I SA/Po 220/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-04-07
NSAnieruchomościWysokawsa
przekształcenie użytkowania wieczystegoprawo własnościopłata przekształceniowaspółdzielnia mieszkaniowaprzedsiębiorcanieruchomościprawo administracyjneCOVID-19

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółdzielni mieszkaniowej, potwierdzając, że opłata przekształceniowa za użytkowanie wieczyste gruntu zabudowanego budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym powinna być wnoszona przez 99 lat, ponieważ spółdzielnia jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą.

Spółdzielnia mieszkaniowa kwestionowała decyzję o ustaleniu 99-letniego okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej za grunt, argumentując, że nie prowadzi działalności gospodarczej w tym zakresie. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że spółdzielnia mieszkaniowa, zarządzając nieruchomościami, działa jako przedsiębiorca. W konsekwencji, zgodnie z przepisami ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego, zastosowano dłuższy, 99-letni okres opłaty, oddalając skargę spółdzielni.

Sprawa dotyczyła skargi spółdzielni mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza ustalającą 99-letni okres wnoszenia opłaty przekształceniowej za użytkowanie wieczyste gruntu zabudowanego budynkiem wielorodzinnym. Spółdzielnia argumentowała, że nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów i opłata powinna być ustalona na 20 lat. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznały jednak, że spółdzielnia mieszkaniowa, zarządzając nieruchomościami, prowadzi działalność gospodarczą. Sąd powołał się na przepisy ustawy Prawo przedsiębiorców oraz ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a także na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które jednolicie traktuje spółdzielnie mieszkaniowe jako przedsiębiorców w zakresie zarządzania nieruchomościami. W związku z tym, że spółdzielnia nie złożyła oświadczenia o niewykorzystywaniu nieruchomości do działalności gospodarczej w ustawowym terminie, zastosowano 99-letni okres opłaty. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa i nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, spółdzielnia mieszkaniowa jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, nawet jeśli jej działalność nie jest nastawiona na zysk, a służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy Prawo przedsiębiorców oraz ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a także na orzecznictwie Sądu Najwyższego, które jednolicie traktuje spółdzielnie mieszkaniowe jako przedsiębiorców w zakresie zarządzania nieruchomościami. Działalność spółdzielni w tym zakresie jest zorganizowana, zarobkowa (w sensie pokrywania kosztów i realizacji celów) i ciągła.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.u.w. art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

u.p.p.u.w. art. 7 § ust. 6-6d

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

p.p. art. 3

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Pomocnicze

ustawa COVID-19 art. 15zzs ze zn. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

p.p.

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.s.m. art. 1 § ust. 6

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych

u.s.m. art. 1

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych

k.c.

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółdzielnia mieszkaniowa, zarządzając nieruchomościami, jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. Działalność spółdzielni mieszkaniowej w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków stanowi działalność gospodarczą. W przypadku spółdzielni mieszkaniowej będącej przedsiębiorcą, która nie złożyła oświadczenia o niewykorzystywaniu nieruchomości do działalności gospodarczej w terminie, opłata przekształceniowa jest wnoszona przez 99 lat.

Odrzucone argumenty

Spółdzielnia mieszkaniowa nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, a jej działalność nie jest nastawiona na zysk. Okres wnoszenia opłaty przekształceniowej powinien wynosić 20 lat, a nie 99 lat.

Godne uwagi sformułowania

spółdzielnia mieszkaniowa w zakresie zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie i mieniem nabytym na podstawie ustawy prowadzi działalność gospodarczą. spółdzielnia mieszkaniowa prowadzi działalność gospodarczą polegającą na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków (...) a ponadto może prowadzić również "inną działalność gospodarczą" nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy akcentowana w skardze kwestia rozróżnienia działalności spółdzielni mieszkaniowej na sferę "zewnętrzną" i "wewnętrzną"

Skład orzekający

Katarzyna Nikodem

przewodniczący

Katarzyna Wolna-Kubicka

sprawozdawca

Waldemar Inerowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie statusu spółdzielni mieszkaniowej jako przedsiębiorcy na gruncie przepisów o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego i wynikających z tego konsekwencji w zakresie okresu opłaty przekształceniowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni mieszkaniowej i interpretacji przepisów o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w kontekście Prawa przedsiębiorców. Może wymagać analizy w kontekście innych przepisów dotyczących spółdzielni.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia przekształcenia użytkowania wieczystego i budzi wątpliwości interpretacyjne dotyczące statusu spółdzielni mieszkaniowych jako przedsiębiorców, co ma praktyczne znaczenie dla wielu podmiotów.

Spółdzielnia mieszkaniowa przedsiębiorcą? Sąd rozstrzyga o 99-letniej opłacie przekształceniowej.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Po 220/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-04-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Nikodem /przewodniczący/
Katarzyna Wolna-Kubicka /sprawozdawca/
Waldemar Inerowicz
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Sygn. powiązane
I OSK 1296/21 - Wyrok NSA z 2024-10-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15zzs ze zn. 4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 139
art. 1 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 6-6d
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1292
art. 3
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej w prawo własności nieruchomości oraz ustalenie rocznej opłaty przekształceniowej oddala skargę
Uzasadnienie
Burmistrz [...] w zaświadczeniu z [...] listopada 2019 r., nr [...] wydanym na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] (dalej jako: "spółdzielnia" lub "skarżąca") potwierdził, że z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] z obrębu O. , dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą o nr [...] przekształciło się w prawo własności. Ponadto organ stwierdził, że z prawem własności lokali nieujawnionych w powyższej księdze wieczystej, związany jest udział w nieruchomości wspólnej wynoszący [...] części. Organ wskazał również, że roczna opłata z tytułu przekształcenia na rzecz dotychczasowego właściciela wynosi [...] zł i płatna jest z góry do 31 marca każdego roku (bez odrębnego wezwania) na rachunek bankowy Urzędu Miejskiego w [...] przez okres 99 lat licząc od dnia przekształcenia.
Wnioskiem z [...] stycznia 2020 r. spółdzielnia wystąpiła do Burmistrza [...] o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia wysokości kwoty należnej do zapłaty z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności.
W argumentacji wniosku spółdzielnia powołała się na art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 139 ze zm. – w skrócie: "u.p.p.u.w.") i stwierdziła, że podany w zaświadczeniu okres 99 lat dotyczy tylko przedsiębiorców. Spółdzielnia wyraziła przekonanie, że w zakresie zarządu nad lokalami mieszkalnymi nie jest przedsiębiorcą, a w związku z tym płatność opłaty z tytułu przekształcenia organ powinien ustalić na okres 20 lat.
Kolejnym pismem z [...] stycznia 2020 r. spółdzielnia wniosła o zmianę okresu wnoszenia opłat z 99 lat na 20 lat. W piśmie tym spółdzielnia stwierdziła, że wskazana w zaświadczeniu nieruchomość nie jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 162 ze zm. – w skrócie: "p.p.").
Burmistrz [...] decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...]:
1) potwierdził, że z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] z obrębu O. , dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą o nr KW [...] przekształciło się w prawo własności,
2) wskazał, że z prawem własności lokali położonych w budynku przy ul. [...] [...], nieujawnionych w powyższej księdze wieczystej, związany jest udział w nieruchomości wspólnej wynoszący [...] części,
3) wskazał, że roczna opłata z tytułu przekształcenia na rzecz dotychczasowego właściciela wynosi [...] zł i płatna jest z góry do 31 marca każdego roku (bez odrębnego wezwania) na rachunek bankowy Urzędu Miejskiego w [...] przez okres 99 lat licząc od dnia przekształcenia,
4) wskazał, że opłata za 2019 r. w tej samej wysokości płatna jest do 29 lutego 2020 r. Wysokość opłaty stanowi równowartość wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała w dniu przekształcenia,
5) wskazał, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie opłaty przekształceniowej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm. – w skrócie: "k.c.").
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w zaświadczeniu z [...] listopada 2019 r. potwierdził przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności i właściwie określił opłatę przekształceniową jak i okres jej obowiązywania. Organ zaznaczył, że spółdzielnia, będąca przedsiębiorcą, nie złożyła oświadczenia w terminie, o którym mowa w art. 7 ust. 6a u.p.p.u.w. W związku z tym, działając na podstawie art. 7 ust. 6c w zw. z ust. 6a pkt 1 u.p.p.u.w., ustalił spółdzielni okres obowiązywania opłaty na 99 lat licząc od dnia przekształcenia. Na potwierdzenie zasadności uznania spółdzielni za przedsiębiorcę w zakresie zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie, organ powołał się na orzeczenia Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., o sygn. akt III CZP 21/02 i z 6 listopada 2002 r., o sygn. akt II CK 374/02.
W odwołaniu z [...] marca 2020 r. spółdzielnia wniosła o zmianę pkt 3 powyższej decyzji organu I instancji i ustalenie okresu wnoszenie rocznej opłaty przekształceniowej przez 20 lat licząc od dnia przekształcenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: art. 7 w zw. z art. 77, art. 8, art. 10, art. 79, art. 81 i art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2020 r. poz. 256 ze zm. – w skrócie: "k.p.a."), art. 7 ust. 6, ust. 6a i ust. 6d u.p.p.u.w.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia SKO, opierając się na orzeczeniach Sądu Najwyższego, stwierdziło, że spółdzielnia mieszkaniowa w zakresie zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie i mieniem nabytym na podstawie ustawy prowadzi działalność gospodarczą. SKO podkreśliło, że wprawdzie spółdzielnia mieszkaniowa prowadzi działalność tzw. bezwynikową, nie nastawioną na zysk, jednak w zakresie działalności ukierunkowanej na szeroko pojęte zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych swoich członków musi być traktowana na rynku tak samo jak inni przedsiębiorcy działający bezpośrednio w celu osiągnięcia zysku. W ocenie SKO nie można zaaprobować rozróżnienia na działalność spółdzielni mieszkaniowej w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych i "pozostałą działalność", gdyż każdy z rodzajów działalności spółdzielni mieszkaniowej powinien zostać uznany za działalność gospodarczą. Organ II instancji zaznaczył, że skoro art. 1 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1465 – w skrócie: "u.s.m.") wyraźnie stanowi o "innej" działalności gospodarczej, to wskazuje on tym samym, że spółdzielnia mieszkaniowa prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych oraz inną działalność gospodarczą. Każdy z tych rodzajów działalności jest zaś działalnością gospodarczą, gdyż w przeciwnym razie użycie przez ustawodawcę słowa "innej" mijałoby się z celem. Ponadto SKO zauważyło, że z najnowszego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że spółdzielnia mieszkaniowa prowadzi działalność gospodarczą jako przedsiębiorca także w zakresie stosunków prawnych ze swoimi członkami, jak i, że spółdzielnię mieszkaniową w stosunkach z gminą należy traktować jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą i jako przedsiębiorcę.
Uwzględniając powyższe SKO stwierdziło, że organ I instancji zasadnie zakwestionował prawidłowość złożonego przez spółdzielnię oświadczenia o niewykorzystywaniu nieruchomości na cele działalności gospodarczej. Zdaniem SKO, działalność spółdzielni mieszkaniowej w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych stanowi działalność gospodarczą. W konsekwencji poczynionych rozważań organ II instancji stwierdził, że na uwzględnienie nie zasługiwał wniosek spółdzielni o zmianę okresu wnoszenia opłat z 99 lat na 20 lat. Ponadto SKO uznało, że brak umożliwienia spółdzielni wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem przez organ I instancji decyzji nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy.
W skardze z [...] stycznia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółdzielnia wniosła o uchylenie powyższej decyzji SKO w P. w całości, a poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części w jakiej ustala ona okres, w którym konieczne jest uiszczanie opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Ponadto skarżąca wniosła o zobowiązanie organu I instancji do wydania decyzji ustalającej okres wnoszenia rocznej opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności na 20 lat licząc od dnia przekształcenia, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
1) art. 148 § 2 k.p.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych i niewłaściwe uznanie, że zaskarżona decyzja Burmistrza [...] dotyczy nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu p.p.,
2) art. 77, art. 8, art. 10, art. 79 i art. 81 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy i nieuwzględnienie interesu publicznego oraz słusznego interesu strony, a nadto uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a tym samym uniemożliwienie stronie wzięcia czynnego udziału w sprawie,
3) art. 7 ust. 6 i ust. 6a u.p.p.u.w. poprzez błędne ustalenie, że zaskarżona decyzja Burmistrza [...] dotyczy nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu p.p.,
4) art. 7 ust. 6d u.p.p.u.w. poprzez nieuwzględnienie oświadczenia skarżącej o niewykorzystywaniu nieruchomości, której dotyczy decyzja o prowadzeniu działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę SKO w [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I
z 2 marca 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875).
W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, na podstawie kryterium jej zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd badał, czy organy prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy art. 7 ust. 6a i ust. 6c u.p.p.u.w. oraz art. 1 ust. 6 u.s.m. i ustaliły skarżącej okres ponoszenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania gruntów we własność na 99 lat.
Zdaniem organów, skarżąca jako spółdzielnia mieszkaniowa jest przedsiębiorcą, a grunt objęty przekształceniem stanowi nieruchomość wykorzystywaną przez nią do prowadzenia działalności gospodarczej. Okoliczności te, w ocenie organów, uzasadniają zastosowanie 99 letniego okresu ponoszenia spornej opłaty.
Według przeciwnego poglądu skarżącej, opłata z tytułu przekształcenia ma charakter stricte związany z poszczególnym lokalem. Skarżąca akcentuje, że w związku z przekształceniem nie działa w charakterze podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, gdyż nie osiąga z tego tytułu żadnego zysku. Ewentualne korzyści osiągają wyłącznie członkowie spółdzielni.
Na tle tak zarysowanego sporu na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.p.p.u.w., z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Jak stanowi zaś art. 7 powołanego aktu, z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę. Wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia.
Regulacje dotyczące okresu ponoszenia omawianej opłaty zostały zawarte m.in. w art. 7 ust. 6 – ust. 6d u.p.p.u.w. Zgodnie z art. 7 ust. 6, opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia. W myśl art. 7 ust. 6a u.p.p.u.w., właściciel gruntu będący przedsiębiorcą, w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424 i 1086), z uwzględnieniem art. 14, może w terminie 3 miesięcy od dnia przekształcenia złożyć właściwemu organowi oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty przez okres:
1) 99 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 1% albo
2) 50 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 2%, albo
3) 33 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 3%, albo
4) w którym suma opłat nie przekroczy wartości rynkowej nieruchomości stanowiącej podstawę ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2 - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, jest wyższa niż 3%.
Przepis art. 7 ust. 6b u.p.p.u.w. stanowi, że właściciel gruntu będący przedsiębiorcą w okresie pozostałym do wnoszenia opłaty w każdym czasie, z uwzględnieniem art. 14, może złożyć nowe oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty stosownie do ust. 6 albo 6a, z uwzględnieniem dotychczas wniesionych opłat. Właściwy organ wydaje zaświadczenie potwierdzające wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty w terminie 30 dni od dnia złożenia nowego oświadczenia. Do zaświadczenia potwierdzającego wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty stosuje się odpowiednio przepis art. 11 ust. 2.
Stosownie do art. 7 ust. 6c u.p.p.u.w., w przypadku gdy właściciel gruntu będący przedsiębiorcą nie złożył oświadczenia w terminie, o którym mowa w ust. 6a, właściwy organ wydaje zaświadczenie i informuje o obowiązku wnoszenia opłaty odpowiednio przez okres, o którym mowa w ust. 6a . Oświadczenie złożone po upływie terminu, o którym mowa w ust. 6a, ale przed doręczeniem zaświadczenia uznaje się za skuteczne.
Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 6d u.p.p.u.w., do zaświadczenia, o którym mowa w ust. 6c, właściwy organ załącza informację o możliwości złożenia wniosku o zmianę okresu wnoszenia opłaty na okres 20 lat, pod warunkiem złożenia przez właściciela gruntu będącego przedsiębiorcą oświadczenia o nieprowadzeniu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców na nieruchomości, której dotyczy to zaświadczenie, lub wniosku o udzielenie pomocy publicznej wraz z dokumentami wymaganymi na podstawie przepisów odrębnych.
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że okres wnoszenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu we własność został uzależniony od tego czy grunt po przekształceniu stanowi własność przedsiębiorcy i czy wykorzystywany jest do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 p.p.
Zgodnie z art. 3 p.p., działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Zorganizowanie, zgodnie z uzasadnieniem projektu p.p., należy rozumieć jako wykorzystanie konkretnych składników materialnych (np. nieruchomości lub ruchomości) lub składników niematerialnych (np. know-how, dobre imię, prawa na dobrach niematerialnych), które są przez daną osobę łączone w sensie funkcjonalno-gospodarczym w jeden uporządkowany kompleks, zdatny do tego, aby przy jego wykorzystaniu można było uczestniczyć w obrocie gospodarczym. Zarobkowy charakter ma działalność, która jest prowadzona w celu (z subiektywnym zamiarem) osiągania zysków, nawet jeżeli de facto dana działalność nie zawsze będzie obiektywnie dochodowa. Przeciwieństwem działalności zarobkowej w tym rozumieniu jest działalność niezarobkowa, czyli taka, której rzeczywistym przeznaczeniem nie jest generowanie czystych zysków, nawet jeżeli w toku jej wykonywania pewne niezamierzone zyski w pewnym momencie de facto się pojawiają. Działalnością wykonywaną w sposób "ciągły" jest natomiast działalność wykonywana regularnie i powtarzalnie. Jako całość działalność ta nabiera charakteru względnie trwałego i stabilnego, nie ograniczającego się do jednorazowych, okazjonalnych czy też sporadycznych przedsięwzięć gospodarczych (por. rządowy projekt ustawy – Prawo przedsiębiorców, VIII kadencja, druk nr 2051, s. 57–58).
W kontekście tych przepisów odwołać należy się do regulacji zawartej w u.s.m. Stosownie do postanowień art. 1 tej ustawy, celem spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu, przy czym spółdzielnia mieszkaniowa nie może odnosić korzyści majątkowych kosztem swoich członków, w szczególności z tytułu przekształceń praw do lokali. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu przedmiotem działalności spółdzielni może być: budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków spółdzielczych lokatorskich praw do znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych; budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków odrębnej własności znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, a także ułamkowego udziału we współwłasności w garażach wielostanowiskowych; budowanie lub nabywanie domów jednorodzinnych w celu przeniesienia na rzecz członków własności tych domów; udzielanie pomocy członkom w budowie przez nich budynków mieszkalnych lub domów jednorodzinnych; budowanie lub nabywanie budynków w celu wynajmowania lub sprzedaży znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu. Według ust. 6 ust. tego przepisu spółdzielnia może prowadzić również inną działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana jest bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w ust. 1 powyższej ustawy.
Spółdzielnie mieszkaniowe w zakresie objętym regulacjami wynikającymi z tej ustawy prowadzą działalność gospodarczą, a zakres tej działalności może być przez spółdzielnię rozszerzony, jeżeli wynikać to będzie z postanowień odrębnych przepisów lub z postanowień statutu takiej spółdzielni. W judykaturze podkreśla się, że spółdzielnia mieszkaniowa jest zrzeszeniem, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. Spółdzielnia mieszkaniowa prowadzi działalność gospodarczą polegającą na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków (art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-4 u.s.m.), a ponadto może prowadzić również " inną działalność gospodarczą: (art. 1 ust. 6 u.s.m.), co wskazuje, że ta wcześniejsza działalność - wyszczególniona w art. 1 ust. 2 pkt 1-5 u.s.m. - ma też charakter działalności gospodarczej. Zauważa się także, że w przypadku spółdzielni prowadzenie działalności gospodarczej jest obligatoryjne i stanowi podstawowy cel działania spółdzielni mieszkaniowej, które powinny koncentrować się na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków. Zawieranie z członkami umów o budowę dla nich lokali mieszkalnych oraz spory powstające na tle tych umów dotyczące uzupełnienia wkładu budowlanego pozostają w bezpośrednim związku z prowadzeniem przez spółdzielnię mieszkaniową działalności gospodarczej, polegającej na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków (np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 sierpnia 2017 r., I ACa 2378/15).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie uznaje się za działalność gospodarczą wszystkie czynności wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 2 - 5 u.s.m. Skoro zatem budowanie i nabywanie budynków oraz domów jednorodzinnych w celu ustanawiania na rzecz członków wymienionych w ustawie praw do lokali mieszkalnych lub o innym przeznaczeniu, udzielanie pomocy członkom w budowie budynków lub domów jednorodzinnych, jest działalnością gospodarczą, to jest to jednoznaczne z określeniem sposobu realizowania celu określonego w art. 1 ust. 1 u.s.m. przez dokonywanie czynności stanowiących działalność gospodarczą. Nie stoi na przeszkodzie przyjęciu gospodarczego charakteru tej działalności cel działania spółdzielni pozbawiony cechy osiągnięcia zysku, bo spółdzielnie mieszkaniowe uznaje się powszechnie w doktrynie i judykaturze za podmioty działające not for profit, których działalność gospodarcza nie jest nastawiona na osiągnięcie zysku, lecz na pokrycie kosztów własnymi dochodami (wyrok SN z 28 kwietnia 2018 r., I CSK 386/17, i powołane tam orzecznictwo; powołane wyroki sądów powszechnych i SN dostępne są w informatycznym systemie informacji prawnej LEX).
Wobec powyższego nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy akcentowana w skardze kwestia rozróżnienia działalności spółdzielni mieszkaniowej na sferę "zewnętrzną" i "wewnętrzną" (dotyczącą relacji z członkami spółdzielni). Przyjęcie statusu spółdzielni mieszkaniowej jako przedsiębiorcy na gruncie u.p.p.u.w. i zastosowanie wobec niej mechanizmu ustalenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania gruntów we własność, zostało także zaaprobowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gliwicach z 7 stycznia 2021 r.,
II SA/Gl 950/20, dostępny na stronie internetowej :orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konkluzji dotychczasowych rozważań Sąd stwierdził, że organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca, jako spółdzielnia mieszkaniowa, mieści się w zakresie zastosowania art. 7 ust. 6a u.p.p.u.w. Za bezzasadny uznać zatem należy zarzut dokonania przez organy błędnych ustaleń faktycznych. Organy prawidłowo zakwestionowały oświadczenie skarżącej o niewykorzystywaniu gruntu objętego przekształceniem na cele działalności gospodarczej. W konsekwencji prawidłowo organy uznały, że opłata z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu we własność powinna być ponoszona przez okres 99 lat. W związku z tym za chybione Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów u.p.p.u.w.
Za bezzasadne należało uznać również zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., w sposób opisany w petitum skargi (art. 77, art. 8, art. 10, art. 79 i art. 81 k.p.a.). Analiza toku postępowania administracyjnego nie pozwala na uznanie, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób istotny dla wyniku sprawy. Zauważyć należy, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała "istotności" zarzucanych naruszeń i ich wpływu na treść zaskarżonych rozstrzygnięć.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę