I SA/Po 1335/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-09-12
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyosoby prawnespółka w organizacjinadpłata podatkuzwrot nadpłatynastępstwo prawnesukcesja podatkowaOrdynacja podatkowaKodeks spółek handlowych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki domagającej się zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych, stwierdzając brak następstwa prawnego między spółką w organizacji a nowo powstałą spółką.

Spółka A sp. z o.o. w organizacji złożyła deklarację CIT wykazując nadpłatę i domagała się jej zwrotu. Spółka ta nie została jednak wpisana do rejestru, a następnie została rozwiązana, a jej wkłady zwrócone. Nowo zawiązana spółka A sp. z o.o. przejęła majątek poprzedniczki i również domagała się zwrotu nadpłaty. Organy podatkowe odmówiły, wskazując na brak następstwa prawnego. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, uznając, że spółka w organizacji nie jest tożsama z zarejestrowaną spółką i nie można przenieść na nią wierzytelności podatkowych.

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 2003 do 2004 roku, złożonego przez spółkę A sp. z o.o. w organizacji. Spółka ta, mimo złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego i deklaracji podatkowych, nie została wpisana do rejestru przedsiębiorców. Następnie wspólnicy postanowili rozwiązać spółkę w organizacji, zwracając wkłady i nie przeprowadzając likwidacji, ponieważ spółka nie rozpoczęła działalności gospodarczej ani nie zaciągnęła zobowiązań. W tym samym czasie zawiązano nową spółkę A sp. z o.o., która przejęła majątek poprzedniczki. Skarżąca spółka domagała się zwrotu nadpłaty wykazanej w zeznaniu CIT spółki w organizacji, argumentując istnienie następstwa prawnego. Organy podatkowe odmówiły, wskazując, że spółka w organizacji nie jest tym samym podmiotem co zarejestrowana spółka i nie można przenieść na nią wierzytelności podatkowych w drodze umowy cywilnoprawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że spółka w organizacji, mimo posiadania pewnych przymiotów przedsiębiorcy, nie jest tożsama z zarejestrowaną spółką z o.o. i nie przewidziano w przepisach Ordynacji podatkowej sukcesji praw i obowiązków zlikwidowanej spółki w organizacji na inny podmiot. Sąd uznał, że likwidacja spółki w organizacji była zbyt pochopna i nie uwzględniła możliwości rozliczenia wierzytelności podatkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieje następstwo prawne w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, które pozwalałoby na przeniesienie wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku zlikwidowanej spółki w organizacji na inny podmiot.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka w organizacji, nawet jeśli posiadała pewne przymioty przedsiębiorcy i była podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, nie jest tożsama z zarejestrowaną spółką z o.o. Brak wpisu do rejestru i późniejsze rozwiązanie spółki w organizacji skutkowały wygaśnięciem jej bytu prawnego bez możliwości przeniesienia praw i obowiązków na inny podmiot na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

k.s.h. art. 161 § 1

Kodeks spółek handlowych

p.d.o.p. art. 1 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

ksh art. 11

Kodeks spółek handlowych

ksh art. 12

Kodeks spółek handlowych

ksh art. 161

Kodeks spółek handlowych

Ordynacja podatkowa art. 93

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 93a

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 93a § § 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 93-94

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 94

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 72 § 1 pkt.1 i 4

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 73 § 1 pkt.5

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 73 § 2 pkt.1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 107 § 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 133 § 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 207

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ksh art. 169

Kodeks spółek handlowych

ksh art. 170 § 1

Kodeks spółek handlowych

ksh art. 323

Kodeks spółek handlowych

Ordynacja podatkowa art. 110-117

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 112

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 116

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 133 § § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak następstwa prawnego między spółką w organizacji a nowo powstałą spółką w zakresie wierzytelności podatkowych. Spółka w organizacji, nie będąc wpisaną do rejestru, nie uzyskała pełnej podmiotowości prawnej pozwalającej na przeniesienie praw i obowiązków.

Odrzucone argumenty

Istnienie następstwa prawnego między spółką w organizacji a nowo powstałą spółką na podstawie umów cywilnoprawnych. Możliwość zastosowania analogii lub wykładni celowościowej przepisów w celu uzyskania zwrotu nadpłaty. Spółka A sp. z o.o. w P. posiada status strony postępowania i interes prawny w żądaniu zwrotu nadpłaty.

Godne uwagi sformułowania

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji od strony formalnej nie jest tożsama ze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, stanowi bowiem "niepełną" spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, tak jak nie ma osobowości prawnej mimo dysponowania jej przymiotami. Nie ma wątpliwości, iż A sp. z o.o. w organizacji zawiązana [...]12.2003 r. nie została wpisana do rejestru przedsiębiorców. Wbrew twierdzeniom skarżącej A sp. z o.o. w P. zawiązanej [...]10.2004 r., w żadnym z przepisów art.93, art.93a-e i art.94 Ordynacji podatkowej nie przewidziano sukcesji praw i obowiązków zlikwidowanej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji na jakikolwiek inny podmiot. Nie można także upatrywać następstwa prawnego w zapisie § 8 pkt.2. lit.a) VII aktu notarialnego repertorium A nr [...] z dnia [...]10.2004 r., na mocy którego zawiązana tego dnia A sp. z o.o. w P. przejęła zobowiązania długoterminowe i krótkoterminowe Zakładu C Z.S. i M.S. z siedzibą w P. Przedsiębiorstwo to bowiem nie stało się sukcesorem A sp. z o.o. w organizacji po jej likwidacji i nie mogło przejąć nadpłaty podatku tego podmiotu.

Skład orzekający

Włodzimierz Zygmont

przewodniczący

Maciej Jaśniewicz

sprawozdawca

Gabriela Gorzan

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie braku następstwa prawnego między spółką w organizacji a nowo powstałą spółką w kontekście zwrotu nadpłat podatkowych, nawet w sytuacji przejęcia majątku i tożsamości wspólników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki w organizacji, która nie została zarejestrowana i została rozwiązana bez przeprowadzenia formalnej likwidacji, a następnie próbowano przenieść na nią wierzytelności podatkowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii następstwa prawnego w prawie podatkowym, która może być interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie spółek i podatkowym. Pokazuje pułapki związane z funkcjonowaniem spółek w organizacji.

Spółka w organizacji nie odzyskała nadpłaty podatku – sąd wyjaśnia, dlaczego następstwo prawne nie zadziałało.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 1335/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Gabriela Gorzan
Maciej Jaśniewicz. /sprawozdawca/
Włodzimierz Zygmont /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 1048/07 - Wyrok NSA z 2008-10-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2006 r. sprawy ze skargi Spółki A spółka z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od [...].2003 r. do .[...] 2004 r. oddala skargę /-/ M. Jaśniewicz /-/ W. Zygmont /-/ G. Gorzan
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] na podstawie art.72 § 1 pkt.1 i 4, art.73 § 1 pkt.5, art.73 § 2 pkt.1, art.107 § 1, art.133 § 1 oraz art.207 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz.60; dalej Ordynacja podatkowa) po rozpatrzeniu wniosku A Sp. z o.o. o nr NIP [...] odmówił stwierdzenia i zwrotu nadpłaty po A Sp. z o.o. w organizacji o nr NIP [...]. Uzasadniając organ podatkowy wskazał, że aktem notarialnym z [...]12.2003 r. zawiązana została A Sp. z o.o., w której udziały objęli M.S., Z.S. oraz "B" Sp. z o.o. Kapitał zakładowy miał wynieść [...] mln zł. Z chwilą jej zawarcia powstała z mocy art.161 § 1 ustawy z 15.09.2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94 poz. 1037 ze zm.; dalej ksh) A Sp. z o.o. w organizacji, która złożyła zgłoszenie identyfikacyjne NIP 2 i nadany został jej nr NIP [...]. Podmiot ten składał deklaracje w podatku dochodowym od osób prawnych CIT[....] i jako spółka w organizacji funkcjonowała do [...]10.2004 r. Postanowieniem z dnia [...] 02.2004 r. Sąd Rejonowy w Poznaniu odmówił dokonania wpisu tej Spółki w Rejestrze Przedsiębiorców. Apelacja od tego postanowienia została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia [...] 08.2004 r. W dniu [...] 10.2004 r., przed uprawomocnieniem postanowienia Sądu Okręgowego, aktem notarialnym wspólnicy postanowili rozwiązać umowę Spółki. W §1 pkt.5) tego aktu stwierdzono, że spółka w organizacji nie rozpoczęła żadnej długoterminowej działalności gospodarczej, jest w stanie dokonać niezwłocznego zwrotu wniesionych na jej kapitał zakładowy wkładów i nie zaciągnęła żadnych zobowiązań, które nie zostałyby w pełni pokryte, a zatem nie jest konieczne przeprowadzanie jej likwidacji. Dnia [...] 10.2004 r. złożono aktualizację NIP 2, w której zgłoszono ustanie bytu spółki z datą [...] 10.2004 r. W zeznaniu CIT [...] za okres od [...]2003 r. do [...] 2004 r. wykazano nadpłatę, której zwrotu domaga się A Sp. z o.o. o nr NIP [...], wskazując, że zgodnie z §8 pkt.VII aktu notarialnego z dnia [...] 10.2004 r. wszelkie należności i zobowiązania A Sp. z o.o. w organizacji NIP [...] przejęła nowa spółka, tj. A Sp. z o.o. o nr NIP [...]. W dniu rozwiązania spółki w organizacji doszło równocześnie do zawiązania nowej spółki przez dotychczasowych wspólników, lecz o mniejszej wartości aportowej. Zgodnie z art. 73 § 2 pkt.1 Ordynacji podatkowej nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego. Podlega ona zwrotowi w terminie 3 miesięcy na wskazany rachunek bankowy podatnika lub inkasenta. Na dzień zwrotu nadpłaty podatku nie istniał zatem podatnik - A Sp. z o.o. w organizacji – uprawniony do otrzymania zwrotu. Przepisy na które powołała się występująca o zwrot nadpłaty A Sp. z o.o. o nr NIP [...] wyznaczają wyłącznie zakres odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe. Nie można także przyjąć zdaniem organu podatkowego, że wszelkie należności i zobowiązania przejęła nowa spółka. Zobowiązania podatkowe należą do zobowiązań publicznoprawnych i nie mogą być skutecznie przenoszone w drodze umowy cywilnoprawnej. Zasady następstwa prawnego przedsiębiorców i innych osób prawnych wyznaczają przepisy art.93-96 Ordynacji podatkowej wyznaczając przedmiotowy i podmiotowy zakres następstwa tego rodzaju podmiotów. Stwierdzono, że A Sp. z o.o. o nr NIP [...] nie jest następcą prawnym Spółki A Sp. z o.o. w organizacji NIP [...]. Nie czyni tego fakt, że udziałowcami obu spółek są te same osoby, a przedmiotem udziałów jest to samo przedsiębiorstwo. Podmiotami, które są uprawnione do otrzymania nadpłaty są podatnik, płatnik lub inkasent, a A Sp. z o.o. o nr NIP [...] nie ma żadnego z wymienionych statusów. Podniesiono, że nie jest także stroną w rozumieniu art.133 § 1 Ordynacji podatkowej ponieważ nie ma statusu podatnika, płatnika, inkasenta lub osoby trzeciej, która zapłaciła należność wynikającą z decyzji o odpowiedzialności podatkowej.
W odwołaniu na tą decyzję z dnia [...] 07.2005 r. A Sp. z o.o. w P. zarzuciła jej nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i rażące naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art.105, art.107 i art.133 § 1 Ordynacji podatkowej oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nadpłaty. Zgodnie z art.161 ust.1 ksh spółka w organizacji nie jest jeszcze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, gdyż powstanie takiej spółki następuje dopiero z chwilą wpisania do rejestru. Przed rozstrzygnięciem wniosku o rejestrację wspólników łączy stosunek spółki prawa cywilnego. A nie została wpisana do rejestru, wobec czego nie stała się osobą prawną. Sąd rejestrowy nie kwestionował możliwości wniesienia do zawiązywanej spółki przedsiębiorstwa osób fizycznych M. i Z. S. Zawiązując spółkę A będącą stroną niniejszego postępowania wniesiono to samo przedsiębiorstwo osób fizycznych oraz zmieniono zakwestionowany przez Sąd wkład niepieniężny w postaci wierzytelności na wkład pieniężny. Dokonano tym samym zdaniem odwołującej przekształcenia A w organizacji w aktualnie funkcjonującą A Sp. z o.o., która przejęła majątek poprzedniczki. Nie zmieniono przedmiotu działalności spółki. Podniesiono, że sam organ podatkowy wskazał, że następstwo prawne związane jest z przekształceniem lub przejęciem całego majątku. Organ podatkowy stwierdził, że pomimo nie istnienia A w organizacji złożyła ona zeznanie podatkowe CIT [...] w dniu [...] 12.2004 r. oraz dokonała aktualizacji zgłoszenia NIP w dniu [...] 10.2004 r. Żaden podmiot nie może zakończyć działalności jednego dnia, pozostawiając sprawy, które należy sfinalizować. Czynności prawne wynikające z prawa cywilnego jak zawarcie umowy, zawiązanie spółki są podstawą ustalenia należności publicznoprawnych. Tożsamość udziałowców potwierdza , że jeden podmiot został przekształcony w drugi, co ma bezpośredni wpływ na następstwo prawne. Odwołująca podniosła, że organ odmówił stronie powołania się na art.107 Ordynacji podatkowej, a sam się na niego powołał w podstawie prawnej decyzji. Niesłusznie odmówiono także A Sp. z o.o. statusu strony, gdyż jest ona nabywcą przedsiębiorstwa wskazanym w art.112 Ordynacji podatkowej i ma interes prawny żądając czynności organu.
Decyzją z dnia [...] o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art.233 § 1 pkt.1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że A Sp. z o.o. w organizacji w myśl art.1 ust.1 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 54 poz.654 ze zm.; dalej p.d.o.p.) stała się z dniem [...]12.2003 r. podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych i składała deklaracje CIT[...]. Byt prawny tej Spółki w organizacji ustał z dniem [...] 10.2004 r. W przypadku nie istnienia uprawionego do otrzymania zwrotu nadpłaconego podatku podatnika, zwrot ten jest dokonywany na rzecz następcy prawnego. Następstwo podatkowe związane jest ze zdarzeniami prawnymi określanymi jako łączenie, przekształcenie, podział, przejęcie całego majątku. W rozpatrywanej sprawie nie zaszła żadna z wymienionych sytuacji. Od dnia wpisu do rejestru spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji staje się ona spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, na którą w drodze sukcesji generalnej przechodzą wszystkie prawa i obowiązki spółki w organizacji ( art.12 ksh). W niniejszej sprawie sytuacja taka zdaniem organu odwoławczego nie wystąpiła. Wspólnicy postanowili rozwiązać spółkę w organizacji. Nastąpił zwrot wkładu pieniężnego na rzecz "B" sp. z o.o., wierzytelności osób trzecich zostały zaspokojone, a zwrot przedsiębiorstwa M. i Z. S. nastąpił według stanu na dzień [...] 10.2004 r. Przy zawieraniu z kolei umowy spółki A sp. z o.o. w dniu [...]10.2004 r. udziały M. i Z. S. pokryte zostały przez nich wkładem niepieniężnym stanowiącego ich własność przedsiębiorstwa – a nie własność spółki w organizacji. W związku z tym organ drugiej instancji podniósł, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem odwołującej Spółki, iż przejęła ona wszystkie należności i zobowiązania dotyczące Spółki A. w organizacji. Wskazano także, iż Spółka z o.o. A. nie posiada żadnego ze statusów wymienionych w art.133 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż nie jest podatnikiem, płatnikiem, inkasentem lub ich następcą prawnym, a także osobą trzecią w rozumieniu art.110-117 Ordynacji podatkowej.
Pismem z dnia [...] 10.2005 r. A sp. z o.o. w P. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art.93-94 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że pomiędzy A sp. z o.o. w organizacji oraz skarżącą nie istnieje następstwo prawne oraz art.133 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnie i przyjęcie, że skarżący nie ma interesu w prowadzonym postępowaniu. Uzasadniając podniesiono, z powołanie się na wyrok NSA, iż wykreślenie podmiotu z właściwego rejestru nie stanowi przeszkody istnienia następstwa prawnego i możliwości domagania się zwrotu nadpłaty. Nie może stanowić negatywnej przesłanki dla sukcesji prawa do zwrotu nadpłaty brak wpisu do rejestru, likwidacja rachunku bankowego i brak sukcesji numeru NIP. Odmowa wpisu do rejestru przedsiębiorców A sp. z o.o. w organizacji nie oznacza, ze podmiot taki nie istniał. Odmowa rejestracji oznaczała konieczność podjęcia czynności zmierzających do jej całkowitego ustania – pełnego zwrotu wkładów, po pokryciu w pełni wierzytelności osób trzecich. Temu celowi służyły akty notarialne z [...]10.2004 r., w których A sp. z o.o. w organizacji została rozwiązana, a wniesione wkłady zwrócono, a następnie posiadające zdolność raportową wkłady niepieniężne oraz gotówkowe zostały wniesione do nowo zawiązanej spółki – skarżącego. Z treści aktu zawiązania skarżącej Spółki wynika, że należności zostały przejęte przez skarżącą Spółkę. Żądanie zwrotu nadpłaty stanowi rodzaj wierzytelności z tytułu nadpłaconych względem Skarbu Państwa podatków. Nie było przeszkód prawnych, aby wspólnicy, którzy otrzymali zwrot wkładów, postanowili o przeniesieniu powstałej wierzytelności podatkowej lub jej ekspektatywy na rzecz nowo zawiązanej spółki o takim samym substracie osobowym, niezależnie od tego czy przybrało to postać wniesienia wierzytelności do spółki jako wkładu. Nie do przyjęcia, zdaniem skarżącej Spółki jest sytuacja, że Skarb Państwa nie byłby zobowiązany do zwrotu nadpłaconego podatku. W przeciwnym razie zostałby bezpodstawnie wzbogacony, co nie ma żadnego uzasadnienia w warunkach państwa prawa. Organy podatkowe winny dokonać celowościowej wykładni obowiązujących przepisów, tj. art.93 -94 Ordynacji podatkowej lub posłużyć się analogią. Zdaniem skargi regulacja z art.93a § 1 Ordynacji podatkowej dotyczy wprost przekształceń w trybie ksh, jednakże należy je odnieść również do takiego przejęcia praw i obowiązków jakie nastąpiło pomiędzy A sp. z o.o. w organizacji oraz skarżącą. Niesłusznie odmówiono także A Sp. z o.o. statusu strony, gdyż jest ona nabywcą przedsiębiorstwa wskazanym w art.112 Ordynacji podatkowej i ma interes prawny żądając czynności organu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Na podstawie art.134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie , a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ).
Skarga okazała się bezzasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy po likwidacji A Sp. z o.o. w organizacji doszło do następstwa prawnego określonego przepisami Ordynacji podatkowej po tym podmiocie prawa podatkowego i przejścia przede wszystkim wierzytelności tego podmiotu z tytułu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na rzecz nowo powstałego podmiotu o nazwie A Sp. z o.o. Przepis art.11 ksh stanowi, że spółki kapitałowe w organizacji, o których mowa w art. 161 i art. 323, mogą we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywane ( §1 ). Do spółki kapitałowej w organizacji w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące danego typu spółki po jej wpisie do rejestru (§2 ). Firma spółki kapitałowej w organizacji powinna zawierać dodatkowe oznaczenie "w organizacji"(§ 3). A przepis art.12 ksh, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji z chwilą wpisu do rejestru staje się spółką z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółką akcyjną i uzyskuje osobowość prawną. Z tą chwilą staje się ona podmiotem praw i obowiązków spółki w organizacji. Oznacza to, że do momentu wpisu do rejestru spółka w organizacji ma majątek odrębny od majątku udziałowców. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji od strony formalnej nie jest tożsama ze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, stanowi bowiem "niepełną" spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, tak jak nie ma osobowości prawnej mimo dysponowania jej przymiotami. Jeżeli spółki w organizacji nie zgłoszono do rejestracji albo uprawomocniło się postanowienie o odmowie rejestracji, prawo do jej firmy wygasa. W zakresie stosunków majątkowych spółki kapitałowej w organizacji nie występuje stosunek prawny wspólności w odniesieniu do mienia spółki; spółka jest bowiem jedynym podmiotem praw majątkowych wniesionych do spółki lub nabytych przez spółkę w okresie od jej zawiązania (utworzenia) na mocy umowy spółki (art.161 k.s.h) do czasu wpisu spółki do rejestru przedsiębiorców. Jednakże spółka w organizacji jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ust.2 ustawy - Prawo działalności gospodarczej (por. R. Czerniawski w komentarzu do art.11 kodeksu spółek handlowych w, Kodeks spółek handlowych. Przepisy o spółce akcyjnej. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2004).
Wyodrębnienie majątkowe i organizacyjne spółki w organizacji znajduje swoje odzwierciedlenie w przepisie art.1 ust.1 p.d.o.p., który stanowi, że ustawa ta reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji, zwanych dalej "podatnikami". Tym samym została przyznana podmiotowość prawnopodatkowa spółce w organizacji, a nie jej udziałowcom. Chwilę przejęcia praw i obowiązków spółki w organizacji wyczerpująco reguluje przepis art.12 ksh, którą jest wpis do rejestru. Nie ma wątpliwości, iż A sp. z o.o. w organizacji zawiązana [...]12.2003 r. nie została wpisana do rejestru przedsiębiorców, co zostało wykazane załączonymi do akt administracyjnych postanowieniami Sądu Rejonowego i Okręgowego. Wbrew twierdzeniom skarżącej A sp. z o.o. w P. zawiązanej [...]10.2004 r., w żadnym z przepisów art.93, art.93a-e i art.94 Ordynacji podatkowej nie przewidziano sukcesji praw i obowiązków zlikwidowanej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji na jakikolwiek inny podmiot. Podstawy takiej nie mogą też stanowić w drodze wykładni celowościowej lub analogii prawa bądź ustawy przepisy związane z odpowiedzialnością osób trzecich za zobowiązania podatników uregulowane w Rozdziałe15 Ordynacji podatkowej. Żadna bowiem z reguł interpretacyjnych nie może doprowadzić do ustanowienia podstawy prawnej żądania zwrotu nadpłaty podatku powstałej na rzecz nieistniejącego podmiotu na tej podstawie, że za ewentualne zaległości podatkowe tego podmiotu organy podatkowe mogą na podstawie konstytutywnej decyzji przenosić odpowiedzialność na inne podmioty, w szczególności z mocy art.116 Ordynacji podatkowej – na członków zarządu, pełnomocnika albo wspólników.
Nie można także upatrywać następstwa prawnego w zapisie § 8 pkt.2. lit.a) VII aktu notarialnego repertorium A nr [...] z dnia [...]10.2004 r., na mocy którego zawiązana tego dnia A sp. z o.o. w P. przejęła zobowiązania długoterminowe i krótkoterminowe Zakładu C Z.S. i M.S. z siedzibą w P. Przedsiębiorstwo to bowiem nie stało się sukcesorem A sp. z o.o. w organizacji po jej likwidacji i nie mogło przejąć nadpłaty podatku tego podmiotu. Jak wskazano bowiem na wstępie spółka w organizacji jest wyodrębniona organizacyjnie i majątkowo.
W ocenie Sądu zbyt pochopnie została przeprowadzona likwidacja A sp. z o.o. w organizacji, na co paradoksalnie w trakcie postępowania podatkowego wskazywała skarżąca Spółka, podając, iż nie można w ciągu jednego dnia zakończyć biegu interesów i spraw podmiotu, który funkcjonował na rynku przez ponad 10 miesięcy. Stosownie bowiem do przepisu art.170 § 1 ksh jeżeli spółki nie zgłoszono do sądu rejestrowego w terminie określonym w art.169 albo postanowienie sądu odmawiające rejestracji stało się prawomocne, a spółka w organizacji nie jest w stanie dokonać niezwłocznie zwrotu wszystkich wniesionych wkładów lub pokryć w pełni wierzytelności osób trzecich, zarząd dokona likwidacji. Jeżeli spółka w organizacji nie ma zarządu, zgromadzenie wspólników albo sąd rejestrowy ustanawia likwidatora albo likwidatorów. Zapis ten oznacza tylko tyle, że jeśli spółka w organizacji jest w stanie dokonać niezwłocznego zwrotu wszystkich wniesionych wkładów i pokryć wierzytelności osób trzecich ( tzn. zapłacić, bądź uregulować w innej formie własne długi) nie musi przeprowadzać postępowania w sprawie swojej likwidacji. Przepis ten jednakże nie stanowi o przypadku posiadania przez spółkę w organizacji wierzytelności wobec osób trzecich, w tym wierzytelności podatkowych pod postacią nadpłaty podatku. Jeżeli nie ma możliwości natychmiastowego rozliczenia własnej wierzytelności powinno zostać przeprowadzone postępowanie likwidacyjne. Wówczas likwidator miałby możliwość wystąpienia o zwrot nadpłaty podatku dochodowego i jej rozliczenia ze wspólnikami A sp. z o.o. w organizacji. Jednakże ani wspólnicy, ani zarząd A sp. z o.o. w organizacji przystępując do aktu notarialnego o rozwiązaniu umowy spółki i zwrotnego przeniesienia własności z dnia [...]10.2004 r. repertorium A nr [...] nie zadbali w sposób dostateczny o będące w toku interesy A sp. z o.o. w organizacji. Nie można mówić także o żadnej analogii niniejszej sprawy do sprawy, w której zapadł wyrok NSA z dnia 12.01.2005 r. , sygn. akt FSK 979/04 , ( publ. Rejent 2005/5/170), w której przede wszystkim doszło do ustalenia następstwa prawnego, a nie tylko wykreślenia spółki z rejestru.
Rację ma skarżąca Spółka, iż organy podatkowe błędnie przyjmowały, że nie posiada ona statusu strony w rozumieniu art.133 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Wywodząc zaś błędnie swoje następstwo prawne skarżącą Spółka żądała czynności organu upatrując swój interes prawny de facto w posiadaniu statusu podatnika żądającego nadpłaty. Pogląd taki okazał się zaś dopiero w rozstrzygnięciu organów podatkowych nieuprawniony. Organy podatkowe nie uznając A w P.status formalnoprawny strony z art.133 § 1 Ordynacji podatkowej od braku uprawnienia materialnoprawnego do żądania zwrotu nadpłaty. Uchybienie to jednak nie było na tyle istotne, ażeby mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych przyczyn , nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa podatkowego , orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
/-/ M. Jaśniewicz /-/ W. Zygmont /-/ G. Gorzan

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI