I SA/Po 22/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-09-19
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek od towarów i usługfakturypuste fakturyusługi transportoweutrata dokumentacjikradzieżzalanieart. 108 ust. 1skarżący
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatnika w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za 2016 rok, uznając faktury za usługi transportowe za 'puste'.
Skarżący, W. J., zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za 2016 rok. Głównym zarzutem było uznanie przez organy podatkowe faktur za usługi transportowe za 'puste', co skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Podatnik argumentował utratę dokumentacji w wyniku kradzieży i zalania, a także wskazywał na koszty związane z działalnością. Sąd uznał jednak, że zeznania podatnika i świadków są niespójne, brak jest dowodów na faktyczne wykonanie usług, a zapłaty dokonywano w gotówce bez potwierdzeń. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2016 rok. Organy podatkowe zakwestionowały faktury wystawione przez skarżącego na usługi transportowe dla trzech kontrahentów, uznając je za 'puste' faktury, ponieważ nie potwierdzono faktycznego wykonania tych usług. Podatnik twierdził, że utracił dokumentację w wyniku kradzieży i zalania, co uniemożliwiło odtworzenie danych. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, uznał argumentację organów podatkowych za zasadną. Stwierdzono niespójności w zeznaniach podatnika i świadków, brak dowodów na wykonanie usług (poza fakturami), płatności w gotówce bez potwierdzeń oraz nieprawidłowości w numeracji faktur. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie dokumentów źródłowych spoczywa na podatniku, a organy nie mają obowiązku ich odtwarzania. W związku z tym, że faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych operacji gospodarczych, sąd uznał, że skarżący jest zobowiązany do zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Sąd oddalił skargę, podzielając ustalenia organu odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AIZagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli podatnik wystawił fakturę wykazującą kwotę podatku, jest obowiązany do jego zapłaty, nawet jeśli transakcja nie miała miejsca.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe wykazały brak rzeczywistego wykonania usług transportowych udokumentowanych fakturami, co czyni je 'pustymi fakturami'. W związku z tym, zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, podatnik jest zobowiązany do zapłaty wykazanego w nich podatku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.VAT art. 108 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.o.VAT art. 103 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 33a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.o.VAT art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.o.VAT art. 109 § 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.o.VAT art. 112
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.o.VAT art. 146a § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury wystawione przez skarżącego na usługi transportowe nie odzwierciedlają rzeczywistych operacji gospodarczych ('puste faktury'). Podatnik nie wykazał należytej staranności w odtworzeniu utraconej dokumentacji. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został zawieszony na skutek zastosowania środków zabezpieczających.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia zasad postępowania podatkowego (art. 121, 122 O.p.) poprzez profiskalne prowadzenie postępowania i pominięcie części zeznań świadków. Zarzut naruszenia art. 108 ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędne uznanie faktur za 'puste'. Argumentacja o utracie dokumentacji w wyniku kradzieży i zalania jako podstawa do nieuwzględnienia zobowiązań podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu w zakresie dokumentów źródłowych spoczywa na podatniku organy podatkowe nie mają obowiązku odtwarzania dokumentacji księgowej puste faktury nieodzwierciedlające rzeczywistych operacji gospodarczych bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu
Skład orzekający
Izabela Kucznerowicz
przewodniczący
Katarzyna Wolna-Kubicka
sprawozdawca
Waldemar Inerowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących 'pustych faktur', obowiązku zapłaty podatku przez wystawcę, zasad odliczania VAT przy braku dokumentacji oraz wpływu środków zabezpieczających na bieg terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z utratą dokumentacji i brakiem dowodów na wykonanie usług transportowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowe problemy podatników związane z brakiem dokumentacji i konsekwencjami wystawiania 'pustych faktur', co jest częstym zagadnieniem w praktyce podatkowej.
“Utrata dokumentów VAT: czy to usprawiedliwienie dla 'pustych faktur'?”
Asystent AI dla prawników
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 22/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-09-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz /przewodniczący/
Katarzyna Wolna-Kubicka /sprawozdawca/
Waldemar Inerowicz
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 121, art. 122, art. 70 par. 1, par. 2, par. 6 pkt 4, par. 7 pkt 4, art. 33a par. 1 pkt 2, art. 120, art. 187 pa. 1, art. 191 art. 188,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 710
art. 108 ust. 1, art. 103 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie: WSA Katarzyna Wolna - Kubicka (spr.) WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2016 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
UZASDADNIENIE
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 2 lutego 2023 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. J. od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 30 maja 2022 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji za styczeń, luty, marzec, kwiecień maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2016 i w tym zakresie:
1) określił zobowiązanie w podatku od towarów i usług za:
- styczeń w wysokości [...] zł,
- luty w wysokości [...] zł,
- marzec w wysokości [...] zł,
- kwiecień w wysokości [...] zł,
- maj w wysokości [...] zł,
- czerwiec w wysokości [...] zł,
- lipiec w wysokości [...] zł,
- wrzesień w wysokości [...] zł,
- październik w wysokości [...] zł,
- grudzień w wysokości [...] zł,
2) umorzył postępowanie w sprawie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2016 r. w wysokości [...] zł.
W pozostałym zakresie, w jakim określono na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, ze zm., dalej jako: "ustawa o VAT") obowiązek zapłaty podatku za: luty w wysokości [...] zł, marzec w wysokości [...] zł, kwiecień w wysokości [...] zł, maj w wysokości [...] zł, czerwiec w wysokości [...] zł, lipiec w wysokości [...] zł, sierpień w wysokości [...] zł, wrzesień w wysokości [...] zł, październik w wysokości [...] zł, listopad w wysokości [...] zł, grudzień w wysokości [...] zł, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie upoważnienia z 15 października 2018 r. pracownicy Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] przeprowadzili kontrolę podatkową wobec W. J. prowadzącego jednoosobową pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą W. J. "[...]" z siedzibą w K., w zakresie podatku VAT od stycznia 2016 r. do grudnia 2017 r. Podatnik prowadził działalność gospodarczą od 19 lipca 1993 r. do 22 sierpnia 2018 r. (od stycznia 2018 r. nie składał deklaracji VAT-7). Zakres działalności obejmował pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, transport drogowy towarów, sprzedać części do samochodów i naprawa pojazdów samochodowych.
W toku kontroli podatkowej i postępowania podatkowego podatnik mimo wielokrotnych wezwań z 16.10.2018 r., 3.12.2018 r., 15.01.2019 r., 28.02.2019 r., 4.03.2019 r., 7.03.2019 r., 3.04.2019 r., 7.05.2019 r., 22.08.2019 r., 20.04.2021 r. i pisemnego zobowiązania się do przedłożenia do końca listopada 2018 r. dokumentacji związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą (pismo podatnika z 15.10.2018 r.) nie przedłożył ewidencji zakupu i sprzedaży, faktur zakupu i sprzedaży oraz innych dokumentów np. umów na wykonanie usług transportowych, usług budowlanych, protokołów odbioru robót, ewidencji środków trwałych, ewidencji wyposażenia. Podatnik postanowieniem z 27.02.2019 r. został ukarany karą porządkową, w związku z brakiem odpowiedzi na wezwania do przedłożenia dokumentacji. Podatnik 1.03.2019 r. przedłożył protokół szkody (kserokopię) sporządzony przez pracownika E. H. 22.01.2019 r., w którym wskazano, że w wyniku pęknięcia rurki zasilającej CO na strychu doszło do zalania pomieszczeń mieszkalnych p. J. , przy ul. [...] w [...], zalane zostały segregatory z dokumentami dotyczącymi prowadzonej działalności gospodarczej. Protokół nie zawiera informacji jakie dokumenty i za jakie lata uległy zniszczeniu. Podatnik pismem z 21.03.2019 r. poinformował, że dokumenty związane z działalnością gospodarczą prowadzoną w latach 2016 - 2017 zostały skradzione 27.09.2017 r. z samochodu w miejscowości S.. Sprawa jest prowadzona przez P. w A. K.. A. M. (prowadząca biuro rachunkowe) pismem z 10.04.2019 r. poinformowała iż nie posiada żadnych dokumentów księgowych firmy "[...]" za 2016 r., ponieważ po zakończeniu roku obrachunkowego wszystkie dokumenty z pełnymi wydrukami ewidencji zakupów i sprzedaży przekazała podatnikowi. W wyniku awarii sprzętu komputerowego w 2018 r. spalił się serwer i nie ma możliwości odzyskania danych dotyczących tej firmy. Podatnik przedłożył jedynie część faktur nabycia towarów i usług (duplikaty). Nie przedstawił dowodów świadczących, że wystąpił do kontrahentów o wystawienie duplikatów faktur. Kontrolę podatkową zakończono protokołem kontroli doręczonym 8.09.2020 r. Podatnik pismem z 16.09.2020 r. złożył zastrzeżenia do protokołu kontroli. Pismem z 6.10.2020 r. odpowiedziano na zastrzeżenia.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z 10.02.2021 r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca i od września do grudnia 2016 r. i określenia podatku do wpłaty na podstawie art 108 ustawy o VAT od lutego do grudnia 2016 r. W wyniku czynności sprawdzających przeprowadzonych u kontrahentów, ujawniono faktury sprzedaży wystawione w 2016 r. przez podatnika z tytułu świadczenia usług m.in. budowlanych, transportowych, naprawy samochodów (faktury wskazano w decyzji organu I instancji). Organ ustalił, że podatnik świadczył usługi na rzecz następujących firm: 1. [...] J. K., ul. [...], [...], Filia: ul. [...]. Pokoju [...] 2. [...] A. K., ul. [...], [...], 3. "[...]" A. S., ul. [...], [...], 4. [...] "W." Sp. z o.o., ul. [...], [...], 5. [...] "E. " Sp. j., J. i D. D., ul. [...], [...], 6. [...] P. J., ul. [...], [...], 7. Firma [...] "A. " mgr. inż. G. G., ul. [...], [...], 8. [...] "S. " Sp. j. S. S., W. D. S.. j., ul. [...], 9. [...] T. C., Z. C. [...] 10. [...] H. S., [...]
Organ podatkowy na okoliczność transakcji sprzedaży na rzecz ww. kontrahentów przesłuchał: podatnika 7.02.2020 r., A. K. 12.03.2020 r., A. S. 11.03.2020 r., T. C. 25.06.2020 r., R. R.-K. - pracownika firmy PW "[...]" 2.07.2020 r., A. M. pracownika firmy "[...]" 30.06.2020 r.
Organ podatkowy uznał za niewiarygodne zeznania podatnika i osób reprezentujących kontrahentów, tj.: A. S., T. C., A. K., R. R.-K., A. M..
Organ podatkowy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego m.in. zeznań podatnika, osób reprezentujących kontrahentów, zeznań pracowników ww. firm, informacji dotyczących samochodu [...] nr rej. [...] (pochodzących z C. E. P. i K.) uznał, że transakcje dotyczące usług transportowych świadczonych w 2016 r. przez podatnika na rzecz firm: PW "[...]" A. K., "[...]" A. S. i [...] T. C. faktycznie nie miały miejsca. Podatnik nie świadczył w rzeczywistości usług transportu towarów, wskazanych w fakturach wystawionych na rzecz ww. firm. Dodatkowo ustalono, że faktury wystawione przez podatnika na rzecz firm: PW "[...]" A. K., "[...]" A. S., [...] T. C. w wielu przypadkach posiadają te same numery i te same daty wystawienia, numery faktur nadawano bez zachowania chronologii. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] stwierdził, że podatnik w związku z wystawieniem faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych operacji gospodarczych ("pustych" faktur) na rzecz firm: PW "[...]", A. K., "[...]" A. S. i [...] T. C. zgodnie z art 108 ust. 1 ustawy o VAT zobowiązany jest do zapłaty wykazanego w nich podatku, za następujące okresy 2016 r. luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień.
Organ podatkowy na podstawie faktur wystawionych na rzecz ww. kontrahentów, tj.; [...] J. K., PW "[...]" A. K., "[...]" A. S., [...] "W. " Sp. z o.o., [...] "E. " Sp. j., J. i D. D., [...] P. J., Firma [...] "A. " mgr. inż. G. G., [...] "S. " Sp. j. S. S., W. D. S..j., [...] T. C., [...] H. S., stwierdził, że podatnik podał nieprawdę w deklaracjach VAT-7 złożonych za okres od stycznia do lipca i od września do grudnia 2016 r. Organ podatkowy ustalił, że wynikająca z faktur pozyskanych od kontrahentów podstawa opodatkowania i podatek należny, różnią się od wartości wykazanych w złożonych deklaracjach VAT-7. Złożone deklaracje VAT-7 uznano za niewiarygodne. W związku z brakiem rejestrów zakupu i sprzedaży oraz faktur zakupu i sprzedaży nie przeprowadzono badania ksiąg podatkowych za 2016 r. Stwierdzono, że podatnik nie przedkładając ewidencji i faktur naruszył art. 86 ust. 1 i 2, art. 106b ust. 1, pkt 1, art. 109 ust. 3, art. 112 ustawy o VAT. W zakresie podatku naliczonego, w związku z nieprzedłożeniem przez podatnika dokumentów źródłowych, t.j. oryginałów faktur lub ich duplikatów, z których wynikają kwoty podatku naliczonego rozliczone w deklaracjach VAT-7, organ uznał, że podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia wykazanego w nich podatku naliczonego. Brak udokumentowania nabycia towarów i usług dowodami w postaci faktur lub ich duplikatów, które są podstawą do skorzystania z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, uniemożliwia ponadto zweryfikowanie prawidłowości wykazanych przez podatnika w deklaracjach VAT-7 kwot podatku naliczonego obniżających podatek należny. Podatnik w toku kontroli podatkowej, a następnie postępowania podatkowego nie przedstawił dokumentacji na podstawie której sporządził wykazane w deklaracjach VAT-7 rozliczenie, poza drobnymi duplikatami faktur dotyczących nabyć towarów i usług.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] decyzją z 30.05.2022 r. nr [...] na podstawie m.in. art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 19a ust. 1, art. 29a ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 86 ust. 1 i st. 2 pkt 1 lit. A, art. 87 ust. 1, art. 99 ust. 1 i ust. 12, art. 103 ust. 1, art. 106b ust. 1 pkt 1, art. 109 ust. 3, art. 112 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej jako: "ustawa o VAT") określił w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2016 r. - zobowiązanie podatkowe: za: styczeń w wysokości [...] zł, luty w wysokości [...] zł, marzec w wysokości [...] zł, kwiecień w wysokości [...] zł, maj w wysokości [...] zł, czerwiec w wysokości [...] zł, lipiec w wysokości [...] zł, wrzesień w wysokości [...] zł, październik w wysokości [...] zł, grudzień w wysokości [...] zł, - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za listopad w wysokości [...] zł, - podatek do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT za: luty w wysokości [...] zł, marzec w wysokości [...] zł, kwiecień w wysokości [...] zł, maj w wysokości [...] zł, czerwiec w wysokości [...] zł, lipiec w wysokości [...] zł, sierpień w wysokości [...] zł, wrzesień w wysokości [...] zł, październik w wysokości [...] zł, listopad w wysokości [...] zł, grudzień w wysokości [...] zł.
Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji. W odwołaniu zarzucił, iż koszty firmy za 2016 r. ustalono bez kompletnej dokumentacji. Brakuje faktur zakupu paliw w [...], L. S.A., S. w całym kraju. Brakuje faktur potwierdzających koszty naprawy pojazdów samochodowych, holowań np.: Ś. - K. i inne. Nie uwzględniono kosztów ponoszonych w związku z częstymi kradzieżami na budowach poza K. . Nie ujęto faktur zagranicznych: [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Nie ujęto kosztów: kancelarii komorniczych, kredytów, leasingów, KK i KD, odsetek od tych kwot w bankach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz w parabankach: [...], [...]. Nie ujęto opłat od osób fizycznych za wynajem terenu magazynu na składowanie materiału i sprzętu budowlanego usytuowanych w pobliżu placów budowy. Nie ujęto opłat do instytucji medycznych tytułem badań medycznych do pracy na wysokości i miesięcznych opłat Biura R. E. N.-B., zam. Al. [...], [...], w którym pracował [...] p. E. , Z. N.-B. doradca podatkowy. Nie ujęto opłat wnoszonych do biura A. D., ul. [...] i ul. [...], [...] za kosztorysy, opinie, wyceny, świadczenie samodzielnych funkcji w budownictwie takich jak: kierownik budowy - bez ograniczeń. Rzeczoznawca, Biegły Sądowy, Biegły Majątkowy, kierowca kat, B. Należności miesięczne przyjmowane były przez inż. A. D. lub jego asystentów od 2016 do połowy 2017 r. Okres pandemii utrudnił odtworzenie dokumentacji. Zdaniem podatnika niekompletna dokumentacja źródłowa czyni zaskarżoną decyzję bezprzedmiotową. Do odwołania załączono: 1) duplikaty faktur wystawionych przez P. W. i K. Sp. z o.o. w [...] z tytułu usług sprzedaży wody i odprowadzania ścieków w 2016 r.: 2) historię pojazdu [...] ([...]), 3) pismo [...] Parafii z 31.05.2022 r. (informujące o pracach remontowych wykonanych przez podatnika w okresie zimowym [...]), 4) legitymację emeryta-rencisty podatnika (kserokopię).
Podatnik pismem z 8.07.2022 r. złożył do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] następujące dokumenty: 1) kserokopię faktury wystawioną przez P. Sp. z o.o., ul. [...], [...], nr [...] z 1.10.2016 r. wystawioną z tytułu usługi transportowej wartość netto [...] zł, podatek [...] zł, 2) historię pojazdu [...] ([...]).
Podatnik pismem z 3.08.2022 r. złożył do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] duplikaty faktur wystawione przez C. Sp. z o.o., ul. [...], [...] z tytułu sprzedaży paliwa [...], nr [...] z 30.12.2016 r. wartość netto [...] zł, podatek [...] zł i gazu [...] nr [...] z 25.01.2016 r. wartość netto [...] zł, podatek [...] zł.
Podatnik pismem z 26.08.2022 r. złożył do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] następujące dokumenty: 1) wyjaśnienia Gminnej Spółdzielni [...]" w likwidacji, [...] z 16.08.2022 r. (W. J. nie figuruje w księgach rachunkowych za 2016 r.), 2) dokument CMR z 30.09.2016 r. nadawca E. C., przewoźnik T. T. s.c. T. i S., [...] 3) duplikaty faktur wystawionych przez C. Sp. z o.o., ul. [...], [...], z tytułu sprzedaży paliwa [...], L. S. (sześć faktur wystawionych w 2017 r. i dwie faktury wystawione w 2016 r., wcześniej przesłane pismem z 3.08.2022 r.): 4) pismo [...] Sądowego z 2.06.2016 r. zatytułowane cyt. "Wysłuchanie wierzyciela i dłużnika przed zawieszeniem lub umorzeniem postępowania", 5) fakturę nr [...] (bez daty) wystawioną przez Wytwórnię [...] "P.-K." S.A. (data sprzedaży 20.02.2004 r.), w rubryce nazwa towaru lub usługi wskazano Dźwig [...] typ [...], nr fabr. [...], wartość netto [...] zł, bez kwoty podatku.
Podatnik pismem z 11.10.2022 r. złożył następujące dokumenty: 1) wyjaśnienia dot. Wytwórni [...] "P.-K." S.A., w których wskazał, iż z uwagi na upływ czasu, kontrahent nie dysponuje żadnymi dokumentami dotyczącymi faktury nr [...] (bez daty), wartość netto [...] zł, bez kwot podatku. Pan inż. A. D. zmarł 25.05.2017 r. i nie jest w stanie odzyskać żadnych dokumentów, 2) duplikaty faktur wystawionych przez P. W. i K. Sp. z o.o. w [...] z tytułu usług sprzedaży wody i odprowadzania ścieków za 2016 r. 3) wyjaśnienia I. D. z 5.10.2022 r., iż [...] A. D. zmarł 25.05.2017 r.
Pismem z 10.10.2022 r. podatnik złożył do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] sześć faktur wystawionych w 2017 r. przez S. Sp. z o.o.
Podatnik pismem z 17.10.2022 r. złożył: 1) pismo uzupełniające z wyjaśnieniem, iż w okresie 2016-2017 inż. A. D. pełnił kierowniczą rolę w firmie podatnika i posiadał pełną dowolność w zakresie wyboru podwykonawców uzupełniając realizację całego zadania. Nadzorował i rozliczał wykonaną pracę. Faktury przekazywał do księgowości Podatnik wyjaśnił, że nie dokonywał wyboru podwykonawców i nie ma możliwości odnalezienia kontrahentów w celu uzyskania duplikatów faktur. Uzyskanie danych tych firm jest niemożliwe z uwagi na przepisy RODO. Większość osób prawdopodobnie nie żyje. Podatnik wskazał, że A. D. miał uprawnienia do prowadzenia pojazdów o masie 3500 kg, odpowiadał za całą logistykę, paliwo nabywał w wielu województwach i państwach ościennych ([...], [...], [...], [...], [...], [...]). Trudno jest uzyskać duplikaty faktur paliwowych, z uwagi na zmianę kierownika stacji paliw, z powodu przedawnienia lub innych trudności. Podatnik wyjaśnił, że w [...] nabywał granulat celulozy, wykorzystany przy pracach remontowych w Banku [...], ul. [...] w [...] 2) postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...] z 15.12.2020 r. sygn. [...] umarzające dochodzenie w sprawie usunięcia dokumentów dot. działalności "[...]" W. J. i zaboru innego mienia z samochodu [...] nr rej. [...], z powodu nieustalenia sprawców.
Podatnik pismem z 17.10.2022 r. wystąpił o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Do pisma załączył duplikaty faktur wystawione przez K. Sp. j., ul. [...], [...] potwierdzających nabycie papy i narzędzi (młotek, miara, klucz nastawny, szpachelka) w 2016 r. Podatnik z pismem z 7.11.2022 r. przesłał w jednej kopercie pismo z 4.11.2022 r. stanowiące cyt. "odpowiedź na wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej z 9.09.2022 r. do złożenia faktur i duplikatów faktur".
W piśmie z 4.11.2022 r. podatnik wyjaśnił, że cyt. "(...) nie posiadam ani kopii ani duplikatów dokumentów za lata 2016-2017. Dokumenty i sprzęt biurowy (komputer dyski, laptopy) zostały skradzione, co uniemożliwia ich odtworzenie. W sprawie kradzieży prowadzone jest postępowanie przez organy ścigania w A. K.". Podatnik podniósł, że ponosił koszty postępowań windykacyjnych, które nie doprowadziły do odzyskania wierzytelności objętych prawomocnymi orzeczeniami. Koszty przełożyły się na brak zysków i powiększenie zobowiązań firmy. Straty ze strony dłużnika L. M. w wysokości [...] zł + VAT (nieodzyskana wierzytelność), koszty egzekucji komorniczej i koszty windykacji wyniosły [...] zł. Koszty prac budowlanych i koszty egzekucji zostały pokryte kredytem, który powiększył zobowiązania firmy. Wskazał, że podejmował nie udane próby pozyskania dokumentów (faktur, kompensat, WZ), w odpowiedzi kontrahenci informowali, iż nie posiadają dokumentów. Problematyczne jest odzyskanie faktur od kontrahentów zagranicznych. W wielu wypadkach kontrahenci zakończyli prowadzenie działalności gospodarczej. Do pisma z 4.11.2022 r. dołączył duplikaty faktur wystawionych przez Firmę [...] P. K., [...] (jedna faktura z 2017 r. i 6 faktur z 2016 r.).
Podatnik pismem z 7.11.2022 r. zatytułowanym "Wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego" nr sprawy [...] (odpowiedź na pismo w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej w sprawie zobowiązania w podatku VAT za 2017 r.) powtórzył wyjaśnienia, iż organ podatkowy nie uwzględnił kosztów Kancelarii Komorniczych. Koszty naprawy szkód spowodowanych pożarem w placówce bankowej w [...] przy ul. [...] (łącznie [...]. zł + VAT) wpłynęły na działalność gospodarczą prowadzoną w 2016 r. Środki pochodziły z kredytu bankowego. Surowiec wykorzystany przy naprawie przywieziono z [...], dane i adres producenta widoczne są na dokumencie przewozowym (nie wskazano daty pożaru). Podatnik zarzucił, iż organ podatkowy pominął druki WZ, kwity, druki magazynowe, korekty, druki KP. Jako załączniki do pisma dołączono: pismo 2.06.2016 r. od [...], pismo z 17.06.2021 r. z Wytwórni [...] "P.-K." S.A., dokumentację z pożaru w [...]
W piśmie z 10.01.2023 r. zatytułowanym "Wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego" podatnik wskazał, że w sprawie wystąpiły wypadki nadzwyczajne: pożar i jego konsekwencje, śmierć osób zaangażowanych w roboty budowlane, utrata dokumentacji firmowej w wyniku kradzieży oraz wojna na [...]. Podejmuje starania w celu uzyskania pozostałej części dokumentacji.
W kolejnej przesyłce - data wpływu 16.01.2023 r., podatnik przekazał duplikaty faktur wystawione 5.01.2023 r. przez [...] S.A. z tytułu sprzedaży oleju napędowego, benzyny, płynu [...] do chłodnic, gazu [...] w 2016 i 2017 r. Podatnik przekazał duplikaty faktur wystawione 17.01.2023 r. przez [...] Oddział w [...], ul. [...], [...] z tytułu nabycia oleju napędowego, benzyny, płynu [...] do chłodnic, gazu [...] w 2016 i w 2017 r.
Podatnik w przesyłce z dnia 24.01.2023 r. przekazał duplikaty faktur wystawione 17.01.2023 r. przez [...] Oddział w [...], ul. [...], [...] z tytułu nabycia oleju napędowego, benzyny, płynu do chłodnicy [...], gazu [...] w 2016 i 2017 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izb Administracji Skarbowej wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia 02 lutego 2023 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Organ wyjaśnił, że podatnik w momencie rozpoczęcia kontroli podatkowej, nie poinformował pracowników organu podatkowego, że utracił dokumenty. Mimo zobowiązania się pismem z 15.10.2018 r. do przedłożenia do końca listopada 2018 r. dokumentacji związanej z działalnością gospodarczą i mimo wielokrotnych wezwań do przedłożenia dokumentów źródłowych, duplikatów faktur oraz ewidencji nie przedłożył ewidencji zakupu i sprzedaży, faktur zakupu i sprzedaży oraz innych dokumentów. Podatnik w związku z brakiem dokumentacji związanej z działalnością gospodarczą postanowieniem z 27.02.2019 r. został ukarany karą porządkową. Podatnik nie przedstawił także dokumentów świadczących, iż w związku z utratą dokumentów wystąpił do kontrahentów o wystawienie duplikatów faktur, przekazanie kopii umów, protokołów odbioru robót. Częściowo przedłożył jedynie duplikaty faktur zakupu. Organ II instancji stwierdził, że powyższe okoliczności związane z utratą dokumentacji w wyniku zalania i kradzieży oraz niepodjęcie działań w celu odtworzenia dokumentacji niezwłocznie po ich utracie świadczą, że strona nie zachowała należytej staranności.
Co do faktur sprzedaży wystawionych przez podatnika organ wskazał, że w deklaracjach VAT-7 za styczeń, luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, listopada i grudzień 2016 r. zadeklarowano nieprawdziwe wartości podstawy opodatkowania i podatku należnego. Podatnik wystawiał faktury w ww. okresach, ale nie wykazał podatku należnego w deklaracjach VAT-7.
Organ podatkowy m.in. na podstawie zeznań strony i świadków: A. K., A. S., T. C., R. R.-K., A. M. stwierdził, że podatnik nie świadczył usług transportowych potwierdzonych fakturami wystawionymi na rzecz firm PW "[...]" A. K., "[...]" A. S. i [...] T. C.. Organ przytoczył treść zeznań ww. osób. Organ odwoławczy ocenił zeznania podatnika oraz świadków jako niespójne i niekiedy sprzeczne, co podważa ich wiarygodność. Z zeznań podatnika i świadków wynika, że w badanym okresie skarżący nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdami. Usługi transportowe świadczone były samochodem biały [...] użyczonym od syna W. J., przy czym podatnik nie potrafił wskazać dokładnych danych tego pojazdu, w tym numeru rejestracyjnego. Podatnik nie przedłożył dowodu rejestracyjnego pojazdu, numer rejestracyjny samochodu [...] został ustalony przez organ podatkowy na podstawie udostępnionego przez stronę pisma z [...]. Podatnik ani jego kontrahenci – poza fakturami – nie posiadają żadnej dokumentacji, która uprawdopodobniłaby wykonanie usług transportowych na rzecz tych firm. Zapłata za rzekome usługi następowała w formie gotówki, brak jest jakichkolwiek dowodów zapłaty mimo dużych kwot. Podatnik i świadkowie nie byli w stanie opisać szczegółów dotyczących poszczególnych zleceń. Kontrahenci nie wiedzieli dokładnie kto świadczył na ich rzecz usługi i jakim pojazdem. Podatnik nie pamiętał nazw miejscowości, do których dostarczał towary, co wydaje się niewiarygodne, biorąc pod uwagę, iż usługi wykonywał wielokrotnie. A. K. na temat współpracy z firmą podatnika nie podała żadnych konkretnych informacji twierdząc, że nie wie, bądź, że szczegółowe informacje w tym zakresie posiada pełnomocnik R. R.-K.. Podobnie na temat współpracy z firmą podatnika zeznał A. S. wyjaśniając, że informacje w tym zakresie posiada A. M. (pracownik). Organ ustalił na podstawie danych z C. E. P. i K. oraz wygenerowanej historii samochodu [...] Ciężarowy [...] r. nr rej. [...], że usługi transportowe nie mogły być świadczone tym samochodem. Organ odwoławczy mając na uwadze wartość usług transportowych udokumentowanych fakturami wystawionymi na rzecz T. C. stwierdził, że transakcje nie znajdują ekonomicznego uzasadnienia.
W ocenie organu odwoławczego sprzeczne zeznania strony i świadków, ustalenia, iż usługi transportowe nie mogły być realizowane samochodem [...], brak pisemnych umów, płatności wyłącznie gotówką bez jakichkolwiek dowodów, świadczą, że usługi transportowe udokumentowane fakturami wystawionymi w 2016 r. przez firmę podatnika na rzecz PW "[...]" A. K., "[...]" A. S., [...] T. C. nie zostały dokonane przez stronę, tym samym są to "puste" faktury nieodzwierciedlające rzeczywistych operacji gospodarczych. Dodatkowo organ wskazał, że wystawione przez podatnika w 2016 r. faktury na rzecz różnych kontrahentów posiadają takie same numery, a ponadto brak chronologii w numeracji faktur względem daty ich wystawienia. Wobec tego organ stwierdził, ze podatnik jest zobowiązany do wpłaty na rachunek organu podatkowego wykazanego w "pustych" fakturach podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.
Skarżący pismem z dnia 20 kwietnia 2023 r. wniósł do W. S. A. w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W skardze powołał się na pożar na budowie prowadzonej przez niego w 2015 r. Dalej wskazał, że naliczanie zobowiązań podatkowych za 2016 i 2017 r. oparte jest na niepełnym dokumentowaniu wydatków (kosztów), ponieważ w dniu 27 września 2017 r. w samochodzie, w którym znajdowały się dokumenty dokonano ich usunięcia. Dalej wskazał, że całość spraw związanych z realizacją zadań do których zobowiązała się jego firma prowadził inż. A. D., który zmarł w dniu 25 maja 2017 r. Skarżący podniósł, że zarzut w postaci braku kosztów transportu wynika z faktu korzystania z pojazdu dostawczo- i ciężarowego z przyczepą podczas działalności w okresie kontrolnym będących własnością syna W. J. – koszty eksploatacyjne ponosiła w całości firma skarżącego. Zatrudniony jako kierowca był również A. D., kierownik budowy ze znajomością języków obcych (wyjazdy do państw ościennych w tym [...]). Nieuwzględnienie powyższych faktów powoduje bezpodstawne wydanie zaskarżonej decyzji. Izba żąda duplikatów faktur, które na dzień dzisiejszy nie istnieją – brak faktur kosztowych, a koszty poniesione.
W odpowiedzi na skargę z dnia 29 maja 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej m.in. wniósł o jej oddanie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 11 września 2024 r. uzupełnił skargę. Zarzucił naruszenie:
- art. 121 O.p. poprzez skrajnie profiskalne prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego,
- art. 122 O.p. poprzez pominięcie części zeznań świadków oraz nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego oraz
- art. 108 ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędne zastosowanie i uznanie, iż faktury wystawione przez skarżącego a dotyczące usług transportowych są tzw. pustymi fakturami.
Wobec powyższego wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, uprawniony jest do badania, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną, stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.").
Spór w rozpoznawanej sprawie koncentruje się na kilku zagadnieniach. Pierwszy sprowadza się do oceny prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez kontrahentów, w sytuacji braku dokumentacji źródłowej, t.j. braku faktur lub ich duplikatów oraz ewidencji zakupu i sprzedaży. Drugie zagadnienie dotyczy braku faktycznej sprzedaży wykazanej na fakturach wystawionych z tytułu usług transportowych, które miały być świadczone przez firmę skarżącego na rzecz następujących firm: PW "[...]" A. K., "[...]" A. S. i [...] T. C. i w konsekwencji tego określenie kwoty podatku do zapłaty, na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.
W zaistniałym sporze rację należało przyznać Dyrektorowi Izby Skarbowej.
Na wstępie wskazać należy, że pełnomocnik skarżącego w piśmie uzupełniającym skargę postawił zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i naruszenia przepisu prawa materialnego. Naruszenie przepisów postępowania polegało na naruszeniu zasad postępowania podatkowego, t.j. zasad wyrażonych w art. 121 O.p. poprzez skrajnie profiskalne prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organu podatkowego, art. 122 O.p. poprzez pominięcie części zeznań świadków oraz nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego. Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego, t.j. art. 108 ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędne zastosowanie i uznanie, iż faktury wystawione przez skarżącego, a dotyczące usług transportowych, są tzw. "pustymi" fakturami.
Zanim Sąd odniesienie się do ww. zarzutów, w pierwszej kolejności wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651, dalej jako: O.p.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Okres ten może ulec wydłużeniu na skutek zaistnienia zdarzeń określonych w art. 70 § 2 - 6 O.p., powodujących przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Stosownie do art. 103 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego Mając na uwadze treść przepisów art. 70 § 1 O.p. w związku z art. 103 ust. 1 ustawy o VAT określone w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2016 r.: zobowiązanie za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za listopad oraz podatek do wpłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT za okres od lutego do listopada, co do zasady przedawniają się z upływem 31 grudnia 2021 r., zobowiązanie za grudzień i kwota podatku do wpłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT za grudzień 2016 r., co do zasady przedawniają się z upływem 31 grudnia 2022 r.
Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem doręczenia postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d 2, lub doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Stosownie do art. 70 § 7 pkt 4 O.p. bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu, wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu. W myśl art. 33a § 1 pkt 2 O.p. decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] w toku postępowania zabezpieczającego prowadzonego wobec skarżącego, na podstawie decyzji o zabezpieczeniu nr [...], [...] z 18.06.2020 r. (doręczona 13.07.2020 r.) wydał zarządzenie zabezpieczenia nr [...] z 18.06.2020 r., należności pieniężnej z tytułu podatku od towarów i usług za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r., doręczone 13.07.2020 r. W związku z tym, z chwilą doręczenia zarządzenia zabezpieczenia 13.07.2020 r., bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy od stycznia do grudnia 2016 r., uległ zawieszeniu (art. 70 § 6 pkt 4 O.p.). Po zawieszeniu, termin przedawnienia biegnie dalej, od dnia następującego po dniu, wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu (art. 70 § 7 pkt 4 O.p.). Decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z 30.05.2022 r. nr [...] określającą za poszczególne okresy 2016 r.: zobowiązanie za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, grudzień, nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za listopad oraz podatek do wpłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT za okres od lutego do grudnia doręczono 14.06.2022 r. Zatem, do okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres od stycznia do grudnia 2016 r., należy doliczyć okres zawieszenia od 13.07.2020 r. do 14.06.2022 r. (702 dni). Ustawowy pięcioletni okres przedawnienia za poszczególne okresy 2016 r zobowiązania za okres styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik oraz kwota podatku do wpłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT za okres od lutego do listopada, ulega przedawnieniu 3.12.2023 r., (od 1.01.2022 r. + 702 dni) zobowiązania za grudzień i kwota podatku do wpłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy za grudzień, ulega przedawnieniu 2.12.2024 r. (od 1.01.2023 r. + 702 dni) Natomiast, w zakresie określonej zaskarżoną decyzją nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za listopad 2016 r. nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 4 O.p. W konsekwencji określona decyzją organu I instancji nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za listopad 2016 r. uległa przedawnieniu, na co prawidłowo zwrócił uwagę w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy. Podsumowując, skoro bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres od stycznia do października 2016 r. i kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT za okres od lutego do listopada 2016 r. - ulega przedawnieniu 3.12.2023 r., zobowiązanie za grudzień 2016 r. i kwota podatku do wpłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy za grudzień 2016 r. - ulega przedawnieniu 2.12.2024 r., organ odwoławczy mógł wydać zaskarżoną decyzję.
Odnosząc się do podniesionych przez pełnomocnika skarżącego zarzutów w pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem mają one bezpośredni wpływ na ustalenie stanu faktycznego w sprawie, który z kolei determinuje ocenę prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego.
Za podstawę wyroku Sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska.
Sąd wskazuje zatem, że zgodnie z art. 120 O.p. i art. 121 O.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa a postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. O naruszeniu przepisu art. 121 § 1 O.p. nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika. Stroma ma bowiem prawo do własnego, subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. Ponadto na organy podatkowe został nałożony obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 § 1 O.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 O.p.). Postępowanie podatkowe powinno być przy tym prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Przeprowadzone dowody powinny być przydatne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i mają zbliżać sprawę do jej wyjaśnienia. Wyniki rozpatrzenia dowodów, dające obraz stanu faktycznego, powinny być przekonująco umotywowane i znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, obrazując proces myślowy, który doprowadził do podjęcia określonych ustaleń i w konsekwencji wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że obowiązek dowodzenia, wynikający z art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. nie ma nieograniczonego charakteru. W szczególności organ nie ma obowiązku prowadzenia dalszego postępowania dowodowego i uzupełniającego, jeżeli dana okoliczność zostanie stwierdzona wystarczająco innym dowodem (art. 188 O.p.). Nie jest zatem tak, że należy prowadzić postępowanie dowodowe, mimo że całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły zasadom wyrażonym w art. 121 i art. 122 O.p. i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny. Podjęto wszelkie działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego. Dokonując oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów organ nie był skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonał jej w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania, opartego na wiedzy, doświadczeniu życiowych, prawach logiki, wzajemnych relacjach pomiędzy poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ przeprowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, umożliwiając stronie zapoznanie się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się w tej kwestii.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący nie przedłożył, mimo wyznaczonych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] terminach dokumentów dotyczących prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Zauważyć należy, że kontrola podatkowa została przeprowadzona na podstawie upoważnienia z dnia 15 października 2018 r. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dokumentów dot. prowadzonej przez niego działalności pismem z 15.10.2018 r. wniósł o wyznaczenie terminu na koniec listopada 2018 r, a organ podatkowy prowadzący kontrolę podatkową przychylił się do tego wniosku. Skarżący nie wskazywał trudności stojących na przeszkodzie realizacji obowiązku, dopiero we wniosku z 21 marca 2019 r. o uchylenie kary porządkowej poinformował, że dokumentacja, której żąda organ podatkowy została skradziona z samochodu w dniu 27 września 2017 r., a zatem prawie pół roku wcześniej niż została wszczęta kontrola podatkowa. Następnie w dniu 10 stycznia 2019 r. dokumentacja miała ulec zniszczeniu w wyniku zalania. Rację ma organ, że jest mało wiarygodne, że skarżący w samochodzie przechowywał wszystkie dokumenty za okres od stycznia 2016 r. do 27 września 2017 r. Ponadto organ prawidłowo wskazał, że skarżący jest zobowiązany posiadać dokumenty źródłowe, w tym m.in. faktury. Wskazać również należy, że w sytuacji, gdy przedsiębiorca który z jakiejkolwiek przyczyny stracił dokumentację związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą, jest zobowiązany niezwłocznie przystąpić do jej odtworzenia. Ciężar dowodu w zakresie dokumentów źródłowych spoczywa na podatniku, a nie na organach podatkowych. Podkreślić również należy, że skarżący w momencie rozpoczęcia kontroli podatkowej, nie poinformował pracowników organu, że utracił dokumenty. Mimo zobowiązania się pismem z dnia 15.10.2018 r. do przedłożenia do końca listopada 2018 r. dokumentacji związanej z działalnością gospodarczą i mimo wielokrotnych wezwań do przedłożenia dokumentów źródłowych, duplikatów faktur oraz ewidencji, nie przedłożył ewidencji zakupów i sprzedaży, faktur zakupu i sprzedaży oraz innych dokumentów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skarżący nie przedstawił także dowodów świadczących, iż w związku z utratą dokumentów wystąpił do kontrahentów o wystawienie duplikatów faktur, przekazanie kopii umów, protokołów odbioru robót. Częściowo przedłożył duplikaty faktur zakupów, które zostały uwzględnione przez organ I i następnie II instancji w zaskarżonej decyzji. W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakup towarów i usług. Jednakże, aby mógł odliczyć podatek naliczony obowiązany jest posiadać faktury VAT lub duplikaty tych faktur, co wynika z przepisów ustawy o podatku VAT. Skoro, jak twierdzi skarżący, utracił dokumentację w wyniku kradzieży z samochodu, następnie zalania dokumentacji, to powinien podjąć działania w celu odtworzenia dokumentacji niezwłocznie po jej utracie lub zniszczeniu. Podkreślić również należy, że na organach podatkowych nie ciąży, wbrew zarzutom podniesionym przez pełnomocnika, obowiązek odtworzenia dokumentacji księgowej. Organ podatkowy nie jest również zobowiązany do udzielenia cyt. "pomocy w odświeżeniu pamięci" skarżącemu.
Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ podatkowy ustalił wartość podatku należnego na podstawie faktur pozyskanych od kontrahentów. Organy zakwestionowały faktury wystawione przez skarżącego na rzecz trzech kontrahentów, t.j. PW "[...]" A. K., "[...]" A. S. i [...] T. C., gdyż w ocenie organów firma skarżącego nie świadczyła usług transportowych potwierdzonych fakturami wystawionymi na rzecz ww. podmiotów. Z zebranego przez organy materiału dowodowego wynika, że skarżący ani ww. kontrahenci, poza fakturami wystawionymi rzez firmę skarżącego, nie posiadają żadnej dokumentacji, która uprawdopodobniłaby wykonanie zafakturowanych usług transportowych na rzecz tych firm. Zapłata za rzekome usługi transportowe następowała w formie gotówki, przy czym nie ma jakichkolwiek dowodów zapłaty mimo dużych kwot. W badanym okresie, t.j. w 2016 r. skarżący nie posiadał nawet uprawnień do kierowania pojazdami, świadcząc usługi był tzw. konwojentem. Skarżący nie pamiętał nazw miejscowości, do których dostarczał towary, co wydaje się mało prawdopodobne z uwagi na okoliczność, że usługi miał świadczyć wielokrotne. Zarówno skarżący, jak i jego kontrahenci nie byli w stanie opisać szczegółów dotyczących poszczególnych zleceń. Kontrahenci skarżącego nie wiedzieli dokładnie kto świadczył usługi na ich rzecz i jakim pojazdem. W ocenie Sądu organ słusznie uznał, że dowody z przesłuchania świadków i samego skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Rozbieżności dotyczyły np. znajomości skarżącego z A. K.. Skarżący twierdził, że dobrze ją zna, zna również jej bliskie otoczenie od lat, poznali się na weselu, natomiast z zeznań A. K. wynika, że nie zna skarżącego, nigdy go nie widziała, z jego usług korzystała jedynie w sytuacjach awaryjnych. Również pracownik firmy "[...]" zeznał, że A. K. nie zna skarżącego. Skarżący zeznał, że kontakt odbywał się telefonicznie, ewentualnie przez K. C. w biurze tartacznym T. C. w miejscowości [...], natomiast A. K. zeznała, że szczegółów współpracy ze skarżącym nie pamięta, osobiście nie dokonywała zapłaty należności za usługi wykonane przez firmę skarżącego, płatności dokonywał jej pełnomocnik lub księgowa. Rozbieżności występują również co do miejsca świadczenia usług transportowych świadczonych na rzecz firmy "[...]". Skarżący twierdził, że wykonywał je na terenie całego kraju. Natomiast z zeznań świadka R. H.-K. - pracownika firmy "[...]" wynika, że firma "[...]" nie zajmowała się transportem krajowym, skarżący świadczył tylko usługi poza granicami kraju, głównie na terenie [...]. Świadek twierdził, że samochód skarżącego było cały czas pod dyżurem na terenie [...], aby jak najszybciej dojechać do transportu, który miał postój, generalnie auto stało w okolicy ich kontrahenta, t.j. ok. 100 km od miejscowości H. w [...]. Część usług transportowych skarżący świadczył osobiście.
W zakresie usług świadczonych dla "[...]" A. S., skarżący zeznał, że nie pamięta w jaki sposób nawiązał współpracę z tą firmą, natomiast A. S. zeznał, że współpracę nawiązał przez A. M. (pracownik [...]. Z zeznań A. S. wynikało, że oprócz firmy skarżącego nikt inny nie świadczył na jego rzecz usług transportowych. Z kolei pracownik [...] A. M. zeznała, że oprócz usług transportowych świadczonych przez firmę skarżącego korzystano też z innych firm transportowych, t.j. [...] i [...]. Skarżący twierdził, że załadunek i rozładunek towaru odbywał się w okolicach tartaku albo wręcz na terenie tartacznym T. C.. N. A. Sowiński zeznał, że rozładunek i załadunek towaru odbywał się w jego firmie przy ul. [...] w K..
W zakresie usług świadczonych dla [...] T. C. skarżący twierdził, że samochodem [...] jeździli jego synowie, natomiast T. C. zeznał, że usługi wykonywał osobiście skarżący, większość kursów była wykonywana samochodem dostawczym należącym do jego firmy, widywał jak skarżący kierował samochodem. Przypomnieć w tym miejscu należy, że skarżący w 2016 r. nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdem. Według T. C. skarżący powinien był wiedzieć jaki towar przewoził, przed wyjazdem każdy kurs był omawiany, skarżący zeznał, że nie wie jaki to był towar.
Te rozbieżności w zeznaniach oraz fakt, że skarżący i jego kontrahenci oprócz faktur nie posiadają żadnej dokumentacji, która uprawdopodobniłaby wykonanie tych usług uzasadnia ocenę organów, że usługi transportowe udokumentowane spornymi fakturami wystawionymi na rzecz K., [...] i [...] nie odzwierciedlają rzeczywistych operacji gospodarczych. Świadczy o tym również: gotówkowa forma zapłaty, nieznajomość przez skarżącego i jego kontrahentów szczegółów transakcji, okoliczność, że faktury wystawione przez skarżącego na rzecz różnych podmiotów mają te same numery albo też nie jest zachowana chronologia numeracji faktur względem daty ich wystawienia, a także brak ekonomicznego uzasadnienia zlecenia usług firmie skarżącego.
W ocenie Sądu organ prawidłowo stwierdził, że usługi te nie mogły być wykonane przez skarżącego, gdyż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących, że usługi transportowe na rzecz ww. trzech firm zostały wykonane. Usługi miały być wykonywane na podstawie ustnej umowy (usługa miała być wykonana po rozmowie telefonicznej). Brak dowodów nie pozwolił zweryfikować jakim pojazdem mogła być świadczona usługa, kto ją świadczył i gdzie. Skarżący przedłożył jedynie faktury zakupu paliwa. Powyższe okoliczności, t.j. brak dowodów potwierdzających świadczenie usług transportowych, sprzeczne zeznania strony i świadków, ustalenia, że usługi nie mogły być realizowane samochodem [...], brak pisemnych umów, płatności wyłącznie gotówką bez jakichkolwiek dowodów świadczą, że usługi transportowe udokumentowane fakturami wystawionymi w 2016 r. przez firmę skarżącego na rzecz firm PW "[...]" A. K., "[...]" A. S. i [...] T. C. nie zostały dokonane przez skarżącego. W tym miejscu wskazać należy, że skoro faktury dotyczące usług transportowych na rzecz ww. form zostały wystawione przez skarżącego, to organ prawidłowo stwierdził, że są to "puste" faktury", które nie odzwierciedlają rzeczywistych operacji gospodarczych. Skoro jednak "puste" faktury zostały wystawione przez skarżącego, to zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, w świetle którego w przypadku gdy osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Prawidłowo zatem organ podatkowy określił na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT kwoty podatku do zapłaty. Podkreślić w tym miejscu należy, że organ, wbrew podniesionym zarzutom, nie naruszył regulacji prawa materialnego. Rozstrzygając niniejszą sprawę organy najpierw bowiem ustaliły, że faktury wystawione przez skarżącego dla jego trzech kontrahentów dokumentujące sprzedaż usług transportowych nie dokumentują rzeczywistych operacji gospodarczych, i że są to puste faktury. Prawidłowo więc określono skarżącemu podatek do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Zastosowanie powyższego przepisu wymagało wykazania przez organy, że nie doszło do transakcji uwidocznionej na fakturze sprzedaży. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe taką okoliczność wykazały.
Sąd, nie będąc związany granicami skargi, stwierdził, że w pozostałym zakresie organ odwoławczy również nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postepowania. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2016 r. i w tym zakresie określił zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik i grudzień 2016 r., prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2016 r. w wysokości [...],- zł.
Reasumując, analiza akt sprawy i wydanej decyzji, dokonana z uwzględnieniem zarzutów i argumentacji skargi, nie dostarczyła Sądowi podstaw do jej uwzględnienia.
Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI