I SA/PO 1416/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatników na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych, uznając zawyżenie kosztów uzyskania przychodów w transakcji zakupu linii technologicznej.
Sprawa dotyczyła skargi E. i M. B. na decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Organy podatkowe zakwestionowały koszty uzyskania przychodów poniesione przez skarżących w związku z transakcją zakupu linii technologicznej, uznając ją za pozorowaną i zawyżającą koszty. Sąd administracyjny, analizując celowość poniesionych wydatków i porównując je z rynkowymi marżami, uznał działania podatników za nieracjonalne i oddalił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę ze skargi E. i M. B. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za rok [...]. Organy podatkowe zakwestionowały prawidłowość rozliczenia kosztów uzyskania przychodów przez skarżących, wskazując na zawyżenie kosztów w związku z transakcją zakupu linii technologicznej od firmy "C" sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej. Transakcja ta, polegająca na zakupie linii za kwotę [...] zł (z marżą 362% od wartości początkowej) i jej natychmiastowej odsprzedaży za kwotę [...] zł, została uznana za pozorowaną i mającą na celu sztuczne zwiększenie kosztów uzyskania przychodów. Sąd, opierając się na przepisach art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podkreślił wymóg celowości i racjonalności ponoszonych wydatków. Porównując marżę zastosowaną przez skarżących (362%) z typowymi marżami rynkowymi (10-30%), sąd uznał działania podatników za nieracjonalne i nieuzasadnione. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych co do zawyżenia kosztów uzyskania przychodów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wydatek nie jest racjonalny i nie ma bezpośredniego związku z celem osiągnięcia przychodu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podatnik musi wykazać bezpośredni związek poniesionych wydatków z działalnością gospodarczą i możliwością uzyskania przychodu. Działanie polegające na zakupie linii technologicznej z marżą 362%, podczas gdy rynkowe marże wynosiły 10-30%, zostało uznane za nieracjonalne i niecelowe, co wyklucza zaliczenie go do kosztów uzyskania przychodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (25)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów to wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Kluczowe jest wykazanie bezpośredniego związku z działalnością gospodarczą i możliwością uzyskania przychodu, a także celowość i racjonalność wydatku.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22 § 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.k.s. art. 31
Ustawa o kontroli skarbowej
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 125
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 82 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 82 § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 197
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 199
Ordynacja podatkowa
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników art. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników art. 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników art. 4
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników art. 11
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników art. 12 § 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników art. 12 § 5
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników art. 12 § 6
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników art. 12 § 7
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada oficjalności postępowania sądowego.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97
Przejście spraw do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na zakup linii technologicznej z marżą 362%, uznanych za nieracjonalne i celowo zawyżone.
Godne uwagi sformułowania
wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu Wykładnia gramatyczna użytego przez ustawodawcę zwrotu «wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu» w art.22 ust. 1 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oznacza, iż podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków pod tym wszakże warunkiem, iż wykaże ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Trudno za takie zachowanie uznać działanie skarżącego, który kupuje maszynę od spółki "C" aż z 362% narzutem na wartość początkową, gdy według informacji uzyskanych przez organ podatkowy pierwszej instancji - marża przy sprzedaży maszyn do produkcji z tworzyw sztucznych typu wydmuchiwarki stosowana w Polsce przez inne podmioty niezależne kształtowała się w [...] r. w przedziale od 10% do 30%. Normy prawa podatkowego dysponują odpowiednimi środkami do realizowania zakreślonych im celów, a organy podatkowe nie mają obowiązku respektować tych postanowień czynności prawnych, które zmierzałyby do obejścia przepisów fiskalnych.
Skład orzekający
Jerzy Małecki
przewodniczący sprawozdawca
Karol Pawlicki
członek
Włodzimierz Zygmont
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia kosztów uzyskania przychodów, wymóg racjonalności i celowości wydatków, możliwość kwestionowania przez organy podatkowe transakcji zmierzających do obejścia prawa podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakupu środka trwałego z bardzo wysoką marżą, która została uznana za nieracjonalną. Konieczność indywidualnej oceny każdej transakcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy analizują transakcje pod kątem ich racjonalności i potencjalnego obejścia prawa podatkowego, co jest istotne dla każdego przedsiębiorcy.
“Czy zakup maszyny z 362% marżą to koszt uzyskania przychodu? Sąd mówi: nie, jeśli jest nieracjonalny!”
Sektor
przemysł przetwórczy
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 1416/02 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-10-07 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-05-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Jerzy Małecki /przewodniczący sprawozdawca/ Karol Pawlicki. Włodzimierz Zygmont Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Sygn. powiązane II FSK 182/05 - Postanowienie NSA z 2005-07-29 II FSK 182/05 - Wyrok NSA z 2005-11-18 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki(spr) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 07 października 2004 r. sprawy ze skargi E. i M.B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. o d d a l a s k a r g ę /-/K.Pawlicki /-/J.Małecki /-/Wł.Zygmont Uzasadnienie Po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] r. w zakresie prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej, decyzją z dnia [...] r. nr [...] określił skarżącym E. i M. B. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] r. w kwocie [...] zł, zaległość podatkową za [...] r. w kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej w okresie od 1 maja [...] r. do 30 listopada [...] r. w kwocie [...] zł. Uzasadniając wskazał, że w dniach od [...] r. do [...] r. przeprowadzono postępowanie kontrolne zgodnie z upoważnieniem w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, że w wyniku prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej pod firmą "A" M. B. w S. naruszono przepisy zawarte w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 Nr 90, poz. 416 ze zm.) zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy." W wyniku kontroli stwierdzono zatem zawyżenie kosztów uzyskania przychodów poprzez dokonanie transakcji w dniu 10 września [...] r. pomiędzy Przedsiębiorstwem "A" a firmą "B", w wyniku której Przedsiębiorstwo "A" zobowiązywało się do sprzedaży kompletu urządzeń technologicznych do produkcji butelek PET-perform. Przedsiębiorstwo "A" w momencie zawarcia kontraktu nie było właścicielem linii technologicznej. Właścicielem przedmiotu kontraktu była spółka "C" sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej w P. Zgodnie z warunkami kontraktu płatności nastąpiły w terminach 23 września [...] r. w kwocie [...] USD oraz w dniu 27 grudnia [...] r. w kwocie [...] USD na rachunek firmy "A". W dniu 30 grudnia [...] r. dokonano zakupu od firmy "C" sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej w P. maszyny [...] oraz chłodziarki [...]. W dniu 30 grudnia [...] r. dokonano natomiast sprzedaży maszyny [...] oraz chłodziarki [...] firmie "B". Wartość sprzedaży wedle faktur wyniosła [...] USD, co według kursu na dzień 30 grudnia [...] r. stanowi kwotę [...] zł. W toku kontroli sprawdzającej w firmie "C" sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej w P. ujawniono na podstawie kart środków trwałych, że wartość maszyn zakupionych przez przedsiębiorstwo "A" wynosiła maszyna [...] – [...] zł oraz chłodziarki [...] – [...] zł. Różnica pomiędzy wartością zakupu tych środków trwałych w spółce "C" sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej w P. a ceną sprzedaży wyniosła [...] zł. Inspektor kontroli skarbowej podkreślił, że badając przeprowadzoną transakcję wzięto pod uwagę nie tylko różnicę cen, ale także całokształt powiązań handlowych pomiędzy kontrahentami. Ustalono istnienie związku gospodarczego między firmami "A" M. B., a spółką "C" sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej w P. Podkreślono, że stosunki cywilnoprawne zostały tak ukształtowane, że wyraźnie zmierzały do pośredniego udziału w zarządzaniu i kontroli prowadzonej działalności gospodarczej przez firmę "A". Podano, iż pomiędzy firmami "A" M. B., a "C" sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej w P. istnieje związek gospodarczy oparty na wzajemnych powiązaniach o czym świadczy umowa z dnia 1 lipca [...] r. zawarta z przedsiębiorstwem "D" w R. dotycząca wykonywania usługi polegającej na produkcji butelek PET; umowa z dnia 1 lipca [...] r. zawarta z Przedsiębiorstwem "E" w P. dotycząca wykonania usługi polegającej na produkcji butelek typu PET; umowa kredytowa zawarta pomiędzy M. B. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "A" M. B. w S. a Kredyt Bankiem S.A. I O., gdzie prawnym zabezpieczeniem spłaty udzielonego kredytu jest m.in. blokada lokaty terminowej do kwoty [...] zł członka zarządu spółki "C" sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej w P. wraz z cesją wierzytelności oraz upoważnienia do pobierania środków z rachunku lokaty terminowej; umowa dzierżawy zawarta ze spółką "C" sp. z o.o. dotycząca dzierżawy linii technologicznych do produkcji butelek w P., S., R. Nadto zwrócono uwagę, że miejsca prowadzenia działalności gospodarczej są takie same. Organ pierwszej instancji stwierdza nadto, że przedsiębiorstwo "A" M. B. wykorzystał swój związek z podmiotem spółka "C" sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej w P., któremu przysługują ulgi w podatku dochodowym oraz w podatku od towarów i usług w wyniku transakcji, która została zawarta w sposób wskazujący na jej pozorność (kontrakt został zawarty w dniu, kiedy Przedsiębiorstwo "A" nie było jeszcze właścicielem maszyn, a więc musiało mieć gwarancję ze spółki "C", że linia technologiczna zostanie sprzedana za wcześniej ustaloną cenę; w tym samym dniu nastąpił zakup maszyn od spółki "C" z marżą 362% i ich sprzedaż na eksport przez przedsiębiorstwo "A" z marżą 2,3%; linia technologiczna będąca przedmiotem kontraktu cały czas znajdowała się w spółce "C" sp. z o.o. w P. Oddział w C., następnie została odebrana przez firmę z Ukrainy, co ustalono na podstawie faktur, dokumentów SAD. Pozorność transakcji spowodowała zawyżenie kosztów uzyskania przychodów, czym naruszono przepis art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W miesiącu grudniu [...] r. podatnik zaewidencjonował w koszty za pośrednictwem kont "405" i "501" wydatki poniesione na produkcję butelek, których produkcję zakończoną w miesiącu grudniu [...] r. przyjął na magazyn w miesiącu styczniu [...] r. Na podstawie złożonych wyjaśnień ustalono, że na magazyn przyjęto 190.000 sztuk butelek z produkcji w miesiącu grudniu [...] r. W rozliczeniu kosztów produkcji 190.000 sztuk butelek do kosztów uzyskania przychodów zaliczono koszty energii w wysokości [...] zł za sztukę, których produkcję i sprzedaż zaewidencjonowano w styczniu [...] r. Ustalono, ze w związku z powyższym podatnik zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę [...] zł. na podstawie przepisu art. 22 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dokonano korekty zmniejszającej koszty uzyskania przychodów o kwotę [...] zł. Ogółem koszty uzyskania przychodów zostały zawyżone o kwotę [...] zł. Od decyzji organu pierwszej instancji E. i M. B. wnieśli odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wydanej decyzji zarzucono naruszenie art. 22 ust. 1, art. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 83 kodeksu cywilnego, § 1, § 3, § 4, § 11, § 12 ust. 1, ust. 5 ust. 6 i ust. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników (Dz.U. z 1997 r. Nr 128, poz. 833 ze zm.). oraz naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 122, art. 125, art. 180, art. 181 w zw. z art. 82 § 1 i 2, art. 187, art. 191, art. 197, art. 199 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 31 ustawy o kontroli skarbowej. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że kontrola przeprowadzona przez inspektora kontroli skarbowej wykazała nieprawidłowości w transakcji kupna-sprzedaży linii technologicznej do produkowania butelek PET-preform. Korzyści z przeprowadzonej transakcji faktycznie uzyskała firma "C" sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej. Wyjaśnienia skarżącego dotyczące celowości poniesienia spornych wydatków uznano za niewystarczające do przyjęcia, iż pomiędzy poniesionym wydatkiem, a uzyskanym przychodem zachodzi związek przyczynowo-skutkowy, o którym mowa w przepisie art. 22 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podkreślono, że organy podatkowe dokonują jedynie oceny skutków podatkowych zawartych kontraktów, czy transakcje nie mają na celu zaniżenia m.in. należnego podatku dochodowego. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych organ wskazał, że inspektor kontroli skarbowej wykazując istnienie związków gospodarczych opartych na wzajemnych powiązaniach między firmą "C" sp. z o.o., a przedsiębiorstwem "A" – M. B. uczynił to dla zobrazowania przebiegu zdarzeń, które umożliwiły zastosowanie zawyżonej ceny sprzedaży, z treści decyzji nie wynika jednakże, aby sam fakt istnienia tego związku był podstawą wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji. Izba skarbowa wyjaśniła nadto, że postępowanie przeprowadzono w sposób dokładny i wnikliwy zmierzający do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Na decyzję izby skarbowej wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 22 ust. 1, art. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 83 kodeksu cywilnego, § 1, § 3, § 4, § 11, § 12 ust. 1, ust. 5 ust. 6 i ust. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników (Dz.U. z 1997 r. Nr 128, poz. 833 ze zm.). oraz naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 122, art. 125, art. 180, art. 181 w zw. z art. 82 § 1 i 2, art. 187, art. 191, art. 197, art. 199 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 31 ustawy o kontroli skarbowej oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Izba skarbowa w odpowiedzi na skargę podtrzymała stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Izba Skarbowa decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymała w mocy decyzję inspektora kontroli skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia małżonkom E. i M. B. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] r. w wysokości odmiennej od złożonego zeznania podatkowego, zaległości podatkowej w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu izba wyjaśnia, iż M. B. prowadził w [...] r. działalność gospodarcza w ramach przedsiębiorstwa "A", a jej przedmiotem była produkcja butelek PET, usługi, handel. W trakcie przeprowadzonej kontroli skarbowej wykazano nieprawidłowości w transakcji kupna-sprzedaży linii technologicznej do produkowania butelek PET-preform. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że firma "A" w dniu 30.12. [...] r. na podstawie faktury VAT [...] nr [...] dokonała zakupu linii technologicznej od firmy "C" sp. z o.o. w P. – Zakład Pracy Chronionej za ogólną kwotę netto [...] zł. Tego samego dnia tj. 30.12. [...] r. firma "A" dokonała sprzedaży w/w linii firmie "B" – [...], B., Hungry. Wartość sprzedaży według faktury wynosiła netto [...] zł. Sprzedaży tej dokonano w związku z zawartym kontraktem w dniu 10.09. [...] r. pomiędzy firmą "A" a firmą "B" (przedmiotem tego kontraktu było dostarczenie kompletnego oprzyrządowania linii technologicznej [...] bezpośrednio na Ukrainę). Zgodnie z warunkami tego kontraktu – płatności nastąpiły odpowiednio, po przeliczeniu na polską walutę w dniu 23.09. [...] r. w kwocie [...] zł oraz w dniu 27.12. [...] r. w kwocie [...] zł. Przedsiębiorstwo "A" w momencie zawarcia kontraktu nie było właścicielem owej linii technologicznej, należała ona do firmy "C" sp. z o.o., Zakład Pracy Chronionej w P. W wyniku czynności sprawdzającej w tej ostatniej spółce z o.o. ustalono, ze wartość początkowa linii technologicznej do produkcji butelek PETR – wynosiła [...] zł (cena wynikająca z faktury zakupu z Włoch w dniu 30.04. [...] r. za kwotę [...] zł oraz z faktur dotyczących nakładów do momentu przekazania środka trwałego do użytkowania). Maszyna [...] rok produkcji [...] – została oddana do używania w spółce "C" w dniu 9.06. [...] r. W dalszej części swego uzasadnienia organ odwoławczy podnosi, iż firma "C" stosując marżę 363 % sprzedała ową linię technologiczną firmie "A", która następnie dokonała tego samego dnia jej odsprzedaży w/w linii firmie węgierskiej z obowiązkiem dostarczenia odbiorcy z Ukrainy z marżą handlowa w wysokości 2,3 %. Korzyści z przeprowadzonej transakcji uzyskała faktycznie firma "C", której jako zakładowi pracy chronionej przysługiwały szczególne ulgi w podatku dochodowym od osób prawnych i podatku od towarów i usług na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Przeprowadzenie tej transakcji spowodowało natomiast zawyżenie kosztów uzyskania przychodów firmy "A" - M.B., przez co naruszony został przepis art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wyjaśnienia strony dotyczące celowości poniesienia spornych wydatków izba uznała za niewystarczające do uznania, iż pomiędzy poniesionym wydatkiem, a uzyskanym przychodem zachodzi związek przyczynowo skutkowy. Organy podatkowe mogą oceniać, czy czynności podatnika w tym zakresie nie naruszają norm prawa podatkowego. Izba podkreśla następnie, że organy podatkowe nie ingerują w transakcje zawierane pomiędzy podmiotami gospodarczymi, lecz jedynie oceniają skutki podatkowe zawartych kontraktów, czy nie mają one na celu zaniżenie min. należnego podatku dochodowego. Izba wyjaśnia ponadto, iż nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż z treści decyzji nie wynika, aby sam fakt istnienia związku gospodarczego między firmami ,,A" – M. B. i sp. z o.o. "C" był podstawą wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Nietrafne są również zarzuty nie podjęcia przez organ podatkowy niezbędnych działań zmierzających do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie uwzględniono większości przedstawionych przez podatnika wniosków dowodowych z tego względu, że nie wnosiły niczego istotnego do sprawy zasadniczej. Wobec dokonanych ustaleń dotyczących ustaleń zawyżenia marży o 362% przy zakupie linii technologicznej, zwrócono się do podmiotu nie związanego, prowadzącego działalność gospodarczą polegająca na produkcji podobnych urządzeń oraz ich sprzedażą na rynek krajowy i zagraniczny o udzielenie informacji o stosowanych marżach handlowych urządzeń nowych i używanych. Z uzyskanej wypowiedzi wynika, że przy sprzedaży maszyn do produkcji z tworzyw sztucznych typu wydmuchiwarki stosowane były marże w wysokości 10-30%. Do wyliczenia ceny zakupu maszyny [...] oraz chłodziarki - przyjęto marże w wysokości 30%. Izba skarbowa nie dopatrzyła się, by decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Izba wyjaśnia ponadto, iż za niecelowe uznała przeprowadzenie dowodu z szeregu dokumentów zgłoszonych przez stronę w ramach postanowień art. 200 Ordynacji podatkowej, ponieważ pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Z zawartego w dniu 1.04. [...]r. porozumienia pomiędzy firmą "F" a spółką "C" wynika, iż dotyczy ono sposobu wzajemnych rozliczeń oraz współpracy. Przedmiotem niniejszego postępowania podatkowego nie jest działalność spółki "C", a przedmiotem tego postępowania jest nieprawidłowa kwota wydatków odniesiona w koszty uzyskania przychodów, a nie powiązania gospodarcze pomiędzy firmami. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - małżeństwo E. i M. B. wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji. Zarzucili im naruszenie art. 22 ust. 1 i art. 25 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; §1, §2, §3, §4, § 7,§11, §12 ust. 1, ust.5, ust.6 oraz ust. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników ( Dz.U. Nr 128, poz. 833); naruszenie art.229, art. 129, art. 125, art. 180, art. 181, art.82, art. 187, art. 188, art. 199, art. 197, art. 197 Ordynacji podatkowej poprzez w szczególności nie uwzględnienie szeregu zgłoszonych przez skarżących wniosków dowodowych. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny w I instancji, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną w skardze podstawą prawną zarzutów. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa - nawet tych nie podnoszonych w skardze, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności organów podatkowych, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony skarżącej (zakaz reformationis in peius). W niniejszej sprawie zasadniczym przedmiotem sporu są przede wszystkim ustalenia faktyczne, a mianowicie jakie okoliczności spowodowały, że zakupiona w dniu 30 kwietnia [...] r. przez Zakład Pracy Chronionej "C" od włoskiej firmy "F" (producenta) według dokumentu SAD (który jest dokumentem urzędowym) za cenę [...] USD, co stanowiło równowartość [...] zł i wprowadzona do ewidencji środków trwałych nabywcy przy przyjęciu wartości początkowej na kwotę [...] zł - została natomiast nabyta w dniu 30.12. [...] r. przez skarżącego M. B. aż za kwotę [...] zł czyli aż z 362% marżą sprzedawcy. Sąd administracyjny stwierdza w niniejszej sprawie, iż skarżący nie wyjaśnili dlaczego ponieśli aż tak wysokie koszty uzyskania przychodu związane z zakupem owego urządzenia technologicznego. Ustawodawca w art. 22 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) posługuje się zwrotem prawnym "wszelkie koszty w celu osiągnięcia przychodu". Istotne w tym zwrocie jest sformułowanie "w celu". Świadczy ono o tym, że ustawodawca przypisuje temu określeniu cechę świadomego, zamierzonego, przemyślanego i logicznego działania podatnika podporządkowanego osiągnięciu przychodu. W dotychczasowym orzecznictwie sądowym (por. np. wyrok NSA z dnia 23 .09.1999 r., sygn. akt IS.A./Po 2257/98) w związku z powyższym podkreśla się, iż "Wykładnia gramatyczna użytego przez ustawodawcę zwrotu «wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu» w art.22 ust. 1 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oznacza, iż podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków pod tym wszakże warunkiem, iż wykaże ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Uznanie zatem za koszt uzyskania także takich wydatków, których poniesienie może mieć bezpośredni wpływ, oznacza, że nie tylko skutek jest tu rozstrzygający, ale także uzasadnione oczekiwanie uzyskania przychodu. Zależność między poniesionymi w danym czasie kosztami a możliwością uzyskania w przyszłości z tego tytułu przychodu trzeba zatem rozpatrywać na podstawie adekwatnego związku przyczynowego. Przy kwalifikowaniu określonych wydatków poczynionych przez podatnika do kosztów podatkowych należy jednocześnie brać pod uwagę przeznaczenie wydatku (jego celowość), jak też potencjalną możliwość przyczynienia się wydatku do osiągnięcia przychodu podatnika". Podatnik, jeżeli zamierza zatem zaliczyć poniesiony wydatek do kosztu podatkowego wylegitymować musi się działaniem celowym:, które jest zbieżne z pojęciem działania "racjonalnego". Trudno za takie zachowanie uznać działanie skarżącego, który kupuje maszynę od spółki "C" aż z 362% narzutem na wartość początkową, gdy według informacji uzyskanych przez organ podatkowy pierwszej instancji - marża przy sprzedaży maszyn do produkcji z tworzyw sztucznych typu wydmuchiwarki stosowana w Polsce przez inne podmioty niezależne kształtowała się w [...] r. w przedziale od 10% do 30%. Organy podatkowe były zatem przez ustawodawcę uprawnione do zakwestionowania nieracjonalnego wydatku M. B. jako kosztu podatkowego uzyskania przychodu i przyjęcia realnej ceny zakupu spornych maszyn w oparciu o maksymalną wysokość marży na dane maszyny, w wysokości 30%. Takie uprawnienia organów podatkowych zostały również zaakceptowane przez Sąd Najwyższy, który w wyroku z dnia 8 lutego 1978r., sygn. akt II CR 1/78 m.in stwierdził. "Normy prawa podatkowego dysponują odpowiednimi środkami do realizowania zakreślonych im celów, a organy podatkowe nie mają obowiązku respektować tych postanowień czynności prawnych, które zmierzałyby do obejścia przepisów fiskalnych. Czynność prawa cywilnego ukształtowana przez strony w sposób zmierzający do obejścia przepisów podatkowych nie staje się więc z tego tylko powodu nieważna". Z tych zatem powodów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/K.Pawlicki /-/J.Małecki /-/W.Zygmont LF
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI