I SA/Po 160/22

I SA/Po 160/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Waldemar Inerowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Gospodarka gruntami
Sygn. powiązane
I OZ 620/22 - Postanowienie NSA z 2023-01-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 124 ust. 1a, art. 9
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 64 § 2, art. 108
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 153, art. 170, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 109[4], art. 95, art. 96
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Asesor Sądowy WSA Robert Talaga Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2023 roku sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 21 kwietnia 2021 r., E. E. (dalej również jako: "wnioskodawczyni", "uczestniczka postępowania") wystąpiła do Prezydenta Miasta K. o udzielenie - po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości - zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Decyzją z dnia 7 maja 2021 r., znak sprawy [...] ograniczono sposób korzystania z nieruchomości, tj. gruntu o pow. 4023 m2, będącego częścią nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 1,8083 ha w obrębie [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej współwłasność M. N. do [...] części oraz małżonków A. i K. C. do [...] części, poprzez zezwolenie E. S.A. na korzystanie ze wskazanego gruntu w celu przebudowy linii napowietrznej dwutorowej [...] relacji K. C. - K. P. oraz K. C. - P. , polegającej na demontażu przewodów roboczych [...] 185 mm2 wraz z izolacją oraz montażu nowych przewodów [...] mm2 wraz z izolacją, a także na wymianie łańcuchów izolatorowych na łańcuchy typu [...].
Prezydent Miasta K. decyzją z 13 września 2021 r., nr [...], [...] zezwolił E. S.A. z siedzibą w [...] na niezwłoczne zajęcie nieruchomości określonej powołaną wyżej decyzją Prezydenta Miasta K., którą zezwolono E. S.A. na korzystanie z gruntu w celu przebudowy linii napowietrznej dwutorowej 110 kV relacji K. C. - K. P. oraz K. C. - P. , polegającej na demontażu przewodów roboczych [...] 185 mm2 wraz z izolacją oraz montażu nowych przewodów [...] mm2 wraz z izolacją, a także na wymianie łańcuchów izolatorowych na łańcuchy typu [...]. Decyzją o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości organ zobowiązał również E. S.A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu wskazanych czynności oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że wniosek podpisany przez A. S. został złożony przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika w imieniu E. S.A. z siedzibą [...] Wskazano, że pismem z dnia 10 maja 2021 r. organ zawiadomił strony postępowania o wszczęciu niniejszego postępowania, a z uwagi na powiązanie tego postępowania ze sprawą znak [...] przyjęto, że K. C. (dalej jako: "strona", "skarżący") reprezentowany jest nadal przez radcę prawnego Z. S., ustanowionego jako pełnomocnik w powiązanej sprawie. W odniesieniu do poglądu strony, że nie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania z uwagi na doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie stronie, ale pełnomocnikowi strony ustanowionemu w innym postępowaniu, organ podkreślił, że niniejsze postępowanie wszczyna się wyłącznie na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny na nieruchomości. Wobec tego zastosowanie znajduje art. 61 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – w skrócie: "k.p.a."), stanowiący, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Wskazano więc, że postępowanie zostało wszczęte w dniu 27 kwietnia 2021 r. Organ w uzasadnieniu decyzji powołał się na treść przepisów: art. 124 ust. 1a i art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 344 – w skrócie: "u.g.n.") oraz na art. 108 k.p.a. Wskazano, że warunkiem wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest uprzednie wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Celem tej regulacji jest umożliwienie rozpoczęcia realizacji inwestycji w sytuacji, gdy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości nie jest jeszcze ostateczna lub wykonalna. Wskazano, że E. S.A., jako właściciel linii energetycznej 110 kV, była upoważniona do złożenia wniosku o zezwolenie na korzystanie z przedmiotowej nieruchomości oraz do złożenia wniosku o niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Ustalono więc, że z wnioskiem wystąpił odpowiedni podmiot, oraz że poprzedzony został decyzją wydaną w trybie 124 ust. 1 u.g.n. Wskazano, że budowa czy przebudowa odcinka sieci elektroenergetycznej realizuje wyjątkowo ważny interes inwestora, ważny interes gospodarczy państwa oraz interes społeczny. Inwestycja omawianego typu ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wobec czego zachowany jest wymóg proporcjonalności. Wskazano, że E. S.A. jest obowiązana utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Natomiast wnioskodawczyni wskazywała, że dotychczasowa linia jest coraz bardziej zawodna i podatna na awarie, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa zasilania odbiorców w energię elektryczną na znacznej części Wojewoda. Stwierdzono, że zwłoka w wykonaniu decyzji Prezydenta Miasta K. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stwarza realne zagrożenie interesu społecznego oraz ważnego interesu gospodarczego, a więc dobrom chronionym określonym w art. 108 § 1 k.p.a. oraz art. 124 ust. 1a u.g.n. Wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w niniejszej sprawie umożliwi inwestorowi do czasu uprawomocnienia się decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości wystąpienie o pozwolenie na budowę w celu realizacji inwestycji, co z kolei umożliwi samo jej zrealizowanie.
W konkluzji powyższych ustaleń, organ I instancji stwierdził, że wniosek o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie gruntu i nadanie decyzji zezwalającej rygoru natychmiastowej wykonalności okazał się uzasadniony. Wydana decyzja nie ma charakteru uznaniowego, gdyż stwierdzenie zaistnienia przesłanek jej wydania obliguje organ do podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Również nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało pozostawione uznaniu organu.
W odwołaniu z 18 października 2021 r. strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, formułując zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, które następnie zostały powtórzone w skardze.
Wojewoda decyzją z 6 grudnia 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na treść art. 124 ust. 1 i ust. 1a u.g.n. i wskazał, że z brzmienia powołanych przepisów wynika, że obie decyzje - decyzja w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości - są integralnie ze sobą związane, a rozstrzygnięcie podjęte w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja ograniczająca właścicielowi sposób korzystania z nieruchomości. Wskazano, że decyzja o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości traci swoją podstawę w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Podkreślono, że wydanie przedmiotowej decyzji jest możliwe, gdy spełnione zostaną następujące przesłanki: 1) uprzednio wydana została decyzja na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, 2) wniosek dotyczy realizacji inwestycji celu publicznego, 3) spełnione zostaną przesłanki wskazane w art. 108 k.p.a., 4) występuje ważny interes gospodarczy. Przy czym wskazano, że dla wydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nie jest konieczne łączne wystąpienie przesłanki zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 108 k.p.a. i przesłanki ważnego interesu gospodarczego – wystarczy jedna z nich. Decyzja wydawana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. nie ma charakteru decyzji uznaniowej. Organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie ziściły się przesłanki uprawniające do wydania przez Prezydenta Miasta K. decyzji zezwalającej wnioskodawczyni na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości. Wskazano, że zaistniała przesłanka uprzedniego wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., gdyż decyzja ta została wydana wobec przedmiotowej nieruchomości w dniu 7 maja 2021 r., znak [...] przez Prezydenta Miasta K.. Dla zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. znaczenie ma tylko fakt samego wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, nie zaś jej wykonalność, skuteczność, prawidłowość, czy nawet skuteczne doręczenie.
Wskazano, że instytucja z art. 124 ust. 1a u.g.n. stanowi wyjątek od generalnej zasady dotyczącej wykonalności decyzji, wobec czego przesłanki wydania tej decyzji nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Decyzja ta może być wydana tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla ochrony dóbr wymienionych w art. 108 k.p.a. lub ważnego interesu gospodarczego, a zagrożenie dla tych dóbr musi mieć realny charakter, a nie być tylko prawdopodobne. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji w prawidłowy sposób dokonał oceny przesłanek pozwalających na wydanie decyzji, co przejawiło się w przyjęciu apriorycznego założenia, że realizacja przebudowy infrastrukturalnej jest ex definitione inwestycją spełniającą przesłankę "ważnego interesu społecznego". Wskazano, że jest oczywiste i niewymagające dowodzenia, że wobec postępującego rozwoju cywilizacyjnego energia elektryczna posiada szczególną rolę. Zaspokajanie potrzeb energetycznych i gospodarka zasobami energii są w orzecznictwie uznawane za niezwykle ważne i zaliczane do zadań publicznych. Całkowita przerwa w dostawie energii elektrycznej powoduje duże straty ekonomiczne, jak i społeczne, a nadto przyczynia się do osłabienia poczucia bezpieczeństwa mieszkańców miasta, regionu, czy też całego państwa. Podejmowanie działań zmierzających do minimalizowania ryzyka awarii w oczywisty sposób leży zatem w interesie społecznym. Stosownie do art. 6 pkt 2 u.g.n. realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego. Dla oceny spełnienia przesłanki "celu publicznego" nie ma znaczenia, kto ten cel ustawowy realizuje i kto jest jego inwestorem - Skarb Państwa, samorząd terytorialny czy inna osoba prawna. Wskazano, że w przypadku realizacji inwestycji liniowej chodzi więc zarówno o interes społeczny, jak i gospodarczy, gdyż budowa sieci elektroenergetycznej służy zapewnieniu stałego dopływu energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze. Zdaniem organu omawiana inwestycja ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości. Z tego względu zachowany jest wymóg proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Wskazano również, że wystąpienie przesłanki ważnego interesu społecznego nie jest kwestią wykazania, lecz raczej uargumentowania, nie odnosi się bowiem wyłącznie do sfery faktów, lecz wymaga ich ewaluacji dokonanej przez organ. Nie zaistniała zatem potrzeba przedstawiania dowodów na okoliczność spełnienia powyższych przesłanek, a wystarczające było ograniczenie się do przedstawienia cech, parametrów i przeznaczenia inwestycji.
Organ wskazał, że w postępowaniu toczącym się w trybie art. 124 ust, 1a u.g.n. bez znaczenia jest kwestia prawidłowości prowadzenia negocjacji przez inwestora z właścicielem nieruchomości, w odniesieniu do której został złożony wniosek o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.
W skardze z 19 stycznia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Skarżący, reprezentowana przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. o odmowie zajęcia niezwłocznego nieruchomości lub umorzenie postępowania w sprawie, a ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W zarzutach skargi wpierw wskazano, że nie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego i nie rozpoczął się bieg wszczęcia postępowania administracyjnego dla strony, gdyż wszczęcie postępowania doręczono nie stronie, a pełnomocnikowi będącemu pełnomocnikiem w innym postępowaniu. Ponadto zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1) naruszenie art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez niewykazanie, iż okoliczności sprawy oraz wniosek w zakresie inwestycji są niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony, gdyż sam fakt upływu czasu w związku z nieprawidłowymi czynnościami i postępowaniem zakończonym niekorzystnym rozstrzygnięciem w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi przesłanki, o której mowa powyżej i wynika jedynie z błędów wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni miała i ma możliwość przeprojektowania przebiegu sieci, czego nawet nie zamierzała rozważyć,
2) naruszenie art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pomimo braku dowodów w zakresie przesłanek niezbędności ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony i poleganie jedynie na twierdzeniach wnioskodawczyni posługującej się jedynie pięknymi sloganami: "ciągłościami dostaw energii" - przy czym nie wykazano ich braku, "poprawy poziomu bezpieczeństwa elektroenergetycznego" - przy czym nie wykazano jego zagrożenia oraz na czym ta poprawa będzie polegać. Organ nie badał, a wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów uszkodzenia sieci, konieczności jej niezwłocznej modernizacji z uwagi na jej stan techniczny. Brak jest w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń czy dowodów. Przesłanki natychmiastowego zajęcia nieruchomości zatem w żaden sposób nie zostały udowodnione,
3) naruszenie art. 10 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jedynie pozorne wezwanie strony do wypowiedzenia się w sprawie i pominięcie składanych przez nią zarzutów oraz wniosków, w tym nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do braku umocowania do działania osób w imieniu wnioskodawczyni przed wszczęciem postępowania i na chwilę wydania decyzji,
4) naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pomimo niezbadania należycie okoliczności podjęcia rzekomych rokowań przez wnioskodawczynię, w tym legitymacji osób składających oświadczenia w tym zakresie, charakteru podejmowanych czynności, w szczególności pozorności podejmowanych czynności i działania z pozycji "siły" wnioskodawcy, wykluczając podjęcie rokowań w przedmiotowej sprawie,
5) naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż strona udowodniła, iż A. S. był umocowany do składania oświadczeń prawnych w imieniu wnioskodawczyni, podjął rokowania, mógł potwierdzić pierwotnie złożony wniosek, okoliczności właściwego ciągu pełnomocnictw i umocowania w przedmiotowym postępowaniu, przy czym błędna ocena dowodów polegała na niewłaściwej ocenie:
a) zapisu pełnomocnictwa z dnia 25 stycznia 2017 r. umocowującego prokurentów, w którym w pkt 2. wskazano, iż umocowanie może być udzielone "wyłącznie przez prokurentów oddziałowych posiadających pełnomocnictwa o zakresie prokury", a zatem wyłącznie w zakresie spraw oddziału (zakres prokury oddziałowej), a nie spraw dotyczących całej spółki,
b) w piśmie z dnia 9 marca 2021 r. brak jest oświadczeń o "podtrzymaniu wniosku z dnia 5 grudnia 2017 r.", a występuje jedynie argumentacja , iż wniosek należy uznać za zasadny, bądź złożyć nowy wniosek, więc brak jest wniosku umocowanej osoby,
c) błędnie sformułowanego pełnomocnictwa [...] - A. S. "działającej w imieniu P. S.A", której to spółki brak pełnomocnictwa, a zatem brak ciągłości umocowania. Pełnomocnictwo zostało wydane na spółkę P. S.A. reprezentowanej przez pełnomocnika A. S.,
d) pełnomocnictwo ponadto zgodnie z ustaleniami decyzji zostało ograniczone do czynności podjęcia rokowań i służebności do wartości [...] zł, a zatem organ nie ustalając wartości służebności na działce skarżącego, nie jest w stanie stwierdzić, czy pełnomocnictwo zawierało umocowanie do działania w przedmiotowej sprawie,
7) naruszenie art. 6 i art. 8 k.p.a. ze względu na prowadzenie postępowania w sposób tendencyjny i jednostronny z pominięciem stron, ich twierdzeń i interesów,
8) naruszenie art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez jego zastosowanie pomimo nieudowodnienia przesłanek wydania decyzji, braku dowodów na okoliczności podnoszone przez wnioskodawczynię, braku niezbędności, braku ciężkich strat i "ważności" inwestycji interpretowanej w przedmiotowej sprawie - wbrew zasadzie, że wyjątków nie można interpretować rozszerzająco, w związku z czym w sposób dowolny ingerując niezasadnie i nadmiernie w prawo własności,
9) naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 1094, art. 95 i art. 96 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm. – w skrócie: "k.c.") i art. 64 § 2 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że Spółka E. S.A. jest wnioskodawcą w niniejszym postępowaniu pomimo braku ciągu pełnomocnictw skutecznie umocowujących do złożenia wniosku i reprezentacji osoby prawnej,
Ponadto strona podniosła nieprawomocność decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, stanowiącej podstawę wydania przedmiotowej decyzji, która została zaskarżona oddzielnym środkiem zaskarżenia. Wskazano również, że pomimo że nie stanowi to przesłanek i przedmiotu badania w niniejszym postępowaniu, decyzja stanowiąca podstawę wydania niniejszej decyzji jest nieprawidłowa i nie uzupełniła wcześniejszych braków wytkniętych w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylającym pierwotną decyzję. Wobec powyższego wskazano dodatkowo na naruszenia:
10) naruszenie art. 124 u.g.n. poprzez jego zastosowanie pomimo braku podjęcia rokowań przez wnioskodawczynię,
11) naruszenie art. 124 u.g.n. poprzez błędną wykładnię, że w sytuacji bezwzględnej nieważności podjętych rokowań można podjąć rokowania w trakcie postępowania przed wydaniem decyzji i rokowania nie musza poprzedzać wszczęcia postępowania,
12) naruszenie art. 83 k.c. i art. 58 k.c. poprzez uznanie, iż wnioskodawczyni podjęła rokowania, podczas gdy podjęte przez podmiot nieupoważniony działania były jedynie pozorne i zmierzały jedynie do obejścia prawa, tym samym były nieważne,
13) naruszenie art. 58 k.c. poprzez uznanie, iż A. S. w piśmie z dnia 9 marca 2021 r. złożył oświadczenie materialnoprawne i procesowe oraz ponowił wniosek strony lub "podtrzymał pierwotny wniosek" strony z dnia 5 grudnia 2017 r.,
Wskazano również, że organ błędnie ustalił okoliczności dotyczące podjęcia rokowań przez wnioskodawczynię i przebieg tych rokowań.
W argumentacji skargi skarżący podniósł, że wnioskodawczyni ani organ nie wykazali żadnych przesłanek wydania przedmiotowej decyzji, a niepoparte dowodami żądania wnioskodawczyni nie mogą stanowić dostatecznej podstawy do ingerencji w prawo własności. Wskazano, że art. 108 k.p.a. ustanawia wyjątki od zasady i nie mogą one być interpretowane rozszerzająco. Zdaniem skarżącego argumentacja przedstawiona we wniosku jest niewystarczająca i niepoparta żadnymi ustaleniami faktycznymi. Nie można bowiem powoływać się na ogólne twierdzenia "o interesie gospodarczym i społecznym" i "wiedzy powszechniej co do stanu technicznego szeregu urządzeń elektroenergetycznych w kraju" w oderwaniu od okoliczności stanu faktycznego i technicznego tej konkretnej linii i inwestycji. Wskazano, że okoliczność, że jedynie ta nieruchomość jest pozbawiona prawa możliwości wejścia i ograniczenia własności, wynika nie z winy strony, a nieprawidłowego i niezgodnego z prawem działaniem wnioskodawczyni zaaprobowanego przez organy administracji, co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący zauważył, że wnioskodawczyni nie zamierza przekształcać swojego planu i konsekwentnie uważa, iż inwestycja musi przebiegać przez nieruchomość strony. Zdaniem skarżącego zachodzą wątpliwości, czy w ogóle postępowanie zostało skutecznie i właściwie wszczęte, gdyż postanowienie o wszczęciu doręczono nie stronie, a pełnomocnikowi w innym postępowaniu. Wątpliwości dotyczą również tego, czy postępowanie zostało wszczęte przez umocowany do tego podmiot, bowiem brak jest ciągu skutecznych pełnomocnictw. Podniesiono, że organ nie ustosunkował się do zastrzeżeń i wniosków strony w uzasadnieniu decyzji, w związku z czym, wezwanie w trybie art. 10 k.p.a. było jedynie pozorne. Wskazano, że mimo że w tym postępowaniu organ nie bada prawidłowości decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., to ze względu na subsydiarność decyzji podniesiono, że organ błędnie przyjął, że doszło do podjęcia rokowań przed wszczęciem postępowania, jako warunek prowadzonego postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Podniesiono, że art. 124 u.g.n. stanowi istotne ograniczenie prawa własności, a wyjątki nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Z językowego brzmienia art. 124 ust. 3 u.g.n. wynika, że rokowania powinny poprzedzać nie tylko wydanie decyzji, ale i wszczęcie postępowania, gdyż wymagane jest załączenie dowodów ich przeprowadzenia do wniosku. Wskazano, że do wydania decyzji wymagane jest spełnienie dwóch przesłanek – podjęcia rokowań i cel określony w art. 124 ust. 1 u.g.n., dlatego też ingerencja w prawo własności jest tak duża. Wskazano, że to jednak na wnioskodawcy ciąży obowiązki podjęcia skutecznie rokowań i wykazania celu, czego wnioskodawczyni w przedmiotowej sprawie nie wykazała, gdyż brakuje wniosku umocowanej osoby oraz dowodu umocowania osoby podejmującej rokowania pierwotnie.
W odpowiedzi na skargę z 23 lutego 2022 r. Wojewoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o nieuwzględnienie i oddalenie skargi. Organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z zachowaniem przepisów prawa procesowego oraz przy spełnieniu przesłanek materialnoprawnych wynikających z art. 124 ust. 1a u.g.n.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte okazały się zasadne.
W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, na podstawie kryterium jej zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd badał, czy w okolicznościach faktycznych tej sprawy istniały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 124 ust. 1a u.g.n., na podstawie którego organ I instancji zezwolił E. S.A. z siedzibą w [...] na niezwłoczne zajęcie nieruchomości określonej w powołanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta K. z 7 maja 2021 r., którą zezwolono E. S.A. na korzystanie z gruntu w celu przebudowy linii napowietrznej dwutorowej 110 kV relacji K. C. - K. P. oraz K. C. - P., polegającej na demontażu przewodów roboczych [...] 185 mm2 wraz z izolacją oraz montażu nowych przewodów [...] mm2 wraz z izolacją, a także na wymianie łańcuchów izolatorowych na łańcuchy typu [...].
Wobec sformułowania przez skarżącego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji musi w pierwszej kolejności dotyczyć tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięć organów podatkowych. Jak trafnie wskazano w orzecznictwie, rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 2 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 579/16; wyrok ten i orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dokonując oceny wskazanych zarzutów kwalifikowanych jako naruszenia przepisów postępowania, Sąd miał na uwadze wyrażony w piśmiennictwie pogląd, według którego, chodzi tu o pewne wady stosowania przez organy regulacji proceduralnych, które mogą polegać na:
- niedopełnieniu przez organy obowiązków wynikających z tych regulacji,
- uniemożliwieniu stronie skorzystania z zawartych w tych regulacjach uprawnień,
- błędnej wykładni poszczególnych przepisów regulacji proceduralnej stosowanej przez organ (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck W-wa 2011, s. 529).
Wszystkie wymienione wyżej postaci naruszeń, muszą mieć jednak wspólną cechę istotności, co oznacza, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 363/12, wyrok NSA z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1490/11). Podkreśla się także, że aby jednoznacznie uznać, że tego rodzaju naruszenie wystąpiło, nieodzowne jest wykazanie przez stronę, że wytykane naruszenie taki wpływ mogło mieć.
Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, że w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym stosownie do wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi dotyczące skuteczności wszczęcia postępowania administracyjnego, w kontekście zarzucanego przez skarżącego nieprawidłowego umocowania A. S. do działania w imieniu wnioskodawcy (E. E. ).
Przy rozstrzyganiu tej spornej kwestii istotny w sprawie okazał się wynik sądowej kontroli w sprawie tut. Sądu o sygn. akt I SA/Po 1074/21 (nieprawomocny wyrok z 26 lipca 2022 r.), którego przedmiotem były decyzje organów obu instancji wydane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., w tym decyzja Prezydenta Miasta K. z 7 maja 2021 r., na podstawie której wydano decyzję kontrolowaną w niniejszym postępowaniu. Sąd orzekający w sprawie I SA/Po 1074/21 uchylił zaskarżoną decyzję, tj. decyzję Wojewody z 8 października 2021 r. (nr [...]), utrzymującą w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta K. z 7 maja
2021 r., orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.
W tym miejscu zwrócenia uwagi wymaga zagadnienie współzależności obu postępowań administracyjnych, a w konsekwencji i postępowań sądowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie przyjmuje się, że decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma na celu zapewnienie inwestorowi możliwości sprawnego i szybkiego zrealizowania inwestycji, bez potrzeby oczekiwania na wynik kontroli instancyjnej lub sądowej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Obie takie decyzje, zarówno na podstawie art. 124 ust. 1 jak i ust. 1a u.g.n., stanowią podstawę nadania inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędnym elementem procesu budowlanego. W tym miejscu dodać należy, że decyzja z art. 124 ust. 1a u.g.n. ma jednak dla właściciela (użytkownika wieczystego nieruchomości) znacznie bardziej dotkliwy charakter, gdyż nie tylko jej wykonalność nie jest wstrzymywana z urzędu w trybie art. 9 u.g.n., ale wręcz przeciwnie – nadaje się jej z urzędu rygor natychmiastowej wykonalności. Podkreśla się ponadto, w kontekście relacji przepisów
art. 124 ust. 1 i 1a u.g.n., że ta druga regulacja opiera się na samodzielnych przesłankach w niej określonych oraz, że w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nie bada się prawidłowości uprzedniej decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości (por. wyrok WSA w Poznaniu z 20 grudnia 2018 r., II SA/Po 368/18, i powołane tam orzecznictwo). W judykaturze zwraca się jednak uwagę, że subsydiarny charakter decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. skutkuje tym, że traci ona podstawę swego bytu prawnego w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ograniczającej oznacza automatycznie konieczność uchylenia późniejszej decyzji o niezwłocznym zajęciu (wyrok NSA z 13 lipca 2021 r., I OSK 2611/20, i powołane tam orzecznictwo).
Mając powyższe na uwadze Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę zauważa, że wobec uchylenia wyrokiem tut. Sądu z 26 lipca 2022 r. (I SA/Po 1074/21) tylko zaskarżonej decyzji Wojewody, a pozostawienia w obrocie prawnym decyzji Prezydenta Miasta K. z 7 maja 2021 r., nie wystąpiła w tej sprawie konieczność automatycznego wyeliminowania z obrotu obu decyzji kontrowanych w tym postępowaniu sądowym. Taka konieczność, co do zaskarżonej decyzji Wojewody z 6 grudnia 2021 r., wystąpiła natomiast w związku z oceną prawną wyrażoną przez tut. Sąd w wyroku z 26 lipca 2022 r. (I SA/Po 1074/21), dotyczącą skutków prawnych działania osób umocowanych w imieniu wnioskodawcy (E. E. ), które podejmowały czynności prawne także w postępowaniu administracyjnym kontrolowanym w niniejszej sprawie.
Sąd orzekający w sprawie I SA/Po 1074/21 miał przede wszystkim na względzie,
że kontrolowana w tamtej sprawie decyzja była przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lipca 2020 r. (I OSK 13/20), mocą którego został uchylony w całości wyrok tut. Sądu z 31 lipca 2019 r. (II SA/Po 193/19) oraz zaskarżona wówczas decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji. Skarga rozpoznawana przez tut. Sąd w sprawie I SA/Po 1074/21 dotyczyła zatem decyzji organów obu instancji wydanych na skutek ww. orzeczenia NSA, zatem orzeczenie to miało istotny wpływ na procedowanie organów obu instancji w kontrolowanej sprawie, jak i na rozpoznanie skargi w tamtej sprawie. Wydanie przez NSA wyroku w sprawie I OSK 13/20 skutkowało koniecznością zastosowania przez organy obu instancji, jak i tut. Sąd, przepisu art. 153 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym ocena prawna
i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponadto, w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Nawiązując do stanowiska NSA, Sąd rozstrzygający sprawę I SA/Po 1074/21 przypomniał, że NSA wskazał, że inwestorem, a następnie wnioskodawcą był E. E. . Ponieważ inwestycja była realizowana w K., to w rzeczywistości aktywnie działał Oddział [...] tej spółki, który nie jest jednak osobą prawną, ani odrębnym od spółki podmiotem gospodarczym. Jego działania, jako wyodrębnionej i samodzielnej organizacyjnie części przedsiębiorcy, odnoszą skutek wprost w stosunku do samego przedsiębiorcy. Zatem osoba, która zwraca się bezpośrednio do właścicieli nieruchomości, musi działać w imieniu przedsiębiorcy, tj. legitymować się właściwym jego umocowaniem już w momencie nawiązywania rozmów. NSA zarzucił, że pełnomocnik firmy P. S.A. w K. miał umocowanie do prowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości, ale udzielone przez prokurentów oddziałowych [...] Oddziału spółki, którzy nie mieli uprawnień do występowania w imieniu spółki akcyjnej, bowiem ją mogli reprezentować jedynie dwaj członkowie zarządu albo jeden członek zarządu łącznie z prokurentem.
W tak zakreślonych ramach Sąd orzekający w sprawie I SA/Po 1074/21 dokonał oceny umocowania osób prowadzących w 2021 r. negocjacje z właścicielami nieruchomości, w tym skarżącym, a także reprezentujących Spółkę w postępowaniu administracyjnym. W tym zakresie Sąd stwierdził, że z przedłożonych przez spółkę dokumentów wynika, że 28 czerwca 2018 r. wiceprezesi zarządu S. M. K. i K. B. upoważnili do udzielania przez prokurentów oddziałowych, zgodnie z zasadami reprezentacji, pełnomocnictw do czynności prawnych o zakresach zgodnych z załącznikiem do tego pełnomocnictwa. W ww. załączniku, który określa rodzaje czynności prawnych, w zakresie których mogą być udzielone pełnomocnictwa przez prokurentów oddziałowych oraz osoby, którym takich pełnomocnictw mogą oni udzielić, w jego punkcie 25 wskazano "reprezentowanie Spółki w postępowaniach administracyjnych, sądowoadministracyjnych, w szczególności podpisywanie i składanie w jej imieniu wniosków, oświadczeń woli oraz dokonanie innych czynności w sprawach: (...) o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124, 124a, 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, prowadzenie rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami". Natomiast pełnomocnictwem z 31 lipca 2018 r. nr [...] prokurenci oddziałowi Oddziału [...] (M. K. – K. i A. P. udzielili A. S. pełnomocnictwa do wykonywania w imieniu i na rzecz Oddziału [...] Spółki czynności reprezentowanie Spółki w postępowaniach administracyjnych, sądowoadministracyjnych, w szczególności podpisywania i składania w jej imieniu wniosków, oświadczeń woli oraz dokonania innych czynności w sprawach o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124, 124a, 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz prowadzenie rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W pełnomocnictwie zaznaczono, że A. S. działa w imieniu i na rzecz firmy P. S.A. w K..
Analiza opisanych wyżej dokumentów doprowadziła Sąd orzekający w sprawie
I SA/Po 1074/21 do konstatacji, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, mimo oceny prawnej i wytycznych wskazanych przez NSA w wyroku o sygn. I OSK 13/20, organy obu instancji ponownie popełniły błąd przyjmując, że A. S. był właściwie umocowany do reprezentowania Spółki podczas rokowań z właścicielami nieruchomości. Zdaniem Sądu przede wszystkim w oparciu o opisane wyżej pełnomocnictwo z 28 czerwca 2018 r. prokurenci oddziałowi mogli udzielić umocowania w sprawach wskazanych w załączniku do tego pełnomocnictwa (w tym do prowadzenia rokowań i składania wniosków w trybie art. 124 u.g.n.), ale tylko osobom wymienionym w tym załączniku, które mogą zostać umocowane do tego rodzaju czynności. Załącznik do czynności istotnych w niniejszej sprawie (rokowania, składanie wniosku) umożliwia upoważnienie szczegółowo wymienionych pracowników Spółki (takim A. S. nie był, a w każdym razie nie wynika to z akt administracyjnych) oraz osób fizycznych działających w ramach umowy lub zlecenia udzielonego przez Spółkę. W aktach brak takiej umowy, czy zlecenia udzielonego A. S. przez spółkę. W pełnomocnictwie zaznaczono, że A. S. działa w imieniu i na rzecz spółki P. , choć spółka ta nie ma w kontrolowanej sprawie umocowania do reprezentowania E. E.
Ponadto Sąd ten zwrócił uwagę, że pełnomocnictwo nr [...] umocowuje A. S. do wykonywania czynności w imieniu i na rzecz E. S.A. Oddział [...] a zatem na rzecz podmiotu, który – jak wskazał NSA już w wyroku I OSK 13/20 – nie jest osobą prawną, ani odrębnym od spółki podmiotem gospodarczym. Jednakże, bez względu na to określenie podmiotu w tym pełnomocnictwie, istotne jest, że zakres spraw objętych przepisem art. 1095 k.c. obejmuje czynności w sprawach dotyczących przedsiębiorcy w ramach oddziału, a zatem w kontrolowanej sprawie - spółki w ramach Oddziału [...] To oznacza, że działania prokurentów oddziałowych odnoszą skutek bezpośrednio wobec spółki, o ile mieszczą się w granicach umocowania wynikającego z udzielonej prokury oddziałowej czy udzielonego prokurentom pełnomocnictwa (w kontrolowanej sprawie to pełnomocnictwo z 28 czerwca 2018 r.). Z uwagi na osobę, której prokurenci pełnomocnictwa udzielili (tj. osobę A. S. , działającego w imieniu wykonawcy), uczynili to z przekroczeniem zakresu udzielonego im w dniu 28 czerwca 2018 r. umocowania. Wobec braku umocowania A. S. do reprezentowania spółki podczas rokowań z właścicielami nieruchomości, jak i składania w jej imieniu wniosku w trybie art. 124 u.g.n., Sąd stwierdził, że skierowane przez ww. osobę do organu pierwszej instancji pismo z 9 marca 2021 r. nie może być uznane za wniosek o wydanie decyzji ograniczającej korzystanie z nieruchomości skarżącego i pozostałych współwłaścicieli. Gdyby pismo takie skierowała do organu osoba właściwie umocowana, organ ten mógłby uznać je za pismo podtrzymujące wniosek o wydanie decyzji ograniczającej własność.
Ta ostania uwaga Sądu orzekającego w sprawie I SA/Po 1074/21, a dotycząca skuteczności zainicjowania postępowania administracyjnego pismem z 9 marca 2021 r., ma w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie. Podzielając powyższą ocenę Sąd w składzie rozstrzygającym tę sprawę zauważa, że także kontrolowane w tym postępowaniu sądowym postępowanie administracyjne zainicjowane zostało wnioskiem z 21 kwietnia 2021 r., podpisanym przez A. S. (w aktach administracyjnych), z powołaniem się na tożsame pełnomocnictwa, które analizowane były przez Sąd w sprawie I SA/Po 1074/21.
Z uwagi na powyższe zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 64 § 2 i art. 80 k.p.a w związku z art. 1094 k.c. oraz art. 95 i 96 kc., w sposób opisany w skardze (punkt I, podpunkt 6 i punkt II, podpunkt 2 petitum), okazał się zasadny.
Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut dotyczący braku przesłanek do zastosowania w sprawie art. 124 ust. 1a u.g.n. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał organom administracji podstawę do ustalenia, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w tym przepisie.
Odnosząc się do tego zarzutu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 124 ust. 1a u.g.n., starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela - po wydaniu decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla inwestycji liniowej celu publicznego, opisanej art. 124 ust. 1 ustawy - w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych art. 108 k.p.a. lub w przypadku uzasadnionym ważnym interesem gospodarczym. Zgodnie z art. 108 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
Zdaniem Sądu organy obu instancji w sposób prawidłowy wykazały, że wniosek o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zasadny, a wydanie decyzji było uzasadnione ważnym interesem gospodarczym, a także interesem społecznym. Jak zasadnie wskazał w uzasadnieniu decyzji organ II instancji, decyzja wydawana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. nie ma charakteru decyzji uznaniowej. Z tego powodu w razie stwierdzenia istnienia ww. przesłanek organ ma obowiązek wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości.
Nie budzi zastrzeżeń Sądu stanowisko organu II instancji, szeroko odwołujące się do orzecznictwa sądów administracyjnych, w którym organ akcentuje szczególną rolę energii elektrycznej i uzależnienia społeczeństwa od nieprzerwanych dostaw energii elektrycznej. W kontekście cytowanych w zaskarżonej decyzji judykatów, organ odwoławczy zasadnie podkreślił, że całkowita przerwa w dostawie energii elektrycznej powoduje duże straty ekonomiczne, jak i społeczne, a ponadto przyczynia się do osłabienia poczucia bezpieczeństwa mieszkańców miasta, regionu, czy też całego państwa. A zatem podejmowanie działań zmierzających do minimalizowania ryzyka awarii w oczywisty sposób leży w interesie społecznym i ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości (cytowane w decyzji wyroki NSA: z 14 listopada 2019 r. (I OSK 1834/18); z 4 kwietnia 2013 r. (I OSK 102/13); z 26 września 2013 r. (I OSK 831/13) i z 10 października 2013 r. (I OSK 1030/13)).
Odnosząc się do stanowiska organu I instancji, organ odwoławczy trafnie zwrócił uwagę, że w konkretnych okolicznościach faktycznych tej sprawy, istotne znaczenie miał fakt, iż nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działka [...] obr[...] jest jedyną nieruchomością spośród położonych na trasie linii przedmiotowej 110 kV, dla której inwestor nie dysponuje jeszcze prawem do dysponowania na cele budowlane. Na przestrzeni lat 2017 – 2019 spółka E. ustanowiła służebności przesyłu, uzyskała prawomocne decyzje o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości lub niezbędne decyzje, które zezwalają na wykonanie planowanych prac, a brak wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 a u.g.n. znacznie opóźni realizację całej inwestycji.
Sąd zwraca uwagę, że kontrolowane w tym postępowaniu sądowym decyzje wydane zostały w sytuacji, w której postępowanie prowadzone przez organy w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. toczyło się od 2018 roku i z uwagi na sądową kontrolę wydanych w tamtej sprawie decyzji, E. S. A nadal nie mogła przystąpić do realizacji zaplanowanej inwestycji.
Dla rozstrzygnięcia tej sprawy nie mogły mieć istotnego znaczenia zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n., a w tym dotyczące spornej kwestii rokowań. Przepis ten nie był podstawą prawną wydania zaskarżonych decyzji. W tym zakresie skarżący powtórzył zarzuty i ich uzasadnienie, które zawarł już w skardze rozpoznawanej przez tut. Sąd w sprawie I SA/Po 1074/21, a do których Sąd ustosunkował się w uzasadnieniu wyroku z 26 lipca 2022 r.
Mając na uwadze wytyczne sformułowane przez Sąd orzekający w sprawie
I SA/Po 1074/21, a także uwzględniając scharakteryzowany wyżej subsydiarny charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n., organ II instancji powinien ponownie ocenić prawną skuteczność wszczęcia postępowania przed organem I instancji przez wnioskodawcę E. E.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).