I SA/Po 1386/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-02-16
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyzaległość podatkowaumorzenieodsetki za zwłokęOrdynacja podatkowagospodarstwo rolnesytuacja materialnauznanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych, uznając, że organ podatkowy prawidłowo ocenił brak podstaw do umorzenia mimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego, który posiadał gospodarstwo rolne.

Skarżący E.S. domagał się umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym za 1992 rok oraz odsetek, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Organ podatkowy odmówił umorzenia, wskazując na posiadanie przez skarżącego gospodarstwa rolnego, które mogłoby zostać sprzedane w celu uregulowania długu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja organu była zgodna z prawem, a umorzenie zaległości ma charakter fakultatywny i zależy od uznania organu, który prawidłowo ocenił brak podstaw do umorzenia w tej konkretnej sytuacji.

Sprawa dotyczyła skargi E.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodu za rok 1992 oraz odsetek za zwłokę. Organ podatkowy pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując na dochód z dzierżawy gospodarstwa rolnego i możliwość jego sprzedaży, mimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej podatnika. Podatnik nie zamierzał sprzedawać gospodarstwa. Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując odwołanie, również uznał brak podstaw do umorzenia, podkreślając posiadanie przez skarżącego gospodarstwa rolnego zabezpieczonego hipoteką oraz brak działań podatnika w celu uregulowania zobowiązania przez ostatnie 10 lat. Skarżący, reprezentowany przez ojca, zarzucał m.in. sfałszowanie decyzji Podatkowej Komisji Odwoławczej z 1994 r. oraz dyskryminujące traktowanie przez sąd administracyjny w kontekście wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że przedmiotem jego oceny była jedynie decyzja odmawiająca umorzenia, a nie decyzja wymiarowa podatku. Stwierdził, że umorzenie zaległości podatkowych na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej ma charakter fakultatywny i pozostawione jest uznaniu organu podatkowego. Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił sytuację materialną i zdrowotną podatnika, ale również prawidłowo ocenił, że posiadanie gospodarstwa rolnego stanowiło podstawę do odmowy umorzenia, gdyż jego sprzedaż mogłaby pokryć zaległość. Postępowanie było prowadzone z poszanowaniem praw strony, a decyzje były uzasadnione. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej ani przedawnienia zobowiązania. Wskazał, że podatnik może złożyć kolejny wniosek o umorzenie w przypadku pogorszenia się jego sytuacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek ma charakter fakultatywny i zależy od uznania organu podatkowego, który może, ale nie musi, uwzględnić wniosek nawet w przypadku występowania ważnego interesu podatnika.

Uzasadnienie

Przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy 'może' umorzyć zaległości, co oznacza fakultatywność tej czynności. Sąd administracyjny kontroluje jedynie legalność decyzji, a nie zasadność umorzenia w ramach uznania administracyjnego. Posiadanie przez podatnika majątku (gospodarstwa rolnego), który mógłby zostać sprzedany w celu pokrycia zaległości, stanowi uzasadnioną podstawę do odmowy umorzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

Ord.pod. art. 67 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis ten ma charakter fakultatywny, a rozstrzygnięcie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek pozostawione jest uznaniu organu podatkowego.

Pomocnicze

Ord.pod. art. 210

Ordynacja podatkowa

Wymóg prawidłowego uzasadnienia decyzji.

Ord.pod. art. 70 § § 6

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący przerwania biegu terminu przedawnienia egzekwowanego zobowiązania podatkowego w przypadku jego zabezpieczenia hipoteką.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie przez podatnika gospodarstwa rolnego, które mogłoby zostać sprzedane w celu pokrycia zaległości podatkowych, stanowi uzasadnioną podstawę do odmowy umorzenia. Umorzenie zaległości podatkowych ma charakter fakultatywny i zależy od uznania organu podatkowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące sfałszowania decyzji Podatkowej Komisji Odwoławczej z 1994 r. nie były przedmiotem oceny sądu w niniejszej sprawie. Zarzuty dotyczące dyskryminującego traktowania przez sąd administracyjny w kontekście wpisu sądowego nie miały wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji odmawiającej umorzenia.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie wniosku podatnika w tej kwestii pozostawione jest uznaniu organu podatkowego nie przesądza o możliwości złożenia przez skarżącego kolejnego wniosku o umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek o ile jego sytuacja zdrowotna, majątkowa lub życiowa ulegnie pogorszeniu

Skład orzekający

Gabriela Gorzan

przewodniczący

Maria Skwierzyńska

sprawozdawca

Karol Pawlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja fakultatywnego charakteru umorzenia zaległości podatkowych i roli uznania administracyjnego organu podatkowego, a także znaczenia posiadania majątku przez podatnika przy ocenie wniosku o umorzenie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2004 roku. Każdy wniosek o umorzenie jest rozpatrywany indywidualnie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje podstawowe zasady postępowania podatkowego dotyczące umorzenia zaległości, co jest istotne dla prawników i podatników. Zawiera również elementy wskazujące na trudną sytuację życiową podatnika.

Czy trudna sytuacja życiowa zawsze oznacza umorzenie długu? Sąd wyjaśnia granice uznania administracyjnego w podatkach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 1386/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Gabriela Gorzan /przewodniczący/
Karol Pawlicki
Maria Skwierzyńska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska /spr./ as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr.sąd, Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 01 lutego 2006 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 rok oddala skargę /-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...]2004r., na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, odmówił uwzględnienia wniosku E. S. i umorzenia mu zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodu za rok 1992 w wysokości [...]zł i odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że z dokonanych ustaleń wynika, iż podatnik posiada dochód z dzierżawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...]ha w wysokości [...]zł miesięcznie. Umowa dzierżawy została zawarta na okres do dnia [...]2013r. Miesięczne wydatki podatnika wynoszą [...]zł, a więc przekraczają uzyskiwany dochód.
Zaproponowano podatnikowi umorzenie odsetek za zwłokę o ile zapłaci jednorazowo bądź w ratach należność główną, mając na uwadze możliwość sprzedaży gospodarstwa rolnego przez podatnika.
E. S. nie zamierzał jednak sprzedać gospodarstwa i skorzystać z propozycji organu podatkowego, wobec czego uznano, że umorzenie zaległości podatkowej i odsetek jest nieuzasadnione.
Od decyzji tej podatnik odwołał się do Dyrektora Izby Skarbowej. W odwołaniu E. S. podniósł, że decyzja w sprawie wymiaru podatku dochodowego z dnia [...]1994r. wydana przez Podatkową Komisję Odwoławczą jest sfałszowana, a Naczelny Sąd Administracyjny, do którego ją zaskarżono, odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, kierując się Talmudem i wyznaczając termin 7 dni do dopełnienia tej czynności, a nie biorąc pod uwagę faktu, że skarżący nie miał środków na uiszczenie tego wpisu.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy przeanalizował ponownie sytuację materialną i zdrowotną podatnika, uwzględniając fakt, że korzysta on z pomocy finansowej ojca - rencisty i przyznał, że jest ona trudna oraz, że ma on kłopoty zdrowotne. Jednakże wobec posiadania przez E. S. gospodarstwa rolnego, na którym ustanowiono hipotekę ustawową, umorzenie zaległości podatkowej byłoby przedwczesne. W. w. organ podnosi także, że podatnik przez ostatnie 10 lat nie podjął żadnych kroków w celu wywiązania się z ciążącego na nim zobowiązania podatkowego.
Decyzję tę M. S., działający jako pełnomocnik swego syna E. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podnosząc, że decyzja Podatkowej Komisji Odwoławczej z dnia [...]1994r. została sfałszowana.
Ponadto stwierdza, że jego syn w 1992r. nabył gospodarstwo rolne za [...]mln. zł. W związku z czym złożył stosowne zeznanie podatkowe, które jednak organ podatkowy uznał za niewiarygodne, co do możliwości zgromadzenia przez niego oszczędności pozwalających na nabycie tego gospodarstwa.
Wywodzi także, jak w odwołaniu, że sąd administracyjny oddalił wniosek jego syna o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty sądowej, co wiąże z działalnością zorganizowanej żydowskiej grupy przestępczej.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W rozpatrywanej sprawie nie podlega ocenie Sądu decyzja Podatkowej Komisji Odwoławczej dnia [...]1994r. określająca E. S. podatek dochodowy od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Decyzja ta jest ostateczna i znajduje się w obrocie prawnym, wywołując tym samym skutki podatkowe m. inn. w postaci obowiązku podatnika do zapłaty określonego w niej podatku.
Z tych względów przedmiot oceny Sądu stanowi jedynie zaskarżona decyzja odmawiająca skarżącemu umorzenia podatku.
Decyzja ta wydana została na podstawie przepisu art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć mu zaległości podatkowe lub odsetki, o ile po jego stronie występują okoliczności wskazujące na to, że ma on ważny interes w tym zakresie.
Treść powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje na fakultatywny charakter umorzenia, innymi słowy rozstrzygnięcie wniosku podatnika w tej kwestii pozostawione jest uznaniu organu podatkowego, który może, ale nie jest zobowiązany, umorzyć zaległości podatkowe lub odsetki nawet w przypadku, gdy po stronie podatnika występuje uzasadniony interes przemawiający za umorzeniem.
Sąd administracyjny przeprowadza w związku z powyższym kontrolę prawidłowości zaskarżonej decyzji w aspekcie ustalenia istnienia przesłanki warunkującej umorzenia oraz zgodności z przepisami postępowania określonymi w Ordynacji podatkowej.
W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy prawidłowo ustalił, że sytuacja materialna i zdrowotna podatnika jest trudna. Uznał jednak, że okoliczności te nie mogą przesądzić o zasadności umorzenia zaległości podatkowej wobec posiadania przez E. S. gospodarstwa rolnego (zabezpieczonego hipoteką), po sprzedaży którego podatnik mógłby zapłacić zaległy podatek.
Postępowanie podatkowe było przeprowadzone w sposób zapewniający skarżącemu czynny udział w srpawie (k. 24 i 55 akt podatkowych), a decyzje są uzasadnione prawidłowo zgodnie z przepisem art. 210 Ordynacji podatkowej. W związku z tym brak podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 67 § 1 lub inne przepisy Ordynacji podatkowej. Sąd nie ma możliwości przesądzać o zasadności lub bezzasadności umorzenia, wbrew zasadzie uznania administracyjnego. Nie stwierdza się też przedawnienia egzekwowanego zobowiązania podatkowego wobec zabezpieczenia go hipoteką, o czym stanowi przepis art.70 § 6 Ordynacji podatkowej.
Z tych względów skargę uznać należy za nieuzasadnioną, co jednak nie przesądza o możliwości złożenia przez skarżącego kolejnego wniosku o umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek o ile jego sytuacja zdrowotna, majątkowa lub życiowa ulegnie pogorszeniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska
AR

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI