I SA/Po 1411/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-02-15
NSAinneŚredniawsa
cłotranzytdług celnykodeks celnypostępowanie celneodpowiedzialność solidarnadowodyjęzyk polskiuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w sprawie wymiaru cła, uznając, że organy celne nie ustaliły jednoznacznie podstaw odpowiedzialności za dług celny.

Sprawa dotyczyła wymiaru długu celnego w procedurze tranzytu samochodu osobowego. Skarżąca Agencja Celna kwestionowała powstanie długu, twierdząc, że samochód opuścił polski obszar celny. Organy celne uznały, że doszło do naruszenia procedury tranzytu i nałożyły cło oraz odsetki. WSA uchylił decyzję, wskazując na brak wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych dotyczących odpowiedzialności skarżącej oraz nieprzetłumaczenie kluczowych dokumentów z języka ukraińskiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą wymiaru długu celnego w procedurze tranzytu samochodu osobowego marki Volkswagen Passat. Sprawa wywodziła się z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, który określił kwotę długu celnego i odsetek, uznając, że procedura tranzytu nie została zakończona prawidłowo, a towar został usunięty spod dozoru celnego. Skarżąca Agencja Celna Spedycja "A" podnosiła, że wywóz towaru z polskiego obszaru celnego stanowił zakończenie procedury, a uchybienia nie miały istotnego znaczenia dla jej przebiegu. Twierdziła również, że samochód został zarejestrowany na Ukrainie, co potwierdzały dokumenty z ukraińskich organów. Dyrektor Izby Celnej, uchylając decyzję w części dotyczącej odsetek, w pozostałej części utrzymał ją w mocy, podzielając ustalenia organu pierwszej instancji. WSA uznał jednak, że organy celne nie ustaliły jednoznacznie, jakie okoliczności przesądziły o powstaniu długu celnego i jakiemu podmiotowi dług ten winien być przypisany. Sąd wskazał na brak wyjaśnienia roli skarżącej jako głównego zobowiązanego, niezweryfikowanie zgłoszenia celnego oraz nieprzeprowadzenie ustaleń pozwalających przypisać odpowiedzialność skarżącej i M.B. na podstawie przepisów Kodeksu celnego. Dodatkowo, WSA zwrócił uwagę na fakt nieprzetłumaczenia na język polski kluczowych dokumentów z Ukrainy, co stanowiło naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o języku polskim. Sąd podkreślił, że istniały możliwości poszukiwania dowodów pozwalających jednoznacznie wyjaśnić, czy sporny samochód opuścił polski obszar celny w stanie kompletnym, czy też nastąpił wywóz jedynie nadwozia. W związku z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, WSA uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy celne nie ustaliły jednoznacznie okoliczności przesądzających o powstaniu długu celnego ani podstaw odpowiedzialności skarżącej spółki cywilnej, naruszając przepisy Kodeksu celnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na brak wyjaśnienia roli skarżącej jako głównego zobowiązanego, niezweryfikowanie zgłoszenia celnego oraz brak ustaleń pozwalających przypisać odpowiedzialność skarżącej i M.B. na podstawie przepisów Kodeksu celnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (46)

Główne

k.c. art. 97 § § 1 pkt. 1

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 99 § § 1

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 99 § § 1a

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 211 § § 2

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 211 § § 3

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 211 § § 3 ust. 1

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 211 § § 3 ust. 2

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 211 § § 3 ust. 3

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 211 § § 3 pkt. 1 do 4

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 212 § § 3

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 221

Ustawa - Kodeks celny

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p. art. 207

Ustawa - Ordynacja podatkowa

k.c. art. 2 § § 2

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 13 § § 1

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 35 § § 1 i 3

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 38

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 36 § § 2

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 98

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 101

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 211

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 212 § § 1 pkt. 1

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 221 § § 1

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 222 § § 1

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 230 § § 1

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 231 § § 1 pkt. 1

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 242 § § 3

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 256 § § 1

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 258 § § 1

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 262

Ustawa - Kodeks celny

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 1 § § 1

k.c. art. 212 § § 4

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 209

Ustawa - Kodeks celny

u.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

u.p. art. 180 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

u.p. art. 187

Ustawa - Ordynacja podatkowa

u.p. art. 188

Ustawa - Ordynacja podatkowa

u.p. art. 121 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

u.p. art. 124

Ustawa - Ordynacja podatkowa

u.p. art. 180

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Konst. art. 27

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa o języku polskim art. 4 § pkt. 3

Ustawa o języku polskim art. 5 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Finansów art. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne nie ustaliły jednoznacznie podstaw odpowiedzialności skarżącej za dług celny. Kluczowe dokumenty z Ukrainy nie zostały przetłumaczone na język polski, co narusza przepisy. Nie przeprowadzono wystarczających ustaleń faktycznych co do tożsamości pojazdu i jego stanu przy wywozie.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów celnych oparta na niepełnych ustaleniach faktycznych i błędnej interpretacji przepisów Kodeksu celnego. Niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 209 Kodeksu celnego do procedury tranzytu.

Godne uwagi sformułowania

organy celne nie ustaliły jednoznacznie, jakie okoliczności przesądziły o powstanie długu celnego w niniejszej sprawie i jakiemu podmiotowi dług ten winien być przypisany obcojęzyczne dokumenty bez ich urzędowego przetłumaczenia na język polski nie mogą być uznane w świetle art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej za dowód w sprawie przepis art. 209 Kodeksu celnego ... dotyczy innej sytuacji ... nie zaś procedury celnej tranzytu

Skład orzekający

Maria Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Koś

sędzia

Walentyna Długaszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury tranzytu, odpowiedzialności solidarnej dłużników celnych, znaczenia dowodów w postępowaniu celnym oraz wymogów językowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury tranzytu i kwestii dowodowych. Interpretacja przepisów Kodeksu celnego może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są prawidłowe ustalenia faktyczne i dowodowe, w tym kwestie językowe, w postępowaniach celnych. Pokazuje też, jak sąd może skorygować błędy organów administracji.

Błędy formalne w postępowaniu celnym: dlaczego nieprzetłumaczone dokumenty mogą uratować firmę przed cłem?

Dane finansowe

WPS: 9172,3 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 1411/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś
Maria Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st.sekr.sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006r. przy udziale sprawy ze skargi A.M., Z.. spółki cywilnej "A" w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2003r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących A.M. i Z.M. kwotę [...] ( [...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Długaszewska /-/M. Kwiecińska /-/ B. Koś
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w O., na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 2 § 2, art. 13 § 1, art. 23 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 38, art. 36 § 2, art. 98, art. 101, art. 211, art. 212 § 1 pkt. 1, art. 221, art. 222 § 1, art. 230 § 1, art. 231 § 1 pkt. 1, art. 242 § 3, art. 256 § 1, art. 258 § 1, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.), a także na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 119, poz. 1253), określił dla M.B., zam. w S., ul. W. [...], - U., oraz jego przedstawiciela pośredniego Spedycji "A" S.C. Z.J. M. i A.M., kwotę długu celnego w wysokości 9.172,30 zł oraz odsetki od kwoty cła nie uiszczonego w terminie od dnia [...].11.2001 r. do dnia [...].10.2002 r. w wysokości 2.270,70 zł, od samochodu używanego osobowego marki Volkswagen Passat, rok produkcji [...], Nr nadwozia [...], pojemności silnika 1781 cm3.
W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu [...] października 2001 r. przez przejście graniczne w O. został wprowadzony na polski obszar celny używany samochód osobowy marki Volkswagen Passat, rok produkcji [...], o podanym wyżej numerze nadwozia. Przedmiotowy towar został objęty w Oddziale Celnym w O., na podstawie zgłoszenia celnego Nr [...], procedurą tranzytu, którą należało zakończyć w Oddziale Celnym w M. w terminie do dnia [...] października 2001 r. (włącznie). Głównym zobowiązanym, a więc osobą uprawnioną do korzystania z procedury tranzytu był M.B., który zgodnie z art. 101 § 2 Kodeksu celnego, powinien przedstawić w wyznaczonym terminie i we wskazanym urzędzie celnym towary w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organ celny w celu zapewnienia tożsamości towaru oraz przestrzegać procedury tranzytu. Ponieważ ani towar, ani dotyczące go dokumenty nie zostały przedstawione we wskazanym urzędzie celnym, postanowieniem Nr [...] wszczęto z urzędu postępowanie wyjaśniające w sprawie nie zakończenia procedury tranzytu.
W piśmie z dnia [...] maja 2002 r. Agencja Celna podniosła, że pojazd objęty procedurą tranzytu wg JDA SAD [...] opuścił polski obszar celny, został wprowadzony na teren Ukrainy i znajduje się u pana M.B.. Agencja Celna przedłożyła pismo Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Ukrainy - Stryjskiego Urzędu Kontroli Drogowej z [...] maja 2002 r. Nr [...] oraz jego tłumaczenie na język polski, z którego wynikało, iż na terytorium Ukrainy znajduje się samochód osobowy Volkswagen Passat, rok produkcji [...], nr nadwozia [...], który to pojazd został wwieziony na teren Ukrainy przez M. B.
W dniu [...] czerwca 2002 r. pan M.B. poinformował urząd Celny o dokonaniu odprawy celnej nadwozia samochodu osobowego marki Volkswagen Passat o numerze [...], przedstawiając na dowód tego kserokopię pokwitowania serii [...] Nr [...], wystawionego w Zachodnim Regionalnym Urzędzie Celnym (Ukraina).
W dniu [...] czerwca 2002 r. Urząd Celny skierował pismo do Oddziału Celnego w M. z prośbą o potwierdzenie wwozu na teren Ukrainy pojazdu objętego procedurą tranzytu na podstawie zgłoszenia celnego SAD [...] u służb celnych Ukrainy.
W odpowiedzi Urząd Celny otrzymał pismo Galickiego Urzędu Celnego w M. Nr [...] potwierdzające fakt wwiezienia przez obywatela Ukrainy M.B. na obszar celny Ukrainy nadwozia do samochodu marki Volkswagen o numerze [...] w dniu [...] października 2001 r. na podstawie deklaracji forma [...]. Ponieważ Urząd Celny przeznaczenia tj. Oddział Celny w M. nie potwierdził faktu przedstawienia w Urzędzie samochodu osobowego marki Volkswagen Passat o numerze nadwozia [...], będącego przedmiotem procedury tranzytu, zaś organ celny kraju przeznaczenia potwierdził jedynie wwóz nadwozia do samochodu osobowego o wskazanym wyżej numerze, należało uznać, że nastąpiło naruszenie warunków procedury tranzytu przewidzianych w art. 98 i 101 Kodeksu celnego, w których mowa, że towar winien być przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia w stanie nienaruszonym i z zachowaniem środków zastosowanych przez organ celny w celu zapewnienia jego tożsamości. Pisemne oświadczenie pana M.B. i przesłany wraz z nim dowód w postaci pokwitowania seria [...] Nr [...], a także uzyskane z Galicyjskiego Urzędu Celnego w M. pismo Nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. dowodzą niezbicie, że nie dochowano wymogów procedury tranzytu i przeczą twierdzeniu, że na teren Ukrainy wwieziony został samochód marki Volkswagen Passat o numerze nadwozia [...].
W związku z powyższym Urząd Celny przyjął, iż na podstawie art. 211 § 2 i 212 § 1 pkt. 1 ustawy Kodeks celny, w dniu [...] października 2001 r. powstał dług celny w przywozie, a dłużnikami są osoby określone w art. 211 § 3 Kodeksu celnego. Ponieważ w stosunku do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, o których mowa w art. 211 § 3 Kodeksu celnego, są oni solidarnie zobowiązani do zapłacenia kwoty wynikającej z długu (art. 221 Kodeksu celnego). W przypadku zatem nieuiszczenia w terminie należności celnej określonej w decyzji, należy ją pokryć z zabezpieczenia, które złożyła Spedycja "A" spółka cywilna Z.J.M., A. M.
Zgodnie z art. 242 § 3 w wypadku powstania długu celnego pobiera się odsetki liczone od dnia powstania długu, według zasad i wysokości określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych.
Spedycja "A" s. c. Agencja Celna Z.J. M., A. M. ze S. odwołała się od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie art. 122, 187, art. 121 § 1, art. 124 i art. 180 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.).
Zdaniem odwołującej się Agencji Celnej wywóz towaru z polskiego obszaru celnego jest jednym ze zdarzeń, o którym mowa w art. 35 § 3 Kodeksu celnego, z którymi ustawa łączy skutek prawny w postaci zwolnienia (a nie usunięcia) towaru spod dozoru celnego. Ponieważ przedmiotowy towar nie został usunięty spod dozoru celnego, natomiast został wywieziony z polskiego obszaru celnego, dług celny nie mógł powstać. Istotą zakończenia procedury tranzytu (klasycznego) jest wywóz z polskiego obszaru celnego towaru objętego tą procedurą, a uchybienia, które nie mają istotnego znaczenia dla tej procedury, nie powodują powstania długu celnego (art. 212 § 4 Kodeksu celnego).
W ocenie odwołującej się Agencji Celnej, z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wynika ponad wszelką wątpliwość, iż samochód Volkswagen Passat Nr nadwozia [...], rok produkcji [...] znajduje się na terytorium Ukrainy, gdzie został zarejestrowany. Strona odwołująca się zwróciła uwagę na fakt, że dowody sporządzone przez uprawnione podmioty państwa obcego mają jednakową moc prawną, jak dowody sporządzone przez służby celne państwa polskiego (art. 270 § 1 Kodeksu celnego). Podniosła również, iż okoliczność, że w ewidencji wywozu urzędu celnego przeznaczenia nie zarejestrowano danej noty tranzytowej nie dowodzi w sposób bezsporny i niezbity, że nastąpiło naruszenie procedury tranzytu. Żadne dowody nie potwierdzają, że towar - samochód marki Volkswagen Passat o nr nadwozia [...] opuścił polski obszar celny w stanie naruszonym. Przeciwnie zebrany materiał dowodowy pozwala stwierdzić, iż pojazd, którego tożsamość została ustalona na podstawie marki, typu, numeru nadwozia, pojemności silnika, roku produkcji znajduje się na obszarze celnym Ukrainy, czyli jest to ten sam towar, który pierwotnie został objęty przedmiotową procedurą tranzytu.
W ślad za odwołaniem Agencja Celna przedłożyła opinię biegłego z dziedziny techniki samochodowej i ruchu drogowego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...], dotyczącą danych technicznych silnika o zapłonie iskrowym i pojemności 1781 cm3, pozwalającą, w jej ocenie, na stwierdzenie, że pojazd o danych identyfikacyjnych wyszczególnionych w polu 31 zgłoszenia celnego JDA SAD [...]jest tym samym pojazdem, który znajduje się na terenie Ukrainy, gdzie został zarejestrowany.
Wskazując na powyższe odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Dyrektor Izby Celnej decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odsetek za zwłokę, orzekając, iż winny one zostać naliczone za okres od [...] listopada 2001 r. do [...] lipca 2002 r. w kwocie 1.931 zł, w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zasadniczo podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu celnego I instancji, podnosząc m.in., że dokumenty organów celnych i organów administracji Ukrainy, a także przedłożona przez Agencję Celną opinia rzeczoznawcy z dziedziny motoryzacji nie pozwalają jednoznacznie przyjąć, że przedmiotowy samochód w stanie niezmienionym opuścił polski obszar celny i dowodów, na które powołuje się skarżący, nie można przyjąć jako wystarczających do uznania, że procedura tranzytu została prawidłowo zakończona.
Wskazał przy tym, że organ I instancji nieprawidłowo przytoczył jako podstawę prawną powstania w niniejszej sprawie długu celnego w przywozie zarówno przepis art. 211 jak i przepis art. 212 § 1 Kodeksu celnego. Przedmiotowy towar nie został dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia w terminie określonym w zgłoszeniu celnym JDA SAD [...] co pozwala uznać, że towar ten został usunięty spod dozoru celnego, tym samym zgodnie z art. 211 Kodeksu celnego w dniu 1 listopada 2001 r. powstał dług celny w przywozie. Przepis art. 211 Kodeksu celnego stanowi "lex specjalis" w stosunku do art. 212 Kodeksu celnego i zbytecznym było powoływanie w zaskarżonej decyzji obu tych podstaw prawnych, co jednakże nie rzutuje na prawidłowość dokonanej przez organ I instancji oceny, że wobec usunięcia towaru spod dozoru celnego doszło w niniejszym przypadku do powstania długu celnego.
Wskazał również, że nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 1999 r. w sprawie określenia wypadków, w których nie powstaje dług celny (Dz.U. Nr 60, poz. 645), by przyjąć, że w niniejszej sprawie dług celny nie powstał.
Co zaś się tyczy naliczonych odsetek od długu celnego, stwierdził, że wobec dokonanej przez Agencję Celną w dniu [...] lipca 2002 r. wpłaty gotówkowej zabezpieczenia w kwocie 17.740,90 zł w omawianej sprawie odsetki za zwłokę winny obejmować okres od dnia [...] listopada 2001r. (dzień powstania długu celnego) do dnia [...] lipca 2002 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spedycja "A" Z.I. M., A.M., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego I instancji, którym zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego wskazanych w odwołaniu.
W uzasadnieniu skargi podniesiono okoliczności i argumenty podobne, jak w toku dotychczasowego postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Przy piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2006 r. strona przedłożyła dokument wydany przez autoryzowanego dealera samochodów Volkswagen, dotyczący wskazania numeru silnika samochodu osobowego Volkswagen Passat Nr nadwozia [...]oraz ekspertyzę Nr [...]wydaną przez Centrum Ekspertyz i Kryminalistyki Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Ukrainy, dotyczącą przeprowadzonego badania pojazdu, potwierdzającą, że badany samochód osobowy, zarejestrowany na Ukrainie o nr nadwozia [...] posiada zamontowany silnik o cechach indentyfikacyjnych [...], w który został wyposażony na etapie fabrycznym, co potwierdza tożsamość tego pojazdu z pojazdem objętym procedurą tranzytu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W szczególności wskazać należy, iż obowiązkiem organu celnego było jednoznaczne ustalenie w toku przeprowadzonego postępowania, jakie okoliczności przesądziły o powstanie długu celnego w niniejszej sprawie i jakiemu podmiotowi dług ten winien być przypisany w świetle dokonanych przez organy celne ustaleń faktycznych i obowiązujących przepisów prawa materialnego Kodeksu celnego - ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Dz.U. Nr 23, poz. 117 z 1997 r. z późn. zm.
Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem niniejszego postępowania był dług celny w procedurze tranzytu, określonej w art. 97 § 1 pkt. 1 Kodeksu celnego, której celem jest umożliwienie przemieszczania towarów niekrajowych przez polski obszar celny bez pobierania należności celnych i podatkowych. Przepisy normujące tę procedurę wprowadzają pojęcie głównego zobowiązanego, a więc osoby, która sama lub za pośrednictwem upoważnionego przedstawiciela przez zgłoszenie celne wyraziła wolę wykonania obowiązków przewidzianych procedurą tranzytu (art. 99 § 1 Kodeksu celnego), przy czym art. 101 § 1a stanowi, że głównym zobowiązanym może być także agencja celna.
Agencja Celna może zatem występować w procedurze tranzytu jako główny zobowiązany, jeżeli wyrazi wolę wykonania tych obowiązków.
W niniejszej sprawie skarżący - Spedycja "A" Spółka Cywilna Z.I. M., A. M. w S. w zgłoszeniu celnym SAD [...] z dnia [...] października 2001 r. w polu 50 wskazała siebie jako głównego zobowiązanego w procedurze tranzytu samochodu osobowego Volkswagen Passat Nr nadwozia [...].
Z treści decyzji organu obu instancji wynika jednakże, iż organy celne, pomimo przyjęcia tej treści zgłoszenia celnego, za głównego zobowiązanego w rozumieniu art. 99 Kodeksu celnego uznały reprezentowanego przez Agencję Celną obywatela ukraińskiego M.B., równocześnie jednak nie wyjaśniły w zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej ją decyzji Urzędu Celnego, dlaczego uznały, że nie doszło do skutecznego złożenia przez Agencję Celną oświadczenia w sprawie przyjęcia obowiązków głównego zobowiązanego, nie dokonały również weryfikacji przyjętego zgłoszenia celnego.
Konsekwentnie przyjmując, że skarżący nie był głównym zobowiązanym z procedury tranzytu i wskazując jako podstawę długu celnego przepis art. 211 Kodeksu celnego organ celny winien wyjaśnić, jaką rolę w procedurze tranzytu przypisywał skarżącemu, a w ślad za tym, jakie przesłanki dla przyjęcia odpowiedzialności skarżącego za powstanie długu uważa w niniejszej sprawie za spełnione. Konsekwentnie winien wskazać, czy skarżący został uznany za dłużnika celnego:
- jako osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego (§ 3 ust. 1 art. 211 Kodeksu celnego),
- jako osoba, która uczestniczyła w usunięciu towaru i wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że towar został usunięty spod dozoru celnego (§ 3 ust. 2),
- jako osoba, która nabyła, posiadała lub jest w posiadaniu towaru i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że był to towar usunięty spod dozoru celnego (§ 3 ust. 3),
- czy też w końcu jako osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty, a jeżeli tak, to w jakim charakterze (skoro nie głównego zobowiązanego to może osoby wskazanej w art. 101 § 3 Kodeksu celnego).
W zaskarżonej decyzji i w postępowaniu poprzedzającym do jej wydanie na tym pierwszym etapie przypisania długu, nie przeprowadzono w rozważanym zakresie stosownych ustaleń. W przypadku wielości dłużników celnych ich odpowiedzialność z mocy art. 221 Kodeksu celnego ma charakter solidarny. Nie oznacza to, że wszyscy dłużnicy odpowiadają według identycznych przesłanek. Organy celne, wskazując jako uczestników postępowania M.B. i Agencję Celną Spedycja "A" s. c. Z. M. i A. M., nie dokonały ustaleń pozwalających przypisać tym dwóm podmiotom określonej pozycji w procedurze transportu a także nie wskazały przesłanek decydujących o przypisaniu każdemu z tych podmiotów odpowiedzialności za dług celny na podstawie przepisu art. 211 § 3 pkt. 1 do 4 kodeksu celnego.
Odpowiedzialność solidarna dłużników, o której mowa w art. 221 kodeksu celnego, dotyczy sytuacji wskazanych w przepisach powołanych w tym artykule.
Jeżeli chodzi o dług celny w procedurze tranzytu, będą to przepisy art. 211§ 3 i art. 212 § 3 kodeksu celnego, w sytuacjach szczegółowo unormowanych w tych przepisach. Przypisując zatem odpowiedzialność solidarną za dług celny M.B. jako głównemu zobowiązanemu i Agencji Celnej działającej jako jego przedstawiciel pośredni, organ celny winien był rozważyć, która z sytuacji wymienionych w art. 211 § 3 lub 212 § 3 Kodeksu celnego w niniejszej sprawie zachodzi odrębnie w stosunku do każdej z tych osób na podstawie wskazanych w tych przepisach przesłanek, czego nie uczynił.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej odwołał się natomiast do przepisu art. 209 Kodeksu celnego, który wprowadza odpowiedzialność solidarną zgłaszającego i osoby przez niego reprezentowanej, przeoczył jednakże okoliczność, iż przepis ten dotyczy innej sytuacji, a mianowicie procedury dopuszczenia do obrotu (której istotą jest nadanie towarowi niekrajowemu statusu celnego towaru krajowego) nie zaś procedury celnej tranzytu. Przepis ten nie może zatem stanowić podstawy dla przyjęcia solidarnej odpowiedzialności Agencji Celnej i M.B. w niniejszej sprawie.
Z tych względów uznać należało, że doszło w toku niniejszego postępowania do naruszenia przepisów art. 212 § 3 i 211 § 3 Kodeksu celnego, bowiem organy celne nie ustaliły, na podstawie jakich przesłanek przypisują skarżącemu oraz M.B. odpowiedzialność za dług celny. Jako ogólną podstawę do przyjęcia, iż doszło do powstania długu celnego organ celny wskazał przepis art. 212 Kodeksu celnego uznając, że skoro nie doszło do przedstawienia objętego procedurą tranzytu samochodu w określonym terminie i w określonym urzędzie celnym przeznaczenia, to jest to równoznaczne z usunięciem towaru spod dozoru celnego.
Równocześnie jednak, co uznać można za swoistego rodzaju niekonsekwencję, organy celne prowadziły postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy pojazd tożsamy z pojazdem samochodowym objętym zgłoszeniem celnym JDA SAD [...] został rzeczywiście wwieziony na teren Ukrainy i tam zarejestrowany, uznając ostatecznie, że nie można przyjąć na podstawie zebranych przez organy celne i zaoferowanych przez stronę dowodów, że taka tożsamość występuje. Jako podstawowe dowody w tym zakresie organy celne wskazały pismo Galicyjskiego Okręgu Celnego w M. Ukraina Nr [...], stanowiące odpowiedź na zapytanie polskich władz celnych, a także pismo M.B. z dnia [...] czerwca 2002 r. wraz z pokwitowaniem wpłaty należności celnych [...] Nr [...] wystawionym przez Zachodni Regionalny Urząd Celny (Ukraina), świadczące o wwozie na teren Ukrainy jedynie nadwozia do samochodu marki Volkswagen Passat nr [...], nie zaś całego pojazdu samochodowego. Dokumenty te nie zostały jednak przetłumaczone na język polski.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że obcojęzyczne dokumenty bez ich urzędowego przetłumaczenia na język polski nie mogą być uznane w świetle art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej za dowód w sprawie, gdyż posługiwanie się nimi w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej jest sprzeczne z prawem - art. 27 Konstytucji RP oraz art. 4 pkt. 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim - Dz.U. Nr 90, poz. 999 ze zm. (por. wyrok NSA w Warszawie z 9 lutego 2001 r., III SA 2339/99, wyrok WSA w Warszawie z 16.01.2004 r. III SA 2719/02 i wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2004 r., III SA 2512/02).
Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż fakt ustalenia tożsamości spornego pojazdu skarżący podnosił już w odwołaniu, przedkładając dowody zarejestrowania samochodu Volkswagen Passat nr nadwozia [...] na terenie Ukrainy oraz opinię rzeczoznawcy z dziedziny motoryzacji w sprawie ustalenia tożsamości tego pojazdu poprzez porównanie cech zamontowanego w nim silnika i ostatecznie w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym przedłożył opinię Państwowego Naukowo-Badawczego Centrum ekspertyz Kryminalistycznych przy UMSW Ukraina w obwodzie Lwowskim wskazując, że zarejestrowany na Ukrainie pojazd posiada nie tylko nadwozie o numeracji wskazanej w zgłoszeniu celnym JDA SAD Nr [...], ale również silnik o numerach fabrycznych.
Z powyższego wynika, że istniały możliwości poszukiwania dowodów pozwalających jednoznacznie wyjaśnić, czy sporny samochód opuścił polski obszar celny w stanie kompletnym, czy też nastąpił wywóz jedynie nadwozia. Brak takich ustaleń stanowi naruszenie obowiązków wynikających z przepisów art. 122, art. 180, art. 187 i art. 188 ordynacji podatkowej.
Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy organ celny winien dokonać tłumaczenia na język polski dokumentów, które obejmują postępowanie dowodowe i prawidłowo ocenić całość zebranych w niniejszej sprawie dowodów z uwzględnieniem przedłożonych przez skarżącego ekspertyz i na tej podstawie przesądzić, czy doszło do powstania długu celnego, a jeżeli tak, kto i na podstawie jakich przesłanek prawnych i faktycznych ponosi odpowiedzialność za powstały dług celny.
Mając powyższe na uwadze uznano, że zebrany materiał dowodowy nie dał wystarczających podstaw do wydania zaskarżonej decyzji, która nadto narusza przepisy prawa materialnego zawarte w art. 212 Kodeksu celnego i z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ W. Długaszewska /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Koś