I SA/PO 2086/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-04-26
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek akcyzowywyroby spirytusoweznaki akcyzypostępowanie podatkowedowodypostępowanie karne skarboweprejudycjalnośćOrdynacja PodatkowaWSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku akcyzowego od wyrobów spirytusowych bez znaków akcyzy, uznając postępowanie organów podatkowych za prawidłowe.

Podatnik J.J. skarżył decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym od posiadanych wyrobów spirytusowych bez znaków akcyzy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej, w tym wykorzystanie kserokopii zeznań świadka bez jego bezpośredniego przesłuchania oraz brak wykazania, że był nabywcą tych wyrobów. Sąd uznał, że wykorzystanie materiałów z postępowania karnego skarbowego jest dopuszczalne, a postępowanie karne skarbowe nie ma charakteru prejudycjalnego dla postępowania podatkowego. Oddalono skargę jako bezzasadną.

Sprawa dotyczyła skargi podatnika J.J. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym za grudzień [...] r. w wysokości [...] zł. Podstawą decyzji było ustalenie, że u podatnika znaleziono wyroby spirytusowe bez znaków akcyzy. Skarżący zarzucał organom podatkowym naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej, w szczególności art. 122, 187 § 1 i 191 O.p., kwestionując dowodowe znaczenie kserokopii zeznań świadka T.L. oraz twierdząc, że organy nie wykazały, iż był on nabywcą spornych wyrobów. Podkreślał również, że toczy się postępowanie karne skarbowe, które powinno mieć charakter prejudycjalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że wykorzystanie materiałów zgromadzonych w postępowaniu karnym, w tym kserokopii zeznań świadka, jest dopuszczalne na mocy art. 181 O.p. Stwierdził również, że postępowanie karne i podatkowe mają charakter autonomiczny i nie ma podstaw do przyjęcia, aby postępowanie karne skarbowe miało charakter prejudycjalny dla sprawy podatkowej. Sąd podkreślił, że ocena dowodów dokonana przez organy podatkowe nie była wadliwa. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku VAT i akcyzowym, obowiązek podatkowy w akcyzie ciąży również na nabywcy wyrobów, od których nie pobrano podatku. Sąd wskazał, że nawet prawomocny wyrok skazujący w sprawie karnej skarbowej, który spowodował wygaśnięcie obowiązku zapłaty podatku akcyzowego, nie stanowił podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej, a jedynie mógłby być podstawą do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu organów podatkowych, które skutkowałyby koniecznością uchylenia decyzji, i na podstawie art. 151 PPSA oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wykorzystanie materiałów zgromadzonych w postępowaniu karnym, w tym kserokopii zeznań świadka, jest dopuszczalne na mocy art. 181 O.p. i nie wymaga bezpośredniego przesłuchania przez organ podatkowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 181 O.p. pozwala na wykorzystanie materiałów z innych postępowań, a dowody z nich pochodzące mogą być przeprowadzane bez udziału strony, jeśli nie jest to przesłuchanie świadka, oględziny czy przesłuchanie biegłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

Ustawa o podatku VAT oraz o podatku akcyzowym art. 35 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 35 § ust. 1 pkt 5

PPSA art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 21 § § 1 i § 3

Ordynacja podatkowa

Ustawa o podatku VAT oraz o podatku akcyzowym art. 2 § ust. 1

Ustawa o podatku VAT oraz o podatku akcyzowym art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku VAT oraz o podatku akcyzowym art. 34 § ust. 1

Ustawa o podatku VAT oraz o podatku akcyzowym art. 36 § ust. 1 i 3

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22.03.2002r. w sprawie podatku akcyzowego art. § 22 § ust. 1

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 201 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 189

Ordynacja podatkowa

k.k.s. art. 65 § § 4 w zw. z § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 15 § § 2

Kodeks karny skarbowy

PPSA art. 145 § § 1 pkt abc

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykorzystanie materiałów z postępowania karnego skarbowego (w tym kserokopii zeznań świadka) jest dopuszczalne w postępowaniu podatkowym. Postępowanie karne skarbowe nie ma charakteru prejudycjalnego dla postępowania podatkowego. Obowiązek podatkowy w akcyzie ciąży na nabywcy wyrobów bez znaków akcyzy, od których nie pobrano podatku. Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi w zakresie rozpoznawania sprawy, ale orzeka na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów O.p. przez wykorzystanie kserokopii zeznań świadka bez jego bezpośredniego przesłuchania. Postępowanie karne skarbowe powinno mieć charakter prejudycjalny dla sprawy podatkowej. Organy podatkowe nie wykazały, że skarżący był nabywcą spornych wyrobów spirytusowych.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie karne i administracyjne (w tym podatkowe) mają charakter autonomiczny i oparte są na odmiennych zasadach, różny jest ich zakres, przedmiot. Zagadnienie wstępne jest to sytuacja, gdy wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę zgodności (przedmiotu zaskarżenia) z prawem i nie może wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Maria Skwierzyńska

przewodniczący

Włodzimierz Zygmont

sprawozdawca

Karol Pawlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wykorzystania dowodów z postępowań karnych w postępowaniu podatkowym oraz autonomii postępowań podatkowych i karnych skarbowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji posiadania wyrobów akcyzowych bez znaków akcyzy i interpretacji przepisów Ordynacji Podatkowej oraz ustawy o podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym w 2003 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, takich jak wykorzystanie dowodów z innych postępowań i relacja między postępowaniem podatkowym a karnym skarbowym, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Dowody z akt karnych w postępowaniu podatkowym – czy są dopuszczalne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 2086/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Karol Pawlicki.
Maria Skwierzyńska /przewodniczący/
Włodzimierz Zygmont /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont(spr.) as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ M.Skwierzyńska /-/ W.Zygmont
Uzasadnienie
Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 21 § 1 i § 3 O.p., art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 34 ust. 1,art. 35 ust. 1 pkt 5, art. 36 ust. 1 i 3 ustawy o podatku VAT oraz o podatku akcyzowym, § 22 ust. 1 rozporządzenia MF z dnia 22.03.2002r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. nr 27, poz. 269 ze zm.), określił podatnikowi J. J. za grudzień [...] r. w zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości [...] zł.
Podstawę faktyczną decyzji stanowiło ustalenie, że dniu [...] r. funkcjonariusze Komisariatu Policji w M. ustalili, że podatnik posiadał wyroby spirytusowe bez znaków akcyzy w ilości [...] butelki o pojemności 0,5 litra.
W odwołaniu podatnik domagał się uchylenia powyższej decyzji i umorzenie postępowania bądź uchylenia decyzji przez organ odwoławczy i umorzenie postępowania.
Decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 21 § 1 pkt 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. przez dowolne przyjęcie, że:
- podatnik nabył wyroby spirytusowe bez znaków skarbowych akcyzy,
- zabezpieczone w jego posesji wyroby stanowiły jego własność,
- zaszły okoliczności uzasadniające przyjęcie powstania zobowiązania podatkowego i określenia zobowiązania podatkowego za grudzień [...] r.
Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, iż materiał dowodowy sprawy (zebrany i rozpatrzony zgodnie z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.) dał podstawy do przyjęcia, iż podatnik był nabywcą spornych wyrobów spirytusowych bez znaków akcyzy i że na nim ciążył obowiązek podatkowy w zakresie akcyzy określony w art. 35 ust.1 ustawy, z którego się nie wywiązał. Podstawę dokonania wymiaru podatku akcyzowego stanowiła "Tabela stawek podatku akcyzowego dla niektórych napojów alkoholowych destylowanych sprzedawanych w kraju" - załącznik nr 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.03.2002r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 27, poz. 269 ze zm.).
W trakcie postępowania odwoławczego podatnik wniósł o zawieszenie postępowania podatkowego do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego skarbowego toczącego się przed Sądem Grodzkim.
Ustosunkowując się do powyższego wniosku, Izba Skarbowa wydała w dniu [...] r. postanowienie nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego uzasadniając to brakiem przesłanek wymienionych w art. 201 O.p. Orzeczenie sądu powszechnego nie może mieć wpływu na zobowiązanie podatkowe. Organy podatkowe dokonują własnych ustaleń faktycznych.
W skardze podatnik domagał się o uchylenia powyższej decyzji i umorzenia postępowania oraz zasądzenia od organu podatkowego na jego rzecz sumy [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący zarzucił decyzji naruszenie art.122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. wskazując, iż podstawą przyjęcia powstania zobowiązania podatkowego są jedynie zeznania świadka T.L., który nie został przesłuchany bezpośrednio: organy podatkowe posłużyły się kserokopią jego zeznań z postępowania karno-skarbowego. Obowiązek podatkowy w akcyzie powstaje dopiero wówczas, gdy organ wykaże, że podatnik - J. J. – był nabywcą wyrobów spirytusowych, które znaleziono w jego zabudowaniach - a nie znalazły się one tam bez jego wiedzy i zgody.
Sprawa jest przedmiotem postępowania karnego-skarbowego przed Sądem Rejonowym - VI Wydziałem Grodzkim w C. - sygn. akt VI Ks 5/03 o czyn z art. 65 § 4 w zw. z § 1 kks i dopiero ustalenia prawomocnego wyroku karnego w tej sprawie mogą stanowić podstawę do przyjęcia, czy podatnik nabył wyroby spirytusowe bez akcyzy i w związku z tym powstał obowiązek podatkowy. Postępowanie karne ma tutaj charakter prejudycjalny dla postępowania podatkowego zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną. Powody.
Bezzasadny jest zarzut, że nieprzesłuchanie świadka T.L. przez organy podatkowe organy podatkowe, a posłużenie się przez nie kserokopią jego zeznań z postępowania karno-skarbowego, miało wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 181 O.p. - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji - dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być m.in. materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Ze względu na brzmienie omawianego przepisu organy podatkowe, wykorzystując przekazany materiał dowodowy, nie mają obowiązku podawania przyczyny usprawiedliwiającej fakt oparcia się na dowodach z innego postępowania. Materiał dowodowy zebrany przez organy podatkowe w jednym postępowaniu może być wykorzystany również w innym postępowaniu. W aktach sprawy znajdują się odpisy uwierzytelnione materiałów (oryginały znajdują się w aktach dotyczących postępowania karnego skarbowego). Są to dokumenty z których dowód organy podatkowe mogły przeprowadzić dowód bez udziału strony (udział strony jest zastrzeżony dla dowodu z przesłuchania świadków, dowodu z oględzin oraz dowodu z przesłuchania biegłego - art. 189 O.p.). Organ podatkowy nie może pozbawić strony udziału tylko w tych czynnościach dowodowych, z argumentacją, że jej udział nie jest konieczny.
Zawisłość przed sądem powszechnym sprawy karnej skarbowej przeciwko skarżącemu o przestępstwo skarbowe, nie ma znaczenia prejudycjalnego dla biegu sprawy podatkowej. Postępowanie karne i administracyjne (w tym podatkowe) mają charakter autonomiczny i oparte są na odmiennych zasadach, różny jest ich zakres, przedmiot.
"Zagadnienie wstępne" jest to sytuacja, gdy wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (por. "Ordynacja Podatkowa - Komentarz" WP 2004r. str. 555). Brak podstaw do przyjęcia, iż w osądzanej sprawie podatkowej występuje jakieś zagadnienie wstępne natury prawnej, a zwłaszcza, że bez uprzedniego rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez inny sad, wydanie decyzji podatkowej nie będzie możliwe).
Dokonana przez organy podatkowe ocena mocy dowodowej dokumentów z innego postępowania - w tym protokołu zeznań świadka T. L. z dnia [...] r., jako czynność myślowa opierająca się na zasadach logicznego rozumowania, nie budzi zastrzeżeń.
Ocenę dowodów, stanowiącą istotny korelat ustaleń stanu faktycznego, można skutecznie podważyć wyjątkowo, tj. tylko wówczas, gdyby - w świetle dyrektyw płynących z art. 191 O.p. - okazała się wadliwa albo w sposób oczywisty błędna. Skarżący nie naprowadza zarzutów mogących wskazywać na kwalifikowane naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów dokonanej przez organy podatkowe.
Podmiotowość podatkowa skarżącego wynika z art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Według ustawy podatkowej już od dnia 31.10.2001r. (Dz. U. 01/122/ 1324) obowiązek podatkowy w zakresie akcyzy ciąży nie jak dotychczas, tylko na importerze i producencie wyrobów akcyzowych, ale także m. in. na nabywcy wyrobów akcyzowych, od których nie pobrano podatku akcyzowego. Z akt sprawy wynika, że znaleziono u skarżącego butelki ze spirytusem bez znaków akcyzy, zatem taki, od którego nie pobrano podatku akcyzowego. Z zeznań świadka T. L. wynika, że skarżący jest osobą handlującą od dłuższego czasu spirytusem bez akcyzy.
Nie zachodzi możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania oraz zasądzenia od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwoty [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania na tej podstawie, że skarżący prawomocnym wyrokiem z dnia 3.10.2003r. Sądu Rejonowego w C. w sprawie VI Ks 5/03 skazany został za czyn z art. 65 § 4 w zw. z § 1 kodeksu karnego skarbowego na karę [...] zł grzywny, orzeczono także przepadek [...] sztuk butelek spirytusu.
Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę zgodności (przedmiotu zaskarżenia) z prawem i nie może wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest tylko cały materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym i to pomimo, że prawomocny skazujący wyrok sądu karnego spowodował zgodnie z art. 15 § 2 kks wygaśnięcie obowiązku zapłaty podatku akcyzowego orzeczonego decyzją organu I instancji i podtrzymaną zaskarżoną w niniejszej sprawie. Nawet w wypadku wydania prze sąd karny orzeczenia uniewinniającego lub umarzającego, w zależności od jego motywów z reguły zawartych w uzasadnieniu, możliwe byłoby jedynie wysnucie podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego bądź stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zatem sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję (nie umarzając postępowania) jedynie w wypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt abc - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W rozpatrywanej sprawie, nawet jeżeli weźmie się pod uwagę zakres kognicji sądu, który nie jest związany granicami skargi (władny jest rozpoznawać sprawę poza granicami zaskarżenia), nie można dopatrzyć się w postępowaniu organów podatkowych uchybień, które by skutkowały koniecznością uchylenia decyzji.
Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł sąd jak w sentencji wyroku.
K. Pawlicki /-/ M. Skwierzyńska /-/ W. Zygmont