I SA/Po 19/25

I SA/Po 19/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz
Katarzyna Nikodem /sprawozdawca/
Katarzyna Wolna-Kubicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 54, art. 89 § 1-3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 39(3) § 1, art. 39(3) § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2025 r. sprawy ze skargi V. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 24 października 2024 roku nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 24 października 2024 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia V. S., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 23 sierpnia 2024 r., nr [...]
w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.
Zaskarżone postanowienie DIAS zapadło w następującym stanie faktycznym
i prawnym sprawy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadził wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego z 19 stycznia 2024 r. nr [...], wystawionego w oparciu o decyzję z 23 listopada 2023 r. nr [...] (wysokość należności pieniężnej w łącznej kwocie [...]zł, odsetki za zwłokę na dzień wystawienia tytułu wykonawczego w łącznej wysokości [...] zł).
Organ egzekucyjny wystawił zawiadomienie z 05 lipca 2024 r. nr [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z tytułu świadczonych usług, dostaw i innych wierzytelności, które skierował do V. A.
Sp. z o. o. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone skarżącej oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności V. A. Sp. z o. o. 23 lipca 2024 r. V. A. Sp. z o. o. skierowała do organu egzekucyjnego pismo z 26 lipca 2024 r., w którym jednocześnie uznając się za dłużnika zajętej wierzytelności, odmówiła złożenia oświadczenia, co do uznania zajętej wierzytelności.
Pismem z 24 lipca 2024 r. skarżąca wniosła skargę na dokonaną czynność zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Skarżąca, jako podstawę złożenia skargi wskazała art. 54 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm.; w skrócie: "u.p.e.a."), tj. dokonanie czynności zajęcia innej wierzytelności pieniężnej
z naruszeniem ustawy. Zaskarżonej czynności skarżąca zarzuciła naruszenie art. 393
§ 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; w skrócie: "k.p.a.") ze względu na brak prawnie skutecznego doręczenia zawiadomienia organu egzekucyjnego o zajęciu. Skarżąca podniosła, że dokument nie posiada identyfikatora pisma określonego w art. 393 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Uzasadniając złożoną skargę, skarżąca stwierdziła, że zawiadomienie o zajęciu nie stanowi "wydruku pisma" w wymaganej prawem postaci, gdyż jest obarczone wadą w postaci braku obligatoryjnego identyfikatora pisma, określonego
w art. 393 § 2 pkt 2 k.p.a. Skarżąca zaznaczyła, że zawiadomienie zostało sporządzone w formie elektronicznej i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wskazała, że zgodnie z art. 393 § 2 pkt 2 k.p.a. dokument, aby mógł zostać uznany za "wydruk pisma" podlegający doręczeniu, musi posiadać obligatoryjny element, jakim jest identyfikator tego pisma nadawany przez system teleinformatyczny, za pomocą którego pismo zostało wydane. Zdaniem skarżącej, zawiadomienie organu egzekucyjnego nie posiada obligatoryjnego elementu, co wyklucza, aby dokument ten mógł stanowić "wydruk pisma" podlegający doręczeniu w myśl art. 393 k.p.a. Według skarżącej, dokument ten nie korzysta również z domniemania wynikającego z art. 393
§ 4 k.p.a. Powołując powyższe argumenty, skarżąca stwierdziła, że nie doszło do prawnie skutecznego doręczenia zawiadomienia o zajęciu, zawiadomienie nie zostało skutecznie wprowadzone do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych. Skarżąca wyjaśniła także, że zarzuty te odnoszą się również do egzemplarza zawiadomienia o zajęciu skierowanego do dłużnika zajętej wierzytelności, tj. V. A. sp. z o. o.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z 23 sierpnia 2024 r, nr [...] oddalił skargę skarżącej. W uzasadnieniu Naczelnik wyjaśnił, że w ramach skargi na czynność egzekucyjną wniesionej na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. ocenie podlegają wyłącznie zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej, w zakresie jej prawidłowości i zgodności z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulującymi sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego. Naczelnik zbadał sposób dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej w kontekście przepisów dotyczących zajęcia innej wierzytelności pieniężnej zawartych w art. 89 u.p.e.a. oraz regulacji odnoszących się do pism sporządzonych przez organ egzekucyjny w postaci elektronicznej wynikających
z art. 26e § 1 u.p.e.a. oraz art. 393 § 1 i § 2 k.p.a. Organ I instancji stwierdził, że czynność została przeprowadzona prawidłowo. Zawiadomienie z 05 lipca 2024 r. zawiera wszystkie obligatoryjne elementy. Zostało wydane w postaci elektronicznej,
i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego. Posiada również wymagany przepisem art. 393 § 2 pkt 2 k.p.a. identyfikator pisma.
Skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika z 23 sierpnia
2024 r., w którym zarzuciła naruszenie art. 67 u.p.e.a. w zw. z art. 393 § 1 k.p.a.
w zw. z art. 18 u.p.e.a. na skutek braku prawnie skutecznego doręczenia Zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z 05 lipca 2024 r., z powodu wady aktu w postaci braku identyfikatora pisma określonego w art. 393 § 2 pkt 2 k.p.a.
w zw. z art. 18 u.p.e.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia
w całości.
Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji z 23 sierpnia 2024 r.
– przywołanym na wstępie postanowieniem z 24 października 2024 r. - DIAS
w uzasadnieniu wskazał, że zakwestionowana przez skarżącą czynność egzekucyjna została dokonana prawidłowo. Zawiadomienie z 05 lipca 2024 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 89
§ 1 i § 3 u.p.e.a. Ponadto zawiadomienie o zajęciu zostało skutecznie doręczone zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności V. A. Sp. z o. o. oraz skarżącej
23 lipca 2024 r. Stosownie do zapisów ustawy organ egzekucyjny wezwał dłużnika zajętej wierzytelności V. A. Sp. z o. o., aby należnej od niego kwoty bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Natomiast odpis tytułu wykonawczego
z 19 stycznia 2024 r. nr [...] wskazanego w kwestionowanym zawiadomieniu o zajęciu organ egzekucyjny doręczył skarżącej 01 lipca 2024 r.
DIAS stwierdził, że zawiadomienie z 05 lipca 2024 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zostało wydane w formie dokumentu elektronicznego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego Szefa KAS i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez kontrolera skarbowego M. K., działającego z up. Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na
ww. postanowienie DIAS z 24 października 2024 r. skarżąca zarzuciła naruszenie
art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. - oba przepisy w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. na skutek utrzymania w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie to obarczone jest naruszeniem:
a) art. 124 § 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. - wszystkie przytoczone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a - na skutek braku wyczerpującego ustosunkowania się do wszystkich kwestii prawnych podniesionych w zażaleniu;
b) art. 67 u.p.e.a. w zw. z art. 89 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 26e § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 u.p.e.a. oraz w zw. z art. 393 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. na skutek podjęcia czynności egzekucyjnej na podstawie zawiadomienia sporządzonego
w postaci elektronicznej, które jest prawnie bezskuteczne, albowiem Naczelnik, decydując się na doręczenie wydruku relewantnego zawiadomienia, nie wywiązał się z ustawowego wymogu podania identyfikatora nadawanego przez system teleinformatyczny,
- a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Wniosła o:
1. uchylenie w całości ww. postanowienia DIAS z 24 października 2024 r. oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego;
2. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione w niej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a."), dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia DIAS, Sąd nie dopatrzył się przy jego wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa.
Przedmiotem skargi jest postanowienie DIAS w [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] oddalające skargę na czynność zajęcia innej wierzytelności pieniężnej.
W świetle tak zarysowanego sporu na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy, 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Według art. 54 § 2 u.p.e.a. skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym oddala lub uwzględnia skargę (w całości lub w części). Przy czym według art. 54 § 6 u.p.e.a., w przypadku uwzględnienia skargi, organ egzekucyjny: uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną (w całości albo w części) lub usuwa stwierdzoną wadę czynności. Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie (art. 54 § 5 u.p.e.a.).
Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego
i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług (art. 89 § 2 u.p.e.a.).
Stosownie do art. 89 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia,
o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:
a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,
b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,
c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa
o zajętą wierzytelność;
2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;
3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1.
Zgodnie z art. 393 § 1 k.p.a. w przypadku pism wydanych przez organ administracji publicznej w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, które zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, zaawansowaną pieczęcią elektroniczną albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, doręczenie może polegać na doręczeniu wydruku pisma uzyskanego z tego systemu odzwierciedlającego treść tego pisma.
Stosownie do art. 393 § 2 pkt 2 k.p.a. wydruk pisma, o którym mowa w § 1, zawiera identyfikator tego pisma, nadawany przez system teleinformatyczny, za pomocą którego pismo zostało wydane.
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Zawiadomienie o zajęciu z 05 lipca 2024 r. zostało skutecznie doręczone zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności V. A. Sp. z o. o. oraz skarżącej
23 lipca 2024 r. Powyższe zawiadomienie zostało wydane w formie dokumentu elektronicznego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego Szefa KAS
i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez kontrolera skarbowego M. K., działającego z up. Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] Powyższe dane zawiera wydruk pisma znajdujący się w aktach sprawy (k. [...] akt adm.). W ww. zawiadomieniu umieszczono informacje, że zgodnie z 393 k.p.a. oraz art. 26e u.p.e.a. nie wymaga odręcznego podpisu i stanowi dowód tego, co zostało stwierdzone w piśmie wydanym w postaci elektronicznej (k. [...] akt adm.).
W ocenie Sądu, zostały spełnione wymagania z art. 26e § 1 i § 2 oraz art. 393 § 2 pkt 1 k.p.a., dotyczące sporządzania pism w postaci elektronicznej oraz jego wydruku.
Sąd zauważa, że zawiadomienie o zajęciu z 05 lipca 2024 r. zostało wygenerowane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego wykorzystywanego
w urzędach skarbowych E. . W systemie tym, do tytułu wykonawczego
z 19 stycznia 2024 r. nr [...] wystawionego wobec skarżącej, organ egzekucyjny zarejestrował środek egzekucyjny w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, któremu system nadał numer Cz. Nr [...], co jednoznacznie identyfikuje tę czynność. W ocenie Sądu, przesłany skarżącej oraz V. A. Sp. z o. o. wydruk wydanego w postaci elektronicznej zawiadomienia
o zajęciu z 05 lipca 2024 r. zawiera numer czynności oraz numer zawiadomienia: [...] Cz. nr [...] (k. [...] akt adm.). Wydruk pochodzi z systemu, w którym pismo zostało sporządzone, na co wskazują informacje zawarte pod pouczeniem dla zobowiązanego.
Zdaniem Sądu, organ nie naruszył także art. art. 124 § 2 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a.
W ocenie Sądu, treść uzasadnienia obrazuje szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania postanowienia oraz wskazuje i wyjaśnia przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Dotyczy to rozstrzygnięć organów obu instancji, przy czym uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odwoławczego zawiera także ustosunkowanie się do zarzutów zawartych
w zażaleniu.
Podsumowując, mając na uwadze zebrany materiał dowodowy i treść zaskarżonego postanowienie, zarzuty naruszenia przepisów procesowych przez organ nie zasługują na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.