I SA/Po 1783/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-11-30
NSApodatkoweŚredniawsa
VATnadpłatazaległość podatkowazarachowanieOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweprawa stronyzasada zaufaniazasada informacji prawnej

WSA w Poznaniu uchylił postanowienia organów podatkowych dotyczące zarachowania nadpłaty VAT jednej osoby na zaległości podatkowe jej męża, wskazując na naruszenie zasady zaufania i prawa do udziału w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła wniosku J.S. o przeksięgowanie jej nadpłaty VAT na zaległości podatkowe męża, z wyłączeniem odsetek i kosztów. Organy podatkowe utrzymały w mocy postanowienia o zarachowaniu nadpłaty, stosując proporcjonalne zaliczenie na należność główną i odsetki. Sąd uchylił te postanowienia, wskazując na naruszenie zasady zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę informacji prawnej, a także na brak udziału męża skarżącej w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienia Izby Skarbowej i Urzędu Skarbowego dotyczące zarachowania nadpłaty podatku VAT skarżącej J.S. na poczet zaległości podatkowych jej męża, S.S. Organy podatkowe oparły swoje decyzje na wniosku skarżącej i przepisach Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi wpłaty zaliczane są proporcjonalnie na należność główną i odsetki. Sąd uznał, że choć wykładnia przepisów dotyczących proporcjonalnego zaliczenia była prawidłowa, organy podatkowe naruszyły zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę informacji prawnej, nie wyjaśniając skarżącej niemożności uwzględnienia jej wniosku w całości. Ponadto, sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, ponieważ postanowienia dotyczące zaległości podatkowych męża nie zostały doręczone jemu, co pozbawiło go możliwości udziału w postępowaniu. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienia i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy naruszył zasady postępowania, nie wyjaśniając skarżącej niemożności uwzględnienia jej wniosku w całości oraz nie doręczając postanowień mężowi skarżącej, który był stroną postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć przepisy Ordynacji podatkowej przewidują proporcjonalne zarachowanie wpłat na należność główną i odsetki, organy podatkowe powinny były wyjaśnić skarżącej niemożność spełnienia jej warunkowego wniosku. Dodatkowo, brak doręczenia postanowień mężowi skarżącej stanowił naruszenie przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PUSA art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 273 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 55 § § 2

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 75

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 121

Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasada informacji prawnej.

Ordynacja podatkowa art. 240 § § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 133

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 134 § § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady zaufania i informacji prawnej przez organy podatkowe. Brak udziału męża skarżącej w postępowaniu, mimo że dotyczyło ono jego zaległości podatkowych.

Godne uwagi sformułowania

nie ma możliwości zarachowania wpłaty na poczet zaległości podatkowych, jak tylko proporcjonalnie na należność główną i odsetki za zwłokę, bez względu na to, kto tej wpłaty dokonuje. organ podatkowy zobowiązany był jednak przed wydaniem postanowienia [...] wyjaśnić skarżącej niemożność uwzględnienia jej wniosku zgodnie z jego brzmieniem, zakreślając stosowny termin do wypowiedzenia się w związku z powyższym. Stroną postępowania podatkowego jest nie tylko osoba, która żąda czynności organu podatkowego, ale także osoba, do której odnosi się czynność organu lub czyjego interesu, chociażby pośrednio działanie organu podatkowego dotyczy.

Skład orzekający

Gabriela Gorzan

przewodniczący sprawozdawca

Maria Skwierzyńska

członek

Sylwia Zapalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zarachowania wpłat, zasady postępowania podatkowego (zaufanie, informacja, udział strony)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarachowania nadpłaty na zaległości małżonka z wyłączeniem odsetek i kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne aspekty postępowania podatkowego i prawa stron, nawet w sytuacji, gdy intencja wnioskodawcy jest jasna. Pokazuje też, że organy muszą przestrzegać zasad proceduralnych.

Czy nadpłata VAT może pokryć zaległości męża? Sąd wyjaśnia zasady postępowania podatkowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 1783/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Gabriela Gorzan /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Skwierzyńska
Sylwia Zapalska
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan(spr) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska NSA Maria Skwierzyńska Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Izby Skarbowej . z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zarachowania należnego zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. wstrzymuje wykonalność wymienionych wyżej postanowień do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M.Skwierzyńska /-/G.Gorzan /-/S.Zapalska
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. w sprawie zarachowania kwoty [...] zł. z należnej skarżącej J. S. nadwyżki podatku naliczonego VAT nad należnym do zwrotu za listopad 2001 r. na poczet zaległości w podatku VAT męża skarżącej S.S. za marzec 1996 roku, w tym na należność główną [...],- zł i na odsetki za zwłokę [...] zł.
Za podstawę powyższych postanowień przyjęto wniosek J. S. z dnia [...] lutego 2002 r., w którym wniosła o przeksięgowanie należnej jej nadpłaty w podatku VAT za listopad na poczet należności głównej zaległego podatku VAT męża S.S. "wyłączając odsetki i koszty egzekucyjne" oraz przepisy art. 273 § 1 pkt 2 i art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, wskazując, iż w aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości zarachowania wpłaty na poczet zaległości podatkowych, jak tylko proporcjonalnie na należność główną i odsetki za zwłokę, bez względu na to, kto tej wpłaty dokonuje.
W skardze na powyższe postanowienie podniesiono zarzut naruszenia art. 273 i art. 75 Ordynacji podatkowej z tego powodu, że nie uwzględniono charakteru propozycji skarżącej, nie będącej dłużnikiem, wyrażonej w piśmie z dnia [...].02.2002 r., iż zarachowanie wpłaty nie może nastąpić na odsetki i koszty egzekucyjne męża S.S..
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.
Prokurator Prokuratury Apelacyjnej , który wziął udział w sprawie, wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stanowisko organów podatkowych odnoszące się do wykładni art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej jest prawidłowe.
Zarachowanie każdej wpłaty dokonanej na pokrycie zaległości podatkowej następuje z urzędu proporcjonalnie na należność główną i odsetki. Także z art. 62 § 3 Ordynacji podatkowej wynika, że do wpłat zaliczonych na poczet zaległości podatkowej stosuje się przepis art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej.
Jednak w niniejszej sprawie wątpliwość budzi prawidłowość odczytania przez organ podatkowy wniosku skarżącej, nie będącej dłużnikiem, przez organ podatkowy. Wniosek ten wprawdzie nie został sformułowany w sposób wyraźny i jednoznaczny w formie warunkowej, tzn., że wyraża ona wolę zaliczenia swoich należności podatkowych z tytułu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej męża przez organ podatkowy pod warunkiem, że nie będą zaliczone na odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego, jednak skarżąca zaznaczyła w nim, iż zarachowanie tej wpłaty nie może nastąpić na powyższe należności.
Uznając w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami niedopuszczalność zarachowania wpłaty w sposób proponowany przez skarżącą, organ podatkowy zobowiązany był jednak przed wydaniem postanowienia z dnia [...] r. wyjaśnić skarżącej niemożność uwzględnienia jej wniosku zgodnie z jego brzmieniem, zakreślając stosowny termin do wypowiedzenia się w związku z powyższym. Niedokonanie tych czynności narusza zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę informacji prawnej (art. 121 Ordynacji podatkowej).
Niezależnie od powyższego zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30. 08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 i art. 133 i art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej. Stroną postępowania podatkowego jest nie tylko osoba, która żąda czynności organu podatkowego, ale także osoba, do której odnosi się czynność organu lub czyjego interesu, chociażby pośrednio działanie organu podatkowego dotyczy. Przedmiotowe postanowienia organów podatkowych winny zatem być doręczone podatnikowi S.S., bowiem zarachowania na poczet jego zaległości podatkowych dotyczą. Tymczasem osoba ta nie brała udziału w postępowaniu, bowiem nie zostały doręczone jej wydane postanowienia. Tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania.
Z powyższych przyczyn, biorąc pod uwagę art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) oraz nadto art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.
/-/M.Skwierzyńska /-/G.Gorzan /-/S.Zapalska
LF

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI