I SA/Po 2349/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o nałożeniu sankcji ekonomicznej za sprzedaż wyrobów bez wymaganego certyfikatu, uznając, że organ inspekcji handlowej powinien wydać decyzję administracyjną, a nie jedynie protokół kontroli.
Sprawa dotyczyła nałożenia sankcji ekonomicznej na firmę P. O. za sprzedaż wyrobów budowlanych bez wymaganego certyfikatu bezpieczeństwa. Organy administracji nałożyły sankcję w wysokości 100% wartości sprzedaży. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o badaniach i certyfikacji oraz zasad postępowania. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące charakteru prawnego działań organów inspekcji handlowej i podkreślając potrzebę wydania decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę P. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nakładającą sankcję ekonomiczną za sprzedaż wyrobów (belek stropowych, nadproży, płyt, pustaków) bez wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa. Kontrola wykazała produkcję i sprzedaż tych wyrobów bez certyfikatu, co stanowiło naruszenie ustawy o badaniach i certyfikacji. Organy podatkowe nałożyły sankcję w wysokości 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży. Skarżący kwestionował obowiązek certyfikacji dla wyrobów produkowanych na indywidualne zamówienie oraz zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów NSA, uznał, że organ Inspekcji Handlowej powinien określić ilość i wartość wyrobów objętych uchybieniami w drodze decyzji administracyjnej, a nie jedynie protokołu kontroli. Protokół jest czynnością stwierdzającą stan faktyczny, a nałożenie sankcji powinno nastąpić w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie i kontrola sądowa. W związku z tym Sąd uchylił obie decyzje organów administracji jako naruszające prawo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organ Inspekcji Handlowej, działając na podstawie ustawy o badaniach i certyfikacji, powinien określić ilość i wartość wyrobów objętych uchybieniami w drodze decyzji administracyjnej, a nie jedynie protokołu kontroli. Protokół jest czynnością stwierdzającą stan faktyczny, natomiast nałożenie sankcji wymaga formy decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale siedmiu sędziów NSA, która rozstrzygnęła rozbieżności interpretacyjne. Przyjęto, że protokół kontroli nie jest wystarczający do nałożenia sankcji, a wymagana jest decyzja administracyjna, która zapewnia stronie prawa procesowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.b.i.c. art. 26 § 1
Ustawa o badaniach i certyfikacji
Sankcja ekonomiczna w wysokości 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży wyrobów podlegających obowiązkowej certyfikacji, a nie oznaczonych tym znakiem, stanowi konsekwencję naruszenia przepisów.
u.b.i.c. art. 27 § 1
Ustawa o badaniach i certyfikacji
Podstawa dla organu kontrolującego do wydania decyzji administracyjnej określającej ilość i wartość wyrobów wprowadzonych do obrotu bez wymaganego oznaczenia znakiem bezpieczeństwa.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji naruszającej prawo.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Pomocnicze
u.i.h. art. 27 § 1
Ustawa o Inspekcji Handlowej
Podstawa prawna dla organu Inspekcji Handlowej do wydania decyzji administracyjnej.
Rozporządzenie Ministra Finansów
W sprawie sankcji ekonomicznych za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczonych tym znakiem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ Inspekcji Handlowej powinien wydać decyzję administracyjną, a nie jedynie protokół kontroli, w celu nałożenia sankcji ekonomicznej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego dotycząca braku obowiązku certyfikacji dla wyrobów produkowanych na indywidualne zamówienie (nie została merytorycznie rozstrzygnięta przez sąd).
Godne uwagi sformułowania
protokół kontroli jest tylko opisem ustalonego stanu faktycznego, z którego nie wynikają obowiązki wynik kontroli inspekcji handlowej jest czynnością stwierdzającą obowiązek ilość i wartość wyrobów i usług, których dotyczą uchybienia [...] organ Inspekcji Handlowej [...] określa w drodze decyzji administracyjnej
Skład orzekający
Sylwia Zapalska
przewodniczący sprawozdawca
Gabriela Gorzan
sędzia
Maciej Jaśniewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że nałożenie sankcji ekonomicznych przez Inspekcję Handlową wymaga formy decyzji administracyjnej, a nie protokołu kontroli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży wyrobów bez certyfikatu bezpieczeństwa i interpretacji przepisów ustawy o badaniach i certyfikacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty procedury administracyjnej, nawet w przypadku oczywistych naruszeń prawa materialnego. Pokazuje też, jak orzecznictwo NSA kształtuje praktykę sądów niższej instancji.
“Protokół czy decyzja? Jak formalne błędy mogą uratować firmę przed sankcjami.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 2349/03 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2005-09-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-09-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Gabriela Gorzan Maciej Jaśniewicz Sylwia Zapalska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Sygn. powiązane II FSK 52/06 - Wyrok NSA z 2006-12-12 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 06 września 2005 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sankcji ekonomicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] o nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego P. O. kwotę 4.881,90 (słownie: cztery tysiące osiemset osiemdziesiąt jeden złotych i 90/100 zł tytułem kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/G.Gorzan Uzasadnienie Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Z. G. przeprowadzili w dniach [...], [...] i [...] czerwca 2002 r. kontrole w firmie P. O. "A" - Wytwórnia i Handel w T. i w protokole kontroli stwierdzili, że kontrolowana firma prowadziła między innymi produkcję i sprzedaż belek stropowych SWW 1451-38, nadproży L-300 SWW 1451-39, płyt PWS SWW 1451-66 i pustaków "ALFA" SWW 1451-38 bez wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa B. Celem kontroli było przestrzeganie przez przedsiębiorcę obowiązków wynikających z ustawy z 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz.U. Nr 55, poz. 250). Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w G. W. Delegatura w Z. G. pismem z dnia[...] września 2002 r. zawiadomił Urząd Skarbowy, że właściciel firmy P. O. w okresie od października 2001 r. do [...] maja 2002 r. wyprodukował sprzedał wyroby bez wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa na łączną wartość [...] zł, oraz że załączone materiały przesyła celem wykorzystania stosownie z art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji (Dz.U. Nr 55, poz. 250 z późn. zm.) i rozporządzeniem Ministra Finansów z 11 lipca 2000 r. w sprawie sankcji ekonomicznych za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczonych tym znakiem lub nie spełniających innych wymagań, a także za wykonanie usług nie spełniających odpowiednich wymagań (Dz.U. z 2000 r. Nr 55, poz. 661). Postanowieniem z dnia [...] 2003 r. Urząd Skarbowy wszczął z urzędu postępowanie wobec właściciela firmy "A" P.O. w sprawie określenia zobowiązania z tytułu sankcji ekonomicznej za okres od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. w związku z kontrolą przeprowadzoną przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Z. G., zakończoną protokołem z dnia [...] czerwca 2002 r. Decyzją z [...]Urząd Skarbowy określił P. O. zaległość z tytułu sankcji ekonomicznej za okres od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wyraził pogląd, że sprzedaż wyrobów podlegających obowiązkowej certyfikacji na znak bezpieczeństwa, bez uzyskania odpowiednich certyfikatów narusza art. 13 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji powołanej powyżej. Konsekwencją tego naruszenia jest sankcja ekonomiczna stanowiąca 100 % sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów, podlegające wysłaniu na rachunek właściwego Urzędu Skarbowego, a to w myśl art. 26 ust. 1 cyt. ustawy. Z powyższą decyzją nie zgodził się P. O. właściciel firmy "A" i zarzucił naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy z 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji oraz podkreślił, że wyroby produkował i sprzedawał na indywidualne zamówienie klientów oraz nie był zobowiązany do certyfikacji swoich wyrobów o czym stanowi art. 13 ust. 1 pkt 1 cytow. ustawy. Poza tym wskazał naruszenie zasad prawa procesowego zawartych w art. 120, 121, 122 i 124 Ordynacji podatkowej. Wniesione odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, oraz podzieliła pogląd w niej zawarty. W uzasadnieniu podniosła, że o sposobie postępowania w sprawie przesądza prawny charakter sankcji ekonomicznych. Wobec tego, że P. O. nie dokonał wpłaty sankcji ekonomicznej mimo informowania przedsiębiorcy o obowiązku jej zapłaty to zgodnie z protokołem kontroli zapis w punkcie VI (k. [...] akt podatkowych tom I) organ podatkowy był zobligowany do wydania decyzji określającej wysokość zaległości z tytułu sankcji ekonomicznej. Powyższą decyzję zaskarżył pełnomocnik P. O. radca prawny M.W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu skargą opartą na zarzucie prawa materialnego przepisów powołanych w decyzji jako podstawy prawnej i domagała się uchylenia obu decyzji organu I i II instancji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosi o oddalenie skargi, ponieważ podniesione zarzuty nie znajdują uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 ustawy 30 stycznia 2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie sądowe nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270). Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) - prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrole zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem. Sąd administracyjny I instancji zgodnie z zasadą oficjalności (art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszym rzędzie jest zobowiązany z urzędu do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji publicznej natomiast z drugiej strony musi mieć na uwadze zakaz pogorszenia sytuacji prawnej skarżącej spółki (zakaz reformationis in peius). Przepis art. 27 ust. 1 ustawy z 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz.U. nr 55, poz. 250 ze zm.) w praktyce orzeczniczej nastręcza trudności interpretacyjne co do charakteru prawnego czynności i uprawnień organów kontroli inspekcji handlowej, a sformułowania w nim zawarte są wieloznaczne i niejasne. W praktyce orzeczniczej, odnośnie interpretacji powyższego przepisu zarysowały się dwa wykluczające się stanowiska co do charakteru działań podejmowanych przez organy kontroli handlowej w następstwie ujawnienia naruszenia przez przedsiębiorcę zasad, o jakich mowa w art. 26 ust. 1 i 2 powyżej cytowanej ustawy. Jedno z tych stanowisk wyprowadza z art. 27 ustawy w zestawieniu z jej art. 26 ust. 1 i 2 podstawę dla organu kontrolującego do wydania decyzji administracyjnej, określającej ilość i wartość wyrobów wprowadzonych do obrotu bez wymaganego oznaczenia znakiem bezpieczeństwa bądź wyprodukowanych niezgodnie z tym znakiem. Drugie ze stanowisk, przy ocenie, że wykonanie obowiązku zawartego w art. 26 ust. 1 i 2 analizowanej ustawy jest wprost skierowane do przedsiębiorcy, który narusza jej postanowienia, wyprowadza z tego wniosek, że jest to obowiązek wynikający z mocy prawa, a działanie organu kontroli kończy się wynikiem kontroli określającym ilość i wartość towarów, których dotyczą uchybienia. Według tego stanowiska wynik kontroli inspekcji handlowej jest czynnością stwierdzającą obowiązek, o jakiej była mowa w art. 16 ust. 1 pkt.4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (po dniu 1 stycznia 2004 r. art. 3 § 2 pkt.4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), która po wyczerpaniu środka przewidzianego w art. 34 ust.3 ustawy o NSA ( a obecnie art. 52 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) może być zaskarżona w drodze skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozbieżności, a mianowicie czy organ inspekcji handlowej oprócz protokołu z kontroli zawierającego stwierdzenie uchybień oraz określenie ilości i wartości wyrobów powinien wydać decyzję, która chroniłaby prawa procesowe strony (przedsiębiorców) zostały ostatecznie rozstrzygnięte w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 8 września 2003 r., sygn. akt OPS 2/03, ONSA 2004 nr 1 poz. 5. W uchwale tej Sąd przyjął, że "ilość i wartość wyrobów i usług, których dotyczą uchybienia wymienione w art. 26 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz.U. Nr 55, poz. 250 ze zm.) organ Inspekcji Handlowej działając na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 1999 r. nr 105, poz. 1205) określa w drodze decyzji administracyjnej i wydanej na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej ustawy o badaniach i certyfikacji". Zdaniem składu orzekającego - orzeczenie określające brak świadectwa certyfikacji na znak bezpieczeństwa - pustaków Alfa, płyt WPS, nadproży L-300 i belek stropowych, o których mowa w ustawie o badaniach i certyfikacji ma charakter decyzji administracyjnej, od której P. O. właścicielowi firmy "A" przysługuje odwołanie i kontrola sądowa. Protokół kontroli jest tylko opisem ustalonego stanu faktycznego, z którego nie wynikają obowiązki wymienione w art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji. Obowiązki takie, a mianowicie w przypadku właściciela firmy "A" sankcja za wprowadzenie do obrotu gospodarczego wyrobu podlegającego oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa została nałożona przez ustawodawcę w trybie decyzji administracyjnej. Z tych zatem względów Sąd obie decyzje organów podatkowych uznał za naruszające prawo i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c", art. 152 i art. 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/G.Gorzan LF
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI