I SA/Po 195/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z tytułu kosztów sądowych, uznając, że wskazanie Izby Administracji Skarbowej jako dłużnika zajętej wierzytelności jest prawidłowe.
Spółka złożyła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z tytułu kosztów sądowych, zarzucając błędne wskazanie dłużnika zajętej wierzytelności (Izby Administracji Skarbowej zamiast Dyrektora Izby). Organy obu instancji uznały skargę za niezasadną, argumentując, że Dyrektor Izby działa przy pomocy Izby, a wskazanie Izby jako dłużnika jest wystarczające. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i podkreślając szerokie rozumienie pojęcia 'dłużnika zajętej wierzytelności' w kontekście przepisów o KAS.
Sprawa dotyczyła skargi spółki R. P. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z tytułu kosztów sądowych zasądzonych wyrokiem NSA. Spółka zarzuciła organowi egzekucyjnemu błędne wskazanie w zawiadomieniu o zajęciu jako dłużnika zajętej wierzytelności "Izby Administracji Skarbowej w [...]" zamiast Dyrektora Izby Skarbowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego oraz Dyrektor Izby Skarbowej oddalili skargę, uznając, że wskazanie Izby jako jednostki organizacyjnej KAS jest wystarczające i nie skutkuje nieważnością czynności. WSA w Poznaniu, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i nie może być wykorzystywana do kwestionowania istoty egzekucji. Kluczową kwestią było prawidłowe oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności. Sąd, powołując się na przepisy ustawy o KAS (art. 11, 25, 36) oraz definicję 'dłużnika zajętej wierzytelności' z art. 1a pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał, że pojęcie to należy rozumieć szeroko, obejmując również jednostki sektora finansów publicznych, takie jak Izba Administracji Skarbowej. Sąd podzielił stanowisko NSA wyrażone w podobnych sprawach, że wskazanie Izby zamiast Dyrektora nie jest uchybieniem skutkującym nieważnością czynności. Wobec tego, zaskarżone postanowienie uznano za zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wskazanie Izby Administracji Skarbowej jako dłużnika zajętej wierzytelności jest prawidłowe i nie skutkuje koniecznością uchylenia czynności egzekucyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'dłużnika zajętej wierzytelności' należy rozumieć szeroko, obejmując jednostki sektora finansów publicznych, takie jak Izba Administracji Skarbowej, która działa przy pomocy Dyrektora. Wskazanie Izby jako dłużnika jest zgodne z przepisami i orzecznictwem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
Dz.U. 2023 poz 2505
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2023 poz 615
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Dz.U. 2024 poz 935
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § pkt 2, pkt 3, pkt 12 lit. a tiret 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § § 1 - § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 54 § § 1 - § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 67 § § 1 - § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § § 1 - § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
ustawa o KAS art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o KAS art. 25 § ust. 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o KAS art. 36 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. Urz. MFFiPR z 2021 r. poz. 86
Zarządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 lutego 2017 r. w sprawie ustanowienia dysponentów środków budżetu państwa
Dz.U. z 2021 r. poz. 178
Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wskazanie Izby Administracji Skarbowej jako dłużnika zajętej wierzytelności jest prawidłowe, ponieważ Izba jest jednostką organizacyjną KAS, a pojęcie 'dłużnika' należy rozumieć szeroko. Skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i nie służy do kwestionowania istoty egzekucji czy zasadności obowiązku.
Odrzucone argumenty
Błędne wskazanie w zawiadomieniu o zajęciu jako dłużnika zajętej wierzytelności "Izby Administracji Skarbowej w [...]" zamiast Dyrektora Izby Skarbowej. Zajęcie egzekucyjne dokonane w stosunku do wierzytelności, której dłużnikiem ma być Izba Administracji Skarbowej, jest prawnie nieskuteczne, bo niewykonalne.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'dłużnika' rozumie się szeroko skarga na czynności egzekucyjne stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego kognicja organów nadzoru jest ograniczona [...] wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych
Skład orzekający
Izabela Kucznerowicz
przewodniczący
Michał Ilski
członek
Waldemar Inerowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'dłużnika zajętej wierzytelności' w kontekście jednostek organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej oraz zakres kognicji sądu w sprawach skarg na czynności egzekucyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z KAS i egzekucją administracyjną. Szerokie rozumienie 'dłużnika' może być stosowane w podobnych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w egzekucji administracyjnej – prawidłowego oznaczenia dłużnika zajętej wierzytelności, co ma praktyczne znaczenie dla uczestników postępowań.
“Czy błąd w nazwie dłużnika w egzekucji administracyjnej unieważnia zajęcie? WSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 195/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-07-25 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-03-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Kucznerowicz /przewodniczący/ Michał Ilski Waldemar Inerowicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 1466/24 - Wyrok NSA z 2026-03-24 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2505 art. 1a pkt 2, pkt 3, art. 1a pkt 12 lit. a tiret 5, art. 7 § 1- § 2, art. 54 § 1 - § 3, art. 67 § 1 - § 2, art. 89 § 1 - § 3 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Dz.U. 2023 poz 615 art. 11 ust. 1, art. 25 ust 2, art. 36 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Uzasadnienie Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku R. P. (dalej jako: "spółka", "zobowiązana" lub "skarżąca") na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 7 sierpnia 2023 r., obejmującego należności z tytułu podatku od osób prawnych wynikających z deklaracji CIT-8 za 2022 r. w kwocie [...]zł należności głównej. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z 5 października 2023 r. nr [...] dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu kosztów sądowych w kwocie [...]zł, zasądzonych wyrokiem N. S. A. z 12 lipca 2023 r. sygn. akt I FSK 492/23 w Izbie Administracji Skarbowej w [...]. Pismem z 2 listopada 2023 r. spółka złożyła skargę na powyższą czynność egzekucyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonej czynności zabezpieczającej w całości. W skardze spółka zarzuciła błędne wskazanie w zawiadomieniu jako dłużnika zajętej wierzytelności "Izby Administracji Skarbowej w [...]" zamiast Dyrektor Izby Skarbowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z 14 listopada 2023 r. nr [...] oddalił powyższą skargę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ egzekucyjny stwierdził, że czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu wierzytelności z tytułu kosztów sądowych w Izbie Administracji Skarbowej w [...] została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o K. A. S. (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 615 ze zm. – w skrócie: "ustawa o KAS") urzędy skarbowe są jednostkami organizacyjnymi KAS, natomiast zgodnie z art. 25 ust. 2 w/w ustawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wykonuje swoje zadania przy pomocy izby administracji skarbowej. W świetle powyższego bezpodstawne byłoby traktowanie Dyrektora jako podmiotu odrębnego od kierowanej przez niego jednostki jaką jest Izba Administracji Skarbowej, a wskazanie w zawiadomieniu o zajęciu Izby Administracji Skarbowej zamiast Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w miejscu przeznaczonym na wskazanie dłużnika zajętej wierzytelności, nie skutkuje koniecznością uchylenia czynności. Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu umożliwia identyfikację dłużnika zajętej wierzytelności, zobowiązanego oraz dochodzonych należności, jak również podstawy dokonania zajęcia. Nie zgadzając się w powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 11 grudnia 2023 r. spółka złożyła zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z 16 stycznia 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – w skrócie: "k.p.a.") w zw. z art. 18, art. 54 § 1 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm. – w skrócie: "u.p.e.a.") utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W ocenie organu, zaskarżona przez spółkę czynność egzekucyjna została dokonana prawidłowo. Zajęcie innej wierzytelności pieniężnej w Izbie Administracji Skarbowej w [...] zostało dokonane zgodnie z trybem określonym w art. 89 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu zawiera treść wskazaną w art. 67 u.p.e.a. i sporządzone zostało na właściwym formularzu stanowiącym załącznik nr [...] do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (w stanie prawnym aktualnym na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu, tj. na dzień 5 października 2023 r.). Stwierdzono, że organ egzekucyjny nie naruszył zasad prowadzenia egzekucji. Przedmiotowa czynność egzekucyjna, polegająca na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej dokonana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności z 5 października 2023 r. nr [...] zostało skutecznie doręczone spółce w dniu 26 października 2023 r. (odpis tytułu wykonawczego doręczono wcześniej 30 sierpnia 2023 r.), natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności 5 października 2023 r. Za niezasadny uznano zarzut spółki dotyczący błędnego określenia dłużnika zajętej wierzytelności jako "Izba Administracji Skarbowej w [...]" zamiast Dyrektor Izby Skarbowej. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu egzekucyjnego w tym zakresie, wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W świetle powyższego bezpodstawne byłoby traktowanie Dyrektora jako podmiotu odrębnego od kierowanej przez niego jednostki jaką jest Izba Administracji Skarbowej. W ocenie organu zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z 5 października 2023 r. nr [...], zawiera prawidłowe oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności, zgodnie z obowiązującymi przepisami. W skardze z 20 lutego 2024 r. do W. S. A. w Poznaniu skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oba przepisy w zw. z art. 18 u.p.e.a. - na skutek utrzymania w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie to obarczone jest naruszeniem art. 67 § 2 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 4 i art. 25 ust. 2 ustawy o KAS, a powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy; - § 1 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 lutego 2017 r. w sprawie ustanowienia dysponentów środków budżetu państwa w części 19 - Budżet, Finanse Publiczne i Instytucje Finansowe i 77 Podatki i Inne wpłaty Na Rzecz Budżetu Państwa (Dz. Urz. MFFiPR z 2021 r. poz. 86 ze zm.), wydanego na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz.U. z 2021 r. poz. 178), a powyższe naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi rozszerzono argumentację poszczególnych zarzutów. Spółka podniosła między innymi, że wskazanie Izby Administracji Skarbowej, a nie Dyrektora tej Izby, jako dłużnika zajętej wierzytelności, ma istotne konsekwencje prawne, dlatego też takie uchybienie ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zatem zajęcie egzekucyjne dokonane w stosunku do wierzytelności, której dłużnikiem ma być (rzekomo prawidłowo) Izba Administracji Skarbowej, jest prawnie nieskuteczne, bo niewykonalne. Taka Izba nie jest uprawniona do dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunkach bankowych, a ponadto - odnosząc do realiów sprawy - to nie Izba została wskazana w relewantnym wyroku WSA jako podmiot, od którego zasądzono przedmiotowy w sprawie zwrot kosztów sądowych i w konsekwencji to nie Izba ma przekazać te środki organowi egzekucyjnemu z tego tytułu. Zdaniem skarżącej ma to ten efekt, że Dyrektor, jako dysponent środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, nie został in concreto zobowiązany do przekazania przedmiotowej kwoty organowi egzekucyjnemu, a takie ewentualne działanie Izby Administracji Skarbowej (jako jedynie jednostki organizacyjnej KAS) należałoby rozpatrywać w kategorii działań bez podstawy prawnej i działań na szkodę spółki w rozumieniu prawnokarnym. W świetle powyższego, w ocenie skarżącej, nie sposób uznać, aby organ nadzoru wyczerpująco wykazał, iż zajęte przez niego stanowisko jest trafne w zaistniałym sporze. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej w skrócie: "p.p.s.a."). W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii uznania za nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną tj. zajęcie innej wierzytelności pieniężnej z tytułu kosztów sądowych w kwocie [...]zł zasądzonych wyrokiem N. S. A. z 12 lipca 2023 r. sygn. akt I FSK 492/23. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy, 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Art. 1a pkt 2 u.p.e.a. stanowi, że przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 54 § 2 u.p.e.a. skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.). W realiach rozpoznawanej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga, że skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15, wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13 – wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: baza CBOSA). Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Skarga w tym trybie może zatem dotyczyć wyłącznie formalnoprawnych aspektów czynności egzekucyjnej, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Ponadto wskazać należy, że od 30 lipca 2020 r. w ramach skargi na czynność egzekucyjną bada się również uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego. Z poczynionych powyżej uwag wynika, że skarga, o której stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a., nie może być traktowana przez zobowiązanego jako jeden z wielu środków prawnych (środków zaskarżenia, wniosków), w których będzie przedstawiał te same argumenty i te same żądania, a organ każdorazowo będzie je rozpatrywał co do istoty. Innymi słowy, w sprawie zainicjowanej skargą na czynności egzekucyjne zobowiązany nie może skutecznie kwestionować zastosowania środka egzekucyjnego z powodu - w jego przekonaniu - niezgodnego z prawem prowadzenia egzekucji, nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji. Są to bowiem zagadnienia podlegające rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w innych trybach przewidzianych w u.p.e.a., jak zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem skargi wnoszonej na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. mogą być czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Przez czynność egzekucyjną zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W świetle art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Podkreślić jednak należy, że zastosowanie środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego będzie mogło mieć miejsce wówczas, gdy w ogóle istnieje wybór w tym zakresie. Przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien się kierować nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, co wynika z treści art. 7 § 1 u.p.e.a. W świetle art. 1a pkt 12 lit. a tiret piąty u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym należności pieniężnych, jest egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych. Według art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zgodnie z art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. W świetle art. 89 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1. Według art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy, albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma okoliczność, że zawiadomienie o zajęciu sporządza się według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 26), a jego obowiązkowymi elementami są zgodnie z art. 67 § 2 u.p.e.a.: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju; 5) kwota należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopa odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwota odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwota kosztów egzekucyjnych: a) opłata manipulacyjnej, b) opłata za czynności egzekucyjne, c) wydatki egzekucyjne, d) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) data wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o KAS, organami KAS są: 1) minister właściwy do spraw finansów publicznych; 2) Szef K. A. S.; 3) dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej; 4) dyrektor izby administracji skarbowej. Natomiast stosownie do art. 25 ust 2 ustawy o K. A. S. Dyrektor izby administracji skarbowej wykonuje swoje zadania przy pomocy izby administracji skarbowej. Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 4 ustawy o KAS urzędy skarbowe są jednostkami organizacyjnymi K. A. S.. Natomiast zgodnie z w § 1 ust. 1 pkt 2) zarządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 lutego 2017 r. w sprawie ustanowienia dysponentów środków budżetu państwa w części 19 - Budżet, finanse publiczne i instytucje finansowe i 77 - Podatki i inne wpłaty na rzecz budżetu państwa (t.j. [...]) ustanawia się dysponentami środków budżetu państwa w części 19 - Budżet, finanse publiczne i instytucje finansowe trzeciego stopnia, bezpośrednio podległymi dysponentowi części: dyrektorów izb administracji skarbowej. Mając powyższe regulacje na uwadze Sąd uznał, że kwestionowane zawiadomienie o zajęciu zawierało wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. oraz odpowiadało wzorowi określonemu w rozporządzeniu z 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podzielił stanowisko wyrażone w powołanym przez organ prawomocnym wyroku WSA w Bydgoszczy z 6 kwietnia 2020 r. (I SA/Bd 142/20), w którym stwierdzono, że wskazanie w zawiadomieniu o zajęciu Izby Administracji Skarbowej w [...] (zamiast Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) w miejscu przeznaczonym na wskazanie dłużnika zajętej wierzytelności, nie skutkuje koniecznością uchylenia czynności. Zbieżne stanowisko zostało zaprezentowane przez W. S. A. w Poznaniu w prawomocnym wyroku z 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Po 73/23. W toku kontroli instancyjnej ww. wyroku, N. S. A. w wyroku z 13 grudnia 2023 r. (sygn. akt III FSK 1067/23) nie dopatrzył się w takim oznaczeniu dłużnika zajętej wierzytelności uchybienia i stwierdził, że oznaczenie to jest w pełni prawidłowe. Zdaniem NSA kluczowe znaczenie miała treść pojęcia "dłużnik" zajętej wierzytelności, które jest użyte wielokrotnie zarówno w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i w zawiadomieniu o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. Zawarta w słowniczku wyrażeń ustawowych w art. 1a pkt 3 u.p.e.a. definicja stanowi, że przez dłużnika zajętej wierzytelności rozumie się "dłużnika zobowiązanego, jak również bank, pracodawcę, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasata oraz inne podmioty realizujące, na wezwanie organu egzekucyjnego, zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego". Z definicji tej wynika, że pojęcie "dłużnika" rozumie się szeroko, podobnie jak użyte tu pojęcie "wierzytelności" wykracza poza ścisłe znaczenie ugruntowane w prawie cywilnym. Przez "dłużnika" wierzytelności pieniężnej należy rozumieć każdy podmiot, który jest zobowiązany do spełnienia świadczenia pieniężnego na rzecz podmiotu postępowania egzekucyjnego lub zabezpieczającego, który określa się mianem zobowiązanego. W takim przypadku "dłużnik" w rozumieniu art. 1a pkt 3 u.p.e.a. to pojęcie z zakresu prawa finansowego określonego ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1270). Dłużnikiem jest zatem dysponent państwowych środków budżetowych, w tym również jednostka sektora finansów publicznych. Taki pogląd został uwzględniony w niniejszej sprawie. W konsekwencji zdaniem Sądu prawidłowo wskazano w zawiadomieniu na jednostkę sektora finansów publicznych, jaką jest izba administracji skarbowej jako "dłużnik" zajętej wierzytelności pieniężnej z tytułu kosztów sądowych w kwocie [...]zł zasądzonych wyrokiem z N. S. A. z 12 lipca 2023 r., sygn. akt I FSK 492/23. Za bezzasadne uznano również powołanie się przez skarżącą na uchwałę N. S. A. z dnia 03 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22, która dotyczy kwestii braku wskazania w skardze do sądu administracyjnego numeru PESEL strony skarżącej, gdyż kwestia ta nie dotyczy kontrolowanej sprawy. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty podniesione przez skarżącą spółkę. Zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu, a organ egzekucyjny prawidłowo uznał za niezasadną skargę na dokonaną czynność. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI