie uznania faktu zaliczenia preparatu "A" do leków w świadectwie rejestracji, co stanowi naruszenie prawa procesowego.
Za taki kontrdowód nie może być uznane przytoczenie w zaskarżonej decyzji Wyjaśnień do taryfy celnej, w szczególności z 24 sierpnia 1999r., albowiem takowe w chwili dokonania zgłoszenia celnego nie obowiązywały, a które odnosiły się do tego, że nie zawsze "preparaty wymienione w urzędowej farmakopei, specyfiki farmaceutyczne, itp." są klasyfikowane w Taryfie celnej do leków z pozycji 3003 i 3004. Stwierdzenia te, z uwagi na swoją ogólnikowość wymagałyby wskazania w jakich przypadkach zarejestrowany środek farmaceutyczny nie może być klasyfikowany do leków w rozumieniu taryfy celnej, przy jednoczesnym wykazaniu kontrdowodami (art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej), że taki przypadek zaistniał w konkretnej sprawie. Za takie kontrdowody nie mogą być uznane własne rozważania organów celnych co do tego, że z uwagi na skład i przeznaczenie preparat "A" winien być uznany za środek spożywczy, bowiem te same okoliczności pozwoliły na zaliczenie go do leków w świetle świadectwa rejestracji. Dopóki nie zostanie przeprowadzony dowód przeciwko wspomnianemu dokumentowi, to w ocenie Sądu twierdzenia przeciwko jego osnowie są przedwczesne.
Skoro organy celne innym dowodem również nie wykazały, że preparat "A" jest produktem żywnościowym, spożywczym, dodatkiem żywnościowym lub innym towarem, o którym mowa w Wyjaśnieniach do taryfy celnej, dotyczących pozycji 3004 należało uznać, że odmowa zaliczenia go do tej pozycji była przedwczesna i nastąpiła z naruszeniem art. 194 § 1, art. 122 i art. 187 i art. 197 Ordynacji podatkowej. Rzeczą organów celnych było wykazanie w sposób nie budzący wątpliwości, czy i w oparciu o jakie dowody przyjął, że importowany towar jest przetworem spożywczym oraz dlaczego nie jest lekiem. Pomocnym dla rozstrzygnięcia tej kwestii może być przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego posiadającego specjalistyczną wiedzę w zakresie farmakologii i uzyskanie stanowiska wyspecjalizowanych instytucji, co do charakteru towaru, co umożliwi jego weryfikację. Rzeczą biegłego będzie ocena przeznaczenia, składu i roli jaką spełniają w niej poszczególne składniki.
Odnosząc się do zastosowanej przez organy celne klasyfikacji taryfowej do pozycji 2106 - zgodnie z Wyjaśnieniami do taryfy celnej - Sąd zauważa, że obejmuje ona m.in. następujące przetwory spożywcze pod warunkiem, że nie są objęte jakąkolwiek inną pozycją w Nomenklaturze:
(16) Preparaty często określone jako uzupełnienie diety (food suplements) na bazie ekstraktów roślinnych, koncentratów owocowych, miodu, fruktozy itd. z dodatkiem witamin oraz czasami niewielkich ilości żelaza. Opakowania tych preparatów często zawierają napisy informujące o ich działaniu utrzymującym dobry stan zdrowia lub dobre samopoczucie. Jednakże podobne preparaty przeznaczone do zapobiegania lub leczenia chorób lub dolegliwości są wyłączone (pozycja 3003 lub 3004).
Organy celne w sposób wybiórczy, a przez to nierzetelny uwzględniły powyższy opis, nie odnosząc się do ostatniego jego zdania, z którego wynika możliwość zakwalifikowania do pozycji m.in. 3004 preparatów o działaniu zapobiegawczym (profilaktycznym) i leczniczym.
Rozpatrując niniejszą sprawę należy także zwrócić uwagę na brzmienie przepisów Taryfy celnej obowiązującej od 1 stycznia 2002r. (Dz. U. z 2001r., nr 146, poz.1639). Zmiana polegała m.in. na wprowadzeniu do działu 30 taryfy celnej uwagi dodatkowej 1, która dotyczy pozycji 3004. Uwaga ta, wprawdzie nie odnosi się do niniejszej sprawy, jednak precyzuje, jakie wymogi muszą spełniać ziołowe preparaty lecznicze i preparaty oparte na substancjach aktywnych: witaminach, minerałach itp., aby mogły być zaklasyfikowane do pozycji 3004 Taryfy celnej. Interpretacja do opisanej uwagi dodatkowej do działu 30, dotycząca zawartości w danych preparatach ilości witamin i minerałów w stosunku do zalecanego dziennego spożycia oraz treść komentarza dodatkowego (Wyjaśnienia do Taryfy celnej - str. 2401-2402) mogą być pomocną wskazówką dla wydania opinii przez biegłego odnośnie preparatu "A".
Zasadnym w ocenie Sądu okazał się zarzut strony skarżącej dotyczący bezpodstawnego uznania przez organy celne, iż jednym z elementów wykluczających zaklasyfikowanie przedmiotowego preparatu do kodu PCN 3004 jest brak wskazań do leczenia konkretnych chorób lub dolegliwości. Nie sposób bowiem nie zauważyć, iż preparat "A" ma konkretne wskazanie w leczeniu oparzeń, stanów zapalnych, chorób układu oddechowego, zwalczaniu zakażeń itd. Ponadto żaden przepis Taryfy celnej nie uzależnia klasyfikowania preparatu jako leku od wskazania konkretnych chorób, z których można się wyleczyć stosując wyłącznie dany preparat lub którym można zapobiegać przyjmując wyłącznie dany preparat. Nie ma też znaczenia, w jaki inny sposób można zapobiegać konkretnym chorobom, ważne jest natomiast, aby środek, który jest przedmiotem taryfikacji, miał właściwości lecznicze lub profilaktyczne (zob. wyrok z dnia 8 czerwca 2004r. WSA w Warszawie, V SA 1914/03, LEX nr 158475).
Bezspornym jest, że za prawidłowe zgłoszenie celne odpowiada zgłaszający. Organ celny może natomiast kontrolować zgłoszenie celne w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości, ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane, np. ujawnione w wyniku kontroli. Weryfikacja może rozpocząć się niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia w trybie art. 70 § 1 Kodeksu celnego, czyli przed zwolnieniem towaru, albo też w trybie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, po zwolnieniu towaru. Weryfikacja zgłoszenia celnego polega na ocenie materialnej treści dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz danych zawartych w tym zgłoszeniu, a więc np. faktury, świadectwa pochodzenia, certyfikatu towaru, wskazanego przez zgłaszającego kodu PCN, stawki celnej itp. Decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe może być wydana, jeżeli nie upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Termin ten odnosi się do organu celnego I instancji i w przedmiotowej sprawie został on zachowany. W tym zakresie Sąd dopatrzył się nieprawidłowości polegającej na braku postanowienia o wszczęciu postępowania celnego przez organy celne w niniejszej sprawie.
Mimo tego nie uznano za zasadne tych zarzutów skarżącej, które dotyczyły bezpodstawnego wszczęcia postępowania. Nie doszło bowiem do naruszenia treści art. 65 § 4, czy art. 83 § 3 ustawy Kodeks celny.
Opisane wyżej pozostałe uchybienia organów celnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy prowadzą do uchylenia decyzji w zaskarżonej części. Wobec powyższego uznając, iż decyzja organu II instancji nie odpowiada prawu, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach postanowiono na podstawie przepisu art. 200 cyt. powyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono z mocy art. 152 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ Sz. Widłak /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ T. M. Geremek
K.P.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI