I SA/Po 2131/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-04-25
NSApodatkoweŚredniawsa
cłowartość celnasamochód używanyimportzgłoszenie celneKodeks celnymetoda ostatniej szansyorgan celnyskarżącydecyzja administracyjna

WSA w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą ustalenia wartości celnej używanego samochodu, uznając prawidłowość zastosowania metody "ostatniej szansy" i zakwestionowania zaniżonej ceny transakcyjnej.

Skarga dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wartości celnej używanego samochodu. Strona skarżąca kwestionowała ustalenie wartości celnej pojazdu metodą "ostatniej szansy" oraz zakwestionowanie przez organy celne przedstawionej przez nią ceny transakcyjnej, zarzucając błędy w wycenie i naruszenie przepisów Kodeksu celnego. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy celne prawidłowo zakwestionowały wiarygodność zaniżonej ceny transakcyjnej, zwłaszcza w kontekście nieprawdziwości umowy kupna-sprzedaży, i zasadnie zastosowały metodę "ostatniej szansy" do ustalenia rzeczywistej wartości celnej pojazdu, opierając się na danych z katalogu Info-Ekspert oraz opinii rzeczoznawcy.

Sprawa dotyczyła skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą ustalenia wartości celnej używanego samochodu osobowego. Strona skarżąca zarzuciła organom celnym naruszenie przepisów Kodeksu celnego, w szczególności błędną interpretację pojęcia wartości celnej oraz niepodjęcie działań niezbędnych do ustalenia prawdy obiektywnej, co skutkowało przyjęciem zawyżonej wartości pojazdu. Kwestionowano również sposób wyceny i rzetelność postępowania. Organy celne, po weryfikacji zgłoszenia celnego, uznały przedłożoną umowę kupna-sprzedaży za nieprawdziwą i stwierdziły, że podana w niej cena pojazdu była zaniżona w stosunku do jego rzeczywistej wartości. W związku z tym, zastosowano metodę "ostatniej szansy" (art. 29 Kodeksu celnego) do ustalenia wartości celnej, opierając się na danych z katalogu Info-Ekspert oraz opinii rzeczoznawcy. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał zarzuty strony za niezasadne. Potwierdził, że organy celne miały prawo zakwestionować wiarygodność i dokładność informacji zawartych w dokumentach, gdy cena transakcyjna w oczywisty sposób budziła wątpliwości. Sąd podkreślił, że wartość celna powinna odzwierciedlać rzeczywistą wartość towaru, niezależnie od opłacalności zakupu dla importera. Uznano, że zastosowanie metody "ostatniej szansy" i oparcie się na danych z katalogu Info-Ekspert oraz opinii rzeczoznawcy było zgodne z prawem. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące niewłaściwego przeprowadzenia oględzin pojazdu i nieuwzględnienia opinii rzeczoznawcy sporządzonej na potrzeby firmy ubezpieczeniowej, wskazując na różnice czasowe i kontekst sporządzenia tych dokumentów. Ostatecznie, Sąd stwierdził, że organy celne rozporządzały materiałem dowodowym pozwalającym na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego, oddalając skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organy celne mogą zakwestionować wartość transakcyjną, jeśli z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej.

Uzasadnienie

Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów, lub gdy nie zostaną one przedstawione. W przypadku nieprawdziwości umowy i zaniżonej ceny, organ celny jest zobowiązany do ustalenia rzeczywistej wartości celnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

k.c. art. 29 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 23 § § 7

Kodeks celny

Pomocnicze

op art. 207

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 262

Kodeks celny

k.c. art. 23 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 65 § § 4 pkt 2a

Kodeks celny

k.c. art. 85 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 209 § § 3

Kodeks celny

k.c. art. 221

Kodeks celny

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej art. § 1

op art. 210 § § 1 i § 4

Ordynacja podatkowa

op art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 222 § § 4 i § 5

Kodeks celny

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania art. § 1 ust. 3 i § 2 ust. 1-3 i 5

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. § 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. § 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. § 134 § § 1

k.c. art. 70

Kodeks celny

k.c. art. 25

Kodeks celny

k.c. art. 26

Kodeks celny

k.c. art. 27

Kodeks celny

k.c. art. 28

Kodeks celny

Układ Ogólny w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. art. VII

Porozumienie w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 1999r. Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej

k.c. art. 33

Kodeks celny

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. § 151

op art. 122

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 64 § § 2a

Kodeks celny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne prawidłowo zakwestionowały wiarygodność zaniżonej ceny transakcyjnej samochodu ze względu na nieprawdziwość umowy kupna-sprzedaży i rażące zaniżenie ceny. Zastosowanie metody "ostatniej szansy" do ustalenia wartości celnej było uzasadnione i zgodne z przepisami Kodeksu celnego. Dane z katalogu Info-Ekspert oraz opinia rzeczoznawcy PZM stanowiły wystarczającą podstawę do ustalenia wartości celnej pojazdu. Opinia rzeczoznawcy sporządzona dla firmy ubezpieczeniowej w innym kraju i w innym czasie nie była miarodajna dla ustalenia wartości celnej w momencie importu. Importer miał obowiązek wykazać wszystkie uszkodzenia i braki pojazdu podczas rewizji celnej, aby uzasadnić niską cenę transakcyjną.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 29 Kodeksu celnego przez błędną interpretację pojęcia wartości celnej. Zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie działań niezbędnych dla ustalenia prawdy obiektywnej. Kwestionowanie rzetelności postępowania i sposobu wyceny wartości celnej. Twierdzenie, że uszkodzenia pojazdu były znacznie większe niż ustaliły organy celne. Niesłuszne pominięcie przez organ II instancji opinii rzeczoznawcy sporządzonej dla firmy ubezpieczeniowej "A".

Godne uwagi sformułowania

wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny dokumenty takie stają się niewiarygodne w sytuacji, gdy podana w nich cena transakcyjna w oczywisty sposób budzi wątpliwości, ponieważ nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru tylko, bowiem rzeczywista wartość towaru może stanowić o jego wartości celnej opłacalność zakupu towaru za granicą, bądź też jej brak jest indywidualną sprawą importera, która nie może wpływać na ustalenie wartości celnej towaru prawidłowo zastosował tzw. metodę "ostatniej szansy" określoną w art. 29 Kodeksu celnego organy celne rozporządzały całokształtem materiału dowodowego pozwalającym na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy

Skład orzekający

Beata Sokołowska

sprawozdawca

Marzenna Kosewska

członek

Walentyna Długaszewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów, w szczególności używanych pojazdów, w przypadkach zakwestionowania wartości transakcyjnej i konieczności zastosowania metody \"ostatniej szansy\". Interpretacja przepisów Kodeksu celnego dotyczących weryfikacji zgłoszeń celnych i dowodów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów Kodeksu celnego obowiązujących w dacie wydania orzeczenia. Może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych i orzeczniczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem celnym i podatkowym ze względu na szczegółową analizę metod ustalania wartości celnej i interpretację przepisów Kodeksu celnego. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Jak organy celne ustalają wartość celną samochodu, gdy cena w umowie jest podejrzanie niska?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 2131/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Beata Sokołowska /sprawozdawca/
Marzenna Kosewska
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 25 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marzenna Kosewska WSA Beata Sokołowska ( spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru o d d a l a s k a r g ę /-/M. Kosewska /-/W. Długaszewska /-/B. Sokołowska T.M.d
Uzasadnienie
W dniu [...] T. T. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym używany samochód osobowy marki [...] wyprodukowany w 1997r. o numerze identyfikacyjnym [...] z silnikiem samoczynnym o pojemności [...] według dokumentu SAD nr [...]. Do zgłoszenia celnego strona załączyła m.in. umowę kupna-sprzedaży z dnia [...] opiewająca na kwotę [...] dokument [...] oraz deklarację wartości celnej.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie celne, ponieważ w wyniku weryfikacji zagranicznej ujawniono, że przedłożona umowa kupna-sprzedaży jest nieprawdziwa, albowiem ustalenia organu celnego poczynione we współpracy z niemieckimi służbami celnymi w ramach pomocy prawnej wykazały, że sprzedającym przedmiotowy samochód nie był [...]. Ponadto ustalenia organów celnych doprowadziły do wniosku, że ujawniona w umowie kupna-sprzedaży cena samochodu [...] nie była wiarygodna, albowiem nie stanowiła ona rzeczywistej wartości samochodu i dlatego konieczne stało się ustalenie rzeczywistej wartości celnej przedmiotowego pojazdu.
W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej w związku z art.262, art. 23 § 1, art. 65 § 4 pkt 2a, art.85 § 1, art. 209 § 3, art.221 Kodeksu celnego, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1047 ze zm.) uznał zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego i określił wartość pojazdu na kwotę w wysokości [...] przyjmując stawkę celną w wysokości 35 %. Organ celny wezwał T. T. do uiszczenia niedoboru cła w kwocie [...] oraz do uiszczenia odsetek wyrównawczych
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że przedmiotowy samochód był używany i znajdował się w stanie uszkodzonym w związku z tym uznano, że właściwą metodą określenia jego wartości celnej będzie metoda "ostatniej szansy" (art.29 § 1 Kodeksu celnego) określająca wartość pojazdu na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym. Organ celny wyjaśnił, iż przy ustalaniu wartości celnej pojazdu uwzględniono rok produkcji i stan techniczny określony w ocenie rzeczoznawcy ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Rzeczoznawcy-PZM z dnia [...] który w oparciu o kartę pojazdu nr [...] oraz wyniki oględzin towaru wykonanych przez funkcjonariusza Urzędu Celnego określił w przedmiotowym pojeździe procentowy ubytek z tytułu uszkodzeń w wysokości 5%, natomiast z tytułu braków w wysokości 2% i w oparciu o katalog Info-Ekspert Nr I/98 podał wartość rynkową pojazdu w stanie nieuszkodzonym w wysokości [...]. Organ celny I instancji za podstawę wyliczeń przyjął natomiast kwotę [...] będącą wartością rynkową samochodu marki [...], rok produkcji 1997 w stanie bez uszkodzenia. Wartość ta została opublikowana w miesięczniku "Pojazdy samochodowe. Wartości Rynkowe. Samochody osobowe" wydanym przez spółkę z o.o. Info-Ekspert Nr VIII/2000. Wartość ta została określona na dzień [...] i skorygowana o następujące elementy: braki i uszkodzenia ( łącznie 7%), prowizję (10%), podatek VAT (22%), podatek akcyzowy (15%) i cło (35%). Po tak dokonanych ustaleniach organ celny określił wartość pojazdu na kwotę [...]. Wyjaśnił, że wobec powyższego, ponieważ wartość celna przedmiotowego pojazdu przekracza [...] deklaracja na fakturze sporządzona przez eksportera nie mogła być uznana za właściwy dowód pochodzenia dla stosowania stawek celnych obniżonych. Należało, więc zastosować stawkę autonomiczną w wysokości 35%.
W odwołaniu strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art.23-31 i art.85 Kodeksu celnego oraz zasady trwałości i ostateczności decyzji administracyjnej Ponadto pełnomocnik strony w piśmie z dnia [...] stanowiącym uzupełnienie odwołania zarzucił decyzji Dyrektora Urzędu Celnego naruszenie art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu faktycznym konkretnych dowodów, którym organ celny dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz niewyjaśnienie w sposób ostateczny, iż zachodzą ustawowe przesłanki dla samodzielnego ustalenia wartości celnej pojazdu. Wskazał też, że sposób wyceny, kwota wyjściowa ustalenia wartości celnej samochodu oraz inne składniki odliczone od tzw. ceny bazowej budzą poważne wątpliwości strony, co do rzetelności prowadzonego postępowania. Powołując się na orzeczenie rzeczoznawcy sporządzone dla firmy ubezpieczeniowej w H. pełnomocnik T. T. podniósł, iż uszkodzenia zakupionego pojazdu były znacznie wyższe aniżeli wynika to z zaskarżonej decyzji.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, art. 262, art.222 § 4 i§ 5 Kodeksu celnego, § 1 ust. 3 i § 2 ust. 1-3 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. z 1997r. Nr 143, poz. 958 ze zm.) uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej oraz odsetek wyrównawczych i podał w miejsce art.23 § 1 Kodeksu celnego prawidłową podstawę prawną tj. art. 23 § 7 i art. 29 § 1 Kodeksu celnego, a także miedzy innymi określił wartość celną towaru na kwotę [...] - pole 22. Natomiast w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał m. in., że organ celny I instancji w zaskarżonej decyzji wezwał stronę do uiszczenia odsetek wyrównawczych przed wejściem w życie przepisu, który nakazał ich pobór i w związku z tym należało decyzję w tej części uchylić. W dalszej kolejności wyjaśnił, iż o zakwestionowaniu wiarygodności umowy kupna-sprzedaży samochodu marki [...] z dnia [...] zadecydowała po pierwsze nieautentyczność powyższego dokumentu, albowiem ustalenia organu celnego poczynione we współpracy z niemieckimi służbami celnymi w ramach pomocy prawnej wykazały, że sprzedającym przedmiotowy samochód nie był J. K., a po drugie zbyt niska cena [...] sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości, co zostało potwierdzone notowaniami podobnych pojazdów sprzedawanych na rynku krajowym. Dyrektor Izby Celnej wskazał też, dlaczego wartość celna sprowadzonego przez T. T. samochodu została ustalona metodą "ostatniej szansy" (art.29 § 1 Kodeksu celnego). Nadto organ II instancji podał, iż pismem z dnia [...] uzyskał uzupełnienie pierwotnie sporządzonej oceny technicznej, w którym rzeczoznawca wskazał, że wartość pojazdu wg katalogu Info-Ekspert Nr I/98 dla sprzedaży w ramach kontyngentu wynosi [...]. Dla rocznika 1997 brak zaś w wyżej wymienionym katalogu notowań. Podana jest w nim wartość pojazdu dla rocznika 1996, która wynosi [...]. Natomiast miesięczny ubytek wartości dla notowania w ramach sprzedaży w kontyngencie i rocznika 1996 wynosi 1397 w związku z tym wyliczona wartość pojazdu dla rocznika 1997 wynosi [...] ( po zaokrągleniu [...] ). Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że skoro w toku postępowania zostały ustalone dwie wartości rynkowe brutto pojazdu używanego nieuszkodzonego, to należy uznać iż wartość bazowa przyjęta do dalszych wyliczeń winna być korzystniejsza dla strony i dlatego przyjęto wartość rynkową w kwocie [...], którą skorygowano o braki, uszkodzenia, prowizję, podatek VAT, akcyzę oraz cło i ustalono wartość pojazdu na kwotę [...]. Ponadto Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż zakwestionowanie wartości transakcyjnej przedmiotowego pojazdu, zawartej w przedłożonej przez stronę fakturze nie naruszyło art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Wyjaśnił również, iż opłacalność zakupu pojazdu za granicą, bądź jej brak jest indywidualną kwestią importera i nie może wpływać na ustalenie wartości celnej pojazdu. Organ odwoławczy wskazał, też, iż nie można zgodzić się z zarzutem strony jakoby uszkodzenia i braki pojazdu były znacznie wyższe aniżeli wynika to z decyzji I instancji, albowiem dokument w postaci opinii niemieckiego rzeczoznawcy sporządzonej na wniosek ówczesnego właściciela samochodu dla firmy ubezpieczeniowej "A" nie jest wystarczający dla ustalenia wartości celnej pojazdu sprowadzonego w dniu [...]. Orzeczenie to sporządzono w dniu [...] a import przedmiotowego pojazdu nastąpił w dniu [...]. W okresie między tymi datami samochód należał do innego właściciela, a ponadto nie wiadomo, co się w tym czasie z nim działo, a ponadto koszty napraw i części w Niemczech kształtują się na innym poziomie cenowym, aniżeli w Polsce. Organ II instancji podniósł również, że opinia niemiecka wskazuje na większe uszkodzenia pojazdu w dniu 5 grudnia 1997r. aniżeli ustalił to funkcjonariusz celny w dniu przekroczenia granicy, a następnie w dniu odprawy celnej. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej organy celne przedsięwzięły wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu pełnomocnik strony zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji oraz decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] w części, w której została utrzymana w mocy. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym decyzjom zarzucił rażące naruszenie art.29 Kodeksu celnego przez błędną interpretację pojęcia wartości celnej oraz naruszenie art.122 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie działań niezbędnych dla ustalenia prawdy obiektywnej i w rezultacie przyjęcie zawyżonej wartości pojazdu zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż kwota [...] stanowiła rzeczywistą wartość samochodu w chwili dokonywania przez skarżącego odprawy celnej i w związku z tym winna być podstawą wymiaru cła. Wycena wartości celnej pojazdu przeprowadzona przez organy celne obu instancji została dokonana z rażącym naruszeniem prawa. Według strony skarżącej uszkodzenia zakupionego przez T. T. pojazdu były znacznie większe, aniżeli wynika to z decyzji organów celnych. Ponadto, zdaniem pełnomocnika skarżącego, organ II instancji niesłusznie pominął ważny dowód przedłożony przez stronę tj. opinię rzeczoznawcy sporządzoną na wniosek ówczesnego właściciela dla firmy ubezpieczeniowej "A". Rzeczoznawca ten uznał, bowiem szkodę za całkowitą i nie polecał przeprowadzenia naprawy samochodu. Opinia ta jest, zatem dowodem na okoliczność, iż wartość transakcyjna przedstawiona przez stronę jest równa kwocie należnej za towar, czyli jest wartością celną. W ocenie pełnomocnika skarżącego uznanie za bardziej wiarygodną opinię rzeczoznawcy ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Rzeczoznawcy-PZM, który nigdy nie widział przedmiotowego pojazdu i oparł się na notatkach pracowników celnych dotyczących oględzin pojazdu aniżeli opinię rzeczoznawcy niemieckiego stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zawartej w art.122 Ordynacji podatkowej.
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu swej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271).
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonych decyzji w powyższym zakresie Sąd uznał, że zarzuty podniesione w skardze okazały się niezasadne
Zgodnie, bowiem z art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. W świetle tego przepisu wiarygodność dokumentu obejmuje nie tylko jego autentyczność pod względem formalnym, ale także pod względem materialnym.
Organ celny dokonując weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia celnego z dnia [...] prawidłowo stwierdził nie tylko brak autentyczności przedłożonej przez stronę umowy kupna-sprzedaży, ale uznał, że cena pojazdu w kwocie [...] jest zbyt niska i w związku z tym zakwestionował wiarygodność wartości transakcyjnej przedmiotowego samochodu. W dalszej kolejności, aby ustalić rzeczywistą wartość sprowadzonego pojazdu prawidłowo zastosował tzw. metodę "ostatniej szansy" określoną w art. 29 Kodeksu celnego.
Zgodnie, bowiem z treścią art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wartością celną towaru jest zasadniczo wartość transakcyjna- cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny (art. 23 § 1 Kodeksu celnego), ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art.30 i 31 ustawy. Organ celny nie może jednak przyjąć wartości transakcyjnej towaru za jego wartość celną, jeżeli z uzasadnionych przyczyn - co obowiązany jest odrębnie wyjaśnić podmiotowi dokonującemu zgłoszenia celnego jedynie na jego pisemny wniosek (art.23 § 8 Kodeksu celnego) - zakwestionował on wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Dokumenty takie stają się niewiarygodne w sytuacji, gdy podana w nich cena transakcyjna w oczywisty sposób budzi wątpliwości, ponieważ nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru (ze względu na duże prawdopodobieństwo zaniżenia lub zawyżenia kwoty transakcji). Tylko, bowiem rzeczywista wartość towaru może stanowić o jego wartości celnej. Należy przy tym zaznaczyć, iż wartość ta jest niezależna od tego, czy importer otrzymał dany towar za darmo, czy też kupił go po okazyjnie niskiej cenie, albowiem opłacalność zakupu towaru za granicą, bądź też jej brak jest indywidualną sprawą importera, która nie może wpływać na ustalenie wartości celnej towaru (patrz m. in. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 1995r. , sygn. akt SA/ Ka 1615/94).
W rozpoznawanej sprawie organ celny zakwestionował wiarygodność ceny transakcyjnej samochodu, podanej w umowie kupna-sprzedaży [...] uznając, po porównaniu jej z ceną podobnych pojazdów na europejskim obszarze gospodarczym, że jest ona znacznie zaniżona w stosunku do rzeczywistej jego wartości. Wobec powyższego organ celny był zobowiązany w ramach postępowania wszczętego przez przyjęcie zgłoszenia celnego dokonać weryfikacji dołączonych do niego dokumentów, w tym także umowy kupna-sprzedaży dokumentującej wartość transakcyjną towaru (art. 70 Kodeksu celnego). Ustalenie wartości celnej towarów w sytuacji, gdy wartość transakcyjna zostaje odrzucona przez organy celne, następuje stosownie do okoliczności przy wykorzystaniu metod, które zostały określone kolejno w art. 25 Kodeksu celnego, czyli (według wartości transakcyjnej identycznych towarów), art. 26 ( według wartości transakcyjnej podobnych towarów), art. 27 (przyjmując cenę jednostkową towarów przywożonych, bądź identycznych lub podobnych sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach) lub art. 28 ( według wartości kalkulowanej), a dopiero gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie tych metod jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., Porozumienia w sprawie stosowania tego artykułu oraz przepisami tytułu II, działu III Kodeksu celnego ("Wartość celna towarów"). Wyjaśnić należy, że postanowienia Kodeksu celnego z 9 stycznia 1997 r. opierały się bezpośrednio na Porozumieniu w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. zwanym "Kodeksem wartości celnej" ( publikowane w zał. do Dz. U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483). Wydając decyzje w niniejszej sprawie, dotyczącej wartości celnej używanego samochodu, organy celne obowiązane były również uwzględnić tzw. Wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) do Porozumieniu w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. (publikowane w zał. do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999r. Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej - Dz. U. Nr 80, poz. 908 ze zm., wydanego na podstawie art. 33 Kodeksu celnego.), a zwłaszcza "Studium 1.1. - Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych". W świetle powołanych przepisów organy celne miały obowiązek ustalenia wartości zgłoszonego do odprawy celnej w dniu 29 stycznia 1998r. używanego samochodu przy zastosowaniu tzw. metody ostatniej szansy (art. 29 § 1 Kodeksu celnego), co też prawidłowo w przedmiotowej sprawie uczyniły. Zgodnie z postanowieniami powyższego Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego, w przypadku korzystania z metody "ostatniej szansy" przy ustalaniu wartości celnej używanych samochodów należy oprzeć się na danych uzyskanych z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism, zawierających ceny rynkowe pojazdów na polskim obszarze celnym.
Organy celne przyjęły do dokonywanych przez siebie obliczeń informację wynikającą ze specjalistycznego wydawnictwa podającego ceny użytkowanych pojazdów samochodowych na całym rynku polskim - katalogu Info-Ekspert. Podawane w nim ceny są uśrednione i stanowią wynik analizy prowadzonej na reprezentatywnej próbie samochodów używanych z całego kraju ( giełdy i komisy samochodowe), a informacje dotyczące danego modelu uwzględniają spadek ceny spowodowany przez wiek, przebieg i stan techniczny pojazdu. Katalog ten jest wykorzystywany dla szacowania wartości samochodów również przez towarzystwa ubezpieczeniowe oraz urzędy skarbowe. Należy przy tym zauważyć, iż praktyka wykorzystania średnich cen pojazdów na rynku krajowym, publikowanych systematycznie przez specjalistyczne wydawnictwa, znalazła potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( patrz m. in. wyrok z dnia 18.04.2001r. - sygn. akt I SA/Po 2260/99 oraz z dnia 27.04.2001r. - sygn. I SA/Po 2135/99 ).
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd stwierdził, że skorzystanie z danych zawartych w przedmiotowym katalogu ( stanowiących wypadkową porównania tysięcy notowań danego typu pojazdu) odpowiadało w pełni wymogom art. 29 Kodeksu celnego. Stanowił on, bowiem uprawniony środek dowodowy umożliwiający ustalenie rzeczywistej wartości przedmiotowego pojazdu. Zasadnie, w ocenie Sądu, organ celny II instancji opierając się na opinii rzeczoznawcy ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego - Rzeczoznawcy PZM przyjął za sporządzającym ekspertyzę wartość rynkową spornego pojazdu obliczoną w stanie nieuszkodzonym w wysokości [...]- według Katalogu Info-Ekspert Nr I/98, ponieważ katalog ten nie zawierał ceny takiego samochodu z rocznika 1997. W ten sposób ustalona wartość rynkowa samochodu pomniejszona o takie elementy jak: braki w wysokości 2%, uszkodzenia w wysokości 5%, prowizję, VAT, akcyzę oraz cło w pełni odpowiada prawu.
Po drugie wskazać należy, iż przeprowadzone przez funkcjonariusza Urzędu Celnego oględziny pojazdu w dniu przekroczenia granicy były prawidłowe. Funkcjonariusz celny podczas przeprowadzonej rewizji stwierdził, iż pojazd był uszkodzony i szczegółowo wymienił uszkodzone elementy (pokrywa silnia, lewy przedni błotnik, prawy przedni błotnik, przedni pas - wzmocnienie czołowe klapy z kratą wlotu powietrza). Stwierdził też brak lamp przednich (reflektorów). Nadto należy dodać, iż skarżący uczestniczył w tych oględzinach i nie wniósł żadnych uwag, co do sposobu ich przeprowadzenia oraz jej wyników. Sąd nie dopatrzył się więc nieprawidłowości w sposobie przeprowadzenia oględzin i uznał, że jej wyniki w pełni mogły posłużyć rzeczoznawcy ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Rzeczoznawcy-PZM do oceny technicznej przedmiotowego pojazdu. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że funkcjonariusz celny z Urzędu Celnego zaakceptował uszkodzenia i braki wskazane przez funkcjonariusza z Urzędu Celnego i nie odnotował w dokumencie SAD więcej uszkodzeń. Także zarzut jakoby opinia rzeczoznawcy ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Rzeczoznawcy-PZM, który nigdy przedmiotowego pojazdu nie widział, a opinię swoją oparł na notatkach funkcjonariuszy celnych jest niewiarygodna, należy uznać za chybiony. Import samochodu nastąpił w dniu [...], a ocena techniczna została sporządzona dnia [...], tak więc między importem a sporządzeniem oceny upłynęły ponad dwa lata i stan techniczny tego pojazdu od czasu jego importu na pewno uległ zmianie i wizja tego pojazdu po dwóch latach niczego nowego do sprawy by nie wniosła, a tym bardziej nie byłaby przydatna do oceny technicznej samochodu na dzień dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.
W dalszej kolejności wskazać należy, że Sąd nie podziela też stanowiska skarżącego jakoby organy celne nie wzięły pod uwagę opinii rzeczoznawcy sporządzonej na wniosek ówczesnego właściciela dla firmy ubezpieczeniowej "A". Organy celne prowadząc postępowanie wzięły tę opinię pod uwagę, jednakże ze względu na to, iż sporządzona została ona w dniu [...], a import przedmiotowego pojazdu nastąpił dnia [...] nie uznały jej za miarodajną. Między sporządzeniem opinii a importem samochodu upłynęło sporo czasu (blisko 2 miesiące), i w tym okresie musiała mieć miejsce chociażby częściowa naprawa samochodu, dokonana na przykład przez kolejnego właściciela ( użytkownika). Tym bardziej, że opinia niemiecka wskazuje na większe uszkodzenia pojazdu w dniu [...] aniżeli ustalił to funkcjonariusz celny w dniu przekroczenia granicy, a następnie w dniu odprawy celnej. W tym miejscu jeszcze raz trzeba podkreślić, że przy oględzinach pojazdu na granicy obecny był importer, który nie wniósł żadnych uwag, co do przeprowadzonych czynności, ani nie wskazał dodatkowych braków lub uszkodzeń samochodu.
Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 64 § 2a Kodeksu celnego, skoro złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego jest równoznaczne ze złożeniem przez niego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów (także, co do wartości towaru), to wbrew twierdzeniom skarżącego, iż zależało mu na tym, by w dokumencie Brief celnik wpisał jak najmniej uszkodzeń i braków, gdyż miało to wpływ na przyszłą cenę pojazdu przy sprzedaży w Polsce - to zgłaszający we własnym interesie powinien wykazać w trakcie rewizji celnej te wszystkie uszkodzenia i braki, które zadecydowałyby o bardzo niskiej cenie transakcyjnej, a tym samym pozwoliłby uznać, iż wartość transakcyjna pojazdu odpowiada jego rzeczywistej wartości i może być uznana za wartość celną sprowadzonego towaru. Zaznaczyć trzeba, iż skarżący na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006r. wyjaśnił, iż przedmiotowy pojazd nie był pierwszym, który sprowadził z Niemiec, takich samochodów było dużo. W związku z tym należało przyjąć, iż T. T. dobrze orientował się w procedurach celnych związanych z importem samochodów.
W ocenie Sądu organy celne rozporządzały całokształtem materiału dowodowego pozwalającym na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu ustalenia wartości celnej pojazdu miedzy innymi poprzez powołanie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy z zakresu techniki samochodowej. Sąd stoi na stanowisku, że nie było potrzeby zwracania się do niemieckiej firmy ubezpieczeniowej, albowiem ewentualne informacje uzyskane z tego źródła i tak nie miałyby istotnego znaczenia w sprawie. Jak już bowiem wcześniej wyraźnie podkreślano należności celne przywozowe wymagane są według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że organy celne, prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego i postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art.122 Ordynacji podatkowej. Całokształt zebranego materiału dowodowego oceniły w sposób swobodny, ale nie dowolny. Wskazały, którym dowodom dały wiarę i dlaczego odmówiły wiarygodności innym twierdzeniom i dowodom. Ocena dowodów przeprowadzona przez organy celne obu instancji odpowiada przy tym regułom logicznego rozumowania.
W tym stanie rzeczy Sąd, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
/-/M. Kosewska /-/W. Długaszewska /-/B. Sokołowska
T.M.d

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI