SA/Bk 1255/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z powodu naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
Sprawa dotyczyła skargi Banku Spółdzielczego w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie wznowienia postępowania w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Izby Skarbowej, uznając, że naruszono zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) poprzez ponowne rozstrzygnięcie sprawy, która była już prawomocnie zakończona. W konsekwencji, sąd orzekł, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz banku.
Bank Spółdzielczy w B. wystąpił o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. Po odmowie stwierdzenia nadpłaty przez Urząd Skarbowy i utrzymaniu tej decyzji w mocy przez Izbę Skarbową, Izba, działając na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego i stwierdziła nadpłatę. Następnie, po kontroli skarbowej, Izba Skarbowa wznowiła postępowanie i wydała decyzję uchylającą własną, wcześniejszą decyzję stwierdzającą nadpłatę, jednocześnie ponownie stwierdzając nadpłatę. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Bank zaskarżył decyzję Dyrektora, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Izby Skarbowej, uznając, że naruszono zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Sąd wskazał, że uchylenie przez Izbę Skarbową własnej decyzji z 2001 r., która jednocześnie uchylała decyzję Urzędu Skarbowego, pozostawiło w obrocie prawnym pierwotną decyzję Urzędu Skarbowego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty. W związku z tym, ponowne rozstrzyganie tej kwestii stanowiło naruszenie zasady res iudicata, co jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ponowne rozstrzygnięcie sprawy, która została już prawomocnie zakończona inną decyzją ostateczną, stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchylenie przez Izbę Skarbową własnej decyzji, która jednocześnie uchylała decyzję organu pierwszej instancji, pozostawiło w obrocie prawnym pierwotną decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty. W związku z tym, kolejne decyzje stwierdzające nadpłatę naruszyły zasadę res iudicata.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (17)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 247 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, gdy została wydana w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
PPSA art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach.
PPSA art. 145 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W sprawach skarg na decyzje wydane w innym postępowaniu niż uregulowane w Kpa, uwzględnia się przepisy regulujące to postępowanie.
Pomocnicze
ustawa o NSA art. 38 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Tryb działania NSA w przypadku uwzględnienia skargi.
Ordynacja podatkowa art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 128
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 240 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.p. art. 17 § ust. 1 pkt 14
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych
Dotyczy dopłat do oprocentowania niektórych kredytów bankowych.
Ustawa z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Ustawa z dnia 5 stycznia 1995 r. o dopłatach do oprocentowania niektórych kredytów bankowych
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
Kpa art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
PPSA art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) poprzez ponowne rozstrzygnięcie sprawy, która była już prawomocnie zakończona. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji Urzędu Skarbowego odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w wyniku uchylenia decyzji Izby Skarbowej z 2001 r.
Godne uwagi sformułowania
narusza zasadę rzeczy osądzonej (res iudicata) pozostawiono w obrocie prawnym decyzję Urzędu Skarbowego w B. P. nie rozpatrywano pozostałych zarzutów podnoszonych w skardze
Skład orzekający
Janusz Lewkowicz
przewodniczący
Urszula Barbara Rymarska
sprawozdawca
Włodzimierz Witold Kędzierski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście uchylania decyzji przez organy podatkowe i NSA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z uchylaniem decyzji i pozostawieniem w obrocie prawnym wcześniejszych orzeczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowania podatkowego i pułapki proceduralne związane z zasadą res iudicata, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Nieważność decyzji podatkowej: Jak uchylenie jednej decyzji może przywrócić inną i naruszyć zasadę res iudicata?”
Dane finansowe
WPS: 17 091,7 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Bk 1255/03 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2004-02-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-09-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Janusz Lewkowicz /przewodniczący/ Urszula Barbara Rymarska /sprawozdawca/ Włodzimierz Witold Kędzierski Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 247 par. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Lewkowicz, Sędzia NSA W. W. Kędzierski, Asesor WSA U. B. Rymarska (spr.), Protokolant A. Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Banku Spółdzielczego w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. 1. stwierdza nieważność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2003 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego Banku Spółdzielczego w B. kwotę 17.091,70 (słownie: siedemnaście tysięcy dziewięćdziesiąt jeden 70/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Bank Spó(dzielczy w B. pismem z dnia [...].11.2000 roku wyst(pi( do Urz(du Skarbowego w B. P. z ((daniem stwierdzenia nadp(aty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 rok, w kwocie [...] z(. W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego wniosku decyzj( Nr [...] z dnia [...].l2.2000r. Urz(d Skarbowy w B. P. odmówi( stwierdzenia nadp(aty podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 rok w wysoko(ci [...] z(. Od w/w decyzji Bank Spó(dzielczy w B. z(o(y( do Izby Skarbowej w B. odwo(anie (pismo z dnia [...].01.2001 roku Nr [...]). Po rozpatrzeniu z(o(onego odwo(ania Izba Skarbowa w B. decyzj( z dnia [...].03.2001 r. Nr [...] utrzyma(a zaskar(ona decyzj( w mocy. Jednak(e decyzj( z dnia [...]. 11.2001 r. [...] wydan( w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sadzie Administracyjnym Izba Skarbowa w B. uwzgl(dniaj(c w ca(o(ci skarg( Banku z dnia [...] kwietnia 2001 r. na w/w decyzj( z dnia [...].03.2001 r. zmieni(a zaskar(on( decyzj( w ten sposób, (e uchyli(a w ca(o(ci decyzj( Urz(du Skarbowego w B. P. i stwierdzi(a nadp(at( w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w kwocie [...] z(. Następnie w wyniku przeprowadzonej przez Urz(d Kontroli Skarbowej w B., w dniach od [...] sierpnia 2002 r. do [...] września 2002 r., kontroli zakończonej wynikiem kontroli z dnia [...].10.2002 r. Nr [...] ustalono, (e kwota [...] z( stanowiła sumę dop(at otrzymanych przez Bank w oparciu o dwie różne ustawy : - z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 1994 r. Nr 1. poz.2 ze zm.) w wysokości [...] z(, - z dnia 5 stycznia 1995 r. o dopłatach do oprocentowania niektórych kredytów bankowych (Dz. U. Nr 13. poz. 60 ze zm.) w wysoko(ci [...] z( oraz kwota [...] z( dotycz(ca dop(at do udzielonych kredytów w 1998 r., któr( otrzymano w l 999 r. W związku z nowymi ustaleniami kontroli skarbowej Izba Skarbowa w B. postanowieniem z dnia [...].06.2003 r. Nr [...] wznowiła z urzędu postępowanie podatkowe. Po przeprowadzonym postępowaniu podatkowym Izba Skarbowa w B. wyda(a decyzję z dnia [...].06.2003 roku Nr [...] w sprawie( - uchylenia w całości decyzji ostatecznej z dnia [...].11.2001 r. Nr [...] wydanej przez Izb( Skarbow( w B. - w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym S(dzie Administracyjnym, kt(ra stwierdza(a nadpłatę w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w kwocie [...] z( i uchyla(a decyzję Urz(du Skarbowego w B. P. Znak: [...] dnia [...].12.2000 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych w ((danej przez stronę kwocie i - stwierdzenia nadptaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w kwocie [...] zł. Następnie po rozpatrzeniu odwołania od w/w decyzji z dnia [...].06.2003 roku Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzj( z. dnia [...] września 2003 roku Nr [...] utrzyma( w mocy decyzj( Izby Skarbowej. Pe(nomocnik Banku Spółdzielczego w B. z(o(y( w dniu [...] wrze(nia 2003 r. skarg( na powy(sz( decyzj( Dyrektora Izby Skarbowej w B. wnosz(c o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej j( decyzji Izby Skarbowej w B. z dnia [...].06.2003 roku i zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: 1) art. 38 ust. 2 ustawy z dnia l1.05. 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 póz. 368 z póżn. zm. ), 2) art. 120, art. 121, art.128, art.187 ( 1, art. 191 i art. 240 ( l pkt 5 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 137 póz. 926 z późn. zm.), 3) art. 17 ust. l pkt 14 ustawy z dnia 15.02.1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym w 1999 r. (Dz. U. z. 1993 roku Nr 106 poz. 482 z póżn. zm.). Pe(nomocnik dodatkowo podni(s(, (e Izba Skarbowa uchylaj(c swoj( wcze(niejsz( decyzj( z dnia [...] listopada 2001 r. pozostawi(a w obrocie prawnym decyzj( Urz(du Skarbowego w B. P. z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...]. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej w B. wni(s( o oddalenie skargi. Dodatkowo podni(s(, (e aktem ko(cz(cym post(powanie w sprawie stwierdzenia nadp(aty za 1999 r. w podatku dochodowym od os(b prawnych, by(a decyzja z dnia [...].11.2001 r. Izby Skarbowej w B. wydana w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym S(dzie Administracyjnym, a tym samym nie by(o (adnych przeszk(d prawnych do zastosowania nadzwyczajnych tryb(w wzruszenia decyzji ostatecznej przewidzianych w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa. Ponadto wskaza(, (e sam fakt uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2001 r., uchylaj(cej poprzedzaj(c( j( decyzj(, nie powoduje konwalidacji, przywr(cenia do obrotu prawnego decyzji Urz(du Skarbowego w B. P. Podtrzyma( r(wnie( swoje stanowisko przedstawione w zaskar(onej decyzji, (e pojawi(y si( nowe okoliczno(ci przemawiaj(ce za wznowieniem postępowania oraz w kwestii naruszenia przepis(w art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od os(b prawnych w brzmieniu obowi(zuj(cym w 1999 r. poprzez uto(samianie dop(at ze (rodk(w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dop(atami do oprocentowania kredyt(w bankowych z bud(etu pa(stwa. Wojew(dzki S(d Administracyjny w Bia(ymstoku zwa(y( co nast(puje. W zwi(zku z tym, (e skarga z dnia 26 wrze(nia 2003 r. zosta(a z(o(ona do Naczelnego S(du Administracyjnego O(rodek Zamiejscowy w Bia(ymstoku zgodnie z postanowieniami art. 97 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzaj(ce ustaw(- Prawo o ustroju s(d(w administracyjnych i ustaw( - Prawo o post(powaniu przed s(dami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1271 ze zm.), podlega(a rozpatrzeniu przez Wojew(dzki S(d Administracyjny w Bia(ymstoku. Zaskar(ona decyzja jest dotkni(ta wad( powoduj(c( jej niewa(no((. W dniu [...] listopada 2001 r. Izba Skarbowa w B. wyda(a decyzj( Nr [...], w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym S(dzie Administracyjnym. W decyzji tej w ca(o(ci uwzgl(dni(a skarg( Banku Spó(dzielczego w B. i zmieni(a zaskar(on( decyzję w ten sposób, (e uchyli(a w ca(o(ci decyzję Urz(du Skarbowego w B. P. i stwierdzi(a nadpat( w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w kwocie [...] z(. W wyniku wznowienia post(powania podatkowego Izba Skarbowa w B. w dniu [...] czerwca 2003 r. wyda(a decyzj( Nr [...], w której - uchyli(a w ca(o(ci decyzję ostateczn( z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...], wydan( w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym S(dzie Administracyjnym i stwierdzi(a nadp(at( w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w kwocie [...] z(. Nast(pnie w wyniku rozpatrzenia odwo(ania od wy(ej wymienionej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] utrzyma( decyzj( Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2003 r. w mocy. W wyniku takiego dzia(ania poprzez uchylenie w ca(o(ci decyzji Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2001 r. pozostawiono w obrocie prawnym decyzję Urz(du Skarbowego w B. P. z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadp(aty podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. W zwi(zku z powy(szym Izba Skarbowa w B. stwierdzaj(c nadp(at( w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w decyzji wydanej w wyniku wznowienia post(powania podatkowego narusza zasad( rzeczy os(dzonej (res iudicata). Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzaj(ca j( decyzja Izby Skarbowej w B. rozstrzygaj(ce ponownie spraw( wcześniej rozstrzygni(t( inn( decyzj( ostateczn(, nie stanowiac o uchyleniu pierwotnej decyzji s( dotkni(te wad( okre(lon( w art. 247 § 1 pkt. 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o post(powaniu przed s(dami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) S(d stwierdza niewa(no(( decyzji, je(eli zachodz( przyczyny okre(lone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach, a w sprawach skarg na decyzje wydane w innym post(powaniu, ni( uregulowane w kodeksie post(powania administracyjnego, uwzgl(dni( nale(y przepisy reguluj(ce to post(powanie, w którym wydano zaskar(on( decyzj(. W niniejszej sprawie b(d( mie( zastosowanie przepisy ustawy dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).W my(l art. 247 § 1 pkt. 4 ustawy Ordynacja podatkowa przes(ank( stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, jest jej wydanie w sprawie ju( poprzednio rozstrzygni(tej inną decyzj( ostateczną. Maj(c na uwadze wymienion( sytuacj( faktyczn(, w omawianej sprawie naruszono zasad( powagi rzeczy os(dzonej (res iudicata), gdy( w przedmiocie nadp(aty podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. funkcjonuje nadal decyzja organu pierwszej instancji. Sytuacja taka powsta(a w zwi(zku z uchyleniem w ca(o(ci decyzji Izby Skarbowej w B. dnia [...] listopada 2001 r., która obok stwierdzenia nadp(aty uchyla(a decyzj( Urz(du Skarbowego w B. P. z dnia [...] grudnia 2000 r. W zwi(zku z powy(szym na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 w zwi(zku z § 2 wymienionej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o post(powaniu przed s(dami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), nale(a(o orzec jak w sentencji. Poniewa( decyzja dotkni(ta jest wad( niewa(no(ci nie rozpatrywano pozosta(ych zarzut(w podnoszonych w skardze. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zwi(zku z art. 205 § 2 cytowanej ustawy o post(powaniu przed s(dami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI