I SA/PO 22/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P. O. i A. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalające zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podnosili, że wniesienie skargi do WSA na decyzję podatkową wstrzymało jej wykonanie, co skutkowało nieistnieniem obowiązku i niedopuszczalnością przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne. Sąd administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając argumentację organów za zasadną. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), zajęcie zabezpieczające przekształca się w egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, jeśli nastąpiło to w określonym terminie od doręczenia ostatecznej decyzji. Kluczowe było ustalenie, czy wykonanie decyzji podatkowej zostało wstrzymane. Sąd stwierdził, że skarżący nie złożyli wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ani do organu, ani do sądu, w związku z czym wniesienie skargi nie spowodowało automatycznego wstrzymania jej wykonania. W konsekwencji, tytuły wykonawcze zostały wystawione prawidłowo, a przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne było zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza sytuację, gdy obowiązek nigdy nie powstał lub wygasł, co nie miało miejsca w tej sprawie, gdyż decyzja podatkowa określająca zobowiązanie została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego. Sąd odniósł się również do art. 152 § 1 p.p.s.a., wyjaśniając, że uchylenie decyzji przez sąd administracyjny powoduje, iż decyzja nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, co może skutkować zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, ale nie oznacza definitywnego ustania obowiązku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne w kontekście wniesienia skargi do sądu administracyjnego i jej wpływu na wykonalność decyzji podatkowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, co jest kluczowe dla zastosowania przepisów o przekształceniu zajęcia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję podatkową, bez wniosku o wstrzymanie jej wykonania, skutkuje automatycznym wstrzymaniem wykonania tej decyzji i tym samym nieistnieniem obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje automatycznie wykonania decyzji, jeśli skarżący nie złożył wniosku o jej wstrzymanie do organu lub sądu. Brak takiego wniosku oznacza, że decyzja jest wykonalna, a zajęcie zabezpieczające może skutecznie przekształcić się w zajęcie egzekucyjne.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wstrzymanie wymaga odrębnego wniosku i postanowienia organu lub sądu. Brak takiego postanowienia oznacza, że decyzja jest ostateczna i wykonalna, co pozwala na skuteczne przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne.
Czy przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne jest dopuszczalne, gdy decyzja stanowiąca podstawę tytułu wykonawczego została uchylona przez sąd administracyjny, ale wyrok nie jest jeszcze prawomocny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przekształcenie jest dopuszczalne, ponieważ uchylenie decyzji przez sąd administracyjny nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. W tym okresie decyzja nadal może być podstawą do egzekucji, jeśli nie nastąpiło wstrzymanie jej wykonania.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 152 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym uchylona decyzja nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wyjaśniono, że jest to równoznaczne z wstrzymaniem wykonania, ale nie oznacza definitywnego ustania obowiązku. Dopóki wyrok się nie uprawomocni, obowiązek może być egzekwowany, a postępowanie egzekucyjne może być zawieszone, ale nie umorzone z powodu braku obowiązku.
Czy zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym może być oparty na samym fakcie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję podatkową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał lub wygasł. Samo wniesienie skargi, bez jej uwzględnienia i prawomocnego uchylenia decyzji, nie powoduje nieistnienia obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że nieistnienie obowiązku oznacza brak jego powstania lub wygaśnięcie. W sytuacji, gdy decyzja podatkowa została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego i nie została prawomocnie uchylona, obowiązek podatkowy istnieje, nawet jeśli decyzja została zaskarżona.
Przepisy (14)
Główne
u.p.e.a. art. 154 § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem że nastąpiło nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu.
u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 154 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego i wstrzymania wykonania decyzji, zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem że nastąpiło nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego orzeczenia o oddaleniu lub odrzuceniu skargi bądź umorzeniu postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 61 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
p.p.s.a. art. 61 § 2 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ może wstrzymać wykonanie decyzji lub postanowienia na wniosek skarżącego lub z urzędu, chyba że zachodzą przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności lub ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie.
p.p.s.a. art. 61 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
p.p.s.a. art. 152 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.
O.p. art. 21 § 1 pkt 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania.
O.p. art. 21 § 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, jeżeli podatnik nie zapłacił podatku, nie złożył deklaracji, wysokość zobowiązania jest inna niż wykazana lub zobowiązania nie wykazano.
u.p.e.a. art. 56 § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w przypadku wstrzymania wykonania obowiązku.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniesienie skargi do WSA nie wstrzymuje automatycznie wykonania decyzji podatkowej, jeśli nie złożono wniosku o jej wstrzymanie. • Przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne było skuteczne, ponieważ decyzja podatkowa była wykonalna w momencie wystawienia tytułu wykonawczego. • Nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał lub wygasł, a nie sytuacji, gdy decyzja podatkowa została zaskarżona, ale nieprawomocnie uchylona.
Odrzucone argumenty
Wniesienie skargi na decyzję Dyrektora z 28 lipca 2023 r. wstrzymało jej wykonanie, co skutkuje nieistnieniem obowiązku. • Przekształcenie i egzekucja przyniosłyby niepowetowane i nieodwracalne szkody w przypadku uchylenia lub zmiany decyzji będącej podstawą tytułu wykonawczego.
Godne uwagi sformułowania
tylko ewentualne prawomocne uchylenie lub zmiana albo stwierdzenie nieważności decyzji będącej podstawą wystawionego tytułu wykonawczego mogłoby mieć wpływ na tok postępowania egzekucyjnego • uchylone nim decyzje organów nie wywołują skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku • brak wymagalności obowiązku oznacza definitywne jego ustanie. Tylko w takim przypadku egzekucja jest bezprzedmiotowa.
Skład orzekający
Katarzyna Wolna-Kubicka
przewodniczący
Katarzyna Nikodem
sędzia
Michał Ilski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne w kontekście wniesienia skargi do sądu administracyjnego i jej wpływu na wykonalność decyzji podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, co jest kluczowe dla zastosowania przepisów o przekształceniu zajęcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego w sprawach podatkowych, a mianowicie momentu, w którym zajęcie zabezpieczające staje się egzekucyjne. Wyjaśnia praktyczne konsekwencje braku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
“Kiedy zajęcie zabezpieczające staje się egzekucyjne? Kluczowa rola wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.