I SA/Po 1854/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-09-22
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek obrotowyzwrot nadpłatyimport kawydziałalność gospodarczazwolnienie podatkowekontrola podatkowapostępowanie podatkoweNSAWSA

WSA w Poznaniu oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zwrotu nadpłaty podatku obrotowego, potwierdzając zasadność odmowy zwrotu z uwagi na niespełnienie warunków do zastosowania zwolnienia podatkowego.

Sprawa dotyczyła wniosku podatnika A.K. o zwrot nadpłaty podatku obrotowego od importowanej kawy zielonej, która została poddana procesowi palenia. Organy podatkowe odmawiały zwrotu, argumentując, że podatnik nie spełnił warunków do zastosowania zwolnienia podatkowego, w tym nie prowadził wymaganej kontroli ilościowo-wartościowej. Po wieloletnim postępowaniu, w tym kilkukrotnych decyzjach organów i wyrokach NSA, WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów o niespełnieniu przez podatnika przesłanek do zwolnienia od podatku obrotowego.

Sprawa wywodzi się z wniosku podatnika A.K. o zwrot nadpłaty podatku obrotowego związanego z importem kawy zielonej, która następnie została poddana procesowi palenia i sprzedana jako kawa palona. Organy podatkowe, począwszy od Urzędu Skarbowego, odmawiały zwrotu, wskazując na niespełnienie przez podatnika warunków do zastosowania zwolnienia od podatku obrotowego, określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów, w szczególności brak prowadzenia kontroli ilościowo-wartościowej przychodu i rozchodu kawy. Sprawa przeszła przez wiele instancji, w tym kilkukrotne postępowania przed organami podatkowymi i Naczelnym Sądem Administracyjnym, z różnymi rozstrzygnięciami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę na decyzję Izby Skarbowej, podzielił stanowisko organów podatkowych. Sąd podkreślił, że decyzja Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. o zwrocie podatku nie była ostateczna i została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Izby Skarbowej, co potwierdził wyrok NSA. Sąd odmówił również przyznania odszkodowania na podstawie art. 260 Ordynacji podatkowej lub art. 77 Konstytucji, wskazując, że sądy administracyjne nie są właściwe do orzekania o odpowiedzialności majątkowej za szkody wynikłe z decyzji organów podatkowych. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając, że podatnik nie spełnił przesłanek do zwrotu nadpłaty podatku obrotowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie spełnił warunków do zastosowania zwolnienia, w szczególności nie prowadził wymaganej kontroli ilościowo-wartościowej przychodu i rozchodu kawy.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że brak prowadzenia kontroli ilościowo-wartościowej uniemożliwia skorzystanie ze zwolnienia od podatku obrotowego, nawet jeśli surowiec został nabyty po cenach zawierających podatek obrotowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

Dz.U. Nr 38 poz.165 ze zm. art. § 16 § ust.1, ust.2, ust.4

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 1991r. w sprawie stawek podatku obrotowego od osób fizycznych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku

Przepis dotyczy zwolnienia od podatku obrotowego obrotów ze sprzedaży wyrobów wytworzonych przy użyciu surowców zakupionych po cenach zawierających podatek obrotowy, pod warunkiem prowadzenia kontroli ilościowo-wartościowej.

Ustawa z dnia 16 grudnia 1972r. o podatku obrotowym art. art.11 a

Podatek obrotowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym, chyba że organ wyda decyzję ustalającą inną wysokość.

Pomocnicze

Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm. art. art.97

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje przekazywanie spraw do rozpoznania przez wojewódzkie sądy administracyjne.

Dz.U. Nr 153 poz.1270 z późn.zm. art. art.134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada oficjalności postępowania przed sądem administracyjnym.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. art.153

Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. art.152

Dz.U. Nr 80 z 1991r. poz.350 ze zm. art. art.22 § ust.1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja kosztów uzyskania przychodu.

Dz.U. Nr 27 z 1982r. poz.111 ze zm. art. art.29

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych

Zaliczenie nadpłat na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe.

Ordynacja podatkowa art. art.260

Odszkodowanie za szkody wyrządzone przez wadliwe decyzje organów podatkowych.

Ordynacja podatkowa art. art.261

Podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wywołane wadliwą decyzją.

Ordynacja podatkowa art. art.123 § § 1

Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.

Ordynacja podatkowa art. art.200

Powiadomienie o prawie do wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Podatnik nie prowadził kontroli ilościowo-wartościowej przychodu i rozchodu kawy, co uniemożliwiało zastosowanie zwolnienia od podatku obrotowego. Decyzja Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. o zwrocie podatku nie była ostateczna i została wyeliminowana z obrotu prawnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania o odszkodowaniu za szkody wyrządzone przez organy podatkowe.

Godne uwagi sformułowania

palenie kawy nie jest działalnością handlową, lecz działalnością wytwórczą sąd administracyjny nie jest sądem powszechnym (...) i nie ma żadnych kompetencji do zajmowania się orzekaniem o odpowiedzialności majątkowej za szkody wynikłe z decyzji organu podatkowego.

Skład orzekający

Maria Skwierzyńska

przewodniczący

Jerzy Małecki

sprawozdawca

Katarzyna Nikodem

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia od podatku obrotowego, warunków jego zastosowania oraz procedury odwoławczej i sądowej w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed wielu lat (podatek obrotowy został zniesiony). Interpretacja przepisów o zwolnieniu i kontroli ilościowo-wartościowej może mieć znaczenie dla podobnych kwestii w innych podatkach lub w kontekście historycznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest złożona proceduralnie i dotyczy historycznego podatku obrotowego, co ogranicza jej bezpośrednią atrakcyjność dla szerokiego grona odbiorców. Jednakże, kwestia interpretacji przepisów dotyczących zwolnień podatkowych i kontroli jest zawsze istotna dla prawników i księgowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 1854/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jerzy Małecki /sprawozdawca/
Katarzyna Nikodem
Maria Skwierzyńska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Sygn. powiązane
I FSK 169/06 - Wyrok NSA z 2006-11-03
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Jerzy Małecki /spr./ as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty podatku obrotowego o d d a l a s k a r g ę /-/K.Nikodem /-/J.Małecki /-/M.Skwierzyńska L.Sz
Uzasadnienie
I SA/Po 1854/03
U Z A S A D N I E N I E
W [...]r. A. K. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu art. przemysłowymi, samochodami, art. spożywczymi - import, eksport, hurt, detal.
W dniu [...]r. podatnik wystąpił do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o zwrot nadpłaty z tytułu podatku obrotowego pobranego przy odprawie celnej w dniu [...]r. dotyczącej importu kawy zielonej. Wobec nie rozpatrzenia w/w wniosku A.K. ponowił wniosek w dniu [...]r. Urząd Skarbowy, uznając przedstawione dokumenty za niekompletne przeprowadził u podatnika w dniach [...]-[...]r. kontrolę doraźną, w wyniku której stwierdzono, że podatnik nie prowadził kontroli ilościowo-wartościowej przychodu i rozchodu przedmiotowej kawy. Urząd stwierdzając rozbieżności pomiędzy ustaleniami kontroli, a zestawieniem przedstawionym przez stronę, dotyczącym zarówno ilości jak i wartości sprzedanej kawy, a nadto wobec nieprzedłożenia przez podatnika rozliczenia ilościowo-wartościowego przychodów i rozchodów kawy zielonej, tzw. kartoteki, odmówił decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu różnicy podatku obrotowego pomiędzy pobranym przez urząd celny przy imporcie kawy zielonej, a należnym z tytułu sprzedaży kawy palonej.
W dniu [...]r. A. K. złożył odwołanie od tej decyzji zarzucając urzędowi, iż nie przeanalizował dokładnie całej sytuacji, a ponadto podniósł, iż prowadząc podatkową księgę przychodów i rozchodów nie był zobowiązany do prowadzenia kartoteki ilościowo-wartościowej.
W toku postępowania odwoławczego Izba Skarbowa ustaliła, iż pomiędzy uzyskaną w wyniku palenia kawą o łącznej wadze 14.310 kg, a wagą kawy sprzedanej wynoszącą 14.090,3 kg powstała różnica w wysokości 219,7 kg, która według wyjaśnień strony została zużyta na cele prywatne. Ponadto stwierdzono, że podatnik nie spełnił warunków do zwolnienia od podatku obrotowego. Zgodnie bowiem z przepisami §16 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z 17.04.1991r. w sprawie stawek podatku obrotowego od osób fizycznych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku /Dz.U. Nr 38 poz.165 ze zm./, zwalnia się od podatku obrotowego, z określonymi zastrzeżeniami, obroty ze sprzedaży wyrobów wytworzonych przy użyciu surowców, materiałów, półwyrobów zakupionych po cenach zawierających podatek obrotowy w części odpowiadającej kwocie podatku zawartego w cenach. W myśl ust.2 tegoż paragrafu, wymieniony przepis stosuje się odpowiednio do wyrobów wytworzonych przy użyciu surowców, materiałów, półwyrobów sprowadzonych lub nadesłanych z zagranicy. Przedmiotowy przepis dotyczy także importowanej kawy zielonej, sprzedawanej po uprzednim podaniu jej procesowi palenia, jednakże po spełnieniu warunków określonych w przepisie § 16 ust.4 wym. rozporządzenia. Warunkiem tym jest nie tylko posiadanie dowodu stwierdzającego nabycie wyrobów, (surowców, materiałów, półwyrobów) oraz wysokość zapłaconego podatku obrotowego, ale także prowadzenie przez podatnika kontroli ilościowo-wartościowej przychodu i rozchodu tych wyrobów. Rozbieżności w rozliczeniach kawy, wynikają właśnie z nieprowadzenia przez podatnika kontroli ilościowo-wartościowej, o której mowa w powołanym przepisie.
Ponieważ podatnik nie spełnił warunków do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia - Izba Skarbowa decyzją z dnia [...]r. Nr [...] odmówiła zwrotu wnioskowanej kwoty podatku obrotowego.
Na powyższą decyzję A. K. w dniu [...]r wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 27.03.1997r. sygn. akt I SA/Po 1274/96 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...]r.
Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego decyzją z dnia [...]r. Nr [...] orzekł zwrot różnicy podatku obrotowego pobranego przy odprawie celnej w [...]r. w wysokości [...]st. zł (po denominacji [...]) wraz z należnymi odsetkami, przyjmując założenie, że sprzedaż kawy palonej objęta jest także działalnością handlową.
Od powyższej decyzji pełnomocnik strony M.C. w dniu [...]r. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i zwrot podatku obrotowego pobranego przy odprawie celnej w [...]r. w wysokości [...]zł.
Izba Skarbowa decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchyliła w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że podatnik sprowadził w [...]r. z zagranicy kawę zieloną, poddał ją procesowi palenia, częściowo samodzielnie, częściowo zlecił palenie innej firmie, a następnie sprzedawał jako kawę paloną. Od uzyskanego ze sprzedaży obrotu płacił 1% podatek obrotowy obowiązujący przy działalności handlowej. Tymczasem palenie kawy nie jest działalnością handlową, lecz działalnością wytwórczą, bowiem w skutek podania kawy zielonej procesowi palenia następuje zasadnicza zmiana jej właściwości. Działalnością handlową jest natomiast sprzedaż towarów w tym celu nabytych, bez przetworzenia bądź oddziaływania, które powodują zmianę ich cech lub właściwości. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że przetworzenie ziarna kawowego dokonane zostało samodzielnie, bądź na zlecenie przez inny podmiot gospodarczy. Podatnik w [...]r. w tym zakresie prowadził działalność wytwórczą, a więc zobowiązany był płacić od obrotu uzyskanego ze sprzedaży kawy palonej, podatek obrotowy w wysokości właściwej dla tej grupy wyrobów.
Powyższa decyzja organu odwoławczego została przez A. K. zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Jednocześnie Urząd Skarbowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie i w dniu [...]r. decyzją Nr [...] określił A. K. należny podatek obrotowy za [...]r., zaległość podatkową oraz odsetki od zaległości Do podstawy opodatkowania podatkiem obrotowym zastosowano stawkę podatku obrotowego w wysokości 1% dla działalności handlowej i w wysokości 20% dla działalności wytwórczej. Skutkiem tego różnica przypadająca do zwrotu za [...]r. została określona na kwotę [...]st. zł (po denominacji [...]zł). Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi w dniu [...]r., a w dniu [...]r. zostało złożone odwołanie, w którym ponownie wniesiono o zwrot nadpłaty w podatku obrotowym za [...]r. w kwocie [...]zł.
Izba Skarbowa decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchyliła decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w części i określiła wysokość należnego podatku obrotowego za [...]r. uwzględniając dokonane wpłaty.
Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 26.02.2002r. sygn. akt I SA/Po 2373/00 stwierdził nieważność powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego.
W wyniku przeprowadzonego ponownego postępowania organ pierwszej instancji stwierdził, że w chwili obecnej z uwagi na upływ czasu ([...]r.) nie może skutecznie podnosić, że sprzedaż kawy palonej winna być opodatkowana podatkiem obrotowym z działalności wytwórczej według stawki 20%. Należało zatem przyjąć wysokość podatku obrotowego wykazanego przez podatnika w rocznym zeznaniu podatkowym za [...]r. tj. według stawki dla działalności handlowej w wysokości 1%, od której przysługuje zwrot podatku obrotowego granicznego, przewidzianego dla działalności wytwórczej. Tym samym Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]r. Nr [...] odmówił zwrotu nadpłaty z tytułu podatku obrotowego na granicy w [...]r. w związku ze sprowadzoną z zagranicy kawą zieloną, określając jednocześnie w niej zwrot 1% podatku obrotowego z tytułu prowadzonej działalności handlowej w kraju, za okres obowiązywania zwolnienia od podatku obrotowego.
Od powyższej decyzji pełnomocnik strony wniósł odwołanie, w którym nie zgodził się z rozstrzygnięciem pierwszej instancji. Izba Skarbowa po rozpatrzeniu zarzutów odwołania oraz materiału dowodowego w sprawie - decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
We wniesionej na powyższą decyzję Izby Skarbowej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony podnosi, że:
w obrocie prawnym znajduje się prawomocna decyzja z dnia [...]r. Nr [...], która orzeka zwrot podatku oraz odwołanie podatnika od tej decyzji z dnia [...]r.,
wnosi o zastosowanie art.260 Ordynacji podatkowej, względnie art.77 § 1 Konstytucji poprzez przyznanie odszkodowania z tytułu odmowy zastosowania wzajemnych rekompensat przy ustaleniu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...]r. powstałym w wyniku decyzji Izby Skarbowej z dnia [...]r., a występującą nadpłatą w podatku obrotowym również za [...]r.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wyjaśnia ponadto, że podnoszony zarzut, iż organy podatkowe popełniły istotny błąd prawny, gdyż z obrotu prawnego nie została wycofana decyzja z dnia [...]r. jest niezrozumiały. Od powyższej decyzji orzekającej zwrot podatku obrotowego w kwocie [...]zł wraz z odsetkami, zostało bowiem wniesione w dniu [...]r. (data wpływu [...]r.), odwołanie przez ówczesnego pełnomocnika podatnika radcę prawnego M.C. Ponieważ celem postępowania odwoławczego jest nie tylko rozpoznanie odwołania strony, lecz ponowne rozpatrzenie sprawy i jej rozstrzygnięcie, wniesienie odwołania pociąga za sobą dewolucję kompetencji do rozpatrzenia sprawy z organu pierwszej instancji na organ drugiej instancji.
Zdaniem organu odwoławczego jest więc rozważenie, jak należy rozstrzygnąć daną sprawę zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a wydana decyzja stanowi dopiero konsekwencje stanowiska zajętego przez organ odwoławczy. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał ją do ponownego rozpatrzenia, wskazując jednocześnie jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy jej ponownym rozpatrzeniu.
Decyzja Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. nie była ani decyzją ostateczną ani prawomocną, bowiem strona w dni [...]r. wniosła od niej odwołanie. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wyeliminował ją z obrotu prawnego. W dniu [...]r. A. K. złożył skargę na powyższą decyzję kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie zasadności przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w trybie art.233 § 2 Ordynacji podatkowej. NSA wyrokiem z dnia 16.11.1999r. sygn. akt I SA/Po 2954/98 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego i brak jest podstaw do uwzględnienia skargi strony, tym samym potwierdził zasadność wydania decyzji kasacyjnej. Wyjaśnia ponadto, że na skutek wydania decyzji kasacyjnej nie nastąpiło merytoryczne załatwienie sprawy, lecz utrzymywał się nadal stan sprawy w toku, albowiem postępowanie podatkowe toczyło się nadal. Decyzja kasacyjna jest decyzją czysto międzyinstancyjną, nie załatwia bowiem sprawy co do istoty.
Złożenie przez podatnika skargi na taką decyzję doprowadziło natomiast do dwutorowości postępowania - postępowania administracyjnego i postępowania przed sądem administracyjnym. Z jednej strony w skutek wydania decyzji kasacyjnej powstał obowiązek organu pierwszej instancji do przeprowadzenia ponownego postępowania w sprawie co zakończyło się wydaniem przez Urząd Skarbowy nowej decyzji wymiarowej z dnia [...]r. Nr [...], z drugiej zaś wniesienie skargi do sądu administracyjnego spowodowało wszczęcie postępowania przed tym sądem, co zakończyło się wydaniem wyroku z dnia 16.11.1999r. sygn. akt I SA/Po 2954/98 - oddalającego skargę strony.
Odnośnie żądania zastosowania art.260 Ordynacji podatkowej względnie art.77 §1 Konstytucji i przyznanie odszkodowania z tytułu odmowy zastosowania wzajemnych rekompensat przy ustaleniu nowego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za [...]r. a występującą nadpłatą w podatku obrotowym również za [...]r. - izba wyjaśnia. Zgodnie z art.22 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. Nr 80 z 1991r. poz.350 ze zm./, kosztami uzyskania przychodu z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu. Bezsporne jest, że w [...]r. podatnik uiścił podatek obrotowy w wysokości 1% od wykazanego obrotu i faktycznie zapłacony podatek obrotowy został uwzględniony przy określeniu dochodu i wysokości podatku dochodowego. Ponadto Izba Skarbowa podkreśla, iż decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego i określiła należny podatek dochodowy za [...]r. w wysokości [...]zł, a do odpisu przypadła kwota [...]zł.
Toczące się obecnie postępowanie w sprawie odmowy zwrotu nadpłaty z tytułu zapłaconego podatku obrotowego na granicy z [...]r. w związku ze sprowadzoną z zagranicy kawą zieloną, jest odrębnym postępowaniem i nie ma związku z decyzją wydaną w dniu [...]r. w sprawie podatku dochodowego.
Zarzut naruszenia art.29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. Nr 27 z 1982r. poz.111 ze zm./, jest bezzasadny, bowiem kwoty nadpłaconych i nienależnie uiszczonych podatków podlegają z urzędu zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, ale tylko w przypadku, gdy nadpłata jest oczywista i gdy nie ma potrzeby prowadzenia postępowania zmierzającego do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W przypadku podatnika toczyło się postępowanie w sprawie zasadności zwrotu różnicy pomiędzy kwotą podatku obrotowego podlegającego potrąceniu z tytułu podatku obrotowego zawartego w cenie surowca, a kwotą należnego podatku obrotowego z innych tytułów.
Ustosunkowując się do zarzutu braku informacji ze strony Urzędu Skarbowego odnośnie oryginału wniosku złożonego przez podatnika w dniu [...]r. Izba Skarbowa stwierdza, iż pomimo braku posiadania oryginału wniosku, po przedłożeniu przez stronę w trakcie toczącego się postępowania potwierdzonej (datownikiem Urzędu Skarbowego) kopii wniosku, organ pierwszej instancji nie negował faktu złożenia tego wniosku w dniu [...]r. Zarówno Urząd Skarbowy, Izba Skarbowa jak i Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, w prowadzonych postępowaniach uznali, iż pierwszy wniosek został złożony właśnie w tym dniu.
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnia ponadto, że decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. Nr [...] dokonano szczegółowego wyliczenia należnego podatku obrotowego z działalności handlowej prowadzonej w [...]r. w kwocie [...]zł oraz z działalności wytwórczej polegającej na sprzedaży kawy palonej w [...]r. w wysokości [...]zł. Łącznie należny podatek obrotowy za rok [...]r. określono na kwotę [...]zł.
Izba Skarbowa wskazuje też, że pismem z dnia [...]r. zawiadomiła stronę, iż zgodnie z dyspozycją art.123 §1 Ordynacji podatkowej przysługuje jej prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania podatkowego, a następnie pismem z dnia [...]r. zgodnie z przepisem art.200 Ordynacji podatkowej, skarżący został powiadomiony o przysługującym prawie do wypowiedzenia się odnośnie zebranego w aktach materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje:
Zgodnie z postanowieniami art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie sądowe nie zostało przed tym terminem zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1270 z późn.zm./.
W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art.134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z powyższą zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej argumentacją prawną. Zobowiązany jest bowiem do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej, a nawiązujących do prawidłowego określenia skarżącemu A. K. zobowiązania w podatku obrotowym za [...]r. z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i wniosku podatnika z [...]r. o zwrot nadpłaconego przez niego w tymże roku podatku obrotowego. Granice jednak rozpoznania obecnej skargi przez sąd administracyjny i zawartych w niej żądań są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności organów podatkowych w zakresie wyznaczonym decyzjami, z drugiej natomiast strony zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony skarżącej.
Skład sędziowski podziela stanowisko strony skarżącej, iż zaskarżone decyzje Izby Skarbowej z dnia [...]r. o nr [...] oraz o nr [...] są ze sobą ściśle związane. Z tego zatem względu nastąpiło ich łączne rozpatrzenie na jednym posiedzeniu.
Sąd wyjaśnia przede wszystkim, iż zgodnie z brzmieniem art.11 a ustawy z dnia 16 grudnia 1972r. o podatku obrotowym, w wersji ustalonej przez art.2 pkt 7 ustawy z 12 stycznia 1991r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. Nr 9, poz.30/ - podatek obrotowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok chyba, że urząd skarbowy wyda decyzję, w której określi podatek w innej wysokości. Oznacza ten zapis to, iż powstanie zobowiązania podatkowego w podatku obrotowym opierało się na metodzie samoobliczenia (samowymiaru) zobowiązania przez podatnika (A.K.), bez wydawania w tej mierze konstytutywnych decyzji (decyzji ustalających) przez organy podatkowe. Jak wynika z wydanych decyzji i akt sprawy - w niniejszej sprawie skarżący A. K. dokonał samoobliczenia należnego podatku obrotowego za [...]r. w zeznaniu podatkowym, od prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i dokonał zapłaty wynikającego z zeznania należnego podatku obrotowego. Dopiero po przeszło dwóch latach podatnik doszedł do wniosku, iż wadliwie obliczył należne zobowiązanie w podatku obrotowym za [...]r. i wystąpił o zwrot jego zdaniem nadpłaconego podatku obrotowego w oparciu o zwolnienie podatkowe wynikające z § 16 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 1991r. w sprawie stawek podatku obrotowego od osób fizycznych oraz nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku /Dz.U. Nr 38, poz.165 z późn.zm./. Istota sporu co do istnienia owej nadpłaty i możliwości zastosowania powyższego zwolnienia przedmiotowego w tym podatku była kilkakrotnie przedmiotem rozstrzygnięć organów podatkowych i po raz czwarty badana jest jej legalność przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tylko jedna z dotychczas wydawanych w tej sprawie decyzja uznawała w znacznej części roszczenia podatnika w kwestii zwolnienia podatkowego i tym samym zwrotu nadpłaconego przez niego podatku za [...]r. - była to nieostateczna decyzja Urzędu Skarbowego z dnia [...]r., nr [...], jednakże w wyniku zaskarżenia jej przez pełnomocnika strony radcę prawnego M.C. została skasowana, wycofana z obrotu prawnego decyzją Izby Skarbowej z dnia [...]r, nr [...], a legalność rozstrzygnięcia organu odwoławczego w tej sprawie została rozstrzygnięta wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1999 r., sygn. akt I SA/Po 2954/98. Z uwagi na brzmienie art.153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, iż "ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia" - obecny skład sądzący jest związany wyrokiem NSA z dnia 16 listopada 1999r., sygn. akt I SA/Po 2954/98, który stwierdził legalność decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, wycofującego z obrotu prawnego w znacznej mierze korzystne dla strony rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji. Powyższe ustalenia mają zasadnicze znaczenie dla rozpatrywanych obecnie skarg A.K.
Wniesiona obecnie skarga na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...]r., nr [...] nie jest zasadna. Jak to już wyżej wyjaśniano, brakuje jakichkolwiek podstaw prawnych do uznania przez skład orzekający, że w obrocie prawnym znajduje się decyzja Urzędu Skarbowego z dnia [...]r., nr [...] orzekająca o zwrocie nadpłaconego podatku obrotowego za [...]r. Legalność wycofania z obrotu prawnego owej nieostatecznej decyzji organu podatkowego I instancji została potwierdzona wyrokiem NSA z dnia 16 listopada 1999 r., sygn. akt I SA/Po 2954/98.
Odnośnie drugiego z zarzutów A.K. dotyczącego przyznania mu przez sąd administracyjny odszkodowania przewidzianego postanowieniami art.260 Ordynacji względnie art.77 § 1 Konstytucji RP - Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu wyjaśnia co następuje. Art.77 Konstytucji RP zawiera bardzo ważną zasadę, mającą dla obywatela istotne znaczenie. Każdy bowiem, komu została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej przysługuje prawo do wynagrodzenia szkody. Zwykła ustawa nie może jednostce zamykać sądowej drogi dochodzenia naruszonych przez tą władzę wolności i praw. W sferze podatkowej odpowiedzialność organu podatkowego za szkody wynikłe z decyzji organu podatkowego są w sposób wyczerpujący uregulowane postanowieniami art.260 i 261 Ordynacji podatkowej, które stanowią samodzielną i wyłączną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego za szkodę wywołaną wadliwą decyzją. Zgodnie z treścią art.261 Ordynacji podatkowej odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję z naruszeniem prawa, a o odszkodowaniu orzeka organ podatkowy, który uchylił taką decyzję. W przypadku odmowy orzeczenia odszkodowania lub orzeczenia o odszkodowaniu w wysokości mniejszej od zgłoszonej w żądaniu w tej sprawie - stronie przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Sąd administracyjny nie jest sądem powszechnym ( art.175 Konstytucji RP), a zatem nie ma żadnych kompetencji do zajmowania się orzekaniem o odpowiedzialności majątkowej za szkody wynikłe z decyzji organu podatkowego.
Z tych zatem powodów, na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/J.Małecki /-/M.Skwierzyńska /-/K.Nikodem
L.Sz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI