I SA/Po 1269/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję odmawiającą umorzenia odsetek od podatku od nieruchomości, uznając, że kwestia umorzenia nie może być rozpatrywana niezależnie od zasadności wymiaru podatku, który został uchylony w innym postępowaniu.
Podatnik W.N. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia odsetek za zwłokę w III racie podatku od nieruchomości za 2003 r. Skarżący kwestionował zarówno wymiar podatku, jak i samo naliczanie odsetek, wskazując na toczące się postępowanie w sprawie wymiaru podatku. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że instytucja umorzenia zaległości podatkowych ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy zasadność wymiaru podatku nie jest sporna, a wysokość zobowiązania nie może być kwestionowana w postępowaniu o umorzenie.
Sprawa dotyczyła skargi W.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy odmawiającą umorzenia odsetek za zwłokę od III raty podatku od nieruchomości za rok 2003. Podatnik argumentował, że decyzja wymiarowa jest błędna i stanowi przedmiot odrębnego postępowania przed NSA, a do czasu jego zakończenia nie powinny być naliczane odsetki. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, wskazując na brak ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego oraz na ostateczność decyzji wymiarowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że instytucja umorzenia zaległości podatkowych, w tym odsetek, ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy zasadność wymiaru podatku nie jest sporna. Kwestionowanie wysokości zobowiązania podatkowego nie może być przedmiotem postępowania o umorzenie. Sąd zauważył, że decyzja wymiarowa została następnie uchylona wyrokiem WSA z dnia 2 czerwca 2005 r. w innej sprawie (I SA/Po 1966/03), co oznaczało, że zobowiązanie podatkowe i odsetki od niego nie istniały. Niemniej jednak, w kontekście niniejszej sprawy, sąd uznał, że argumenty skarżącego dotyczące wymiaru podatku wykraczały poza kognicję sądu w postępowaniu o umorzenie odsetek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, instytucja umorzenia zaległości podatkowych ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy nie jest sporna zasadność wymiaru podatku. Wysokości zobowiązania podatkowego nie można kwestionować i domagać się jego weryfikacji w toku postępowania o umorzenie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowanie o umorzenie nie może dotyczyć kwestii ustalenia należności podatkowej. Podatnik uzyskał satysfakcję w innej sprawie dotyczącej wymiaru podatku i nie może domagać się rozpatrywania tej kwestii łącznie w oparciu o przepisy dotyczące współuczestnictwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 67 § § 1 i § 2
Ordynacja podatkowa
Przepisy te dają możliwość umorzenia w całości lub części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej, jeśli jest to podyktowane ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Instytucja umorzenia ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy nie jest sporna zasadność wymiaru podatku.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd administracyjny w przypadku nieuwzględnienia skargi.
Pomocnicze
O.p. art. 233 § § 1 pkt.1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy.
O.p. art. 47 § § 1
Ordynacja podatkowa
Określa termin płatności podatku jako 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 47 § § 2
Ordynacja podatkowa
Reguluje termin płatności podatku, gdy przepisy określają kalendarzowo terminy płatności, a decyzja ustalająca zobowiązanie nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed terminem płatności.
O.p. art. 166
Ordynacja podatkowa
Dotyczy sytuacji, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej, i można wszcząć tylko jedno postępowanie.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Nakłada na organ obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zapewnienie stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu.
O.p. art. 200 § § 1
Ordynacja podatkowa
Wyznaczenie terminu do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie.
O.p. art. 240 § § 1 pkt.1 i 5 oraz § 2
Ordynacja podatkowa
Przesłanki wznowienia postępowania, w tym uznanie nowych dowodów lub okoliczności.
u.p.o.l. art. 6 § ust.7
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określa sposób wymierzania podatku od nieruchomości osobom fizycznym w drodze decyzji organu podatkowego.
p.p.s.a. art. 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych nad aktami i czynnościami z zakresu administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada oficjalności w postępowaniu sądowo-administracyjnym, zgodnie z którą sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami strony, ale zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt.1) lit.c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, w tym istotny wpływ naruszenia przepisów procesowych na wynik sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instytucja umorzenia zaległości podatkowych ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy nie jest sporna zasadność wymiaru podatku. Wysokości zobowiązania podatkowego nie można kwestionować i domagać się jego weryfikacji w toku postępowania o umorzenie. Nawet jeśli doszło do naruszeń proceduralnych, nie mogły one mieć istotnego wpływu na wynik sprawy o umorzenie odsetek, z uwagi na kwestionowanie wymiaru podatku.
Odrzucone argumenty
Decyzja wymiarowa jest błędna i stanowi przedmiot odrębnego postępowania, a do czasu jego zakończenia nie powinny być naliczane odsetki. Organy I i II instancji nie zapewniły stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu i nie wyznaczyły terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym. SKO nie uznaje i nie przyjmuje do wiadomości wiarygodności przedkładanych dokumentów, co powoduje, że decyzja oparta jest na wadliwych dowodach.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie zatem jako nieefektywny sposób wygasania zobowiązań podatkowych polega na ostatecznym odstąpieniu przez wierzyciela podatkowego od poboru podatku. Instytucja umorzenia zaległości podatkowych ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy nie jest sporna zasadność wymiaru podatku. Wysokości zobowiązania podatkowego nie można kwestionować i domagać się jego weryfikacji w toku postępowania o umorzenie. Poza zatem kognicją Sądu pozostawały argumenty skarżącego dotyczące wymiaru podatku.
Skład orzekający
Jerzy Małecki
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Sylwia Zapalska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie, dlaczego kwestia umorzenia odsetek nie może być rozpatrywana niezależnie od zasadności wymiaru podatku, oraz że naruszenia proceduralne nie zawsze prowadzą do uchylenia decyzji, jeśli nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której kwestionowany jest zarówno wymiar podatku, jak i odsetki, a następnie decyzja wymiarowa została uchylona w innym postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania podatkowego dotyczące umorzenia odsetek i rozgraniczenia kognicji sądów w różnych postępowaniach. Jest to typowa, ale pouczająca sprawa dla prawników procesualistów.
“Czy można umorzyć odsetki, kwestionując sam podatek? WSA wyjaśnia granice postępowania.”
Dane finansowe
WPS: 0,8 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 1269/04 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-03-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-09-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Jerzy Małecki /przewodniczący/ Maciej Jaśniewicz. /sprawozdawca/ Sylwia Zapalska Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz(spr.) Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek za III ratę podatku od nieruchomości za rok 2003 oddala skargę /-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Małecki /-/ S.Zapalska Uzasadnienie Pismem z dnia [...]10.2003 r. W.N. wniósł o umorzenie nienależnych jego zdaniem odsetek za zwłokę z tytułu III raty podatku od nieruchomomości za 2003 r. Wskazał w nim, że decyzja Burmistrza Gminy jest błędna zarówno w zakresie powierzchni nieruchomości jak i rodzaju użytku gruntu i jest przedmiotem postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Aministracyjnym – Ośrodek Zamiejscowy w P. pod sygn. Akt [...]. Zaskarżona decyzja według podatnika nie może stanowić podstawy dochodzenia płatności wymiaru III raty podatku i naliczania odsetek do czasu wydania orzeczenia przez NSA. Decyzją z dnia [...] o nr [...] Burmistrz Gminy na podstawie art.67 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.; dalej Ordynacja podatkowa) odmówił umorzenia odsetek za III ratę podatku od nieruchomości za 2003 r. W uzasadnieniu wskazano, że wysokość odsetek na dzień złożenia wniosku wynosiła [...] zł, a podatnik nie wskazał żadnej przyczyny ewentualnego umorzenia, ani też żadnego ważnego interesu podatnika, który należałoby rozpatrzyć. Decyzja w sprawie wymiaru podatku została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Jest ona zatem ostateczna i obowiązująca. Obowiązkiem organu podatkowego jest dochodzenie wszystkich zaległości z niej wynikających wraz z należnymi odsetkami i kosztami. Odwołanie od tej decyzji z dnia [...]11.2003 r. złożył W.N. wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie kosztów postępowania. Podniósł w uzasadnieniu, że decyzja jest błędna w sferze formalno-prawnej jak i materialnej i w całości się z nią nie zgadza. Decyzją z dnia [...] w sprawie [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art.233 § 1 pkt.1 Ordynacji podatkowej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że organ pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy Ordynacji podatkowej, a w szczególności jej art.67 § 1 i § 2, które dają możliwość umorzenia należności podatkowej wraz z odsetkami, jeśli jest to podyktowane ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Zważając na wysokość kwoty wnioskowanego umorzenia ([...]zł), ekonomikę postępowania administracyjnego oraz fakt, że podatnik może uiścić tą kwotę bez narażania swojego interesu organ odwoławczy nie znalazł podstaw by przychylić się do złożonego odwołania. Pismem z dnia [...] 09.2004 r. W.N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, której zarzucił naruszenie art.166 Ordynacji podatkowej, bowiem w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej można wszcząć i prowadzić tylko jedno postępowanie, a Burmistrz Gminy prowadzi dwa postępowania, art.187 Ordynacji podatkowej, albowiem organ II instancji nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, podczas gdy SKO wydało decyzję nr [...] , w której nie zauważył organ II instancji błędnie zawyżonej powierzchni do opodatkowania podatkiem rolnym i sprawa ta jest przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pod sygn. akt. I SA/Po 1966/03, art.123 § 1 i art.200 Ordynacji podatkowej, bowiem organ I i II instancji nie zapewnił stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu i nie wyznaczył terminu do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, art.240 §1 pkt.1 i 5 oraz § 2 Ordynacji podatkowej, albowiem SKO nie uznaje i nie przyjmuje do wiadomości wiarygodności dokumentów przedkładanych przez podatnika, podtrzymując fałszywe okoliczności przedkładane przez organ podatkowy I instancji, co powoduje, że zaskarżona decyzja oparta jest na wadliwych dowodach. Uzasadniając podniesiono, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza obowiązujące normy prawne w szczególności, że nie ujawnił on okoliczności dotyczących decyzji , która została zaskarżona w sprawie [...]. Jako dowód skarżący wskazał akta sprawy I SA/Po 1966/03 WSA w Poznaniu i przesłuchanie skarżącego w charakterze świadka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podniesiono, że sprawa wymiaru podatku została rozstrzygnięta odrębną decyzją. W sprawie nie zgromadzono żadnego materiału dowodowego, a zatem nie zachodziła konieczność wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie takiego materiału w trybie art.200 Ordynacji podatkowej. Wyrokiem z dnia 2.06.2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie I SA/Po 1966/03 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy z [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Sądy administracyjne dokonują kontrolę legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art.134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa , w tym także tych nie podnoszonych w skardze , które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie , a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Należy zauważyć, że podatek od nieruchomości wymierzany jest osobom fizycznym zgodnie z art.6 ust.7 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002 r. nr 9 poz. 84 ze zm.; dalej ustawa o podatkach lokalnych) w drodze decyzji organu podatkowego właściwego ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Koniecznym zatem jest uprzednie wydanie decyzji o charakterze konstytutywnym. Z kolei przepis art.47 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, a przepis art.47 § 2 Ordynacji podatkowej, że jeżeli przepisy prawa podatkowego określają kalendarzowo terminy płatności podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku, a decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed terminem płatności podatku, pierwszej zaliczki na podatek lub pierwszej raty podatku, obowiązuje termin określony w § 1. Wynika stąd, że na skutek kasacyjnego orzeczenia Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia [...] 06.2005 r. w sprawie [...] i uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy z [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. nie istnieje aktualnie w ogóle zobowiązanie podatkowe , a tym samym nie istnieją odsetki od zaległości , albowiem w ogóle nie rozpoczął swojego biegu termin płatności podatku. Ponadto w toku postępowania argumentacja skarżącego sprowadzała się de facto do kwestionowania samego wymiaru podatku , co nie mogło być przedmiotem niniejszego postępowania. Zgodnie bowiem z art.67 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zatem jako nieefektywny sposób wygasania zobowiązań podatkowych polega na ostatecznym odstąpieniu przez wierzyciela podatkowego od poboru podatku. Instytucja umorzenia zaległości podatkowych ma zastosowanie jedynie wtedy , gdy nie jest sporna zasadność wymiaru podatku. Jednakże wysokości zobowiązania podatkowego nie można kwestionować i domagać się jego weryfikacji w toku postępowania o umorzenie zaległości. Poza zatem kognicją Sądu pozostawały argumenty skarżącego dotyczące wymiaru podatku. Mogły być one podnoszone tylko i wyłącznie w ramach postępowania rozpoznawczego , ustalającego zakres odpowiedzialności W.N. za konkretne zobowiązanie podatkowe związane z posiadaniem nieruchomości. Sprawa o umorzenie nie może dotyczyć kwestii ustalenia należności ( por. wyrok NSA z dnia 13.09.2000 r. w sprawie III SA 1710/99 ). Satysfakcję w tym względzie zaś podatnik uzyskał w sprawie [...] i nie może domagać się rozpatrywania łącznie tej kwestii w oparciu o przepis art.166 Ordynacji podatkowej dotyczący współuczestnictwa w postępowaniu podatkowym. W niniejszym postępowaniu organ podatkowy nie był także zobligowany do sięgania do materiałów dotyczących postępowania wymiarowego stosownie do art.187 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem inny był przedmiot tego postępowania. Z uwagi na treść żądania strony domagającej się weryfikacji w trybie umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 80 groszy, w ogóle samego wymiaru podatku oraz szczupłości materiału dowodowego należy uznać, że ewentualne naruszenie przepisów art.123 § 1 Ordynacji podatkowej i art.200 § 1 Ordynacji podatkowej przez organy podatkowe nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, o czym stanowi przepis art.145§ 1 pkt.1) lit.c) ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ; dalej p.p.s.a.). Prowadzone postepowanie nie było postępowaniem wznowieniowym, a zatem organy podatkowe nie mogły uchybić art.240 § 1 pkt.1) i 5) i § 2 Ordynacji podatkowej. Z tych przyczyn , nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa podatkowego , orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a. /-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Małecki /-/ S.Zapalska uk