I SA/Po 1262/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-09-28
NSApodatkoweWysokawsa
postępowanie egzekucyjnezaległość podatkowaVATnadpłataumorzenie postępowanianieważnośćtytuł wykonawczyzarzuty egzekucyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność postanowień organów egzekucyjnych, które wznowiły postępowanie egzekucyjne mimo jego wcześniejszego prawomocnego umorzenia.

Sprawa dotyczyła skargi M.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odrzucające jej zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości w podatku VAT. M.W. argumentowała, że zaległość nie istnieje z powodu nadpłaty podatku, a postępowanie egzekucyjne zostało już wcześniej umorzone. Sąd administracyjny stwierdził nieważność postanowień obu instancji, uznając, że ponowne wszczęcie egzekucji po prawomocnym umorzeniu stanowi rażące naruszenie prawa.

Skarżąca M.W. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości w podatku od towarów i usług za maj 2004 r. M.W. podnosiła, że zaległość podatkowa nie istnieje, ponieważ istnieje po jej stronie nadpłata, która powinna zostać zaliczona na poczet zaległości. Co więcej, wskazywała, że podobna sprawa była już przedmiotem rozpoznania, a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] II.2005 r. po uznaniu jej zarzutów za zasadne. Naczelnik Urzędu Skarbowego początkowo uznał zarzuty za zasadne i umorzył postępowanie egzekucyjne, jednak później, działając jako wierzyciel, wydał nowe tytuły wykonawcze i wszczął ponowne postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność zarówno zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, jak i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego. Sąd uznał, że ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego po jego prawomocnym umorzeniu stanowi rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także narusza art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. jako wydanie postanowienia w tej samej sprawie, która została już rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego po jego prawomocnym umorzeniu stanowi rażące naruszenie prawa i jest podstawą do stwierdzenia nieważności postanowień organów egzekucyjnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest ostateczne. Wszczęcie ponownej egzekucji w tej samej sprawie po skutecznym i ostatecznym umorzeniu stanowi rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także narusza art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. jako wydanie postanowienia w tej samej sprawie, która została już rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

upea art. 61

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

upea art. 34 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 59 § § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 60 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego po jego prawomocnym umorzeniu stanowi rażące naruszenie prawa. Wydanie postanowienia w tej samej sprawie, która została już rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności.

Godne uwagi sformułowania

wystawienie nowych tytułów wykonawczych w dniu [...] kwietnia 2005r. o nr [...] (VAT za maj 2004r.) i [...] (za czerwiec 2004r.) i wszczęcie ponownego postępowania egzekucyjnego w tej samej sprawie w sposób rażący narusza prawo tj. art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). wydanie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia I instancji po raz drugi w tej samej sprawie rozstrzygniętej już innym ostatecznym postanowieniem w myśl art. 156 § 1 pkt 3 kpa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności tych postanowień.

Skład orzekający

Janusz Ruszyński

przewodniczący

Maria Skwierzyńska

sprawozdawca

Katarzyna Nikodem

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa przez ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego po jego prawomocnym umorzeniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem egzekucyjnym w administracji i możliwością ponownego wszczęcia egzekucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur i konsekwencji prawomocnych orzeczeń, nawet w postępowaniu egzekucyjnym. Pokazuje błędy organów administracji, które mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności ich działań.

Czy można wznowić egzekucję po jej umorzeniu? Sąd administracyjny odpowiada: to rażące naruszenie prawa!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 1262/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-09-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Janusz Ruszyński /przewodniczący/
Katarzyna Nikodem
Maria Skwierzyńska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygn. powiązane
I FSK 2/07 - Wyrok NSA z 2007-06-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska /spr./ as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi M.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] ; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz M.W. kwotę 200,00 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów sądowych; /-/ K. Nikodem /-/ J. Ruszyński /-/ M. Skwierzyńska
Uzasadnienie
M.W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzone przeciwko niej postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2004r. w kwocie [...] zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego [...] z [...] IV.2005r. wszczął postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania od M.W. [...] zł z tytułu zobowiązania podatku od towarów i usług za maj 2004r. Zobowiązana wniosła zarzuty na prowadzone przeciwko niej postępowanie egzekucyjne wnosząc o jego umorzenie w związku z nieistnieniem zaległości podatkowej wobec wydania przez w. w. organ podatkowy decyzji z dnia [...] października 2004r. określającej nadpłatę w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł wraz z odsetkami. Nadpłata ta, zdaniem M.W., winna zostać w urzędu zaliczona na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę.
Stwierdza ponadto, że sprawa dotycząca zaległości podatkowej w podatku VAT za maj 2004r. w kwocie [...] zł stanowiła wcześniej przedmiot tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego celem wyegzekwowania tej kwoty z tytułu zaległości w podatku VAT za m - c maj 2004r., a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia [...]II.2005r. po wcześniejszym uznaniu jej zarzutów za zasadne (postanowienie z dnia [...]I.2005r.).
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego zajął stanowisko - jako wierzyciel - w sprawie wniesionych przez M. W. zarzutów, uznając je za bezzasadne wobec braku podstaw do uznania, że podatniczka skutecznie powoływała się na istnienie nadpłaty w podatku od towarów i usług, skoro decyzja w sprawie nadpłaty z [...] X.2004r. nie istnieje w obrocie prawnym, jako wydana z rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało stwierdzeniem jej nieważności przez Dyrektora Izby Skarbowej .
Odnosząc się do zarzutu strony w kwestii postanowienia z dnia [...] stycznia 2005r. organ I instancji stwierdza, że zawiera ono jednoznaczne odniesienie się do przyszłego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej sprawy nadpłaty.
W tym stanie rzeczy po stronie M.W. nadal istnieje zaległość podatkowa w podatku VAT za m - c maj 2004r.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia podatniczki, na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (bez bliższego określenia paragrafu art. 34) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie "w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzonego wobec Pani W. postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2004r. w kwocie [...] zł."
Organ II instancji podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego co do nieistnienia nadpłaty skoro stwierdzono nieważność decyzji w tej sprawie.
W skardze na to postanowienie M.W. wnosi o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia I instancji i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podnosi ona w szczególności, że taka sama jak w niniejszej sprawie sytuacja była już przedmiotem rozpoznania organu egzekucyjnego, który postanowieniem z [...] 2004r uznał zarzuty strony za zasadne, co spowodowało wydanie w dniu [...] 2004r. postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z akt egzekucyjnych przedłożonych Sądowi wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] 2004r. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] dotyczący podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2004r. w wysokości [...] zł w którym jako zobowiązaną wskazano M.W.
Tytuł ten doręczono zobowiązanej w dniu [...] grudnia 2004r., która następnie wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc, że egzekwowana zaległość podatkowa nie istnieje wobec istnienia po jej stronie nadpłaty, która winna być zaliczona na egzekwowaną zaległość podatkową.
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110,0 poz. 968 ze zm.) uznał wniesione przez M.W. zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej z tytułów wykonawczych Nr [...] i [...] za zasadne. Ponadto stwierdził, że na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 uzasadnione jest umorzenie postępowania egzekucyjnego ponieważ określenie obowiązku zobowiązanej zależy od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Wskazany przepis stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
W dniu [...] 2005r. wskazany wyżej organ egzekucyjny I instancji wydał postanowienie na podstawie art. 34 § 4 w. w. ustawy, w którym uznał zgłoszone przez M.W. zarzuty za uzasadnione i umorzył postępowanie egzekucyjne obejmujące niezapłacony podatek od towarów i usług za miesiące maj i czerwiec 2004r. w łącznej kwocie [...] zł objęte tytułami wykonawczymi Nr [...] i [...].
Działając jako organ egzekucyjny Naczelnika Urzędu Skarbowego, powołując się na swoje stanowisko jako wierzyciela i na przepis art. 29 § 1 omawianej ustawy, który wyklucza możliwość badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym uznał za zasadne umorzyć postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie.
Zauważyć należy, że w sprawie w 2004r. wydano jedynie dwa tytuły wykonawcze dotyczące podatku od towarów i usług za m - c maj 2004r. Nr [...] i za m - c czerwiec 2004r. Nr [....]. W związku z tym niezrozumiałe i nieuzasadnione było powołanie w treści postanowienia z dnia [...] 2005r. innych niż wyżej wskazane numerów tytułów wykonawczych tj. [...] i [...], skoro faktycznie były to numery sprawy (vide np. k. [...] akt [...]) a nie numery tytułów wykonawczych.
Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest ostateczne i tym samym wywołuje skutki w postępowaniu egzekucyjnym.
Na mocy przepisu art. 60 § 1 upea umorzenie postępowania m. inn. z przyczyny wskazanej w art. 59 § 1 pkt 2 w. w. ustawy, na który to przepis powołuje się Naczelnik Urzędu Skarbowego jako wierzyciel w postanowieniu z dnia 17.I.2005r., a brak podstaw by przyjąć, że zmienił swoje zdanie działając jako organ egzekucyjny, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Wszczęcie ponownej egzekucji nastąpić może jedynie w przypadku, gdy przyczyną umorzenia postępowania było stwierdzenie, że z egzekucji należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2), o czym przesądza przepis art. 61 ustawy z dnia 17.VI.1966r.
W tym stanie rzeczy wobec skutecznego i ostatecznego umorzenia postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia [...] 2005r., wystawienie nowych tytułów wykonawczych w dniu [...] kwietnia 2005r. o nr [...] (VAT za maj 2004r.) i [...] (za czerwiec 2004r.) i wszczęcie ponownego postępowania egzekucyjnego w tej samej sprawie w sposób rażący narusza prawo tj. art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Ponadto wydanie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia I instancji po raz drugi w tej samej sprawie rozstrzygniętej już innym ostatecznym postanowieniem w myśl art. 156 § 1 pkt 3 kpa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności tych postanowień.
W świetle powyższego aspekt formalny - proceduralny, bez względu na argumenty merytoryczne organu egzekucyjnego, przesądza o konieczności stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia I instancji.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ K. Nikodem /-/ J. Ruszyński /-/ M. Skwierzyńska
AR