I SA/Po 1784/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił postanowienia organów podatkowych dotyczące zarachowania zwrotu VAT na poczet zaległości podatkowych męża skarżącej z powodu naruszenia zasad postępowania i braku doręczenia postanowień dłużnikowi.
Skarżąca J.S. wniosła o zarachowanie należnego jej zwrotu podatku VAT na poczet zaległości podatkowych męża, z wyłączeniem odsetek i kosztów egzekucyjnych. Organy podatkowe dokonały zarachowania proporcjonalnie na należność główną i odsetki, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej. WSA w Poznaniu uchylił postanowienia organów, wskazując na naruszenie zasady zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasady informacji prawnej, a także na brak doręczenia postanowień właściwemu dłużnikowi (mężowi skarżącej), co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.
Sprawa dotyczyła wniosku skarżącej J.S. o zarachowanie należnego jej zwrotu podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowych jej męża, S.S., z zastrzeżeniem, że zarachowanie nie może obejmować odsetek i kosztów egzekucyjnych. Urząd Skarbowy, a następnie Izba Skarbowa, dokonały zarachowania proporcjonalnie na należność główną i odsetki, powołując się na art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, który nakazuje takie proporcjonalne zarachowanie każdej wpłaty. Skarżąca zaskarżyła postanowienie Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając naruszenie prawa materialnego i błędną wykładnię jej wniosku. Sąd uznał, że stanowisko organów co do zasady zarachowania proporcjonalnego jest prawidłowe, jednakże organ podatkowy nieprawidłowo odczytał wniosek skarżącej. Sąd wskazał, że organ powinien był wyjaśnić skarżącej niemożność uwzględnienia jej wniosku w zaproponowanej formie i zakreślić termin do wypowiedzenia się, co naruszało zasadę zaufania i informacji prawnej (art. 121 Ordynacji podatkowej). Ponadto, Sąd uchylił postanowienia organów z powodu naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że postanowienia powinny być doręczone również dłużnikowi (mężowi skarżącej), który nie brał udziału w postępowaniu, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Sąd powołał się również na art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej dotyczącym odpowiedzialności małżonków.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nieprawidłowo odczytał wniosek skarżącej i powinien był wyjaśnić jej niemożność uwzględnienia wniosku w zaproponowanej formie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć zasada proporcjonalnego zarachowania wpłaty na należność główną i odsetki jest prawidłowa, organ podatkowy naruszył zasadę zaufania i informacji prawnej, nie wyjaśniając skarżącej niemożności spełnienia jej wniosku w całości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
op art. 55 § 2
Ordynacja podatkowa
Zarachowanie każdej wpłaty dokonanej na pokrycie zaległości podatkowej następuje z urzędu proporcjonalnie na należność główną i odsetki.
op art. 121
Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasada informacji prawnej.
op art. 240 § 1 pkt 4
Ordynacja podatkowa
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku, gdy postanowienie organu dotyczyło interesu osoby, której nie doręczono postanowienia.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Pomocnicze
op art. 273 § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
op art. 75 § 1
Ordynacja podatkowa
op art. 62 § 3
Ordynacja podatkowa
Do wpłat zaliczonych na poczet zaległości podatkowej stosuje się przepis art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej.
op art. 133
Ordynacja podatkowa
op art. 134 § 1
Ordynacja podatkowa
op art. 29 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy odpowiedzialności osób pozostających w związku małżeńskim.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady zaufania i informacji prawnej przez organ podatkowy. Naruszenie przepisów postępowania poprzez niedoręczenie postanowień dłużnikowi (mężowi skarżącej).
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów podatkowych oparta na prawidłowej wykładni art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej dotyczącej proporcjonalnego zarachowania wpłat.
Godne uwagi sformułowania
organ podatkowy zobowiązany był jednak przed wydaniem postanowienia z dnia [...]r. wyjaśnić skarżącej niemożność uwzględnienia jej wniosku zgodnie z jego brzmieniem, zakreślając stosowny termin do wypowiedzenia się w związku z powyższym. Przedmiotowe postanowienie organów podatkowych winny zatem być doręczone podatnikowi S.S., bowiem zarachowania na poczet jego zaległości podatkowych dotyczą. Tymczasem osoba ta nie brała udziału w postępowaniu, bowiem nie zostały doręczone jej wydane postanowienia. Tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania.
Skład orzekający
Sylwia Zapalska
przewodniczący sprawozdawca
Gabriela Gorzan
członek
Włodzimierz Zygmont
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie zasad postępowania podatkowego, w szczególności zasady zaufania i informacji prawnej, oraz obowiązek doręczenia postanowień wszystkim zainteresowanym stronom."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarachowania zwrotu podatku na zaległości małżonka oraz interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2002 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania podatkowego i prawa do bycia wysłuchanym, a także konsekwencje niedoręczenia postanowień stronom postępowania.
“Nawet jeśli prawo mówi 'tak', sposób jego zastosowania może być niewłaściwy – WSA uchyla decyzję podatkową.”
Dane finansowe
WPS: 10 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 1784/02 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2005-02-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Gabriela Gorzan Sylwia Zapalska /przewodniczący sprawozdawca/ Włodzimierz Zygmont Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr) Sędziowie NSA Gabriela Gorzan Włodzimierz Zygmont Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zarachowania należnego zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 10,- zł (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. wstrzymuje wykonalność wymienionych wyżej postanowień do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/G.Gorzan /-/S.Zapalska /-/Wł.Zygmont Uzasadnienie Wnioskiem z dnia [...]r. J.S. wystąpiła do Urzędu Skarbowego o zarachowanie należnego jej zwrotu podatku od towarów i usług na poczet należności głównej zaległego podatku od towarów i usług jej męża S.S. wyłączając odsetki i koszty egzekucyjne. Postanowieniem z [...]r. Urząd Skarbowy dokonał zarachowania należnego zwrotu podatku VAT za okres listopad [...]r. w kwocie [...]zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług S.S. za okres kwietnia [...] roku proporcjonalnie na należność główną [...]zł i odsetki [...]zł. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał jako podstawę prawną art. 273 § 1 pkt 2, art. 75 § 1 i art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej - ustawy z 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz wyjaśnił, że w aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości zarachowania wpłaty tylko na należność główną. Zgodnie z przepisami możliwe jest zarachowanie proporcjonalnie na należność główną i odsetki za zwłokę, bez względu na to kto wpłaty dokonuje. Wniesione przez J.S. zażalenie nie zostało uwzględnione i postanowieniem z [...]r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie i podzieliła pogląd zawarty w jego uzasadnieniu. Powyższe postanowienie zaskarżyła J.S. do Naczelnego Sadu Administracyjnego O/Z w Poznaniu skargą opartą na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe odczytanie jej propozycji we wniosku z dnia [...]r., a mianowicie, iż zarachowanie nie może nastąpić na odsetki i koszty egzekucyjne męża S.S. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa nie znalazła podstaw do zmiany swego stanowiska i wniosła o oddalenie skargi oraz podkreśliła, iż art. 273 i art. 75 Ordynacji podatkowej, których naruszenie zarzuca skarżąca nie dotyczy sposobu zarachowania na poczet zaległości podatkowych i nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zarachowania dokonano w obecnym stanie prawnym zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stanowisko organów podatkowych odnoszące się do wykładni art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej jest prawidłowe. Zarachowanie każdej wpłaty dokonanej na pokrycie zaległości podatkowej następuje z urzędu proporcjonalnie na należność główną i odsetki. Także z art. 62 § 3 Ordynacji podatkowej wynika, że do wpłat zaliczonych na poczet zaległości podatkowej stosuje się przepis art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Jednak w niniejszej sprawie wątpliwość budzi prawidłowość odczytania przez organ podatkowy wniosku skarżącej, nie będącej dłużnikiem, przez organ podatkowy. Wniosek ten wprawdzie nie został sformułowany w sposób wyraźny i jednoznaczny w formie warunkowej, tzn., że wyraża ona wolę zaliczenia swoich należności podatkowych z tytułu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej męża przez organ podatkowy pod warunkiem, że nie będą zaliczone na odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego, jednak skarżąca zaznaczyła w nim, iż zarachowanie tej wpłaty nie może nastąpić na powyższe należności. Uznając w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami niedopuszczalność zarachowania wpłaty w sposób proponowany przez skarżącą, organ podatkowy zobowiązany był jednak przed wydaniem postanowienia z dnia [...]r. wyjaśnić skarżącej niemożność uwzględnienia jej wniosku zgodnie z jego brzmieniem, zakreślając stosowny termin do wypowiedzenia się w związku z powyższym. Niedokonanie tych czynności narusza zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę informacji prawnej (art. 121 Ordynacji podatkowej). Niezależnie od powyższego zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30. 08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 i art. 133 i art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej. Stroną postępowania podatkowego jest nie tylko osoba, która żąda czynności organu podatkowego, ale także osoba, do której odnosi się czynność organu lub czyjego interesu, chociażby pośrednio działanie organu podatkowego dotyczy. Przedmiotowe postanowienie organów podatkowych winny zatem być doręczone podatnikowi S.S., bowiem zarachowania na poczet jego zaległości podatkowych dotyczą. Tymczasem osoba ta nie brała udziału w postępowaniu, bowiem nie zostały doręczone jej wydane postanowienia. Tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania. W tym miejscu Sąd również wskazuje na art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej, który traktuje o odpowiedzialności osób pozostających w związku małżeńskim i dlatego skarżąca i jej mąż mogli być zainteresowani w załatwieniu wniosku zgodnie z zawartą propozycją. Z powyższych przyczyn, biorąc pod uwagę art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) oraz nadto art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. /-/G.Gorzan /-/S.Zapalska /-/Wł.Zygmont LF