I SA/Po 2201/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-10-19
NSApodatkoweWysokawsa
VATpostępowanie administracyjneumorzenieuchylenie decyzjiorgan odwoławczysamokontrolaOrdynacja podatkowakontrola skarbowa

WSA w Poznaniu uchylił decyzję Izby Skarbowej o umorzeniu postępowania w sprawie VAT, uznając, że organ odwoławczy powinien rozstrzygnąć sprawę co do istoty.

Spółka z o.o. "A" zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej o umorzeniu postępowania w sprawie podatku od towarów i usług. Spółka zarzucała organowi odwoławczemu naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie jej żądania. WSA w Poznaniu uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów niższych instancji. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji, powinien był rozpoznać sprawę co do istoty, a nie umarzać postępowanie.

Sprawa dotyczyła skargi Spółki "A" sp. z o.o. w P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie podatku od towarów i usług. Wcześniejsze decyzje organów kontroli skarbowej określały Spółce zobowiązania podatkowe, nadwyżki podatku naliczonego do przeniesienia lub zwrotu, a także zaległości wraz z odsetkami. Po wniesieniu odwołania przez Spółkę, Inspektor Kontroli Skarbowej wydał nową decyzję w trybie art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa uchyliła tę decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał kolejną decyzję, od której Spółka wniosła odwołanie. Izba Skarbowa, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. "a" Ordynacji podatkowej, uchyliła decyzję organu I instancji w całości i umorzyła postępowanie, argumentując, że w obrocie prawnym istniały dwie decyzje orzekające co do istoty w tym samym zakresie. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając nieprawidłowość umorzenia i domagając się rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. WSA w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy, stwierdzając naruszenie art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej, powinien był rozstrzygnąć sprawę co do istoty. Powołując się na orzecznictwo NSA, sąd stwierdził, że w okolicznościach sprawy nic nie stało na przeszkodzie, aby Izba Skarbowa rozpoznała sprawę co do istoty. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania oraz wstrzymał wykonanie decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę co do istoty, a nie umarzać postępowanie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w trybie art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej, powinien rozpoznać sprawę co do istoty, a nie umarzać postępowanie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w takiej sytuacji organ odwoławczy powinien rozpatrzyć pierwsze odwołanie i wydać rozstrzygnięcie odnoszące się do decyzji, od której wniesiono to odwołanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Pomocnicze

Ord.pod. art. 226 § § 1

Ordynacja podatkowa

Instytucja samokontroli organu I instancji - organ wydający decyzję może ją uchylić lub zmienić, jeśli odwołanie zasługuje na uwzględnienie w całości.

Ord.pod. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. "a"

Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji w całości i umarza postępowanie.

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit "c"

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, sąd wstrzymuje ich wykonanie.

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w trybie art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej, powinien rozpoznać sprawę co do istoty, a nie umarzać postępowanie.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest - przez wydanie orzeczenia - stworzenie takiego stanu, że w obrocie nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu niezgodny z prawem.

Skład orzekający

Maria Skwierzyńska

przewodniczący

Sylwia Zapalska

członek

Karol Pawlicki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących samokontroli organu odwoławczego (art. 226 § 1) oraz zakresu kontroli sądu administracyjnego (art. 135 P.p.s.a.)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji i kolejnym rozpatrywaniem sprawy przez organ odwoławczy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym, które może mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowań przez organy administracji i sądy. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Błąd organu odwoławczego: umorzenie zamiast rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 2201/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Karol Pawlicki /sprawozdawca/
Maria Skwierzyńska /przewodniczący/
Sylwia Zapalska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Karol Pawlicki(spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2005 r. sprawy ze skargi Spółki "A" sp. z o.o. w P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie podatku od towarów i usług za m-ce od lutego [...]r. do kwietnia za [...] r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzję: Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] roku o nr [...], Izby Skarbowej z dnia [...] r. o nr [...] oraz Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. o nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz spółki "A" sp. z o.o. w P. kwotę 10 zł( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w punkcie pierwszym do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Pawlicki /-/ M. Skwierzyńska /-/ S.Zapalska
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej określił Spółce z o. o. "A" w P. w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do października oraz grudzień [...] r., styczeń i luty [...] r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc, za miesiąc listopad [...] r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika, za miesiące marzec i kwiecień [...] r. zobowiązanie podatkowe, zaległość wraz z odsetkami oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za listopad [...] r., marzec i kwiecień [...] r.
Po wniesieniu przez Spółkę odwołania Inspektor wydał w trybie art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej nową decyzję z dnia [...] r.
Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie zarzucając jej naruszenie art. 226 § 1 Ordynacji poprzez nieuwzględnienie w całości żądania strony.
Decyzją z dnia [...] r. Izba Skarbowa uchyliła decyzję z [...] r. w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu podano, że zgodnie z treścią art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli organ podatkowy, który wydał decyzję, uzna, że odwołanie wniesione przez stronę zasługuje na uwzględnienie w całości, wyda nową decyzję, którą uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Przesłanką zastosowania uregulowanej w powyższym przepisie instytucji samokontroli organu I instancji jest tylko i wyłącznie sytuacja, gdy wniesione dowołanie zasługuje na uwzględnienie w całości.
Kolejną decyzję w sprawie wydał w dniu [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej.
Od tej decyzji Spółka wniosła odwołanie.
Decyzją z dnia [...] r. Izba Skarbowa, działając w oparciu o art. 233 §1 pkt 2 lit. "a" Ordynacji podatkowej, uchyliła decyzję organu I instancji w całości i umorzyła postępowanie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że decyzja z [...] r. wydana została w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, po uchyleniu przez Izbę decyzji z [...] r. W związku zaś z uchyleniem tejże decyzji w obrocie prawnym pozostawała i nadal pozostaje pierwsza decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej z [...] r. W tej sytuacji po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organ I instancji zobowiązany był ustosunkować się do złożonego przez stronę pierwszego odwołania, a nie wydać nową decyzję. Takie rozstrzygnięcie spowodowało, że w obecnym stanie sprawy istnieją dwie decyzje orzekające co do istoty w tym samym zakresie. Dlatego wtórną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego.
Od tej decyzje Spółka wniosła skargę do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której podniosła, że umorzenie postępowania było nieprawidłowe. Według skarżącej organ odwoławczy winien rozstrzygnąć co do istoty sprawy, uwzględniając wszelkie zarzuty wniesione przez Spółkę w toku całego postępowania albo, uchyliwszy decyzję, zobowiązać organ I instancji do ustosunkowania się do odwołania.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 152, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna. Słusznie bowiem zauważyła skarżąca Spółka, iż organ odwoławczy stwierdzając naruszenie art. 226 §1 Ordynacji podatkowej powinien rozstrzygnąć co do istoty.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono już pogląd, że "gdy w wyniku odwołania od decyzji, wydanej w trybie art. 226 § Ordynacji podatkowej ( uchylającej decyzję, od której złożono pierwsze odwołanie), organ odwoławczy uchyla tę decyzję, to powinien jednocześnie rozpatrzyć pierwsze odwołanie i wydać rozstrzygnięcie odnoszące się do decyzji, od której wniesiono to odwołanie" ( wyrok NSA z dnia 17 lipca 2001 r., sygn. I SA/ Łd 1045/99, opubl. "Przegląd Podatkowy" z 2002 r., nr 4, s. 63, "Lex" nr 53242 ).
W okolicznościach niniejszej sprawy nic nie stało na przeszkodzie, aby Izba Skarbowa rozpoznając odwołanie od decyzji z [...] r., rozstrzygnęła sprawę co do istoty. W konsekwencji wydanie decyzji z dnia [...] r. spowodowało jedynie przedłużenie postępowania w czasie.
Sąd, uchylając decyzje wymienione w p. I sentencji wyroku, działał na podstawie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z nim Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Podzielić przy tym należy pogląd, że rozstrzygnięcie kwestii "głębokości" upoważnień do orzekania sądu administracyjnego powinno odpowiadać istocie i funkcjom sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej.
W świetle podstawowego celu tej kontroli, o którym mowa w art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, należy przyjąć, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest - przez wydanie orzeczenia - stworzenie takiego stanu, że w obrocie nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu niezgodny z prawem (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod. red. Tadeusza Wosia, Warszawa 2005 r., s. 440-442).
W przedmiotowej sprawie skład orzekający uznał, że nie mogą się ostać w obrocie prawnym zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzje wymienione w p. I sentencji niniejszego wyroku.
Skutkiem takiego rozstrzygnięcia aktualne pozostaje rozpoznanie odwołania od decyzji z dnia [...] r.
W tych okolicznościach orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania - na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ K. Pawlicki /-/ M. Skwierzyńska /-/ S.Zapalska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI