I SA/PO 1681/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-12-14
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od środków transportowychprzewłaszczenie na zabezpieczenieobowiązek podatkowywłaściciel pojazduwierzytelnośćzabezpieczenieprawo cywilneprawo podatkowesąd administracyjny

WSA w Poznaniu oddalił skargę PKO SA, uznając, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych obciąża właściciela pojazdu, nawet jeśli własność została przewłaszczona na zabezpieczenie kredytu.

Sprawa dotyczyła obowiązku zapłaty podatku od środków transportowych przez PKO SA, który był formalnym właścicielem pojazdu na podstawie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. Skarżący bank argumentował, że obowiązek ten powinien spoczywać na użytkowniku pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podkreślając, że zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to właściciel pojazdu jest zobowiązany do zapłaty podatku, a umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie nie zwalnia go z tego obowiązku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrzył skargę Powszechnej Kasy Oszczędności SA w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta m. G. w sprawie określenia zaległości w podatku od środków transportowych za lata 2001-2002. Skarżący bank, będący formalnym właścicielem pojazdu na podstawie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie kredytu, kwestionował nałożenie na niego obowiązku podatkowego. Argumentował, że umowa przewłaszczenia ma charakter warunkowy i nie wywołuje takich samych skutków jak umowa sprzedaży, a koszty utrzymania pojazdu, w tym podatek, powinny obciążać kredytobiorcę jako użytkownika. Sąd administracyjny nie podzielił tych argumentów. Podkreślił, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych spoczywa na właścicielu pojazdu. Sąd zaznaczył, że celem umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie jest zabezpieczenie wierzytelności, a prawo zabezpieczające to własność z wszelkimi tego konsekwencjami. W związku z tym, Bank jako właściciel pojazdu jest zobowiązany do uiszczenia podatku. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym prawo cywilne nie może być wykorzystywane do uchylania się od obowiązku podatkowego. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Obowiązek podatkowy spoczywa na właścicielu pojazdu, którym w przypadku umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie jest bank.

Uzasadnienie

Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie jest formą zabezpieczenia wierzytelności poprzez przeniesienie własności. Właściciel pojazdu, zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest zobowiązany do zapłaty podatku od środków transportowych, a prawo cywilne nie może być wykorzystywane do uchylania się od tego obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.o.l. art. 9 § 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Na właścicielu pojazdu ciąży obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 11

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Podatek płatny jest bez wezwania w dwóch równych ratach.

k.c. art. 351 § 1

Kodeks cywilny

Przywołany przez stronę skarżącą w kontekście umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie.

o.p. art. 51

Ordynacja podatkowa

Naliczenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.

o.p. art. 53

Ordynacja podatkowa

Naliczenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na właścicielu pojazdu, niezależnie od umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. Prawo cywilne nie może być wykorzystywane do uchylania się od obowiązku podatkowego.

Odrzucone argumenty

Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie przenosi obowiązek podatkowy na użytkownika pojazdu. Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie nie wywołuje tych samych skutków co umowa sprzedaży.

Godne uwagi sformułowania

Na wierzycielu, którego wierzytelność została zabezpieczona przez przeniesienie własności środków transportowych, spoczywa obowiązek uiszczenia podatku od środków transportowych. Prawo cywilne nie może być wykorzystywane do uchylania się od obowiązku podatkowego albo zmniejszenia wysokości zobowiązań podatkowych.

Skład orzekający

Gabriela Gorzan

przewodniczący

Sylwia Zapalska

sprawozdawca

Karol Pawlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych obciąża właściciela pojazdu, nawet w przypadku przewłaszczenia na zabezpieczenie, oraz że prawo cywilne nie może służyć unikaniu zobowiązań podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przewłaszczenia na zabezpieczenie i podatku od środków transportowych. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych form zabezpieczenia lub innych podatków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy prawa cywilnego (przewłaszczenie) mogą być wykorzystywane w kontekście prawa podatkowego, a także jak sądy interpretują obowiązki właścicieli pojazdów w specyficznych sytuacjach.

Czy przewłaszczenie na zabezpieczenie zwalnia z podatku od pojazdu? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 1681/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Gabriela Gorzan /przewodniczący/
Karol Pawlicki.
Sylwia Zapalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Sylwia Zapalska (spr) as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Powszechnej Kasy Oszczędności na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych o d d a l a s k a r g ę. /-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ S. Zapalska
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] o nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Powszechnej Kasy Oszczędności SA w G. od decyzji Prezydenta m. G. z dnia [...] o nr [...] w sprawie określenia zaległości w podatku od środków transportowych za lata 2001 – 2002 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na art. 9 ustawy z 12.I.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 31 z późn. zm.), w myśl którego na właścicielu pojazdu ciąży obowiązek podatkowy. Zdaniem Kolegium bez znaczenia jest przyczyna nabycia pojazdu, a umowy takie jak umowa kredytowa, dzierżawy, poddzierżawy, najmu bądź użyczenia nie stanowią podstawy do przeniesienia obowiązku podatkowego z osoby właściciela na użytkownika. Od dnia zawarcia umowy przewłaszczenie na Banku spoczywa obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych.
Od powyższej decyzji PKO SA w G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu zarzucając naruszenie prawa materialnego w szczególności przepisu art. 3511 Kodeksu cywilnego i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...]. Zdaniem skarżącego w drodze umowy przewłaszczenia nastąpiło warunkowe przeniesienie własności. Przewłaszczenie w celu zabezpieczenia nie wywołuje tych samych skutków co przy umowie sprzedaży, gdzie nabywca uzyskuje pełne władztwo nad rzeczą. Skarżący Bank powołał się na uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 28.IX.1995 r. sygn. akt III CZP 125/95 – (Publikowane Prawo i Życie z 6.I.1996 r. s. 34). Podniósł także, że Bank zgodnie z zasadą swobody umów, zamieścił w umowie klauzulę dotyczącą ponoszenia przez kredytobiorcę – użytkownika samochodu kosztów związanych z utrzymaniem i ubezpieczeniem przewłaszczonego pojazdu. Opłacanie podatku tak jak i np. zawarcie umowy ubezpieczenia pojazdu są to zwykłe koszty utrzymania środka transportu, które obciążają kredytobiorcę, jako użytkownika pojazdu, a które także obciążały wymienionego przed zawarciem umowy przewłaszczenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niesporne w sprawie jest, że istnieje zaległość w podatku od środków transportowych za 2001 i 2002 roki, oraz że Bank według ewidencji pojazdów jest właścicielem samochodu marki Mercedes – Benz VARIO nr rej.[...], a nadto że nazwisko użytkownika figuruje na drugiej stronie dowodu z adnotacją "użytkownik".
Niesporne jest także, że Bank zawarł umowę przewłaszczenia w celu zabezpieczenia kredytu udzielonego użytkownikowi samochodu marki Mercedes – Benz VARIO.
Spór sprowadza się do ustalenia, kto jest zobowiązany do uiszczenia podatku od środków transportowych a mianowicie PKO SA, czy użytkownik pojazdu, którego dane personalne figurują na drugiej stronie dowodu rejestracyjnego pojazdu.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 poz. 31 z późn. zm.) podmiotami zobowiązanymi do uiszczenia podatku od środków transportowych są osoby fizyczne i osoby prawne będące właścicielami środków transportowych. Na właścicielu pojazdu ciąży obowiązek podatkowy, który w myśl art. 11 cyt. ustawy płatny jest bez wezwania w dwóch równych ratach w terminie do 15 lutego i 15 września każdego roku. W świetle powyższego przepisu twierdzenie Banku, iż wskutek umowy przewłaszczenia Bank nie może być uznawany za podmiot, który jest zobowiązany do uiszczenia podatku od środków transportowych w ocenie Sądu jest błędne. Sąd podkreśla, że celem prawnym umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie jest zabezpieczenie wierzytelności, a prawem zabezpieczającym jest własność z wszelkimi konsekwencjami.
Z mocy umowy przewłaszczenia Bank jako właściciel pojazdu jest zobowiązany do uiszczenia podatku od środków transportowych zgodnie z cytowanym powyżej art. 9 ust. 1 i przepis ten ma charakter bezwzględny, bez jakichkolwiek odstępstw. Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 4.XI.1997 r. w sprawie I SA/Po 334/97 (publik. ONSA 1998/4/122), "że na wierzycielu, którego wierzytelność została zabezpieczona przez przeniesienie własności środków transportowych, spoczywa obowiązek uiszcza podatku od środków transportowych, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z 12.I.1991 r. o podatkach o opłatach lokalnych (Dz.U. nr 9 poz. 31 z późn. zm.)".
Jednocześnie Sąd podkreśla, że ugruntowana jest w orzecznictwie sądu administracyjnego teza, że prawo cywilne nie może być wykorzystywane do uchylania się od obowiązku podatkowego albo zmniejszenia wysokości zobowiązań podatkowych i dlatego Sąd nie podzielił zarzutów zawartych w skardze odnośnie naruszenia przepisów kodeksu cywilnego.
Wobec tego, że podatek nie został uiszczony i stał się zaległością, od której zgodnie z art. 51 i 53 Ordynacji podatkowej naliczone są odsetki za zwłokę, a które prawidłowo obliczył organ I instancji w decyzji z [...] roku, stanowisko organu II instancji wyrażone w decyzji Sad uznał za uzasadnione.
Z tych powodów Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ S. Zapalska
LF

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI