I SA/PO 217/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-04-08
NSAnieruchomościWysokawsa
przekształcenie użytkowania wieczystegoprawo własnościopłata przekształceniowaspółdzielnia mieszkaniowadziałalność gospodarczaprzedsiębiorcanieruchomościprawo administracyjne

Podsumowanie

WSA w Poznaniu oddalił skargę spółdzielni mieszkaniowej, uznając ją za przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą na gruncie przekształconym, co skutkuje 99-letnim okresem opłaty przekształceniowej.

Spółdzielnia mieszkaniowa zaskarżyła decyzję ustalającą 99-letni okres opłaty przekształceniowej, argumentując, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Sądy administracyjne uznały jednak spółdzielnię za przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W konsekwencji skarga została oddalona, a 99-letni okres opłaty został utrzymany.

Sprawa dotyczyła skargi spółdzielni mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza ustalającą 99-letni okres opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Spółdzielnia kwestionowała ten okres, twierdząc, że nie jest przedsiębiorcą i nie wykorzystuje nieruchomości na cele działalności gospodarczej, wnioskując o skrócenie okresu do 20 lat. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznały jednak spółdzielnię mieszkaniową za przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, powołując się na przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego. Sąd podkreślił, że działalność spółdzielni mieszkaniowej, nawet jeśli nie jest nastawiona na zysk, ma charakter gospodarczy i jest zorganizowana. W związku z tym, że spółdzielnia nie złożyła oświadczenia o niewykorzystywaniu nieruchomości na cele działalności gospodarczej w ustawowym terminie, zastosowano 99-letni okres opłaty przekształczeniowej. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, spółdzielnia mieszkaniowa jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, nawet jeśli jej działalność nie jest nastawiona na zysk, a służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz definicji działalności gospodarczej z Prawa przedsiębiorców, wskazując, że zorganizowana działalność zarobkowa, nawet jeśli nie generuje zysku, jest działalnością gospodarczą. Orzecznictwo SN potwierdza gospodarczy charakter działalności spółdzielni mieszkaniowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.p.u.w. art. 1 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

u.p.p.u.w. art. 7 § ust.6-6d

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

p.p. art. 3

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.s.m. art. 1 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych

u.s.m. art. 1 § ust. 6

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Pomocnicze

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółdzielnia mieszkaniowa jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. Nieruchomość objęta przekształceniem jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej przez spółdzielnię. Brak złożenia przez spółdzielnię oświadczenia o niewykorzystywaniu nieruchomości na cele działalności gospodarczej w terminie skutkuje zastosowaniem 99-letniego okresu opłaty.

Odrzucone argumenty

Spółdzielnia mieszkaniowa nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi działalności gospodarczej na gruncie przekształconym. Okres 99 lat opłaty przekształceniowej jest nieprawidłowy, powinien wynosić 20 lat. Organy naruszyły przepisy k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy i uniemożliwienie stronie czynnego udziału.

Godne uwagi sformułowania

Spółdzielnia mieszkaniowa jest zrzeszeniem, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Działalność spółdzielni mieszkaniowej w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych stanowi działalność gospodarczą. Nie można zaaprobować rozróżnienia na działalność spółdzielni mieszkaniowej w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych i "pozostałą działalność", gdyż każdy z rodzajów działalności spółdzielni mieszkaniowej powinien zostać uznany za działalność gospodarczą.

Skład orzekający

Karol Pawlicki

przewodniczący

Izabela Kucznerowicz

członek

Barbara Rennert

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie statusu spółdzielni mieszkaniowej jako przedsiębiorcy na gruncie przepisów o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego i opłatach z tym związanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni mieszkaniowych i interpretacji przepisów o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w kontekście Prawa przedsiębiorców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego statusu spółdzielni mieszkaniowych jako przedsiębiorców i wpływu tej kwalifikacji na wysokość opłat przekształceniowych, co jest istotne dla wielu właścicieli lokali.

Spółdzielnia mieszkaniowa przedsiębiorcą? Sąd rozstrzyga o 99-letniej opłacie przekształceniowej.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Po 217/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert /sprawozdawca/
Izabela Kucznerowicz
Karol Pawlicki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Sygn. powiązane
I OSK 1434/21 - Wyrok NSA z 2024-10-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 77, art. 8, art. 10, art. 79 i art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 139
art.7 ust.6-6d, art. 1 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1292
art.3
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 08 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej w prawo własności nieruchomości oraz ustalenia rocznej opłaty przekształceniowej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] stycznia 2021 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...] wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2020 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] lutego 2020 r. nr [...], w zakresie dotyczącym ustalenia opłaty rocznej z tytułu przekształcenia udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności nieruchomości.
Powyższa skarga została wywiedziona na tle stanu faktycznego sprawy, w której Burmistrz [...] w zaświadczeniu z [...] listopada 2019 r., wydanym na rzecz Spółdzielni potwierdził, że z 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, położonej w [...] przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] z obrębu O. , dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] przekształciło się w prawo własności. W ww. zaświadczeniu organ stwierdził również, że z prawem własności lokali nieujawnionych w powyższej księdze wieczystej, związany jest udział w nieruchomości wspólnej wynoszący [...] części. Wskazanł, że roczna opłata z tytułu przekształcenia na rzecz dotychczasowego właściciela wynosi [...] zł i płatna jest z góry do 31 marca każdego r. (bez odrębnego wezwania) na rachunek bankowy Urzędu Miejskiego w [...] przez okres 99 lat licząc od dnia przekształcenia.
Pismem z [...] stycznia 2020 r. skarżąca wniosła o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalania wysokości kwoty należnej do zapłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności. Skarżąca podważyła okres 99 lat wnoszenia opłaty jako nieprawidłowy wskazując, że Spółdzielnia Mieszkaniowa nie jest przedsiębiorca i złożył wniosek o zmianę tego okresu z 99 na 20 lat. Kolejnym pismem z tego samego dnia skarżąca wniosła o zmianę okresu wnoszenia opłat. W piśmie tym oświadczono, że wskazana w zaświadczeniu nieruchomość nie jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej.
Decyzją z [...] lutego 2020 r. Burmistrz [...]
1. potwierdził, że z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości gruntowej, zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, przekształciło się w prawo własności.
2. wskazał, że prawem własności lokali położonych w budynku przy ulicy [...], nie ujawnionych w powyższej księdze wieczystej, związany jest udział w nieruchomości wspólnej wynoszący [...] części.
3. wskazał, że roczna opłata z tytułu przekształcenia na rzecz dotychczasowego właściciela, wynosi [...] złote i płatna jest z góry do dnia 31 marca każdego roku (bez odrębnego wezwania) na rachunek bankowy Urzędu Miejskiego w [...] przez okres 99 lat licząc od dnia przekształcenia.
4. wskazał, że opłata za rok 2019 w tej samej wysokości płatna jest do dnia 29 lutego 2020 r. Wysokość opłaty stanowi równowartość wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała w dniu przekształcenia;
5. wskazał, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie opłaty przekształceniowej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
W ocenie organu pierwszej instancji wydanym przez niego zaświadczeniem potwierdzono przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności i właściwie określono opłatę przekształceniową jak i okres jej obowiązywania. Wydając zaświadczenie Burmistrz stwierdził, że skarżąca będąc przedsiębiorcą nie złożyła oświadczenia w terminie, o którym mowa w art. 7 ust. 6a, działając na podstawie art. 7 ust. 6c w zw. z ust. 6a pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r. poz. 139 ze zm.; dalej: "u.p.p.u.w.") i ustalił okres obowiązywania opłaty na 99 lat licząc od dnia przekształcenia, biorąc przy tym pod uwagę, że stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego wyniosła 1%. Organ powołał się również na wyrok SN z 26 kwietnia 2006 r., III CZP 21/02 i postanowienie tego sądu z 6 listopada 2002 r., II CK 374/02. Kierując się poglądami wyrażonymi w tych orzeczeniach, oświadczenie skarżącej o niewykorzystywaniu nieruchomości na cele działalności gospodarczej Burmistrz uznał za bezskuteczne.
W odwołaniu skarżąca, wnosząc zmianę zaskarżonej decyzji w zakresie pkt 3 i ustalenie okresu wnoszenie rocznej opłaty przekształceniowej przez 20 lat licząc od dnia przekształcenia, zarzuciła jej naruszenie: art. 7 w zw. z art. 77, art. 8, art. 10, art. 79 i art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."); art. 148 § 2 k.p.a.; art. 7 ust. 6 i 6a u.p.p.u.w.; art. 7 ust. 6d u.p.p.u.w.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej, na wstępie przytoczyło m. in. postanowienia art. 7 ust. 6, 6a 6c u.p.p.u.w. Następnie wskazało, że bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie ma ocena prawidłowości złożonego przez skarżącą oświadczenia o nieprowadzeniu działalności gospodarczej. Odwołując się do orzecznictwa SN stwierdziło, że spółdzielnia mieszkaniowa w zakresie zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie i mieniem nabytym na podstawie ustawy prowadzi działalność gospodarczą. Wprawdzie spółdzielnia mieszkaniowa prowadzi działalność tzw. bezwynikową, nieobliczoną na zysk, jednak w zakresie działalności ukierunkowanej na szeroko pojęte zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych swoich członków musi być traktowana na rynku tak samo jak inni przedsiębiorcy działający bezpośrednio w celu osiągnięcia zysku. W ocenie Kolegium nie można zaaprobować rozróżnienia na działalność spółdzielni mieszkaniowej w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych i "pozostałą działalność", gdyż każdy z rodzajów działalności spółdzielni mieszkaniowej powinien zostać uznany za działalność gospodarczą. Skoro art. 1 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1465; dalej: "u.s.m.") wyraźnie stanowi o "innej" działalności gospodarczej, to wskazuje on tym samym, że spółdzielnia mieszkaniowa prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych oraz inną działalność gospodarczą. Każdy z tych rodzajów działalności jest zaś działalnością gospodarczą, gdyż w przeciwnym razie użycie przez ustawodawcę słowa "innej" mijałoby się z celem. W najnowszym orzecznictwie SN prezentowana jest teza, zgodnie z którą spółdzielnia mieszkaniowa prowadzi działalność gospodarczą jako przedsiębiorca także w zakresie stosunków prawnych ze swoimi członkami. Odwołując się do tego orzecznictwa, SKO stwierdziło również, że spółdzielnię mieszkaniową w stosunkach z gminą należy traktować jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą i jako przedsiębiorcę.
Kierując się powyższym Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji zasadnie zakwestionował prawidłowość złożonego przez skarżącą oświadczenia o niewykorzystywaniu nieruchomości na cele działalności gospodarczej. Działalność spółdzielni mieszkaniowej w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, stanowi działalność gospodarczą. W konsekwencji na uwzględnienie nie zasługiwał wniosek skarżącej o zmianę okresu wnoszenia opłat z 99 lat na 20 lat. Burmistrz rozpatrzył istotne okoliczności sprawy, z uwzględnieniem interesu publicznego oraz słusznego interesu strony. Nieumożliwienie skarżącej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań Kolegium uznało za nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy.
W skardze na opisaną powyżej decyzję Spółdzielnia wniosła o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji w części w jakiej ustala ona okres, w którym konieczne jest uiszczanie opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Ponadto wniosła o zobowiązanie organu pierwszej instancji do wydania decyzji ustalającej okres wnoszenia rocznej opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności na 20 lat licząc od dnia przekształcenia, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie łącznie z innymi sprawami skarżącej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 148 § 2 k.p.a. przez błąd w ustaleniach faktycznych i niewłaściwe uznanie, że zaskarżona decyzja Burmistrza [...] dotyczy nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 ze zm.; dalej: "p.p.");
2. art. 77, art. 8, art. 10, art. 79 i art. 81 k.p.a. przez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy i nieuwzględnienie interesu publicznego oraz słusznego interesu strony, a nadto uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a tym samym uniemożliwienie stronie wzięcia czynnego udziału w sprawie;
3. art. 7 ust. 6 i 6a u.p.p.u.w. przez błędne ustalenie, że zaskarżona decyzja Burmistrza [...] dotyczy nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu P.p.;
4. art. 7 ust. 6d u.p.p.u.w. przez nieuwzględnienie oświadczenia skarżącej o niewykorzystywaniu nieruchomości, której dotyczy decyzja o prowadzeniu działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę SKO, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 2 marca 2021 r., wydanego w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).
W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, na podstawie kryterium jej zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd badał, czy organy prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy art. 7 ust. 6a i ust. 6c u.p.p.u.w. oraz art. 1 ust. 6 u.s.m. i ustaliły skarżącej okres ponoszenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania gruntów we własność na 99 lat.
Zdaniem organów, skarżąca jako spółdzielnia mieszkaniowa jest przedsiębiorcą, a grunt objęty przekształceniem stanowi nieruchomość wykorzystywaną przez nią do prowadzenia działalności gospodarczej. Okoliczności te, w ocenie organów, uzasadniają zastosowanie 99 letniego okresu ponoszenia spornej opłaty.
Według przeciwnego poglądu skarżącej, opłata z tytułu przekształcenia ma charakter stricte związany z poszczególnym lokalem. Skarżąca akcentuje, że w związku z przekształceniem nie działa w charakterze podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, gdyż nie osiąga z tego tytułu żadnego zysku. Ewentualne korzyści osiągają wyłącznie członkowie spółdzielni.
Na tle tak zarysowanego sporu na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.p.p.u.w., z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Jak stanowi zaś art. 7 powołanego aktu, z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę. Wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia.
Regulacje dotyczące okresu ponoszenia omawianej opłaty zostały zawarte m.in. w art. 7 ust. 6 – ust. 6d u.p.p.u.w. Zgodnie z art. 7 ust. 6, opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia. W myśl art. 7 ust. 6a u.p.p.u.w., właściciel gruntu będący przedsiębiorcą, w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424 i 1086), z uwzględnieniem art. 14, może w terminie 3 miesięcy od dnia przekształcenia złożyć właściwemu organowi oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty przez okres:
1) 99 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 1% albo
2) 50 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 2%, albo
3) 33 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 3%, albo
4) w którym suma opłat nie przekroczy wartości rynkowej nieruchomości stanowiącej podstawę ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2 - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, jest wyższa niż 3%.
Przepis art. 7 ust. 6b u.p.p.u.w. stanowi, że właściciel gruntu będący przedsiębiorcą w okresie pozostałym do wnoszenia opłaty w każdym czasie, z uwzględnieniem art. 14, może złożyć nowe oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty stosownie do ust. 6 albo 6a, z uwzględnieniem dotychczas wniesionych opłat. Właściwy organ wydaje zaświadczenie potwierdzające wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty w terminie 30 dni od dnia złożenia nowego oświadczenia. Do zaświadczenia potwierdzającego wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty stosuje się odpowiednio przepis art. 11 ust. 2.
Stosownie do art. 7 ust. 6c u.p.p.u.w., w przypadku gdy właściciel gruntu będący przedsiębiorcą nie złożył oświadczenia w terminie, o którym mowa w ust. 6a, właściwy organ wydaje zaświadczenie i informuje o obowiązku wnoszenia opłaty odpowiednio przez okres, o którym mowa w ust. 6a . Oświadczenie złożone po upływie terminu, o którym mowa w ust. 6a, ale przed doręczeniem zaświadczenia uznaje się za skuteczne.
Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 6d u.p.p.u.w., do zaświadczenia, o którym mowa w ust. 6c, właściwy organ załącza informację o możliwości złożenia wniosku o zmianę okresu wnoszenia opłaty na okres 20 lat, pod warunkiem złożenia przez właściciela gruntu będącego przedsiębiorcą oświadczenia o nieprowadzeniu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców na nieruchomości, której dotyczy to zaświadczenie, lub wniosku o udzielenie pomocy publicznej wraz z dokumentami wymaganymi na podstawie przepisów odrębnych.
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że okres wnoszenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu we własność został uzależniony od tego czy grunt po przekształceniu stanowi własność przedsiębiorcy i czy wykorzystywany jest do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 p.p.
Zgodnie z art. 3 p.p., działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Zorganizowanie, zgodnie z uzasadnieniem projektu p.p., należy rozumieć jako wykorzystanie konkretnych składników materialnych (np. nieruchomości lub ruchomości) lub składników niematerialnych (np. know-how, dobre imię, prawa na dobrach niematerialnych), które są przez daną osobę łączone w sensie funkcjonalno-gospodarczym w jeden uporządkowany kompleks, zdatny do tego, aby przy jego wykorzystaniu można było uczestniczyć w obrocie gospodarczym. Zarobkowy charakter ma działalność, która jest prowadzona w celu (z subiektywnym zamiarem) osiągania zysków, nawet jeżeli de facto dana działalność nie zawsze będzie obiektywnie dochodowa. Przeciwieństwem działalności zarobkowej w tym rozumieniu jest działalność niezarobkowa, czyli taka, której rzeczywistym przeznaczeniem nie jest generowanie czystych zysków, nawet jeżeli w toku jej wykonywania pewne niezamierzone zyski w pewnym momencie de facto się pojawiają. Działalnością wykonywaną w sposób "ciągły" jest natomiast działalność wykonywana regularnie i powtarzalnie. Jako całość działalność ta nabiera charakteru względnie trwałego i stabilnego, nie ograniczającego się do jednorazowych, okazjonalnych czy też sporadycznych przedsięwzięć gospodarczych (por. rządowy projekt ustawy – Prawo przedsiębiorców, VIII kadencja, druk nr 2051, s. 57–58).
W kontekście tych przepisów odwołać należy się do regulacji zawartej w u.s.m. Stosownie do postanowień art. 1 tej ustawy, celem spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu, przy czym spółdzielnia mieszkaniowa nie może odnosić korzyści majątkowych kosztem swoich członków, w szczególności z tytułu przekształceń praw do lokali. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu przedmiotem działalności spółdzielni może być: budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków spółdzielczych lokatorskich praw do znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych; budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków odrębnej własności znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, a także ułamkowego udziału we współwłasności w garażach wielostanowiskowych; budowanie lub nabywanie domów jednorodzinnych w celu przeniesienia na rzecz członków własności tych domów; udzielanie pomocy członkom w budowie przez nich budynków mieszkalnych lub domów jednorodzinnych; budowanie lub nabywanie budynków w celu wynajmowania lub sprzedaży znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu. Według ust. 6 ust. tego przepisu spółdzielnia może prowadzić również inną działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana jest bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w ust. 1 powyższej ustawy.
Spółdzielnie mieszkaniowe w zakresie objętym regulacjami wynikającymi z tej ustawy prowadzą działalność gospodarczą, a zakres tej działalności może być przez spółdzielnię rozszerzony, jeżeli wynikać to będzie z postanowień odrębnych przepisów lub z postanowień statutu takiej spółdzielni. W judykaturze podkreśla się, że spółdzielnia mieszkaniowa jest zrzeszeniem, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Spółdzielnia mieszkaniowa prowadzi działalność gospodarczą polegającą na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków (art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-4 u.s.m.), a ponadto może prowadzić również " inną działalność gospodarczą: (art. 1 ust. 6 u.s.m.), co wskazuje, że ta wcześniejsza działalność - wyszczególniona w art. 1 ust. 2 pkt 1-5 u.s.m. - ma też charakter działalności gospodarczej. Zauważa się także, że w przypadku spółdzielni prowadzenie działalności gospodarczej jest obligatoryjne i stanowi podstawowy cel działania spółdzielni mieszkaniowej, które powinny koncentrować się na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków. Zawieranie z członkami umów o budowę dla nich lokali mieszkalnych oraz spory powstające na tle tych umów dotyczące uzupełnienia wkładu budowlanego pozostają w bezpośrednim związku z prowadzeniem przez spółdzielnię mieszkaniową działalności gospodarczej, polegającej na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków (np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 sierpnia 2017 r., I ACa 2378/15).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie uznaje się za działalność gospodarczą wszystkie czynności wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 2 - 5 u.s.m. Skoro zatem budowanie i nabywanie budynków oraz domów jednorodzinnych w celu ustanawiania na rzecz członków wymienionych w ustawie praw do lokali mieszkalnych lub o innym przeznaczeniu, udzielanie pomocy członkom w budowie budynków lub domów jednorodzinnych, jest działalnością gospodarczą, to jest to jednoznaczne z określeniem sposobu realizowania celu określonego w art. 1 ust. 1 u.s.m. przez dokonywanie czynności stanowiących działalność gospodarczą. Nie stoi na przeszkodzie przyjęciu gospodarczego charakteru tej działalności cel działania spółdzielni pozbawiony cechy osiągnięcia zysku, bo spółdzielnie mieszkaniowe uznaje się powszechnie w doktrynie i judykaturze za podmioty działające not for profit, których działalność gospodarcza nie jest nastawiona na osiągnięcie zysku, lecz na pokrycie kosztów własnymi dochodami (wyrok SN z 28 kwietnia 2018 r., I CSK 386/17, i powołane tam orzecznictwo; powołane wyroki sądów powszechnych i SN dostępne są w informatycznym systemie informacji prawnej LEX).
Wobec powyższego nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy akcentowana w skardze kwestia rozróżnienia działalności spółdzielni mieszkaniowej na sferę "zewnętrzną" i "wewnętrzną" (dotyczącą relacji z członkami spółdzielni). Przyjęcie statusu spółdzielni mieszkaniowej jako przedsiębiorcy na gruncie u.p.p.u.w. i zastosowanie wobec niej mechanizmu ustalenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania gruntów we własność, zostało także zaaprobowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gliwicach z 7 stycznia 2021 r., II SA/Gl 950/20, dostępny na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konkluzji dotychczasowych rozważań Sąd stwierdził, że organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca, jako spółdzielnia mieszkaniowa, mieści się w zakresie zastosowania art. 7 ust. 6a u.p.p.u.w. Za bezzasadny uznać zatem należy zarzut dokonania przez organy błędnych ustaleń faktycznych. Organy prawidłowo zakwestionowały oświadczenie skarżącej o niewykorzystywaniu gruntu objętego przekształceniem na cele działalności gospodarczej. W konsekwencji prawidłowo organy uznały, że opłata z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu we własność powinna być ponoszona przez okres 99 lat. W związku z tym za chybione Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów u.p.p.u.w.
Za bezzasadne należało uznać również zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., w sposób opisany w petitum skargi (art. 77, art. 8, art. 10, art. 79 i art. 81 k.p.a.). Analiza toku postępowania administracyjnego nie pozwala na uznanie, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób istotny dla wyniku sprawy. Zauważyć należy, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała "istotności" zarzucanych naruszeń i ich wpływu na treść zaskarżonych rozstrzygnięć.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę