I SA/Po 1754/07

I SA/Po 1754/07 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2008-05-30
Data wpływu
2007-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Maciej Jaśniewicz /przewodniczący/
Sylwia Zapalska /sprawozdawca/
Gabriela Gorzan
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 126
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie Sędzia NSA Sylwia Zapalska (spr.) Sędzia NSA Gabriela Gorzan Protokolant sekr. sąd. Magdalena Rossa- Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2008r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...) w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie postanawia: zawiesić postępowanie /-/G. Gorzan /-/M. Jaśniewicz /-/S. Zapalska
Uzasadnienie
M. M. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie (data złożenia wniosku (...)), przedstawiając następujący stan faktyczny.
Podatnik prowadzi działalność gospodarczą na terenie Holandii jako wspólnik spółki osobowej, działającej pod firmą A. Spółka podlega prawu holenderskiemu a jej struktura organizacyjna zbliżona jest do struktury spółki jawnej. Podatnik podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu natomiast przypadające na niego składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne zapłacił na terenie Holandii.
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje możliwość odliczenia od podstawy opodatkowania dochodu kwot poniesionych przez podatnika na ubezpieczenie społeczne (art. 26 ust. 1) oraz od podatku składek zapłaconych na ubezpieczenie zdrowotne (art. 27b).
Zdaniem podatnika wskazane przepisy mają charakter dyskryminacyjny. Naruszają postanowienia Traktatu Wspólnot Europejskich, ponieważ uniemożliwiają odliczenie od dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania w Polsce składek na ubezpieczenie społeczne i obniżenia kwoty podatku o kwotę zapłaconych w tym drugim państwie składek na ubezpieczenie zdrowotne. Należy zatem stosować wprost prawo wspólnotowe przy uwzględnieniu orzecznictwa ETS z pominięciem dyskryminujących przepisów krajowych.
W związku z tym podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia od dochodu zapłaconych przez niego w Holandii składek na ubezpieczenie społeczne i obniżenia kwoty podatku o kwotę składek zapłaconych na ubezpieczenie zdrowotne.
Podał również, iż stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyrokach ETS z dnia 30 stycznia 2007r. (C-150/04) oraz 11 sierpnia 1995r. (C-80/94).
Postanowieniem z dnia (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 14a § 1 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005, Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) uznał za nieprawidłowy podgląd podatnika w zakresie możliwości odliczenia przez niego od osiągniętego dochodu składek na ubezpieczenie społeczne zapłaconych w Holandii.
W uzasadnieniu wskazał, iż stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych "podstawę obliczenia podatku (...) stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 4, 4a – 4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 25, po odliczeniu kwot składek określonych w ustawie z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (...)". Możliwość pomniejszenia podstawy opodatkowania o składki na ubezpieczenia społeczne istnieje zatem tylko w przypadku składek określonych w ustawie z 13 października 1998r. Składki opłacane na podstawie przepisów holenderskich nie są takimi składkami. Nie mogą więc pomniejszać podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Odnosząc się do powołanych wyroków organ podatkowy stwierdził, iż dotyczą one spraw indywidualnych. Ponadto, w wyroku z dnia 8 września 2005r. (C-512/03), Trybunał uznał, iż regulacja, zgodnie z którą państwo członkowskie ogranicza prawo do odliczania składek jedynie do podmiotów należących do krajowego systemu ubezpieczeń społecznych, nie narusza prawa wspólnotowego.
W zażaleniu podatnik wniósł o zmianę interpretacji, zarzucając błędną wykładnię przepisu art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podkreślił, iż przepisy art. 26 oraz art. 27b ustawy mają charakter dyskryminacyjny. Nie pozwalają bowiem na odliczenie od dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania w Polsce składek na ubezpieczenie społeczne i obniżenia kwoty podatku o kwotę zapłaconych w tym drugim państwie członkowskim składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wobec tego należy stosować prawo wspólnotowe z pominięciem powołanych przepisów prawa krajowego a podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia od dochodu zapłaconych przez niego w Holandii składek na ubezpieczenie społeczne.
Wskazał również, iż powołany przez Naczelnika wyrok z dnia 8 września 2005r. (C-512/03) został wydany na podstawie regulacji obowiązujących wcześniej niż gdy zostało wydane orzeczenie C-150/04, które jest korzystne dla podatnika.
Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżoną decyzją na podstawie art. 14b § 5 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika.
Stwierdził, iż regulacja prawna zawarta w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej wprowadza istotne ograniczenia, które pozwalają na obniżenie kwoty dochodu jedynie o wysokość składek na ubezpieczenie społeczne wpłaconych na podstawie ustawy z 13 października 1998r. Podatnik odprowadzał składki na terenie Holandii. Nie działał więc na podstawie polskich przepisów ubezpieczeniowych. Tym samym poniesione z tego tytułu wydatki nie mogą być odliczone od podstawy opodatkowania jako składki na ubezpieczenie społeczne.
Podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej, że w kontekście wyroku C-150/04, tylko zmiana ustawodawstwa krajowego w zakresie odliczenia składek zapłaconych w innym państwie członkowskim, może dać możliwość takiego odliczenia. W obecnym stanie prawnym przepis art. 26 ust. 1 pkt 2 nie uprawnia jednak do odliczenia składek zapłaconych w innym państwie członkowskim.
W skardze podatnik wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów podatkowych.
Zarzucił naruszenie:
1) art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 3 pkt 2, art. 14b § 5 pkt 2 o.p., art. 4 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 39 ust. 2 WE oraz art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, poprzez dokonanie jego błędnej wykładni;
2) art. 2, 7, art. 9 w zw. z art. 87 ust. 1 oraz w zw. z art. 91 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji poprzez wydanie decyzji z naruszenie zasady państwa prawnego oraz w oparciu wyłącznie o przepisy krajowe;
3) art. 32 w zw. z art. 2 Konstytucji w zakresie, w jakim wyłącza możliwość odliczenia składek od dochodu z tytułu działalności wykonywanej poza granicami RP.
Wskazał skarżący, iż pojęcie "składki" nie odnosi się tylko do składek opłaconych przez osobę ubezpieczoną do polskiego systemu ubezpieczeniowego. Organy podatkowe powinny uwzględnić również przepisy art. 4 pkt 1 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którymi pod pojęciem składki należy rozumieć składki na ubezpieczenie społeczne osób wymienionych w pkt 1 (osoby fizyczne podlegające ubezpieczeniu społecznemu). Jednocześnie nie wzięły pod uwagę, iż pobierając podatek od dochodu niepomniejszonego o składkę na ubezpieczenie społeczne i później podatek od emerytury, faktycznie dokonują dwukrotnego opodatkowania tych samych dochodów.
Ponadto, rozpoznając sprawę, organy obu instancji pominęły przepisy art. 39 ust. 2 WE, rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71, a także nie uwzględniły orzecznictwa ETS w podobnych sprawach, co stanowi naruszenie art. 2, art. 7 oraz art. 9 w zw. z art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji.
Pokreślił skarżący, iż wydane rozstrzygnięcia naruszają także wyrażoną w art. 32 Konstytucji zasadę równości w zakresie, w jakim wyłączają możliwość odliczenia przez podatników, o których mowa w art. 27 ust. 9 ustawy podatkowej, od dochodu osiągniętego z działalności wykonywanej poza granicami RP zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, również w sytuacji, gdy składki te nie zostały odliczone od dochodu w państwie członkowskim, w którym prowadzono działalność. Znalazło to potwierdzenie w wyroku TK z dnia 7 listopada 2007r. K 18/06.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wskazał, iż przywołany przepis art. 4 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jednoznacznie określa, że dotyczy on składek na ubezpieczenie społeczne opłacanych na podstawie tej właśnie ustawy.
Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 39 ust. 2 Traktatu Wspólnotowego oraz art. 3 ust. 1 Dyrektywy. Podatnik nie jest bowiem pracownikiem a prowadzącym działalność gospodarczą. Ponadto zakaz dyskryminacji odnosi się do pracowników pochodzących z innych państw członkowskich, natomiast art. 26 ust. 1 pkt 2 dotyczy osób mieszkających w Polsce.
Podatki bezpośrednie należą do wyłącznej kompetencji państw członkowskich, nie doszło zatem do naruszenia przepisów art. 87 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji. Wobec tego niezasadny był również zarzut nieuwzględnienia orzecznictwa ETS w zakresie podatków bezpośrednich oraz zarzut podwójnego opodatkowania (opodatkowanie przychodów z zagranicy następuje z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania).
Odnosząc się do powołanego wyroku TK, organ odwoławczy stwierdził, iż Trybunał orzekł wprawdzie o niezgodności przepisu art. 26 ust. 1 ustawy podatkowej z art. 32 Konstytucji, jednak odroczył utratę mocy obowiązującej do 30 listopada 2008r. Skoro przepis obowiązuje, wydana interpretacja nadal jest prawidłowa.
Rozpoznając sprawę o tożsamym stanie faktycznym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, skierował do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości następujące pytania prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa wspólnotowego:
1) czy unormowania wynikające z art. 43 ust. 1 i 2 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską należy interpretować w ten sposób, iż sprzeciwiają się one polskim przepisom krajowym przyjętym w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2000, Nr 14, poz. 176, z późn. zm.) ograniczającym prawo do obniżenia podstawy opodatkowania w podatku dochodowym wyłącznie o kwotę składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne zapłaconą na podstawie przepisów prawa krajowego oraz w art.27b ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ograniczającym prawo do obniżenia podatku dochodowego o kwotę składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej wyłącznie na podstawie przepisów prawa krajowego w sytuacji, gdy obywatel polski podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce od dochodów opodatkowanych w Polsce – odprowadza także składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w innym państwie członkowskim z tytułu prowadzonej tam działalności gospodarczej, a składki te nie zostały odliczone w tym innym państwie członkowskim Unii Europejskiej od dochodu i od podatku?
2) czy zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego i unormowania wynikające z art. 10 oraz art. 43 ust. 1 i 2 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską należy interpretować w ten sposób, iż wyprzedzają one przepisy krajowe przyjęte w art. 91 ust. 2 i 3 i art.190 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 1997, Nr 14, poz. 176, z późn. zm.) w zakresie, w jakim na ich podstawie nastąpiło odroczenie wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego (postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 30 maja 2008r. sygn. akt I SA/Po 1756/07).
W związku z tym strony wniosły o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowego pytania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) sąd może również zawiesić postępowanie na zgodny wniosek stron.
W niniejszej sprawie strony złożyły zgodny wniosek o zawieszenie postępowania na rozprawie w dniu (...) (k. 54).
W ocenie Sądu złożony wniosek nie zmierza do obejścia prawa. Nie spowoduje także przedłużenia pozostawania w obrocie prawnym aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.
Ze względu na powyższe, postanowiono, na podstawie art. 126 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji.
/-/ G. Gorzan /-/ M. Jaśniewicz /-/ S. Zapalska