I SA/Po 1785/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów podatkowych dotyczące zarachowania nadpłaty VAT jednej osoby na poczet zaległości podatkowych jej męża z powodu naruszenia procedury i braku udziału męża w postępowaniu.
Skarżąca J.S. wniosła o zarachowanie swojej nadpłaty VAT na poczet zaległości podatkowych męża S.S., wyłączając odsetki i koszty egzekucyjne. Organy podatkowe utrzymały w mocy postanowienie o zarachowaniu nadpłaty na poczet zaległości męża, stosując proporcjonalne zaliczenie na należność główną i odsetki. Sąd uchylił postanowienia, wskazując na naruszenie zasady zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę informacji prawnej, a także na brak udziału S.S. w postępowaniu.
Sprawa dotyczyła wniosku skarżącej J. S. o zarachowanie nadpłaty podatku VAT za listopad 2001 r. na poczet zaległości w podatku VAT jej męża S. S. za lipiec 1996 r. Skarżąca chciała, aby nadpłata została zaliczona na poczet należności głównej męża, z wyłączeniem odsetek i kosztów egzekucyjnych. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego, które zarachowało nadpłatę proporcjonalnie na należność główną i odsetki, zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie pierwszej instancji. Uzasadnił to dwoma głównymi powodami: po pierwsze, organ podatkowy, uznając niemożność uwzględnienia wniosku skarżącej w zaproponowanej przez nią formie, powinien był wyjaśnić jej tę kwestię i dać możliwość wypowiedzenia się, co naruszało zasadę zaufania i informacji prawnej (art. 121 Ordynacji podatkowej). Po drugie, postanowienia organów podatkowych dotyczyły zaległości podatkowych S. S., który nie brał udziału w postępowaniu, a postanowienia nie zostały mu doręczone, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej zwrot kosztów postępowania sądowego i wstrzymał wykonalność zaskarżonych postanowień.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nieprawidłowo zarachował nadpłatę, ponieważ nie wyjaśnił skarżącej niemożności uwzględnienia jej wniosku w całości i nie dał jej możliwości wypowiedzenia się, naruszając tym zasady postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ podatkowy, mimo prawidłowej wykładni przepisów o proporcjonalnym zarachowaniu wpłat, naruszył zasady postępowania, nie wyjaśniając skarżącej niemożności uwzględnienia jej wniosku w całości i nie dając jej możliwości wypowiedzenia się.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
O.p. art. 55 § § 2
Ordynacja podatkowa
Zarachowanie każdej wpłaty dokonanej na pokrycie zaległości podatkowej następuje z urzędu proporcjonalnie na należność główną i odsetki.
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia postanowienia organu.
Pomocnicze
O.p. art. 273 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 62 § § 3
Ordynacja podatkowa
Do wpłat zaliczonych na poczet zaległości podatkowej stosuje się przepis art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej.
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Naruszenie zasady zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasady informacji prawnej.
O.p. art. 240 § § 1 pkt 4
Ordynacja podatkowa
Podstawa do wznowienia postępowania z powodu naruszenia przepisów postępowania.
O.p. art. 133
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 134 § § 1
Ordynacja podatkowa
PUSA art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 152
Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 200
Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ podatkowy zasady zaufania i informacji prawnej poprzez niewłaściwe wyjaśnienie skarżącej niemożności uwzględnienia jej wniosku. Naruszenie przepisów postępowania poprzez brak udziału w postępowaniu podatnika S.S., którego zaległości dotyczyło zarachowanie.
Godne uwagi sformułowania
Zarachowanie każdej wpłaty dokonanej na pokrycie zaległości podatkowej następuje z urzędu proporcjonalnie na należność główną i odsetki. Organ podatkowy zobowiązany był jednak przed wydaniem postanowienia z dnia [...]r. wyjaśnić skarżącej niemożność uwzględnienia jej wniosku zgodnie z jego brzmieniem, zakreślając stosowny termin do wypowiedzenia się w związku z powyższym. Stroną postępowania podatkowego jest nie tylko osoba, która żąda czynności organu podatkowego, ale także osoba, do której odnosi się czynność organu lub czyjego interesu, chociażby pośrednio działanie organu podatkowego dotyczy.
Skład orzekający
Gabriela Gorzan
przewodniczący sprawozdawca
Maria Skwierzyńska
członek
Sylwia Zapalska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad postępowania podatkowego, w szczególności dotyczących zarachowania wpłat, zasady zaufania obywateli do organów oraz konieczności zapewnienia udziału strony w postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarachowania nadpłaty na zaległość podatkową innej osoby oraz interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2002 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania podatkowego i prawa strony do bycia wysłuchaną, a także problematykę zarachowania wpłat, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Nawet jeśli prawo mówi 'tak', procedury mogą powiedzieć 'nie': Sąd uchyla decyzję podatkową z powodu błędów formalnych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 1785/02 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Gabriela Gorzan /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Skwierzyńska Sylwia Zapalska Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan(spr) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska NSA Maria Skwierzyńska Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zarachowania należnego zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. wstrzymuje wykonalność wymienionych wyżej postanowień do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M.Skwierzyńska /-/G.Gorzan /-/S.Zapalska Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. w sprawie zarachowania kwoty [...]zł. z należnej skarżącej J. S. nadwyżki podatku naliczonego VAT nad należnym do zwrotu za listopad 2001 r. na poczet zaległości w podatku VAT męża skarżącej S.S. za lipiec 1996 roku, w tym na należność główną [...]zł i na odsetki za zwłokę [...]zł. Za podstawę powyższych postanowień przyjęto wniosek J. S. z dnia [...] lutego 2002 r., w którym wniosła o przeksięgowanie należnej jej nadpłaty w podatku VAT za listopad na poczet należności głównej zaległego podatku VAT męża S.S. "wyłączając odsetki i koszty egzekucyjne" oraz przepisy art. 273 § 1 pkt 2 i art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, wskazując, iż w aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości zarachowania wpłaty na poczet zaległości podatkowych, jak tylko proporcjonalnie na należność główną i odsetki za zwłokę, bez względu na to, kto tej wpłaty dokonuje. W skardze na powyższe postanowienie podniesiono zarzut naruszenia art. 273 i art. 75 Ordynacji podatkowej z tego powodu, że nie uwzględniono charakteru propozycji skarżącej, nie będącej dłużnikiem, wyrażonej w piśmie z dnia [...].02.2002 r., iż zarachowanie wpłaty nie może nastąpić na odsetki i koszty egzekucyjne męża S.S. . Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej , który wziął udział w sprawie, wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stanowisko organów podatkowych odnoszące się do wykładni art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej jest prawidłowe. Zarachowanie każdej wpłaty dokonanej na pokrycie zaległości podatkowej następuje z urzędu proporcjonalnie na należność główną i odsetki. Także z art. 62 § 3 Ordynacji podatkowej wynika, że do wpłat zaliczonych na poczet zaległości podatkowej stosuje się przepis art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Jednak w niniejszej sprawie wątpliwość budzi prawidłowość odczytania przez organ podatkowy wniosku skarżącej, nie będącej dłużnikiem, przez organ podatkowy. Wniosek ten wprawdzie nie został sformułowany w sposób wyraźny i jednoznaczny w formie warunkowej, tzn., że wyraża ona wolę zaliczenia swoich należności podatkowych z tytułu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej męża przez organ podatkowy pod warunkiem, że nie będą zaliczone na odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego, jednak skarżąca zaznaczyła w nim, iż zarachowanie tej wpłaty nie może nastąpić na powyższe należności. Uznając w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami niedopuszczalność zarachowania wpłaty w sposób proponowany przez skarżącą, organ podatkowy zobowiązany był jednak przed wydaniem postanowienia z dnia [...]r. wyjaśnić skarżącej niemożność uwzględnienia jej wniosku zgodnie z jego brzmieniem, zakreślając stosowny termin do wypowiedzenia się w związku z powyższym. Niedokonanie tych czynności narusza zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę informacji prawnej (art. 121 Ordynacji podatkowej). Niezależnie od powyższego zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30. 08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 i art. 133 i art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej. Stroną postępowania podatkowego jest nie tylko osoba, która żąda czynności organu podatkowego, ale także osoba, do której odnosi się czynność organu lub czyjego interesu, chociażby pośrednio działanie organu podatkowego dotyczy. Przedmiotowe postanowienia organów podatkowych winny zatem być doręczone podatnikowi S.S. , bowiem zarachowania na poczet jego zaległości podatkowych dotyczą. Tymczasem osoba ta nie brała udziału w postępowaniu, bowiem nie zostały doręczone jej wydane postanowienia. Tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania. Z powyższych przyczyn, biorąc pod uwagę art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) oraz nadto art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. /-/M.Skwierzyńska /-/G.Gorzan /-/S.Zapalska LF