I SA/Po 235/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-05-26
NSApodatkoweWysokawsa
IP BOXinterpretacja podatkowadziałalność badawczo-rozwojowaprace rozwojowetworzenie oprogramowaniaprawa autorskieprawo własności intelektualnejOrdynacja podatkowaustawa o PDOF

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia Dyrektora KIS o pozostawieniu wniosku o interpretację podatkową bez rozpatrzenia, uznając, że organ nieprawidłowo przerzucił ciężar kwalifikacji działalności na wnioskodawcę.

Skarżący R.R. złożył wniosek o interpretację podatkową dotyczącą preferencyjnego opodatkowania dochodów z praw własności intelektualnej (IP BOX). Dyrektor KIS dwukrotnie pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, uznając, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych, w szczególności nie sprecyzował, czy jego działalność polegająca na tworzeniu programów komputerowych stanowi działalność badawczo-rozwojową. WSA w Poznaniu uchylił te postanowienia, stwierdzając, że organ interpretacyjny ma obowiązek dokonać oceny prawnej, a nie przerzucać tego ciężaru na wnioskodawcę.

Sprawa dotyczyła skargi R.R. na postanowienia Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS), które dwukrotnie pozostawiły jego wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej bez rozpatrzenia. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na tworzeniu programów komputerowych i chciał uzyskać interpretację dotyczącą możliwości zastosowania preferencyjnej 5% stawki podatku dochodowego w ramach tzw. IP BOX. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy jego działalność można uznać za badawczo-rozwojową w rozumieniu przepisów ustawy o PDOF, co z kolei odsyłało do definicji prac rozwojowych zawartych w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce. Dyrektor KIS uznał, że skarżący nie przedstawił wyczerpującego opisu stanu faktycznego i nie sprecyzował, czy prowadzi prace rozwojowe, co uniemożliwia wydanie interpretacji. WSA w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że organ interpretacyjny ma obowiązek dokonać oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a nie przerzucać tego ciężaru na wnioskodawcę. Wskazał, że definicje działalności badawczo-rozwojowej i prac rozwojowych, choć odsyłają do innych ustaw, stanowią element prawa podatkowego w kontekście IP BOX i organ interpretacyjny musi je analizować. WSA stwierdził, że Dyrektor KIS błędnie zinterpretował przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące wniosku o interpretację, pozostawiając go bez rozpatrzenia z powodu rzekomych braków formalnych, które w istocie stanowiły żądanie dokonania oceny prawnej przez wnioskodawcę. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ interpretacyjny nie ma prawa pozostawić wniosku bez rozpatrzenia z powodu braku samoistnej kwalifikacji działalności przez wnioskodawcę. Obowiązkiem organu jest dokonanie oceny prawnej i interpretacja przepisów, nawet jeśli odsyłają one do innych ustaw.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ interpretacyjny ma obowiązek dokonać oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a nie przerzucać tego ciężaru na wnioskodawcę. Definicje działalności badawczo-rozwojowej i prac rozwojowych, choć odsyłają do innych ustaw, stanowią element prawa podatkowego w kontekście IP BOX i organ interpretacyjny musi je analizować.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

O.p. art. 14b § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14b § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 169 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14g § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 38

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 40

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 30ca § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 30ca § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 30cb

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.s.w.n. art. 4 § ust. 3

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Pomocnicze

O.p. art. 14h

Ordynacja podatkowa

u.p.a.p.p. art. 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

u.p.a.p.p. art. 74

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny ma obowiązek dokonać oceny prawnej stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a nie przerzucać tego ciężaru na wnioskodawcę. Definicje działalności badawczo-rozwojowej i prac rozwojowych, mimo odesłania do innych ustaw, stanowią element prawa podatkowego w kontekście IP BOX i podlegają interpretacji przez organ. Organ nie może pozostawić wniosku bez rozpatrzenia, jeśli wnioskodawca przedstawił stan faktyczny i swoje stanowisko, a organ ma możliwość dokonania oceny prawnej.

Odrzucone argumenty

Organ KIS argumentował, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku, nie sprecyzował charakteru swojej działalności i oczekiwał od organu dokonania oceny prawnej, co wykracza poza ramy postępowania interpretacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

organ nieprawidłowo przerzucił ciężar interpretacyjny na skarżącego nie można twierdzić, że definicja prac badawczych i rozwojowych nie stanowi przepisu ustawy podatkowej brak jest podstaw do pozostawienia wniosku o wydanie interpretacji bez rozpoznania w sytuacji, gdy konieczność analizy przepisów u.p.a.p.p. jest niezbędna dla dokonania prawidłowej wykładni art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o PDOF

Skład orzekający

Waldemar Inerowicz

przewodniczący

Karol Pawlicki

sędzia

Michał Ilski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie obowiązków organu interpretacyjnego w zakresie oceny prawnej wniosków dotyczących IP BOX, zwłaszcza gdy wymagają one analizy przepisów spoza prawa podatkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację podatkową w kontekście IP BOX i kwalifikacji działalności jako badawczo-rozwojowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące interpretacji podatkowych i obowiązków organów, co jest kluczowe dla podatników korzystających z ulg podatkowych, takich jak IP BOX.

Organ podatkowy nie może przerzucić na Ciebie obowiązku kwalifikacji prawnej działalności – kluczowe orzeczenie WSA ws. IP BOX!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 235/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-05-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Karol Pawlicki
Michał Ilski /sprawozdawca/
Waldemar Inerowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
II FSK 1470/23 - Postanowienie NSA z 2023-09-27
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 3 pkt 2, art. 14b § 1, art. 14b § 3, art. 169 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2021 poz 1128
art. 5a pkt 38, art. 5a pkt 40, art. 30ca ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych -t.j.
Dz.U. 2020 poz 85
art. 4 ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Asesor sądowy WSA Michał Ilski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2023 r. sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 19 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 listopada 2022 r., nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 03 października 2022 r. R. R. (dalej zwany również skarżącym lub wnioskodawcą) wystąpił o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.
Wnioskodawca wskazał, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Głównym przedmiotem tej działalności jest wytwarzanie programów komputerowych. Skarżący realizuje projekty programistyczne począwszy od etapu analizy potrzeb kontrahenta, poprzez projektowanie, implementację, testy, wdrożenie oraz asystę przy uruchomieniach testowych i produkcyjnych. W dalszych etapach świadczone są usługi wsparcia w modernizacji wdrożonych systemów. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej skarżący, na podstawie posiadanej wiedzy z zakresu technologii informatycznych oraz doświadczenia w zakresie przygotowywania rozwiązań związanych z tworzeniem programów komputerowych, realizuje zlecenia programistyczne na rzecz swoich kontrahentów.
Wnioskodawca podzielił swoją działalność na poszczególne etapy: planowanie, analiza i projektowanie oprogramowania, praca nad wytworzeniem programu i jego implementacja oraz integracja oprogramowania z innymi systemami oraz wsparcie wdrożenia aktualizacji systemu.
W ramach zawartych umów skarżący pełniąc funkcję Architekta IT:
– uczestniczy w spotkaniach projektowych, których celem jest podział prac, ustalenie istotnych kwestii dotyczących współtworzonego oprogramowania;
– analizuje potrzeby klienta, jak również potrzeby rynku, na którym ma funkcjonować dane oprogramowanie;
– analizuje wymagania projektowe oraz dobiera technologie, w których projekt będzie implementowany;
– opracowuje rozwiązania dla nietrywialnych zagadnień, które są wymagane do stworzenia danego oprogramowania;
– tworzy projekty struktury architektury oraz architekturę rozwiązania;
– pomaga innym członkom zespołu z napotkanymi problemami, odpowiada na ich pytania oraz przedstawia propozycje rozwiązań napotkanych problemów;
– tworzy dokumentację;
– przygotowuje prototypy w celu weryfikacji wybranych rozwiązań;
– implementuje nowe funkcjonalności;
– analizuje i wdraża poprawki do części systemu niefunkcjonujących prawidłowo;
– udziela wsparcia technicznego kontrahentowi podczas wdrażania i użytkowania oprogramowania.
W wyniku prowadzonych prac powstają programy komputerowe - utwory na gruncie art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1062 z póżn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.a.p.p."). Wnioskodawca twierdzi, że każdy ze wskazanych efektów prac stanowi utwór i jest objęty ochroną w rozumieniu art. 74 wskazanego ostatnio aktu. Wybranie rozwiązań dedykowanych wyłącznie potrzebom danego kontrahenta lub konkretnego użytkownika, kompatybilnych z jego branżą oraz rzeczywistością jego działalności, wskazuje jednoznacznie na niepowtarzalność wytworzonego programu. Pracując nad wytworzeniem oprogramowania skarżący nabywa, łączy, kształtuje i wykorzystuje dostępną aktualnie wiedzę i umiejętności dotyczące narzędzi informatycznych i istniejących programów w celu wytworzenia nowych zastosowań w postaci nowoczesnych i unikalnych systemów i aplikacji. W ramach działalności wnioskodawca zdobywa, poszerza i łączy interdyscyplinarną wiedzę z zakresu tworzenia oprogramowania w celu optymalizacji i dalszego rozwijania stworzonych przez niego systemów i aplikacji. Wytwarzane przez skarżącego oprogramowanie opiera się na indywidualnych, autorskich pomysłach i obejmuje m.in. zaprojektowanie algorytmu, czynność programowania (tworzenia kodu źródłowego) oraz weryfikację, modyfikację i udoskonalanie dostępnych rozwiązań programistycznych. Działania te prowadzone są w metodyczny sposób, czego wymaga specyfika tworzenia programu komputerowego, tj. określenie celu jaki ma on spełniać, ustalenie sposobu dojścia do danego celu (dobór odpowiednich rozwiązań programistycznych oraz technologii), zaplanowanie prac, weryfikacja, zakończenie. Skarżący w ramach działalności gospodarczej prowadzi w sposób systematyczny prace twórcze w celu tworzenia nowych zastosowań przy wykorzystaniu zasobów wiedzy. Działalność ta polega na tworzeniu nowych zastosowań, które wcześniej nie miały miejsca, zarówno w ramach działalności prowadzonej bezpośrednio przez wnioskodawcę, jak i kontrahenta na rzecz którego są realizowane zlecenia programistyczne. Wnioskodawca w ramach bezpośrednio prowadzonej działalności gospodarczej opracowuje nowe programy komputerowe na rzecz danego kontrahenta, czyniąc to z wykorzystaniem aktualnie posiadanej wiedzy i umiejętności, ale niekoniecznie tworzy innowacyjne rozwiązania w wymiarze światowym, gdyż nie weryfikuje on tego w takiej skali. Wyjaśniono również, że oprogramowanie stworzone na rzecz danego kontrahenta powoduje stworzenie zupełnie nowych funkcjonalności, co oznacza, że cecha twórczości jest spełniona. Czynności wykonywane przez wnioskodawcę nie są projektami powtarzalnymi. Każdy nowy program komputerowy wymaga indywidualnego podejścia.
Umowy zawarte pomiędzy skarżącym a danym kontrahentem wskazują, że w zakresie związanym z wytwarzaniem oprogramowania przenoszone są wszelkie prawa autorskie do nich w zamian za wynagrodzenie. Otrzymywane przez skarżącego należności będą przychodem z tytułu sprzedaży majątkowych praw autorskich do programu komputerowego.
Wnioskodawca w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów ponosi wydatki z tytułu: kosztu usługi księgowej i doradczej, kosztu zakupu i użytkowania samochodu, kosztu zakupu sprzętu komputerowego i elektronicznego, składki na ubezpieczenia społeczne, kosztu zakupu wyposażenia biurowego oraz artykułów biurowych, kosztu dokształcenia zawodowego.
Od 18 kwietnia 2020 r. skarżący prowadzi na bieżąco odrębną od podatkowej księgi przychodów i rozchodów szczegółową ewidencję, o której mowa w art. 30cb ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 z późn. zm. – dalej w skrócie: "ustawa o PDOF"). Na koniec każdego okresu rozliczeniowego wnioskodawca ustala dochód z każdego programu komputerowego. Równolegle w tejże ewidencji wyodrębnia się koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 powołanego ostatnio aktu i uwzględnia je we wzorze w celu ustalenia wysokości wskaźnika Nexus, a następnie oblicza podstawę opodatkowania preferencyjną stawką.
Na tle tak przedstawionego opisu stanu faktycznego oraz zdarzeń przyszłych wnioskodawca sformułował następujące pytania:
1) Czy bezpośrednio podejmowana przez niego działalność polegająca na tworzeniu programów komputerowych stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o PDOF?
2) Czy odpłatne przeniesienie prawa autorskiego do programu komputerowego w ramach wykonywanych zleceń programistycznych stanowi sprzedaż kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PDOF, a tym samym czy skarżący osiąga kwalifikowany dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, o którym mowa w art. 30ca powołanego aktu?
3) Czy wydatki ponoszone przez wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na: usługi księgowe i doradcze; zakup i użytkowanie samochodu; zakup sprzętu komputerowego i elektronicznego; składki na ubezpieczenia społeczne; zakup wyposażenia biurowego oraz artykułów biurowych; dokształcenie zawodowe, w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy o PDOF, przy zachowaniu odpowiedniej metodyki alokacji, należy uznać za koszty do obliczenia wskaźnika Nexus, o których mowa w art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 5 powołanego aktu, na potrzeby wyliczenia kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej?
4) Czy w przedstawionym powyżej stanie faktycznym oraz stanowiskach do zadanych pytań możliwe jest zastosowanie stawki opodatkowania 5% do osiągniętego dochodu z praw własności intelektualnej, wyliczonego zgodnie z art. 30ca ustawy o PDOF?
5) Czy część wynagrodzenia skarżącego przypadająca za pełnienie funkcji Architekta IT w przedstawionych projektach jest kwalifikowanym dochodem w rozumieniu art. 30ca ust. 4 w zw. z art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PDOF?
W ocenie wnioskodawcy na postawione przez niego pytania należy udzielić odpowiedzi twierdzących.
Pismem z 17 listopada 2022 r. wezwano skarżącego do uzupełniania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W piśmie tym wezwano wnioskodawcę m. in. do wskazania czy w ramach tej działalności samodzielnie prowadził on albo prowadzi prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 85, z późn. zm. – "p.s.w.n.").
Odpowiedzi na wezwanie udzielono pismem z 19 listopada 2022 r. W wezwaniu tym skarżący stwierdził m. in., że jego zdaniem prowadzona przez niego działalność spełnia cechy prac rozwojowych, o których mowa w art. 4 ust. 3 p.s.w.n.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z 24 listopada 2022 r., nr [...] pozostawił wniosek skarżącego bez rozpatrzenia.
W ocenie organu wyjaśnienia skarżącego nie udzielają jednoznacznych i konkretnych odpowiedzi na pytania postawione w wezwaniu. Stwierdzono, że skarżący w istocie oczekuje od organu wypowiedzenia się w kwestii prowadzenia prac rozwojowych w rozumieniu p.s.w.n. Skarżący nie wskazał również okresów prowadzenia prac rozwojowych, jak i nie wyjaśnił czego dotyczyły/dotyczą te prace. Nie odpowiedziano również na pytania dotyczące wyników prac rozwojowych. Skarżący nie wyjaśnił jak należy rozumieć użyte we wniosku sformułowanie "bezpośrednio podejmowana działalność polegająca na tworzeniu programów komputerowych". Nie wskazano, o jakie konkretnie zadania, w ramach jakich konkretnych umów chodzi. Stwierdzono, że zakwalifikowanie aktywności skarżącego do prac rozwojowych w rozumieniu p.s.w.n. wykracza poza ramy postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej.
Pismem z 25 listopada 2022 r. skarżący wniósł zażalenie na omówione powyżej postanowienie. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie interpretacji indywidualnej.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z 19 stycznia 2023 r., nr [...] utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie z 24 listopada 2022 r.
Stwierdzono, że ocena prowadzonej działalności pod kątem tego, czy stanowi ona badania naukowe lub prace rozwojowe nie może być dokonana w postępowaniu interpretacyjnym. Organ interpretacyjny nie ma narzędzi by potwierdzić lub zanegować, że prowadzona działalność obejmuje prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 p.s.w.n. W toku postępowania interpretacyjnego organ nie ma uprawnień do interpretacji stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego. Ponadto, nie wskazano jakie konkretne programy komputerowe są wytwarzane przez skarżącego oraz czy efekty prac spełniają wszystkie elementy konieczne do uznania ich za utwory w rozumieniu p.s.w.n.
Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na omówione powyżej postanowienie z 19 stycznia 2023 r. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem wydanym w pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa przez doradcę podatkowego oraz wydatku dotyczącego opłaty skarbowej w kwocie [...]zł, według norm przepisanych oraz o rozpatrzenie skargi na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1) art. 14b § 3, art. 14c § 1, art. 14g § 1, art. 14h w zw. z art. 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm. – dalej w skrócie: "O.p.") poprzez utrzymanie w mocy, a przez to zaaprobowanie postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z 24 listopada 2022 r., w którym organ bezpodstawnie przerzucił ciężar interpretacyjny na skarżącego, co sugeruje treść wezwania z 17 listopada 2022 r., a ostatecznie potwierdza wydane postanowienie;
2) art. 120 i 121 § 1 w zw. z art. 169 § 4 O.p. poprzez pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku, mimo że wcześniej w odniesieniu do analogicznych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych, ten sam organ interpretacyjny wydawał interpretacje indywidualne w podobnych przypadkach, merytorycznie rozpoznając wnioski dotyczące, takich zagadnień jak m.in. wypełnianie znamion działalności badawczo-rozwojowej, a tym samym prowadzenie prac rozwojowych lub badań naukowych na gruncie przedmiotowych przepisów ustawy o PDOF odnoszących się do preferencji IP BOX;
3) art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) przez naruszenie zasady równego traktowania obywateli, gdyż organ podatkowy wydawał uprzednio interpretacje indywidualne bez uzależnienia tego od faktu samookreślenia charakteru prowadzonej działalności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Rozstrzygnięcie sporu wymaga dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. W ocenie organu skarżący mimo wezwania nie uzupełnił braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Skarżący kwestionuje powyższe zapatrywanie podnosząc m. in., że pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego nie można zawężać wyłącznie do ustaw zawierających w tytule pojęcie prawa podatkowego.
Rację w sporze należało przyznać skarżącemu.
Skarżący występując o wydanie interpretacji indywidualnej wniósł m. in. o dokonanie wykładni art. 5a pkt 38-40, art. 30ca i art. 30cb ustawy o PDOF. Wnioskodawca w kontekście przepisów powołanego ostatnio aktu zadał m. in. pytanie czy podejmowana przez niego działalność polegająca na tworzeniu programów komputerowych stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 30ca ustawy o PDOF.
Stosownie do postanowień art. 14b § 1 O.p., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zgodnie zaś z postanowieniami art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Z uregulowań przytoczonego przepisu wynika, że to na podmiocie występującym z wnioskiem o wydanie interpretacji spoczywa obowiązek przedstawienia opisu stanu faktycznego lub też opisu zdarzenia przyszłego.
Przez "wyczerpujące przedstawienie zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego", o którym mowa w art. 14b § 3 O.p., należy rozumieć taki opis zaistniałego stanu faktycznego lub też zdarzenia przyszłego, który odnosi się do wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia norm materialnego prawa podatkowego mogących znajdować zastosowanie w realiach przedstawionej sytuacji. Ocena czy w realiach konkretnej sprawy wnioskodawca wywiązał się z obowiązku wyczerpującego przedstawienia opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego musi być dokonywana w ścisłym powiązaniu z przepisami prawa materialnego, o których dokonanie interpretacji zwraca się wnioskodawca. Również w orzecznictwie dostrzega się, że związek pomiędzy normą prawa podatkowego, która ma być "zastosowana" wyznacza zakres niezbędnych ("wyczerpujących") danych jakie we wniosku o udzielenie interpretacji obowiązany jest zawrzeć zainteresowany [tak: wyrok WSA w Łodzi z 27 sierpnia 2015 r., I SA/Łd 622/15].
Wyjaśnić należy, że wprowadzony do polskiego prawa podatkowego 1 stycznia 2019 r. instrument nazywany potocznie "IP Box" to preferencyjna stawka podatku dochodowego. Dzięki niej podatnik, o ile spełni warunki przewidziane w ustawie o PDOF lub ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, może zastosować obniżoną 5-procentową stawkę podatku. Celem skorzystania z omawianej preferencji podatnik musi m. in. osiągać dochody z określonych ustawą kwalifikowanych praw własności intelektualnej a przedmiot ochrony tych praw musi zostać wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
W art. 5a pkt 38 ustawy o PDOF działalność badawczo-rozwojową zdefiniowano jako działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Zgodnie zaś z art. 5a pkt 40 powołanego aktu, prace rozwojowe oznaczają prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 3 powołanego ostatnio aktu, prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
W ocenie Sądu żądanie uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji poprzez jednoznaczne wskazanie, czy skarżący w ramach działalności polegającej na tworzeniu programów komputerowych prowadził albo prowadzi badania naukowe lub prace rozwojowe w istocie oznacza przerzucenie na niego ciężaru interpretacji przepisów prawa podatkowego. Takie postawienie sprawy w istocie bezpośrednio zmierzało do tego, aby to skarżący zakwalifikował swoją działalność jako badawczo-rozwojową lub nie. To zaś przeczy funkcjom, jakie ma spełnić instytucja interpretacji indywidualnych.
Skarżący szczegółowo opisał swoją działalność, a to, czego organ od niego żądał pod postacią żądania uzupełnienia opisu stanowiło w istocie żądanie dokonania oceny prawnej. Czym innym bowiem miałoby być wskazanie przez podatnika, że prowadzi on badania naukowe albo że prowadzi prace rozwojowe.
W istocie oznaczałoby to udzielenie odpowiedzi na to pytanie, które skarżącego nurtowało i stanowiło podstawę i oś jego wątpliwości. To organ powinien ocenić, czy działalność wnioskodawcy obejmuje badania naukowe lub badania rozwojowe, właśnie dlatego, że jest to klucz do stwierdzenia, czy podatnik prowadzi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o PDOF.
W ocenie Sądu organ nie miał podstaw do pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji z tego powodu, że ocena stanowiska wnioskodawcy dotyczyć miała innych przepisów niż przepisy prawa podatkowego.
Organ interpretacyjny nie może uchylić się od wydania interpretacji, podając jako powód to, że wymagałoby to sięgnięcia do ustaw nienależących do prawa podatkowego. Wydanie interpretacji indywidualnej często wymaga nie tylko wykładni wyłącznie prawa podatkowego sensu stricto, zdefiniowanego w art. 3 pkt 2 O.p. Skutki podatkowe niejednokrotnie wynikają z różnych zdarzeń prawnych, zwykle z zakresu prawa cywilnego (prawa zobowiązań, prawa spadkowego, prawa rzeczowego), ale też z zakresu prawa administracyjnego. Wnioskodawca jest uprawniony o wystąpienie o interpretację w związku z każdym takim zdarzeniem. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę opowiada się za szerokim rozumieniem pojęcia "przepisy prawa podatkowego", o którym mowa w art. 14b § 1 O.p., z tym zastrzeżeniem, że przedmiotem indywidualnej interpretacji podatkowej mogą być tylko takie przepisy, które współkształtują daną instytucję podatkowego prawa materialnego [por. wyrok NSA z 15 stycznia 2020 r., II FSK 346/18].
Organ powinien dokonać wykładni przepisów użytych przez ustawodawcę jako "budulec" dla definicji zawartych w art. 5a pkt 38, 39 i 40 ustawy o PDOF. Jest to konieczne, skoro ustawodawca podatkowy skonstruował definicje wykorzystując pojęcia z innych ustaw i wyraźnie do tych ustaw odesłał. Prawo podatkowe wykazuje oczywiste, a w tym wypadku normatywne związki z innymi dziedzinami obowiązującego prawa. Aby odkodować normę prawa podatkowego należy w tym wypadku sięgnąć do p.s.w.n. Skoro podatnik musiałby to zrobić, gdyby chciał na własne ryzyko – bez wystąpienia o interpretację – rozwiać swoje wątpliwości co do prawidłowej kwalifikacji podatkowoprawnej swojej aktywności, to taka sama konieczność ciąży na organie interpretacyjnym, przed którym stanęło zadanie rozwiania wątpliwości podatnika [por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 16 lutego 2021 r., I SA/Bd 31/21; wyrok WSA w Kielcach z 25 marca 2020 r., I SA/Ke 24/20].
Reasumując, skarżący miał prawo zadać pytanie, czy prowadzona przez niego działalność może zostać uznana za badawczo-rozwojową oraz mógł oczekiwać wydania w tym zakresie interpretacji indywidualnej. Jak słusznie wskazano w wyroku NSA z 4 listopada 2010 r., II FSK 1019/09 "w trosce o swoje bezpieczeństwo prawne zainteresowany (wnioskodawca) ma prawo oczekiwać wyjaśnienia przez właściwy organ nasuwającej wątpliwości regulacji ukształtowanej przepisami prawa podatkowego, także wówczas, gdy zazębia się ona z innymi unormowaniami prawnymi".
Należy również mieć na uwadze, że w orzecznictwie NSA ukształtował się pogląd głoszący, że aspekt działalności badawczo-rozwojowej podmiotu występującego z wnioskiem o wydanie interpretacji nie może zostać uznany jako element stanu faktycznego, którego podanie obciąża wnioskodawcę [tak: wyroki NSA z 10 listopada 2022 r., II FSK 731/22; z 04 listopada 2022 r., II FSK 342/22; z 21 października 2022 r., II FSK 274/22; z 12 października 2022 r., II FSK 244/22; z 12 października 2022 r., II FSK 243/22; z 11 października 2022 r., II FSK 207/22; z 11 października 2022 r., II FSK 208/22; z 07 października 2022 r., II FSK 191/22; z 06 października 2022 r., II FSK 197/22; z 06 października 2022 r., II FSK 196/22; z 06 października 2022 r., II FSK 151/22; z 04 października 2022 r., II FSK 1491/21; z 25 maja 2022 r., II FSK 647/21; z 13 stycznia 2022 r., II FSK 1333/21; z 17 grudnia 2021 r., II FSK 1239/21; z 23 listopada 2021 r., II FSK 1049/21]. Organ może jedynie żądać sprecyzowania danych faktycznych dotyczących prowadzonej działalności niezbędnych do ich oceny w kontekście definicji działalności badawczo-rozwojowej. Skoro w ustawie o PDOF ustawodawca posługuje się zwrotem "działalność badawczo-rozwojowa", pojęcie to definiuje w ustawie, choć poprzez częściowe odesłanie do definicji zawartych w innej ustawie (art. 5a pkt 39-40), to nie można twierdzić, że definicja prac badawczych i rozwojowych nie stanowi przepisu ustawy podatkowej [tak: wyrok NSA z 6 września 2022 r., II FSK 102/22, por. również wyrok NSA z 31 maja 2022 r., II FSK 924/21].
W orzecznictwie NSA wskazuje się również, że pojęcia użyte w zawartym w art. 30ca ust. 2 ustawy o PDOF wyliczeniu kwalifikowanych praw własności intelektualnej muszą być analizowane na gruncie właściwych im ustaw w relacji do stanu prawnopodatkowego, gdyż ustawa podatkowa wprost do nich odsyła. Regulacje u.p.a.p.p. podlegają wykładni w toku postępowania interpretacyjnego o tyle, o ile wpływają na interpretację przepisów prawa podatkowego w zakreślonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym. Brak jest podstaw do pozostawienia wniosku o wydanie interpretacji bez rozpoznania w sytuacji, gdy konieczność analizy przepisów u.p.a.p.p. jest niezbędna dla dokonania prawidłowej wykładni art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o PDOF i możliwości zastosowania tej regulacji przez stronę [tak: wyrok NSA z 1 czerwca 2022 r., II FSK 1208/21 oraz wyrok NSA z 01 czerwca 2022 r., II FSK 1017/21].
Podsumowując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że pojęcia użyte przez ustawodawcę w art. 5a pkt 38-40 oraz art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o PDOF współkształtują zasady ustalania dochodu. Nie mogą zatem być one co do zasady elementem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) w rozumieniu art. 14b § 3 O.p. wbrew woli podatnika występującego z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej [tak: wyrok NSA z 10 listopada 2022 r., II FSK 760/22].
Skarżący już na etapie formułowania wniosku o wydanie interpretacji wskazał, że jego zdaniem prowadzona przez niego działalność spełnia kryteria działalności badawczo-rozwojowej. W odpowiedzi na wezwanie organu wnioskodawca wyjaśnił, że uważa, iż prowadzona przez niego działalność w zakresie tworzenia programów komputerowych "wypełnia zawarte w elementach składowych definicji prac rozwojowych", tj. art. 4 p.s.w.n. Opisując stan faktyczny oraz zdarzenia przyszłe wnioskodawca wskazał również, że twierdzi, iż każdy ze wskazanych przez niego efektów prac stanowi utwór i jest objęty ochroną w rozumieniu art. 74 u.p.a.p.p. Weryfikacja powyższych stanowisk wnioskodawcy, w świetle powyższych rozważań należała do obowiązku organu. Organ nie wyjaśnił również w żaden sposób zasadności pytań ukierunkowanych na ustalenie jakie konkretne programy komputerowe wytwarza skarżący. W żaden sposób nie wyjaśniono również zasadności pytań ukierunkowanych na sprecyzowanie co należy rozumieć pod pojęciem bezpośrednio podejmowanej przez skarżącego działalności polegającej na tworzeniu programów komputerowych. Skarżący szeroko opisał okoliczności towarzyszące prowadzeniu przez niego tego rodzaju działalności. Nie wyjaśniono w żaden sposób zasadności pytania ukierunkowanego na ustalenie okresów prowadzenia prac rozwojowych oraz wskazania czego dotyczyły/dotyczą te prace rozwojowe, co było/jest ich celem, jakie czynności obejmowały/obejmują te pracę. W realiach niniejszej sprawy istotne jest to czy tworzone przez skarżącego programy powstały w ramach działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o PDOF, nie zaś jakie konkretnie powstały programy, jakie konkretnie zadania i w jakim okresie oraz w jakich w ramach jakich konkretnie umów zostały podjęte przez skarżącego.
Podkreślić w tym kontekście również należy, że organ interpretacyjny w oparciu o regulacje stosowanego odpowiednio na mocy art. 14h O.p., przepisu art. 169 § 1 tego aktu, uprawniony jest jedynie do żądania uzupełnienia opisu przedstawionego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego o okoliczności istotne z punktu widzenia wchodzących potencjalnie w rachubę norm materialnego prawa podatkowego. W kontekście obszerności wezwania organu z 17 listopada 2022 r. wyjaśnić należy, że wezwanie do uzupełnienia opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego nie może stanowić substytutu postępowania dowodowego realizującego zasadę prawdy materialnej. Jeśli tylko opis stanu faktycznego (lub zdarzenia przyszłego) pozwala na ocenę prawidłowości stanowiska pytającego, w kontekście normy prawa, która będzie stanowiła podstawę owej oceny, organ podatkowy nie powinien wzywać strony w trybie art. 14h w zw. z art. 169 § 1 O.p. do uzupełniania braków wniosku, a w razie ich nieuzupełnienia stosować przepis art. 14g § 1 O.p. [tak: wyrok WSA w Łodzi z 27 sierpnia 2015 r., I SA/Łd 622/15]. Opisując stan faktyczny w celu uzyskania interpretacji to wnioskodawca bierze na siebie odpowiedzialność za jego kompletność i wszelkie nieścisłości. Wyłącznie od jego decyzji zależy, jakie informacje znajdą się w opisie stanu faktycznego [tak: wyrok NSA z 21 stycznia 2016 r., I FSK 1915/14].
Konkludując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie wydane w pierwszej instancji nie odpowiadają prawu. Podawane przez organ powody, mające uzasadniać stanowisko, że wniosek skarżącego nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p., są w ocenie Sądu wynikiem błędnej wykładni tego przepisu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym organ naruszył art. 14g § 1 O.p. w zw. z art. 14h w zw. z art. 169 § 1 O.p. W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organu będzie uwzględnienie wykładni prawa zawartej w niniejszym wyroku oraz dokonanie przez jej pryzmat powtórnej oceny wniosku skarżącego o wydanie interpretacji. Obowiązkiem organu będzie w szczególności przyjęcie, że brak jest przeszkód do wydania interpretacji wskazanych w zapadłych dotychczas postanowieniach.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 4 i 2 powołanego ostatnio aktu. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się: wpis od skargi w kwocie [...]zł, równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie [...]zł należne na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI