I SA/Po 17/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę podatnika, uznając, że koszty postępowań sądowych związanych z odzyskaniem akcji nie stanowią kosztów uzyskania przychodu z ich sprzedaży, gdyż sprzedaż nastąpiła w dacie wcześniejszej niż ugoda sądowa.
Podatnik domagał się uznania kosztów zastępstwa prawnego i opłat sądowych za koszty uzyskania przychodu ze sprzedaży akcji. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której akcje zostały pierwotnie przejęte i umorzone na mocy uchwał spółki, które następnie zostały unieważnione prawomocnym wyrokiem sądu. Ugoda sądowa potwierdziła sprzedaż akcji, ale sąd administracyjny uznał, że zbycie nastąpiło w dacie wcześniejszej niż ugoda, a poniesione koszty nie warunkowały tej sprzedaży.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatnika w sprawie dotyczącej interpretacji przepisów podatkowych. Podatnik wystąpił o interpretację, czy wydatki poniesione na zastępstwo prawne i rozprawy sądowe, w tym opłaty sądowe, mogą stanowić koszty uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży akcji. Sprawa wywodziła się z programu motywacyjnego, w ramach którego podatnik nabył akcje, a następnie uchwały spółki pozbawiły go prawa do dysponowania nimi. Po długotrwałym postępowaniu sądowym, uchwały te zostały uznane za nieważne, a następnie zawarto ugodę sądową, która potwierdziła sprzedaż akcji. Podatnik argumentował, że bez poniesionych kosztów sądowych ugoda i sprzedaż nie byłyby możliwe. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał te wydatki za niekwalifikujące się do kosztów uzyskania przychodu, ponieważ sprzedaż akcji nastąpiła w dacie wcześniejszej niż ugoda. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska organu, podkreślając, że kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie daty zbycia akcji, która zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym nastąpiła w 2009 r., a ugoda z 2014 r. jedynie potwierdziła tę sprzedaż "wstecz". Sąd zaznaczył, że koszty poniesione po tej dacie nie mogły warunkować sprzedaży, a interpretacja indywidualna dotyczy ściśle przedstawionego stanu faktycznego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wydatki te nie stanowią kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia akcji, jeśli zbycie nastąpiło w dacie wcześniejszej niż ugoda sądowa, która potwierdziła sprzedaż, a poniesione koszty nie warunkowały tego zbycia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie daty zbycia akcji. Skoro zbycie nastąpiło w 2009 r., a ugoda sądowa z 2014 r. jedynie potwierdziła tę sprzedaż "wstecz", to koszty poniesione po dacie zbycia nie mogły warunkować tej transakcji i tym samym nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodu z tego tytułu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.d.o.f. art. 19 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 19 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychód z odpłatnego zbycia akcji pomniejsza się o koszty odpłatnego zbycia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 17 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 19 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przez "koszty odpłatnego zbycia" należy rozumieć wydatki poniesione przez sprzedającego, które są niezbędne do tego, aby transakcja doszła do skutku. Muszą to być wydatki, bez poniesienia których do zbycia by nie doszło.
o.p. art. 14b § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wnioskodawca jest zobowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.
o.p. art. 14c § 1-2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.s.h. art. 362
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 359
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 339
Kodeks spółek handlowych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Koszty zastępstwa prawnego i opłat sądowych poniesione w związku z postępowaniem sądowym i ugodą stanowią koszty uzyskania przychodu ze sprzedaży akcji. Organ interpretacyjny naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, nie uwzględniając orzecznictwa i prowadząc postępowanie w sposób niebudzący zaufania. W sprawie wystąpiły wątpliwości co do wykładni przepisów, uzasadniające zastosowanie art. 2a o.p.
Godne uwagi sformułowania
Przez "koszty odpłatnego zbycia" należy rozumieć wydatki poniesione przez sprzedającego, które są niezbędne do tego, aby transakcja doszła do skutku. Muszą to być wydatki bez poniesienia których do zbycia udziałów (nieruchomości) by nie doszło. Skarżący pomija jednak istotną dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczność, a mianowicie to, w jakiej dacie doszło do zbycia akcji. Złożenie oświadczenia tej treści wynikało z bezspornego faktu, że w chwili zawarcia Ugody skarżący nie był właścicielem przedmiotowych akacji (które umorzono w 2009 r.), a stwierdzenie nieważności uchwał Walnego Zgromadzenia [...] przez sąd powszechny nie przywróciło stanu prawnego sprzed [...] października 2009 r. W ocenie Sądu prawna możliwość dokonania zbycia prawa majątkowego na podstawie oświadczenia złożonego z "mocą wsteczną" budzi uzasadnione wątpliwości. Indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego zgodnie z prawem wydaje się wyłącznie w stosunku do określonego – przedstawionego we wniosku – stanu faktycznego.
Skład orzekający
Karol Pawlicki
przewodniczący
Katarzyna Nikodem
członek
Waldemar Inerowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że koszty postępowań sądowych związanych z odzyskaniem lub potwierdzeniem prawa do akcji nie zawsze stanowią koszty uzyskania przychodu ze sprzedaży tych akcji, jeśli sprzedaż nastąpiła w dacie wcześniejszej niż ugoda potwierdzająca transakcję, a poniesione koszty nie warunkowały tej sprzedaży."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kluczowe było ustalenie daty zbycia akcji i relacji między tą datą a datą ugody sądowej. Interpretacja indywidualna ma ograniczoną moc dowodową w innych sprawach, jeśli stan faktyczny jest odmienny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń podatkowych w sytuacjach, gdy transakcje są wynikiem długotrwałych sporów sądowych i ugód. Jest to ciekawe dla prawników i doradców podatkowych zajmujących się podobnymi przypadkami.
“Koszty sądowe a sprzedaż akcji: Kiedy wydatki na prawników nie pomniejszą przychodu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 17/20 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2020-03-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2020-01-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Karol Pawlicki /przewodniczący/ Katarzyna Nikodem Waldemar Inerowicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6560 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane II FSK 2179/20 - Wyrok NSA z 2023-03-15 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1387 art. 19 ust. 1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j. Dz.U. 2019 poz 900 art. 2a, art. 14b par. 3, art. 14c par. 1-2, art. 120, art. 121 par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi [...] na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę Uzasadnienie Wnioskiem z [...] sierpnia 2019 r., uzupełnionym 3 i [...] października 2019 r. oraz [...] listopada 2019 r. P. P. (dalej jako: "wnioskodawca" lub "skarżący") wystąpił do Dyrektora [...] Informacji Skarbowej o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia kosztów odpłatnego zbycia akcji. Przedstawiając stan faktyczny wnioskodawca wskazał, że był uczestnikiem programu motywacyjnego przyjętego na mocy uchwały nr [...] z [...] lipca 2006 r. Walnego Zgromadzenia [...] S.A. (dalej jako: [...]"). W związku z obowiązywaniem Programu Motywacyjnego wnioskodawca nabył w latach 2006, 2007 i 2008 łącznie 945 akcji [...]. [...] października 2009 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie [...] podjęło uchwałę nr [...] w przedmiocie zmiany Programu Motywacyjnego. Wnioskodawca wniósł sprzeciw od tej uchwały. W związku z zakończeniem współpracy wnioskodawcy z [...] z dniem [...] października 2009 r., zgodnie z obowiązującą na ten dzień uchwałą nr [...] zmieniającą Program Motywacyjny, akcje wnioskodawcy przeszły na [...] Pomimo wniesionego sprzeciwu od uchwały nr [...] w dniu [...] listopada 2009 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie [...] podjęto uchwałę nr [...] w przedmiocie umorzenia 945 akcji będących własnością wnioskodawcy. Na skutek prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] listopada 2012 r., sygn. akt I ACa [...] stwierdzono nieważność uchwały nr [...] zmieniającej Program Motywacyjny i nieważność uchwały nr [...] umarzającej akcje [...] Wyrok Sądu Apelacyjnego został wydany w związku z wyrokiem Sądu Najwyższego z [...] czerwca 2012 r., o sygn. akt II CSK [...], który uchylił poprzedni wyrok Sądu Apelacyjnego w sprawie wnioskodawcy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W ww. wyroku Sąd Najwyższy stwierdził m.in.: "Jeżeli brak podstaw do przyjęcia, że zmiana Regulaminu dokonana uchwałą nr [...] walnego zgromadzenia pozwanej spółki w dniu [...] października 2009 r. była objęta wolą powoda, wyrażoną w umowie z [...] sierpnia 2006 r., to zarzuty sprzeczności tej uchwały z przepisami kodeksu spółek handlowych, wskazane w skardze kasacyjnej, są zasadne. Tryb automatycznego przejścia prawa z akcji należących do akcjonariusza na spółkę, sam w sobie budzi zastrzeżenia, gdyż nie przewidują go przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz. 2019 r., poz. 505 ze zm. - w skrócie: "k.s.h."). Zastosowanie takiego automatycznego przejścia prawa z akcji przysługujących akcjonariuszowi na spółkę można by rozważyć jako umorzenie akcji za zgodą akcjonariusza, wyrażoną uprzednio, w razie zajścia określonego zdarzenia. Skoro jednak powód jako akcjonariusz nie wyraził zgody no takie umorzenie czyli, używając określeń zawartych w zaskarżonej uchwale o zmianie Regulaminu, automatyczne przejście akcji na spółkę, uznać należy że uchwala ta pozostaje w sprzeczności zarówno z przepisami o nabywaniu własnych akcji przez spółkę (art. 362 k.s.h.), jak i z przepisami dotyczącymi przymusowego umorzenia akcji, skoro w statucie spółki nie przewidziano takiej możliwości (art. 359 k.s.h.). Zaskarżona uchwała jest także sprzeczna z art. 339 k.s.h., gdyż przewiduje tryb przenoszenia prawa z akcji bez zachowania wymogów określonych tym przepisem. Istnieją więc podstawy do stwierdzania, że uchwała nr [...] wlanego zgromadzenia pozwanej spółki z dnia [...] października 2009 r. jako sprzeczna z ustawą jest nieważna." Wyrok Sądu Najwyższego będący efektem długotrwałego i kosztownego postępowania sądowego doprowadził do uznania za nieważne uchwał, które pozbawiły wnioskodawcę prawa dysponowania akcjami stanowiącymi jego własność. Ze względu na brak możliwości odwrócenie skutków prawnych czynności dokonanych przez [...] w oparciu o uchwałę nr [...] zmieniającą Program Motywacyjny i uchwałę nr [...] o umorzeniu akcji będących własnością wnioskodawcy, strony [...] maja 2014 r. zawarły ugodę sądową przed Sądem Apelacyjnym w [...] Zgodnie z treścią tej Ugody akcje [...] będące własnością wnioskodawcy przeszły na [...] w dniu [...] października 2009 r. Działania [...] podjęte w 2009 r., tj. przejęcie akcji i ich umorzenie zostały uznane przez Sąd Apelacyjny w [...] za bezprawne. Wnioskodawca podkreślił, że dopiero zawarcie Ugody pozwoliło na uznanie za prawnie skuteczne działania [...] ze skutkiem na moment podjęcia tych działań czyli 2009 r. Ugoda ustaliła wszystkie essentialia negotii umowy sprzedaży akcji przez wnioskodawcę na rzecz [...], w tym cenę sprzedaży. Wydatki przedstawione przez wnioskodawcę były ponoszone w okresie od [...] listopada 2009 r. do [...] lipca 2014 r. W związku z powyższym opisem stanu faktycznego wnioskodawca zadał organowi następujące pytanie: czy wydatki poniesione na zastępstwo prawne i rozprawy sądowe, w tym koszty opłat sądowych, będą stanowiły koszty uzyskania przychodu, o których mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1387 ze zm. - w skrócie: "u.p.d.o.f."), a tym samym czy będą mogły pomniejszać przychód wnioskodawcy z tytułu sprzedaży akcji [...] Zdaniem wnioskodawcy uzyskane przychody ze sprzedaży prawa własności 945 akcji [...] powinny zostać pomniejszone o poniesione przez wnioskodawcę koszty odpłatnego zbycia akcji, do których należy zaliczyć część wydatków poniesionych na koszty sądowe i procesowe, jak i koszty doradztwa prawnego związane z procesami sądowymi, w wyniku których możliwe było podpisanie Ugody i dokonanie sprzedaży akcji na rzecz [...], a więc dokonanie zbycia akcji i osiągnięcie przychodu ze zbycia akcji [...]. W przekonaniu wnioskodawcy, bez poniesienia kosztów opłat sądowych oraz kosztów procesowych i kosztów doradztwa prawnego nie byłoby możliwe sfinalizowanie umowy sprzedaży akcji na rzecz [...] Dyrektor [...] Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z [...] listopada 2019 r., nr [...], uznał powyższe stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. W motywach interpretacji organ stwierdził, że poniesione przez wnioskodawcę wydatki niewątpliwie nie stanowią wydatków niezbędnych (koniecznych) do zbycia akcji, gdyż jak wynika z opisu sprawy do zbycia akcji w drodze umowy sprzedaży na rzecz spółki wnioskodawca był zobowiązany zgodnie z umową oraz Programem Motywacyjnym - a nie wskutek zawarcia Ugody. Zatem poniesione wydatki w celu zawarcia Ugody nie warunkowały zbycia akcji, a co za tym idzie nie stanowią kosztu odpłatnego zbycia akcji. W konkluzji organ stwierdził, że mimo, iż poniesione przez wnioskodawcę wydatki niewątpliwie przyczyniły się do uzyskania wynagrodzenia za zbycie akcji to nie można ich uznać za koszty odpłatnego zbycia akcji, gdyż w żadnej mierze ich poniesienie tego zbycia nie warunkowało. Z tego też względu nie mogą pomniejszyć, zgodnie z dyspozycją art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f., osiągniętego z tytułu sprzedaży akcji przychodu (wynagrodzenia). P. P., reprezentowany przez doradcę podatkowego, pismem z [...] grudnia 2019 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą interpretację indywidualną i zażądał jej uchylenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzucił naruszenie: 1) art. 17 ust. 2 w zw. z art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez uznanie, że poniesione przez skarżącego koszty zastępstwa prawnego i rozpraw sądowych, w tym koszty opłat sądowych, nie stanowią kosztów odpłatnego zbycia akcji zmniejszających wartość przychodu ze zbycia akcji, 2) art. 14c § 2 oraz art. 120 § 1 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. - w skrócie: "o.p.") w zw. z art. 14h o.p. poprzez nieuwzględnienie w wydanej interpretacji indywidualnej orzecznictwa sądów administracyjnych, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego, 3) art. 2a o.p. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść podatnika W argumentacji skargi skarżący zaznaczył, że pierwotnie akcje [...] będące własnością skarżącego zostały przejęte przez [...] na mocy podjętych uchwał w 2009 r. Skarżący nie zawarł w tym okresie z [...] żadnej umowy sprzedaży akcji, która mogłaby być podstawą do przeniesienia własności akcji. Skarżący zarzucił, że organ interpretacyjny zupełnie pominął skutki wyroku Sądu Najwyższego z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II CSK 585/11, który to wyrok uznał podjęte w 2009 r. przez [...] uchwały za nieważne, a więc nieistniejące nigdy w obrocie prawnym. W takim stanie rzeczy, zdaniem skarżącego, należy uznać, że jedyną czynnością prawną, która doprowadziła do przeniesienia na [...] własności akcji skarżącego, a więc do dokonania sprzedaży i powstania przychodu ze sprzedaży akcji, była Ugoda. Skarżący zwrócił także uwagę, że do zawarcia Ugody nie doszłoby gdyby nie poniósł kosztów, o których mowa w interpretacji. W związku z powyższym skarżący stwierdził, że poniesienie przez niego wskazanych kosztów doprowadziło do zawarcia Ugody, a więc do dokonania czynności prawnej, która była podstawą sprzedaży akcji. W przekonaniu skarżącego, poniesione przez niego wydatki na zastępstwo prawne i rozprawy sądowe, w tym koszty opłat sądowych, stanowiły koszty odpłatnego zbycia akcji zmniejszające wartość przychodu ze zbycia akcji. Bez poniesienia tych wydatków nie byłoby możliwości zawarcia Ugody, a więc dokonania czynności prawnej, na mocy której dokonała się sprzedaż akcji i w której to Ugodzie ustalono essentialia negotii umowy sprzedaży. Autor skargi wskazał, że w świetle art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. W opinii skarżącego, poniesione koszty związane z procesami sądowymi, w wyniku których unieważniono uchwały, które pozbawiły skarżącego prawa dysponowania akcjami stanowiącymi jego własność, stanowią koszty odpłatnego zbycia akcji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest wydana przez Dyrektora [...] Informacji Skarbowej interpretacja indywidualna, w której na tle przedstawionego przez skarżącego stanu faktycznego wyrażono stanowisko, zgodnie z którym, poniesionych przez skarżącego wydatków na zastępstwo prawne i rozprawy sądowe (w tym koszty opłat sądowych) nie można uznać za koszty odpłatnego zbycia akcji. Zdaniem organu interpretacyjnego poniesienie tych wydatków nie warunkowało zbycia akcji. Według przeciwnego stanowiska skarżącego, jedyną czynnością prawną, która doprowadziła do przeniesienia na [...] własności akcji skarżącego, a więc do dokonania sprzedaży i powstania przychodu ze sprzedaży akcji, była Ugoda sądowa. Do zawarcia Ugody nie doszłoby gdyby nie poniósł kosztów, o których mowa w interpretacji. Na tej podstawie skarżący twierdzi, że poniesione przez niego wydatki na zastępstwo prawne i rozprawy sądowe, w tym koszty opłat sądowych, stanowiły koszty odpłatnego zbycia akcji zmniejszające wartość przychodu ze zbycia akcji. W ocenie Sądu stanowisko organu zawarte w spornej interpretacji jest prawidłowe i nie narusza prawa. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w dniu zbycia akcji ([...] października 2009 r.), przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że dla uznania danego wydatku za "koszt odpłatnego zbycia" w rozumieniu art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. konieczne jest stwierdzenie adekwatnego związku przyczynowego między poniesionym wydatkiem a zbyciem udziałów (bądź nieruchomości). Przez "koszty odpłatnego zbycia" należy rozumieć wydatki poniesione przez sprzedającego, które są niezbędne do tego, aby transakcja doszła do skutku. Chodzi o wydatki bezpośrednio związane z przeprowadzoną czynnością, takie jak koszty notarialne, opłaty sądowe, koszty pośredników (o ile ich udział warunkował dokonanie transakcji) i koszty łączące się z ponoszeniem ciężarów publicznoprawnych, w szczególności opłaceniem podatku od czynności cywilnoprawnych. Muszą to więc być wydatki bez poniesienia których do zbycia udziałów (nieruchomości) by nie doszło (np. wyrok NSA z dnia 25 października 2018 r., II FSK 2517/18, i powołane tam orzecznictwo; wyrok NSA z dnia 18 lutego 2020 r., II FSK 911/18; ww. wyroki oraz orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z uzasadnienia wniosku o wydanie interpretacji oraz uzasadnienia skargi, skarżący akcentuje głównie konieczność poniesienia wydatków, aby transakcja sprzedaży akcji doszła do skutku. Jak podkreśla skarżący, dopiero doprowadzenie na drodze sądowej do unieważnienia uchwał umożliwiło sprzedaż akcji i osiągnięcie przez skarżącego przychodu z ich sprzedaży. Skarżący pomija jednak istotną dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczność, a mianowicie to, w jakiej dacie doszło do zbycia akcji. Z przytoczonego przez skarżącego stanu faktycznego wynika, że do zbycia akcji nie doszło z chwilą zawarcia Ugody przed sądem ([...] maja 2014 r.), ale w dniu [...] października 2009 r. W Ugodzie skarżący złożył oświadczenie woli, w którym potwierdził dokonanie sprzedaży akcji w przeszłości. Złożenie oświadczenia tej treści wynikało z bezspornego faktu, że w chwili zawarcia Ugody skarżący nie był właścicielem przedmiotowych akacji (które umorzono w 2009 r.), a stwierdzenie nieważności uchwał Walnego Zgromadzenia [...] przez sąd powszechny nie przywróciło stanu prawnego sprzed [...] października 2009 r. Dlatego skarżący słusznie zwrócił uwagę we wniosku na brak możliwości odwrócenia skutków prawnych czynności dokonanych na podstawie uchwały nr [...] zmieniającej Program Motywacyjny. Ponadto skarżący wprost przyznał w skardze, że nie zawarł w tamtym okresie z [...] żadnej umowy sprzedaży akcji, która mogłaby być podstawą do przeniesienia własności akcji. W ocenie Sądu prawna możliwość dokonania zbycia prawa majątkowego na podstawie oświadczenia złożonego z "mocą wsteczną" budzi uzasadnione wątpliwości. Przyjęcie natomiast, że w ten sposób nie mogło dojść do skutecznego zbycia przedmiotowych akcji, podważałoby zasadność dokonanej przez skarżącego i organ interpretacyjny kwalifikacji tego zdarzenia, jako przychodu o którym mowa w art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. Jednak tego rodzaju wątpliwości rozstrzygać można w postępowaniu podatkowym wymiarowym, a nie w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidulanej prawa podatkowego. Przypomnieć w tym miejscu należy, że na podstawie art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej - składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej zobowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego zgodnie z prawem wydaje się wyłącznie w stosunku do określonego – przedstawionego we wniosku – stanu faktycznego; w granicach rzeczonego stanu faktycznego podatkowy organ interpretacyjny dokonuje oceny możliwości zastosowania przepisów materialnego prawa podatkowego. Interpretacja indywidualna tworzy stan ochrony prawnej jej zainteresowanego adresata, jeżeli się on do niej zastosuje. Jeżeli natomiast rzeczywisty obraz postępowania zainteresowanego będzie inny aniżeli przedstawiony został we wniosku o wydanie interpretacji, interpretacja ta nie będzie miała wartości prawnej, to znaczy – nie będzie uzasadnieniem powstania ochrony prawnej zainteresowanego (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2018 r., II FSK 1673/16). W judykaturze wyrażono pogląd, że wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny to taki, na podstawie którego można w sposób pewny i nie uzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Stan faktyczny musi więc być opisany w sposób konkretny i jednoznaczny (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1803/13). Organ podatkowy nie może domniemywać intencji podatnika, ani za podatnika ustalać stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), uzupełniać, zmieniać, weryfikować, czy oceniać jego zgodność z rzeczywistością. Uwaga ta dotyczy również sądu administracyjnego, tym bardziej, że nie jest on organem interpretacyjnym w rozumieniu Ordynacji podatkowej i udzieloną (w określonym stanie faktycznym) interpretację indywidualną tylko kontroluje pod względem zgodności z prawem i legalności postępowania, w którym została wydana. Skutkiem tego, ani organ wydający interpretację, ani sąd administracyjny ją kontrolujący, nie mogą przyjmować własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 12 grudnia 2011 r., II FPS 2/11; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 268/14). Kontrola sądu administracyjnego w swojej istocie polega na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawiony przez podatnika we wniosku o interpretację, a jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa (wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2017 r., I SA/Kr 994/17). Mając to na uwadze Sąd podzielił ocenę organu, że do zbycia akcji we wskazanej dacie [...] października 2009 r. doszło na skutek wykonania przez strony Ugody zobowiązań wynikających z Programu Motywacyjnego, a nie na skutek wykonania zobowiązania, którego źródłem była sama Ugoda. Jeżeli zatem do zbycia akcji doszło [...] października 2009 r., to nie można uznać za koszty warunkujące uzyskanie tego przychodu wydatków poniesionych po tej dacie. Nie ulega natomiast wątpliwości, co przyznał także organ interpretacyjny, że wszczęcie postępowania przed sądem powszechnym i poniesienie w związku z tym opisanych we wniosku wydatków (koszty procesu), niewątpliwie przyczyniło się do wypłacenia wynagrodzenia za zbycie akcji i stosownego odszkodowania. Jednak poniesione wydatki można uznać za koszt uzyskania przychodu, którego podstawą uzyskania jest wyłącznie Ugoda zawarta [...] maja 2014 r. (na przykład wypłacone na podstawie tej Ugody odszkodowanie). W ocenie Sądu w sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego, które uzasadniałyby zastosowanie art. 2a o.p. Zawarty w skardze zarzut naruszenia tego przepisu uznać zatem należy za niezasadny. Sąd uznał, że nie zasługują na uwzględnienie zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 120 w związku z 14c § 2 o.p.). Przede wszystkim podkreślić należy, że w postępowaniu zmierzającym do wydania interpretacji indywidualnej rolą organu jest ocena poprawności zaprezentowanego stanowiska i dopiero w razie negatywnej jego oceny organ jest zobowiązany do wydania interpretacji indywidualnej, w której zostanie zawarte wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. W ocenie Sądu zadanie to zostało prawidłowo wykonane przez organ interpretacyjny. Organ wydał interpretację na podstawie obowiązujących przepisów prawa podatkowego. W uzasadnieniu interpretacji wyraźnie wyszczególniono przepisy podatkowe, które były przesłanką uznania stanowiska skarżącej zawartego we wniosku za nieprawidłowe. Organ przedstawił pogląd prawny dotyczący rozumienia treści przepisów prawa podatkowego i sposób ich zastosowania do niniejszej sprawy. Podkreślić należy, że wydając interpretację indywidualną organ podatkowy nie jest zobowiązany do polemiki z wnioskodawcą co do powołanych przez niego twierdzeń i argumentów oraz orzecznictwa sądowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że organ interpretacyjny nie ma obowiązku ustosunkowania się do wszystkich argumentów wnioskodawcy, zawartych we wniosku o wydanie interpretacji. Do uprawnień organu należy wybór racji argumentacyjnych, które jego zdaniem będą wystarczające dla oceny merytorycznej problemu podatkowego objętego wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Wynikający z art. 14c § 1 o.p. obowiązek przedstawienia oceny stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny nie oznacza konieczności dokonywania oceny innych interpretacji oraz orzeczeń sądów administracyjnych, przywołanych przez zainteresowanego dla wzmocnienia prezentowanej przez niego argumentacji (tak NSA w wyroku z dnia 17 kwietnia 2015 r., II FSK 731/13). Z powyższych względów za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 121 § 1 O.p. Okoliczność, że skarżący nie zgodził się z przyjętym przez organ interpretacyjny stanowiskiem, nie oznaczała, że doszło do naruszenia powołanych w skardze zarzutów. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, o naruszeniu art. 121 § 1 O.p. nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016 r., I FSK 178/15). W podsumowaniu przeprowadzonej kontroli zaskarżonego aktu Sąd uznał, że organ interpretacyjny, w przedstawionych przez wnioskodawcę okolicznościach faktycznych, właściwie zastosował przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni. Tym samym postawione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego okazały się bezzasadne. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), Sąd orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI