Orzeczenie · 1999-06-10

I SA/Po 1872/98Podatek od darowizn wykonanie polecenia ciężar darowizny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
1999-06-10
NSAPodatkoweŚredniansa
podatek od darowiznpolecenie darczyńcyciężar darowiznypodstawa opodatkowaniawykonanie poleceniaprawo cywilneKodeks cywilnyOrdynacja podatkowanotariuszpłatnik podatku

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę notariusza Dariusza P. na decyzję Izby Skarbowej w (...) dotyczącą podatku od spadków i darowizn. Sprawa wywodziła się z decyzji Urzędu Skarbowego w K., który określił podatek od darowizny nieruchomości na kwotę 2.024,60 zł wraz z odsetkami. Problem podatkowy dotyczył interpretacji art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Darczyńcy, Maria i Piotr S., darowali Joannie i Wojciechowi S. udziały w nieruchomości, obciążając obdarowanych poleceniem wypłaty łącznie 18.000 zł na rzecz Krzysztofa S. i Anety S. w ratach. Notariusz, jako płatnik podatku, potrącił wartość tego polecenia z podstawy opodatkowania. Urząd Skarbowy uznał to za nieuzasadnione, twierdząc, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, wartość polecenia stanowi ciężar darowizny zmniejszający podstawę opodatkowania tylko wtedy, gdy polecenie zostało wykonane. Podkreślono, że instytucja polecenia (art. 893 Kc) nie tworzy po stronie osoby trzeciej roszczenia. Izba Skarbowa w L. podtrzymała to stanowisko, wskazując na konieczność fizycznego wykonania polecenia w momencie darowizny. Notariusz Dariusz P. zaskarżył decyzję, argumentując, że interpretacja organów podatkowych jest błędna i że brak fizycznego wykonania polecenia w chwili darowizny nie powinien wykluczać jego odliczenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przepis art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu po zmianie z 1995 r. zawiera wyraźny warunek faktycznego wykonania polecenia. Sąd podkreślił, że zobowiązanie do wykonania polecenia nie rodzi roszczeń po stronie osób trzecich, a dla celów podatkowych kluczowe jest fizyczne wykonanie polecenia, a nie samo zobowiązanie. Ponieważ pierwsza rata świadczenia miała być wypłacona po upływie 1,5 roku od zawarcia umowy, polecenie nie zostało wykonane w chwili darowizny, co uniemożliwiało jego odliczenie od podstawy opodatkowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja warunku "o ile polecenie zostało wykonane" w kontekście ciężaru darowizny dla celów podatku od spadków i darowizn.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacjami przepisów, ale zasada interpretacyjna może mieć zastosowanie do podobnych sytuacji.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wartość polecenia obciążającego obdarowanego obowiązkiem wykonania świadczenia na rzecz osoby trzeciej stanowi ciężar darowizny zmniejszający podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, jeśli polecenie to nie zostało fizycznie wykonane w chwili zawarcia umowy darowizny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wartość polecenia nie stanowi ciężaru darowizny zmniejszającego podstawę opodatkowania, jeśli nie zostało ono fizycznie wykonane w chwili zawarcia umowy darowizny.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wartość obciążenia z tytułu wykonania polecenia stanowi ciężar darowizny tylko "o ile polecenie zostało wykonane". Przepis ten zawiera wyraźny warunek faktycznego wykonania polecenia. Zobowiązanie do wykonania polecenia, w przeciwieństwie do zapisu, nie rodzi po stronie osób trzecich roszczeń, co wynika z art. 893 Kodeksu cywilnego. Dlatego "wykonanie polecenia" dla celów podatkowych oznacza fizyczne dokonanie świadczenia, a nie samo zobowiązanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę Dariusza P. na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 29 czerwca 1998 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn.

Przepisy (15)

Główne

u.p.s.d. art. 7 § ust. 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 7 § ust. 2

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Wartość obciążenia z tytułu wykonania polecenia stanowi ciężar darowizny tylko "o ile polecenie zostało wykonane", co oznacza fizyczne wykonanie świadczenia w chwili darowizny.

u.n.s.a. art. 27 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.s.d. art. 18 § ust. 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Notariusz jest płatnikiem podatku i jest obowiązany do obliczenia i pobrania podatku.

u.p.s.d. art. 18 § ust. 2

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Notariusz obowiązany jest uzależnić dokonanie czynności od uiszczenia należnego podatku.

o.p. art. 21 § par. 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 8

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 53 § par. 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 55 § par. 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 27 § par. 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa do nałożenia obowiązku zapłaty podatku na płatnika.

o.p. art. 69

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 893

Kodeks cywilny

Polecenie jako czynność prawna, która nie stwarza po stronie osoby trzeciej roszczenia.

k.c. art. 970

Kodeks cywilny

k.c. art. 982

Kodeks cywilny

Zarządzenie Ministra Finansów i Ministra Sprawiedliwości art. 7 § ust. 1 pkt 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość polecenia obciążającego obdarowanego obowiązkiem wykonania świadczenia na rzecz osoby trzeciej stanowi ciężar darowizny zmniejszający podstawę opodatkowania tylko wtedy, gdy polecenie zostało fizycznie wykonane w chwili zawarcia umowy darowizny.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie obdarowanych do wykonania polecenia, nawet jeśli nie zostało fizycznie wykonane w chwili darowizny, powinno stanowić ciężar darowizny zmniejszający podstawę opodatkowania. • Interpretacja organów podatkowych prowadzi do wniosku, że wszelkie polecenia świadczeń powtarzających się byłyby wyłączone z odliczenia.

Godne uwagi sformułowania

nie wystarczy zawarte w akcie darowizny zobowiązanie obdarowanych przez darczyńców do wykonania polecenia, skoro zobowiązanie takie nie stwarza po stronie osób, na rzecz których zostało uczynione, żadnych roszczeń • "wykonanie polecenia" nie można rozumieć inaczej niż tylko jako fizyczne wykonanie, czyli w przypadku polecenia wypłaty kwoty pieniężnej - fizyczne dokonanie zapłaty • polecenie to musi być faktycznie wykonane, i to w chwili zawarcia umowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunku \"o ile polecenie zostało wykonane\" w kontekście ciężaru darowizny dla celów podatku od spadków i darowizn."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacjami przepisów, ale zasada interpretacyjna może mieć zastosowanie do podobnych sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego w podatku od spadków i darowizn, które ma praktyczne znaczenie dla planowania spadkowego i darowizn obciążonych poleceniami.

“Czy polecenie w darowiźnie obniży podatek? Kluczowa interpretacja NSA.”

Dane finansowe

WPS: 2024,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst