I SA/PO 1257/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Spółdzielni "A" na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą zwrotu podatku VAT, uznając, że spółdzielnia posiadała zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych w momencie składania wniosku o zwrot VAT.
Spółdzielnia "A" zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej odmawiającą zwrotu podatku VAT za listopad 2001 roku. Spółdzielnia domagała się zwrotu, argumentując, że organ podatkowy zalegał jej ze zwrotem podatku dochodowego. Organy podatkowe odmówiły zwrotu VAT, powołując się na zaległość spółdzielni w podatku dochodowym, która wynikała z nienależnie otrzymanego zwrotu tego podatku. Sąd administracyjny pierwszej instancji oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę zbadania kwestii zalegania organu podatkowego ze zwrotem VAT.
Sprawa dotyczy skargi Spółdzielni "A" na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego odmawiającą zwrotu kwoty podatku od towarów i usług za listopad 2001 roku. Spółdzielnia wniosła o zwrot podatku VAT, argumentując, że organ podatkowy zalegał jej ze zwrotem podatku dochodowego od osób fizycznych, co zgodnie z art. 14a ust. 8 ustawy o VAT wyłączało zastosowanie ograniczenia prawa do zwrotu VAT (art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy). Organy podatkowe odmówiły zwrotu, uznając, że spółdzielnia posiadała zaległość w podatku dochodowym, która wynikała z nienależnie otrzymanego zwrotu tego podatku w poprzednich latach, co na mocy art. 52 § 1 Ordynacji podatkowej traktowane było na równi z zaległością podatkową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że spółdzielnia miała zaległość podatkową w momencie składania wniosku o zwrot VAT. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że sąd pierwszej instancji nie rozpatrzył zarzutu spółdzielni dotyczącego zalegania organu podatkowego ze zwrotem VAT. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA, związany wykładnią NSA, uznał, że w dacie złożenia wniosku o zwrot VAT, spółdzielnia posiadała zaległość w podatku dochodowym, ponieważ decyzja stwierdzająca nadpłatę została wyeliminowana z obrotu prawnego, a wypłacone kwoty stały się nienależne. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że nie istniała możliwość skorzystania z art. 14a ust. 8 ustawy o VAT, gdyż organ podatkowy nie zalegał ze zwrotem VAT w dacie złożenia wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenie prawa do zwrotu VAT (art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT) nie dotyczyło podatników, wobec których organ podatkowy zalegał ze zwrotem podatku, jeśli w momencie składania wniosku o zwrot VAT, podatnik sam posiadał zaległość podatkową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w dacie złożenia wniosku o zwrot VAT, spółdzielnia posiadała zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nienależnie otrzymany zwrot tego podatku był traktowany na równi z zaległością podatkową. W związku z tym, nie mógł mieć zastosowania art. 14a ust. 8 ustawy o VAT, który wyłączał ograniczenie prawa do zwrotu VAT w przypadku, gdy organ podatkowy zalegał ze zwrotem podatku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.p.t.u. art. 14a § ust. 7 pkt. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis ten ograniczał prawo do zwrotu VAT dla podatników posiadających zaległości podatkowe, chyba że organ podatkowy sam zalegał ze zwrotem podatku.
o.p. art. 52 § § 1 pkt 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Na równi z zaległością podatkową traktuje się zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 14a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 14a § ust. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Wyłączał stosowanie ograniczenia prawa do zwrotu VAT, jeśli organ podatkowy zalegał ze zwrotem podatku.
Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 3
Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 1 pkt 7 lit.e
p.p.s.a. art. 133 § §1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § §1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 21 § § 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 30 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 51
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 52 § § 1 i § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 249 § § 1 w zw. z art. 249 § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 128
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 212
Ustawa Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 38 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący zalegania Urzędu Skarbowego ze zwrotem podatku VAT w dacie złożenia wniosku o zwrot tego podatku przez spółdzielnię.
Odrzucone argumenty
Argumentacja spółdzielni, że w dacie złożenia wniosku o zwrot VAT zalegał jej organ podatkowy ze zwrotem podatku dochodowego. Argumentacja spółdzielni, że należało stosować znowelizowane brzmienie art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT. Argumentacja spółdzielni, że nie zostały wydane decyzje stwierdzające lub określające zaległość podatkową.
Godne uwagi sformułowania
Wypłacone jej kwoty z tego tytułu stały się świadczeniami nienależnymi. Na równi z zaległością podatkową traktuje się zwrot nienależnie otrzymanego podatku. Postępowanie przed sądem administracyjnym nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego, a sąd administracyjny nie jest trzecią instancją w tym postępowaniu. W systemie prawa polskiego obowiązuje zapisana w art. 128 Ordynacji podatkowej zasada trwałości decyzji ostatecznych w sprawach podatkowych.
Skład orzekający
Włodzimierz Zygmont
przewodniczący sprawozdawca
Sylwia Zapalska
członek
Janusz Ruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zwrotu VAT w przypadku zaległości podatkowych oraz nienależnie otrzymanych zwrotów podatku, a także zasada trwałości decyzji ostatecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni jako zakładu pracy chronionej i złożonej historii sporów podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje zawiłości polskiego prawa podatkowego i długotrwałe spory między podatnikami a organami skarbowymi, z licznymi zwrotami akcji i interwencjami sądów różnych instancji.
“Spółdzielnia walczyła o zwrot VAT przez lata, ale czy nienależnie otrzymany podatek dochodowy przekreślił jej szanse?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 1257/05 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-03-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2005-10-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Janusz Ruszyński Sylwia Zapalska Włodzimierz Zygmont /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 663/06 - Wyrok NSA z 2007-04-12 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska Janusz Ruszyński Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni "A" na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług za listopad 2001 rok oddala skargę /-/ J. Ruszyński /-/ W. Zygmont /-/ S. Zapalska Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2002 roku Izba Skarbowa po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni "A" na decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2002 roku (nr [...]) odmawiającej zwrotu [...]. zł wynikającej z deklaracji VAT-7 za [...] 2001 roku na podstawie odpowiednich przepisów utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W dniu [...].1998r. Spółdzielnia "A" wniosła o zwrot podatku wpłaconego w latach 1993-1996 z tytułu oprocentowania udziałów w nadwyżce bilansowej członków spółdzielni. Wnioskodawca twierdził, że jako zakład pracy chronionej powinien przekazać zaliczki na podatek dochodowy - zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na fundusze rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych. Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] 1998 roku (nr [...]) odmówił spółdzielni zwrotu wpłaconego podatku uznając, że udział w nadwyżce bilansowej w postaci oprocentowania udziałów członkowskich jest przychodem z kapitałów pieniężnych. Rozpoznawszy odwołanie spółdzielni od powyższej decyzji Izba Skarbowa w Z. decyzją z dnia [...] 1998 roku (nr [...]) utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta zaskarżona została do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu - po rozpoznaniu skargi spółdzielni - wyrokiem z dnia 28 września 1999 roku (sygn. I SA/Po 2741/98) uchylił obie decyzje - w rezultacie czego Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] 2000r. (nr [...]) stwierdził nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami, którą w dniu [...] 2000r. zwrócił spółdzielni. Sąd Najwyższy w wyniku rewizji nadzwyczajnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 28 września 1999 roku (sygn. I SA/Po 2741/98), wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości wyrokiem z dnia 18 marca 2001 roku (sygn. III RN 98/00) uchylił powyższy wyrok NSA OZ w Poznaniu i oddalił skargę spółdzielni wskutek czego decyzja stwierdzająca nadpłatę stała się sprzeczna z wcześniejszymi i ostatecznymi decyzjami odmawiającymi stwierdzenia nadpłaty, jednak cały czas istniała w obrocie prawnym. Krokiem ku jej wyeliminowaniu z obrotu miało być wszczęte z urzędu w dniu [...] 2001 roku przez Izbę Skarbową postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2000 roku (nr [...]) w przedmiocie stwierdzenia na rzecz Spółdzielni "A" nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z odsetkami od dnia wpłaty podatku. W rezultacie Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] 2001 roku. (nr [...]) odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty bowiem upłynął roczny termin od dnia jej doręczenia stronie (z art. 249 § 1 w zw. z art. 249 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa). W tej sytuacji Urząd Skarbowy wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty i decyzją z dnia [...] 2001 roku uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] 2000 roku stwierdzającą nadpłatę, którą w dniu [...] 2001 roku doręczył spółdzielni. Następnie Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] 2002 roku (nr [...]) określił spółdzielni wysokość nienależnie zwróconego podatku dochodowego oraz odsetki za zwłokę. Jednakże w wyniku odwołania Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] 2002 roku (nr [...]) uchyliła powyższą decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. W związku z tym w dniu [...] 2002 roku tenże Urząd wszczął postępowanie podatkowe w sprawie "nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1993-1996 z tytułu oprocentowania udziałów członków spółdzielni". Jednakże w dniu [...] 2002 roku spółdzielnia zapłaciła sporny podatek dochodowy wraz z odsetkami. W dniu [...] 2001 roku złożyła deklarację VAT-7 za [...] 2001 roku wraz z wnioskiem o dokonanie zwrotu podatku wynikającej z tejże deklaracji w wysokości [...] zł. Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] 2002 roku (nr [...]) odmówił zwrotu żądanej kwoty podatku od towarów i usług, uzasadniając swą decyzję faktem, iż na dzień złożenia wniosku o dokonanie zwrotu (tj. [...] 2001 roku) spółdzielnia zalegała z płatnością podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie [...] zł, a przeprowadzone postępowanie wykluczyło istnienie okoliczności, o których mowa w art. 14a ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, na które powoływał się podatnik. Od decyzji tej strona złożyła w dniu [...] 2002 roku odwołanie do Izby Skarbowej. W odwołaniu spółdzielnia podała, iż decyzja powyższa jest nieuzasadniona i krzywdząca dla niej oraz twierdziła, iż kwota [...] zł nie może być uznana za zaległość podatkową w rozumieniu art. 52 §1 Ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż wypłata na rzecz spółdzielni nastąpiła na mocy ostatecznej decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2000 roku. spółdzielnia nie jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, ale płatnikiem tego podatku. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...].2002 roku (nr [...]) na podstawie art. 207, art. 233 § 1 pkt 2, art. 52 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 14a ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym z dnia 8 stycznia 1993 roku (Dz. U. Nr 11 poz. 50 z późn. zm.) utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W decyzji wskazała, iż na dzień złożenia wniosku o dokonanie zwrotu całości wpłaconej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług wynikającej z deklaracji VAT-7 za miesiąc [...] 2001 roku, podatnik posiadał zaległość z tytułu niesłusznie otrzymanego zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie Izby Skarbowej zgodnie z art. 52 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa na równi z zaległością podatkową traktuje się zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy. Nienależny zwrot podatku wywołuje identyczne skutki jak zaległość podatkowa. Poza tym, za nietrafny uznany został zarzut, iż w sprawie nie została wydana decyzja określająca wysokość zobowiązania w podatku od osób fizycznych oraz decyzja o odpowiedzialności płatnika. Od powyższej decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] 2002 roku (nr [...]) w dniu [...] 2002 roku spółdzielnia złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu. W skardze spółdzielnia domagała się uchylenia powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenia od Izby Skarbowej na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 21 § 3 i art. 51, art. 52 § 1 i § 2 oraz art. 30 § 1 O.p. i powtórzyła dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie przygotowawczym z dnia [...] 2003 roku twierdziła, iż zgodnie z art. 14a ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług, ograniczenie prawa do zwrotu podatku VAT podatników zalegających z podatkiem, o którym mowa w art. 14a ust. 7 pkt. 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie dotyczy podatników wobec których organ podatkowy zalega ze zwrotem podatku oraz wskazała, że w dacie złożenia wniosku o zwrot wpłaconego podatku. W ocenie skarżącej Urząd Skarbowy zalegał spółdzielni ze zwrotem tego podatku w kwocie [...] zł powiększonej o odsetki od tej kwoty, za [...] 2001 roku w kwocie [...] zł, za [...] 2001 roku w kwocie [...] zł, za [...] 2001 roku w kwocie [...] zł, za [...] 2001 roku w kwocie [...] zł, za [...] 2001 roku, w kwocie [...] zł. i za [...] 2001 roku w kwocie [...] zł. Potwierdzeniem zalegania ze zwrotem podatku miał być wyrok NSA -OZ w Poznaniu z dnia 7 listopada 2002 roku. (I SA Po 4411/01) oraz kolejne decyzje Izby Skarbowej uchylające decyzje o odmowie zwrotu podatków, skutkujące umorzeniem postępowania w toczących się sprawach przed tym sądem. Zaległości z tytułu zwrotu podatku zostały uregulowane przez organ podatkowy w dniu [...] 2003 roku (łączna kwota [...] zł w tym [...] zł tytułem odsetek). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 czerwca 2004 roku (I SA/Po 1424/02) oddalił skargę. Uzasadniając wyrok stwierdził, że zauważył, iż był związany ocenami prawnymi Sądu Najwyższego zawartymi w prawomocnym wyroku z dnia 18.05.2001 roku (III RN 98/00), w którym uznano, iż pozbawione podstaw prawnych było żądanie spółdzielni w kwestii zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych wpłaconego w latach 1993-1996 z tytułu oprocentowania udziałów w nadwyżce bilansowej. Z dniem wydania powyższego wyroku wszelkie roszczenia spółdzielni o zwrot podatku dochodowego od osób fizycznych zostały ostatecznie pozbawione podstaw prawnych, a wypłacone jej kwoty z tego tytułu stały się świadczeniami nienależnymi. Z dniem doręczenia spółdzielni konstytutywnej decyzji z dnia [...] 2001 roku, którą w trybie nadzwyczajnym Urząd Skarbowy wyeliminował z obrotu prawnego decyzję z dnia [...] 2000 roku stwierdzającą nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1993-1996, spółdzielnia z dniem jej doręczenia [...] 2001 roku miała obowiązek zwrotu kwoty nienależnie otrzymanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Ponieważ zgodnie z art. 52 § 1 ust. 2 Ustawy ordynacja podatkowa na równi z zaległością podatkową traktuje się zwrot nienależnie otrzymanego podatku, i mając na uwadze wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2001 roku, brak było podstaw do stwierdzenia, że organy podatkowe obu instancji dopuściły się naruszenia prawa podatkowego przyjmując, iż podatnik składając w dniu [...] 2001r. wniosek o dokonanie zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2001 roku posiadał zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym słusznie zastosowały art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, odmawiając spółdzielni zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług za ten okres. Postępowanie to jest również zgodne z późniejszym wyrokiem NSA OZ w Poznaniu z dnia 7 listopada 2002 roku (sygn. I SA/Po 4411/ 01), po którym organy w trybie autokontroli uznały za zasadne roszczenia spółdzielni w kwestii zwrotu zapłaconego podatku od towarów i usług za miesiące od [...] do [...] 2001 roku, a więc za okres przed wyeliminowaniem z obrotu prawnego swej ostatecznej decyzji z dnia [...] 2000 roku. Od powyższego wyroku spółdzielnia złożyła dniu 18 października 2004 roku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domagała się uchylenia powyższego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie uchylenia wyroku i decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] 2002 roku, jak i decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2002r., a także zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania przed sądem I instancji oraz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Spółdzielnia zarzuciła wyrokowi naruszenie art. 133 §1 i art. 134 §1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 14a ust. 7 pkt 2 i ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art. 21 § 3, art. 51, art. 52 § 1 pkt 2 oraz art. 30 § 1 O.p. Uzasadniając skargę kasacyjną spółdzielnia podniosła, że przyjęcie iż w dacie złożenia wniosku o zwrot wpłaconego podatku VAT za [...] 2001 roku zalegała w podatkach, jest wynikiem zastosowania art. 14a ust. 7 pkt 2 o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w wersji obowiązującej w dacie złożenia wniosku o zwrot podatku VAT zamiast treści nadanej mu art. 1 pkt 7 lit.e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o zmianie tej ustawy. Sprawa nie została zakończona przed dniem 1 października 2002 roku, a zatem zgodnie z art. 3 ustawy o zmianie ustawy podatkowej przy ocenie prawa spółdzielni do zwrotu podatku VAT należało kierować się znowelizowanym brzmieniem przepisu art. 14a ust. 7 pkt 2 tej ustawy podatkowej. W świetle powyższego przepisu zaległością w podatkach, skutkującą utratą prawa do zwrotu podatku VAT, są wyłącznie zaległości "określone lub stwierdzone przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej", a tego rodzaju sytuacja nie zachodzi w sprawie skoro nie zostały wydane decyzje stwierdzające lub określające zaległość podatkową spółdzielni, a z uzasadnienia wyroku nie wynika, aby kwestia ta była przedmiotem rozważań. W opinii strony, przyjęcie iż w dniu [...] 2001 roku spółdzielnia zalegała w podatkach jest wynikiem błędnej wykładni art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT również na gruncie przepisów obowiązujących przed nowelizacją ustawy. W świetle art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy zaległością w podatkach stanowiących dochód budżetu Państwa z tytułu nienależnie zwróconego na rzecz płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych jest wyłącznie zaległość wynikająca z decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w trybie art. 21 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa lub decyzji ustalającej odpowiedzialność podatkową w trybie art. 30 §1 tejże ustawy, a tego rodzaju decyzje nie zostały wydane. W jej opinii, Sąd przeoczył fakt, iż zgodnie z art. 14a ust. 8 ustawy VAT ograniczenie prawa do zwrotu podatku VAT podatnikom zalegającym z podatkiem, nie dotyczy tych podatników, wobec których Urząd Skarbowy zalega ze zwrotem podatku. Z uzasadnienia wyroku nie wynika, aby Sąd tę kwestię uczynił przedmiotem rozważań. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu administracji kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2005 roku (sygn. FSK 2586/05) na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 ustawy z dnia 30. 08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpatrzenia oraz zasądził od organu odwoławczego na rzecz spółdzielni kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadniając wyrok podał, że błędny jest pogląd spółdzielni, iż sprawa nie została zakończona przed dniem 1 października 2002 roku i należało stosować znowelizowane brzmienie art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy podatkowej bowiem postępowanie przed sądem administracyjnym nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego, a sąd administracyjny nie jest trzecią instancją w tym postępowaniu. Decyzje organu odwoławczego są ostateczne w administracyjnym toku instancji (art. 128 ustawy Ordynacja podatkowa), co oznacza, że sprawa jest zakończona. Wszczęte skargą do sądu administracyjnego postępowanie sądowe jest nowym, całkowicie odrębnym od dotychczasowego postępowaniem, mającym na celu kontrolę legalności kończącego sprawę aktu administracyjnego, według stanu na dzień wydania tego aktu. Warunkiem wszczęcia postępowania sądowego jest zakończenie postępowania administracyjnego. Nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług weszła w życie po wydaniu decyzji ostatecznej i wg art. 3 ustawy nowelizującej brak było podstaw do stosowania przez sąd I instancji znowelizowanych przepisów. Błędne jest stanowisko spółdzielni, że zastosowany w sprawie przepis art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług należy rozumieć w taki sposób jak to przyjęto w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 roku, a taka interpretacja przepisu nie znajduje oparcia w żadnym z rodzajów wykładni. Niezgodne z faktami jest stanowisko spółdzielni, że nie inicjowała wypłaty nienależnej kwoty z budżetu Państwa i zainicjowała ją a następnie mimo wyroku Sądu Najwyższego nie poczuwała się do zwrotu otrzymanej nienależnie kwoty. Trafny jest natomiast w ocenie Sądu zarzut skargi kasacyjnej w którym spółdzielnia podniosła, iż wskazała sądowi I instancji, że organ podatkowy I instancji zalegał spółdzielni ze zwrotem podatku VAT w dacie złożenia wniosku o zwrot tego podatku za [...] 2001 roku. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, by zarzut ten został przez sąd rozpatrzony, a jest to kwestia mająca istotne znaczenie dla sprawy. W związku z powyższym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca pismem z dnia [...] 2005 roku podtrzymała skargę z dnia [...] 2002 roku i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] 2002 roku (nr [...]) oraz decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2002 roku (nr [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu sprawa została przekazana w następstwie rozpatrzenia skargi kasacyjnej, na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu wyroku z dnia 23 czerwca 2005 roku Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na trafność zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego zalegania skarżącej przez Urząd Skarbowy w dacie złożenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 2001 roku ze zwrotem tego podatku. W ocenie Sądu zaskarżony wyrok, w swym uzasadnieniu, nie zawierał opinii na ten temat. W niniejszej sprawie istotna jest więc kwestia istnienia bądź też nieistnienia w dacie złożenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za [...] 2001 roku, to jest [...] 2001 roku, zaległości Urzędu Skarbowego ze zwrotem podatku na rzecz strony. Na podstawie art. 14a. ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu sprzed nowelizacji w dnia 30 sierpnia 2002 roku, prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej miał prawo w zakresie działalności tego zakładu do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług według zasad określonych w pkt. 2-6. Jednakże jak wynika z art. 14a ust. 7 pkt. 2 cytowanej ustawy przepisów ust. 1-6 nie stosowało się do jednak do podatników, a takim z całą pewnością była w tamtym okresie spółdzielnia, u których, w dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu kwoty, o której mowa w ust. 1, występują zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. Ograniczenie prawa do zwrotu, o którym mowa w ust. 7 pkt 2 art. 14a ustawy, nie dotyczyło podatników, wobec których urząd skarbowy zalegał ze zwrotem podatku, w dniu złożenia przez nich wniosku o dokonanie zwrotu kwoty, o której mowa w ust. 1 art. 14a. Należy w tym miejscu przypomnieć, iż na podstawie art. 52 §1 ust. 2 ustawy ordynacja podatkowa na równi z zaległością podatkową traktuje się zwrot nienależnie otrzymanego podatku, za który w przedmiotowej sprawie uznać należy wypłatę skarżącej w dniu [...] 2001 roku przez Urząd Skarbowy kwot pieniężnych, która miała miejsce w następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 28 września 1999 roku (sygn. I SA/Po 2741/98). Sąd Najwyższy w wyniku rewizji nadzwyczajnej od tego wyroku, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości wyrokiem z dnia 18 marca 2001 roku (sygn. III RN 98/00) uchylił powyższe orzeczenie NSA OZ w Poznaniu i oddalił skargę spółdzielni wskutek czego decyzja stwierdzająca nadpłatę stała się sprzeczna z wcześniejszymi i ostatecznymi decyzjami odmawiającymi stwierdzenia nadpłaty, jednak cały czas istniała w obrocie prawnym. Krokiem ku jej wyeliminowaniu z obrotu miało być wszczęte z urzędu w dniu [...] 2001 roku przez Izbę Skarbową postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2000 roku (nr [...]) w przedmiocie stwierdzenia na rzecz Spółdzielni "A" nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z odsetkami od dnia wpłaty podatku. W rezultacie Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] 2001 roku. (nr [...]) odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty bowiem upłynął roczny termin od dnia jej doręczenia stronie (z art. 249 § 1 w zw. z art. 249 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa). W tej sytuacji Urząd Skarbowy wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty i decyzją konstytutywną z dnia [...] 2001 roku (nr [...]) uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] 2000 roku ([...]) stwierdzającą nadpłatę, którą w dniu [...] 2001 roku doręczył spółdzielni. W tym dniu wyeliminowana została więc ostatecznie decyzja z dnia [...] 2000 roku, a podatnik stał się zobowiązanym do zapłaty zaległości podatkowej, i zwrotu Skarbowi Państwa kwoty nienależnie otrzymanego podatku od osób fizycznych. Skarżąca z kolei złożyła w dniu [...] 2001 roku w Urzędzie Skarbowym w W. deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za [...] wraz z wnioskiem i dokonanie wpłaconej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług wynikającej z tej deklaracji w wysokości [...] zł. W dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu kwoty występowała więc z jej strony zaległość w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa i nie istniała możliwość skorzystania z prawa jakie ustawodawca przyznał podatnikowi w art. 14a ust. Ustawy o podatku od towarów i usług. Niesłuszne jest także twierdzenie Strony, iż na dzień złożenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług Urząd Skarbowy zalegał Spółdzielni ze zwrotem podatku od towarów i usług w kwocie co najmniej [...] zł oraz odsetek ca. [...] zł. W dniu złożenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za [...] 2002r. w obrocie prawnym znajdowały się ostateczne, prawomocne decyzje odmawiające zwrotu żądanych kwot, co nie pozwoliło zastosować art. 14a ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług. Wyjaśnia to wzgląd na sekwencję decyzji podatkowych i wyroków sądu administracyjnego: decyzja Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2002 roku (nr [...]) odmawiająca zwrotu wpłaconej kwoty zobowiązania za ten miesiąc wydana została dnia [...] 2002 roku, natomiast wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu (sygn. I SA/Po 4411 /01) zapadł dnia 7 listopada 2002 roku, a tymże wyrokiem NSA uchylił jedynie decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] 2001 roku utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...].2001roku (nr [...]) odmawiającą zwrotu wpłaconej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, wynikającej z deklaracji VAT-7 za [...] 2001 roku. Decyzja ta została uchylona - w wykonaniu zaleceń NSA - dopiero decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] 2003 roku (nr [...]). Również kolejne decyzje Izby Skarbowej uchylające swoje decyzje i Urzędu Skarbowego w sprawie odmowy zwrotu podatku VAT kolejno za [...], [...],[...],[...],[...] 2001 roku (również w wykonaniu zaleceń NSA) wydane zostały po otrzymaniu wyroku NSA. Tak więc w dniu złożenia wniosku o zwrot podatku VAT za [...] 2001 roku w obrocie prawnym znajdowały się ostateczne, prawomocne decyzje odmawiające zwrotu żądanych kwot. Jak wskazał NSA w wyżej powołanym wyroku z dnia 7 listopada 2002 roku w systemie prawa polskiego obowiązuje zapisana w art. 128 Ordynacji podatkowej zasada trwałości decyzji ostatecznych w sprawach podatkowych. Organ podatkowy, który wydał nawet decyzję wadliwą jest tą decyzją związany do czasu jej zmiany w sposób przewidziany prawem (art.212 Ordynacji podatkowej). Wobec powyższego instytucja potrącenia nie mogła znaleźć w sprawie zastosowania jak również nie można mówić o istnieniu zaległości budżetu Państwa wobec spółdzielni w dniu złożenia wniosku o zwrot podatku VAT t.j . w dniu [...] 2001 roku. Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku /-/ J. Ruszyński /-/ W. Zygmont /-/ S. Zapalska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI