I SA/PO 1415/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-04-21
NSApodatkoweŚredniawsa
VATfakturyobrót prawnyzaniżenie przychoduzawyżenie podatku naliczonegometoda fakturowaodpowiedzialność podatnikapostępowanie podatkowekontrola krzyżowa

WSA w Poznaniu oddalił skargę podatnika w sprawie zaniżenia przychodu i zawyżenia podatku naliczonego VAT, uznając faktury za wystawione i znajdujące się w obrocie prawnym.

Sprawa dotyczyła skargi K.S. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług. Organ podatkowy stwierdził zaniżenie przychodu z faktur dokumentujących sprzedaż oraz zawyżenie podatku naliczonego. Sąd uznał, że wystawione faktury VAT, mimo braku ujęcia ich w ewidencji podatnika, znajdowały się w obrocie prawnym, co skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę K.S. na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego dotyczącą zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 1998 r. Organ podatkowy stwierdził zaniżenie przychodu z faktur dokumentujących sprzedaż materiałów budowlanych oraz zawyżenie podatku naliczonego z tytułu zakupu cegły. W szczególności, organ wskazał na brak ewidencji faktury nr 6/09/98 oraz rozbieżności w fakturze nr 2/08/98, a także na niezgodność ilości zakupionej cegły z deklarowaną. Sąd, analizując konstrukcję podatku VAT opartą na metodzie fakturowej, uznał, że wystawione faktury VAT, mimo iż nie zostały ujęte w ewidencji sprzedaży podatnika, znajdowały się w obrocie prawnym, co potwierdzały ich oryginały w dokumentacji nabywcy (M.S.) oraz pismo Prokuratury. Sąd podkreślił, że podatnik ponosi odpowiedzialność za prawidłowe samoobliczenie podatku, a wystawienie faktury z wykazaną kwotą podatku rodzi obowiązek jego zapłaty, nawet jeśli sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym lub była zwolniona. Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasad postępowania podatkowego przez organy administracji. W konsekwencji, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, faktury te znajdują się w obrocie prawnym i spełniają wymogi formalne, a podatnik jest zobowiązany do zapłaty podatku wykazanego na fakturze, nawet jeśli sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym lub była zwolniona.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na metodzie fakturowej VAT, zgodnie z którą wystawienie faktury z kwotą podatku rodzi obowiązek jego zapłaty. Fakt, że faktury znajdowały się w obrocie prawnym, potwierdzały ich oryginały u nabywcy oraz dokumentacja prokuratury. Podatnik ponosi odpowiedzialność za prawidłowe samoobliczenie podatku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 32

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa wymogi formalne faktur VAT.

u.p.t.u. art. 33 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

W przypadku wystawienia faktury przez osobę fizyczną z wykazaną kwotą podatku, osoba ta jest zobowiązana do jego zapłaty.

u.p.t.u. i u.p.a.

Ustawa z dnia 11 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Konstrukcja podatku VAT (metoda potrąceń).

Pomocnicze

rozp. MF art. 36

Rozporządzenie wykonawcze Ministra Finansów z dnia 15.12.1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Szczegółowe przepisy dotyczące faktur VAT.

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

Zasada przekonywania.

o.p. art. 125

Ordynacja podatkowa

Zasada szybkości postępowania.

Przepisy wprowadzające art. 97

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw z NSA do WSA.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada oficjalności postępowania sądowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności zasad ogólnych i regulujących postępowanie dowodowe.

Godne uwagi sformułowania

konstrukcja prawa podatku od towarów i usług jest jedną z odmian powszechnego podatku obrotowego wielofazowego metoda potrąceń metoda fakturowa obowiązek zapłaty VAT łączy się z konkretnymi transakcjami (obrotem) zapewnienie "dobrego śladu" - w postaci faktur sprzedaży dla kontroli krzyżowej faktury te - wbrew twierdzeniom strony skarżącej znajdowały się w obrocie prawnym spełniają wszystkie wymogi faktur VAT w przypadku gdy osoba fizyczna wystawi fakturę w które wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty nawet wtedy, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku na nim spoczywa ciężar prawidłowego samoobliczenia tego podatku

Skład orzekający

Jerzy Małecki

przewodniczący sprawozdawca

Janusz Ruszyński

sędzia

Maciej Jaśniewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących faktur VAT, obowiązku zapłaty podatku mimo braku ujęcia faktury w ewidencji, oraz odpowiedzialności podatnika za prawidłowe samoobliczenie podatku."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i faktycznego z 1998 roku, choć zasady dotyczące faktur VAT i obowiązku zapłaty podatku pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje fundamentalne zasady dotyczące faktur VAT i odpowiedzialności podatnika, co jest kluczowe dla praktyków prawa podatkowego. Pokazuje, jak sąd interpretuje obrót prawny fakturami.

Faktura w obrocie prawnym, nawet nieujęta w księgach – czy musisz zapłacić VAT?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 1415/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Janusz Ruszyński
Jerzy Małecki /przewodniczący sprawozdawca/
Maciej Jaśniewicz
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki(spr) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Izby Skarbowej [...] Ośrodek Zamiejscowy [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 1998 roku o d d a l a s k a r g ę /-/M.Jaśniewicz /-/J.Małecki /-/J.Ruszyński
Uzasadnienie
Izba Skarbowa [...] Ośrodek Zamiejscowy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia K.S. zobowiązania, zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami w podatku od towarów i usług za miesiące październik i listopad 1998 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy za miesiące sierpień, wrzesień i grudzień 1998 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnia, iż w wyniku postępowania podatkowego w firmie K. S. stwierdzono zaniżenie przychodu z faktur dokumentujących sprzedaż. W dokumentacji dotyczącej sprzedaży towarów brak było zaewidencjonowania faktury nr 6/09/98 z 16.09.1998 r. odnośnie sprzedaży materiałów budowlanych M. S. na kwotę [...] + [...] VAT; natomiast na fakturze nr 2/08/98 z 19.08.1998 r. dotyczącej sprzedaży również M. S. stwierdzono różnicę w poz. nr 2 między kserokopią oryginału faktury a jej kopią znajdującą się u kontrolowanego, a dotyczącą wodouszczelniacza w ilości 86 l, na kwotę [...] + [...] VAT. Ponadto analiza ilościowo-wartościowa wykazała, że podatnik zawyżył podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakup cegły pełnej w ilości 182.050 sztuk, gdy tymczasem zgodnie z dokumentacją księgową zakupił tylko 93.900 sztuk cegły, zaniżając tym samym zobowiązanie w VAT na kwotę [...].
Żadna z powyższych faktur nie została opatrzona słowami faktura "pusta" czy "pro forma", a treść powyższych faktur przesądza o tym, że są to faktury VAT w rozumieniu art. 32 ustawy o VAT i w rozumieniu § 36 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z 15.12.1997 r. (Dz. U. Nr 156, poz. 1024). Zgodnie też z przepisem art. 33 ust 1 ustawy VAT, w przypadku wystawienia faktury przez osobę fizyczną, z wystawioną kwotą podatku - osoba wystawiająca fakturę jest zobowiązana do zapłacenia podatku. Dowodem na to, że owe faktury znajdowały się w obiegu prawnym jest to, iż oryginały owych faktur znajdowały się w dokumentacji księgowej M.S. - nabywcy towarów.
Postępowanie podatkowe - zdaniem organu - było prowadzone zgodnie z zasadami zawartymi w art. 121 §1, art. 122, art. 124 i art. 125 Ordynacji podatkowej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - K.S. powyższej decyzji zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, a w szczególności zasad ogólnych i regulujących postępowanie dowodowe.
Izba Skarbowa [...] Ośrodek Zamiejscowy [...] wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wyjaśnia, iż sporne faktury zawierały wszystkie cechy faktury VAT, a ponadto nie były opatrzone słowami "faktura pro forma". Z pisma Prokuratury z Słupcy z 29.11.2001 r. jednoznacznie też wynika, iż faktura była w obrocie prawnym, gdyż M. S. dokumentował zakup towarów przy pracach budowlanych Szkoły Muzycznej w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje:
Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w konkretnej i zaskarżonej sprawie dotyczącej określenia K. S. zobowiązania w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 1998 roku. Z drugiej natomiast strony sąd administracyjny - orzekając w kwestii legalności wymiaru przez organy podatkowe skarżącemu zobowiązań podatkowych - winien mieć na uwadze zakaz pogorszenia sytuacji prawnej strony skarżącej ( zakaz reformationis in peius).
I tak skład sądzący przede wszystkim wyjaśnia, iż obowiązująca w Polsce od 1993 r. konstrukcja prawa podatku od towarów i usług jest jedną z odmian powszechnego podatku obrotowego wielofazowego. Tym, co odróżnia go od innych wielofazowych podatków obrotowych jest system jego poboru. Podatek od wartości dodanej obciąża w każdej fazie obrotu nie cały obrót, lecz jedynie wartość dodaną w danej fazie. Metody ustalania wartości dodanej przez sprzedawcę towarów i usług mogą być różne. Konstrukcja tego podatku przewidziana w ustawie z dnia 11 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) zwana jest metodą potrąceń, a polega na obliczeniu podatku od wartości sprzedaży i pomniejszeniu go o podatek od nakładów). Przewaga tej metody nad pozostałymi polega na tym, że obowiązek zapłaty VAT łączy się z konkretnymi transakcjami (obrotem), a ponadto - z zapewnieniem "dobrego śladu" - w postaci faktur sprzedaży dla kontroli krzyżowej sprawowanej przez urzędy skarbowe. Konieczność prowadzenia i przechowywania dokumentacji obrotu, jako jedynego źródła dowodowego przeprowadzonych transakcji sprawia, że ta metoda ustalania obciążenia VAT-em zwana jest również metodą fakturową,
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości to, iż skarżący K. S. wystawił faktury VAT o nr 6/09/98 z dnia 16.09.1998 r. która nie została ujęta w ewidencji sprzedaży podatnika. Natomiast kopia i oryginał faktury VAT o nr 2/08/98 z dnia 19.08.1998 r. dotycząca sprzedaży towarów również M. S. różniły się treścią w punkcie 2 i również ona nie została ujęta w ewidencji podatnika. Oryginały obu faktur organy znajdowały się jednak w ewidencji księgowej M. S. - nabywcy towarów, co świadczy, że faktury te - wbrew twierdzeniom strony skarżącej znajdowały się w obrocie prawnym. Obie powyższe faktury spełniają wszystkie wymogi faktur VAT wyliczone w art. 32 ustawy o podatku od towarów i usług oraz w § 38 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.).Żadna z tych powyższych faktur nie była też opatrzona słowami np. ,,faktura pusta" czy "faktura pro forma", ani też skorygowana fakturą korygującą. Zgodnie też z art. 33 ust. 1 ustawy VAT - w przypadku gdy osoba fizyczna wystawi fakturę w które wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty nawet wtedy, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku. Jak już wcześniej wyjaśniano, konstrukcja podatku należnego w VAT opiera się w Polsce na tzw. metodzie fakturowej. Twierdzenia skarżącego podnoszone na rozprawie, iż nie wie dlaczego zostały owe faktury wystawione i nie ujęte przez osobę prowadzącą księgowość albo ewentualnie skorygowane fakturami korygującymi - nie mogą podatnika tłumaczyć, gdyż na nim spoczywa ciężar prawidłowego samoobliczenia tego podatku. Podatnik może mieć jedynie regres cywilnoprawny przed sądem powszechnym w stosunku do osoby, która nieprawidłowo wykonała zlecone jej czynności podatkowe. O tym , że wystawione przez podatnika faktury VAT znajdowały się w obrocie prawnym świadczy nie tylko to, że odnaleziono ich oryginały u nabywcy towarów - M. S., ale także pismo Prokuratury Rejonowej w Słupcy z dnia 29.11.2001 r.
Organy podatkowe w swych decyzjach wyczerpująco również wyjaśniły z jakich powodów uznały zawyżenie odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem cegły pełnej - sąd i w tym zakresie nie dopatrzył się, by organy podatkowe dopuściły się naruszenia jakiejś z zasad ogólnych postępowania podatkowego czy też postępowania dowodowego.
Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/M.Jaśniewicz /-/J.Małecki /-/J.Ruszyński
LF

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI