I SA/Po 1255/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2014-06-17
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyprzekształcenie spółkispółka z o.o.spółka komandytowakapitał zapasowyzyski niepodzieloneinterpretacja podatkowaWSAprawo spółek

WSA w Poznaniu uchylił interpretację Ministra Finansów, uznając, że zyski przekazane na kapitał zapasowy spółki przekształcanej nie stanowią przychodu wspólników podlegającego opodatkowaniu.

Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów podatkowych w zakresie skutków przekształcenia spółki z o.o. w spółkę komandytową. Skarżąca kwestionowała stanowisko Ministra Finansów, zgodnie z którym zyski zgromadzone na kapitale zapasowym przekształcanej spółki z o.o. stanowią przychód wspólników podlegający opodatkowaniu. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżoną interpretację, podzielając argumentację skarżącej, że zysk przekazany na kapitał zapasowy jest zyskiem podzielonym i nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę ze skargi na indywidualną interpretację Ministra Finansów dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Przedmiotem sporu było opodatkowanie zysków spółki z o.o. zgromadzonych na kapitale zapasowym, które zostały przekazane na ten kapitał uchwałami wspólników, a następnie spółka została przekształcona w spółkę komandytową. Skarżąca argumentowała, że takie zyski są zyskiem podzielonym i nie podlegają opodatkowaniu jako przychód z udziału w zyskach osób prawnych (art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF). Organ podatkowy stał na stanowisku, że wszelkie niepodzielone zyski, w tym te przekazane na kapitał zapasowy, stanowią przychód wspólników w momencie przekształcenia. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, stwierdzając, że wykładnia organu była błędna. Sąd podkreślił, że przepisy K.s.h. dopuszczają podział zysku na cele związane z rozwojem spółki, co wyłącza jego kwalifikację jako zysku niepodzielonego w rozumieniu ustawy o PDOF. Zysk przekazany na kapitał zapasowy, zgodnie z prawem spółek, jest zyskiem podzielonym i nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF. Sąd zwrócił również uwagę na naruszenie przepisów procesowych przez organ, który lakonicznie odniósł się do powołanych przez skarżącą orzeczeń sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zyski przekazane na kapitał zapasowy nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF, ponieważ są one traktowane jako zysk podzielony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy K.s.h. dopuszczają podział zysku na cele związane z rozwojem spółki, co wyłącza jego kwalifikację jako zysku niepodzielonego w rozumieniu ustawy o PDOF. Zysk przekazany na kapitał zapasowy jest zyskiem podzielonym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.p.d.o.f. art. 24 § 5 pkt 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zysk przekazany na kapitał zapasowy nie jest 'niepodzielonym zyskiem' w rozumieniu tego przepisu, a tym samym nie stanowi dochodu podlegającego opodatkowaniu.

P.p.s.a. art. 146 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej interpretacji z powodu naruszenia prawa materialnego.

Pomocnicze

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ naruszył ten przepis, lakonicznie odnosząc się do orzecznictwa sądowego.

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.s.h. art. 191 § 1

Kodeks spółek handlowych

K.s.h. art. 191 § 2

Kodeks spółek handlowych

K.s.h. art. 231 § 2

Kodeks spółek handlowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zysk przekazany na kapitał zapasowy jest zyskiem podzielonym, a nie niepodzielonym. Przepisy K.s.h. dopuszczają podział zysku na cele związane z rozwojem spółki. Ustawodawca dwukrotnie próbował rozszerzyć katalog zysków podlegających opodatkowaniu, co świadczy o braku opodatkowania zysków na kapitale zapasowym.

Odrzucone argumenty

Zyski niepodzielone, w tym te przekazane na kapitał zapasowy, stanowią przychód wspólników w momencie przekształcenia spółki kapitałowej w osobową.

Godne uwagi sformułowania

zysk przekazany na kapitał zapasowy to zysk podzielony i nie podlega on opodatkowaniu każdorazowa decyzja wspólników o przeznaczeniu zysku, stanowi jego podział zysk, prawidłowo rozdysponowany, np. na kapitał zapasowy, nie jest już zyskiem niepodzielonym w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF

Skład orzekający

Izabela Kucznerowicz

sprawozdawca

Karol Pawlicki

członek

Waldemar Inerowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'niepodzielone zyski' w kontekście przekształcenia spółek kapitałowych w osobowe oraz opodatkowania tych zysków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia spółki z o.o. w spółkę komandytową i opodatkowania zysków zgromadzonych na kapitale zapasowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z przekształceniami spółek, które może mieć znaczenie dla wielu przedsiębiorców i ich doradców prawnych.

Czy zyski na kapitale zapasowym przy przekształceniu spółki to podatek? WSA wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 1255/13 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2014-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz /sprawozdawca/
Karol Pawlicki
Waldemar Inerowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6560
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 2838/14 - Postanowienie NSA z 2015-02-27
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 361
art. 24 ust. 5 pkt 8
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 749
art. 120, art. 121 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 146 par. 1, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant sekr. sąd. Monika Wiza po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi [...] na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2013 r. [...] ( podatnik, wnioskodawca, skarżąca ) wystąpiła o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę komandytową.
Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że podatnik jest jednym ze wspólników " [...]" Sp. z o.o. Sp. k. Spółka ta powstała w wyniku przekształcenia ze Sp. z o.o., z dniem [...] maja 2013 r. Wnioskodawca wskazał, że w dacie przekształcenia Spółka przekształcana posiadała na kapitale zapasowym skumulowane zyski z lat ubiegłych, przeznaczone na ten kapitał uchwałami Zwyczajnych Zgromadzeń Wspólników Spółki z o.o. o podziale zysku poprzez jego przeznaczenie na kapitał zapasowy.
Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawca zadał organowi następujące pytania: 1) czy w sytuacji przekształcenia Sp. z o.o. w Sp. k. zyski, znajdujące się na kapitale zapasowym przekształcanej Sp. z o.o. stanowiły przychód wspólników z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, opisany w art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm. - dalej w skrócie: "ustawa o PDOF")? 2) Czy powstał dla wspólników z tego tytułu obowiązek podatkowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych?
Zdaniem wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym zyski przekazane na kapitał zapasowy będą kwalifikowane jako zyski podzielone. Pogląd taki, w ocenie podatnika, potwierdził ustawodawca, który w projekcie nowelizacji z dnia 24 sierpnia 2012 r. ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, dokonał zmiany przepisu art. 24 ust. 5 pkt 8 poprzez nadanie mu nowej, następującej treści: "8) wartość niepodzielonych zysków w spółkach będących podatnikiem podatku dochodowego oraz wartość zysku przekazanego na inne kapitały niż kapitał zakładowy w spółce przekształcanej (...)". W opinii wnioskodawcy, podziałem zysku jest również - poza dywidendą - przekazanie tego zysku na kapitał zapasowy. Podnosząc, że pojęcie zysków niepodzielonych nie zostało zdefiniowane, ani w przepisach podatkowych, ani rachunkowych, wnioskodawca stanął na stanowisku, że przy definiowaniu zakresu pojęcia zysków niepodzielonych należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 94, poz. 1037 ze zm. - dalej w skrócie: "K.s.h."), tj. art. 191 - art. 193 i art. 347 - art. 348 K.s.h., które jako jedyne określają swoiste znaczenie pojęcia zysków niepodzielonych jako kategorii prawnej. Powyższe doprowadziło wnioskodawcę do przekonania, że przekształcenie Sp. z o.o. w Sp. k. spowodowało powstanie po stronie wspólników Spółki obowiązku podatkowego, o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF - wyłącznie w odniesieniu do zysku niepodzielonego na dzień tego przekształcenia. W pozostałym zakresie natomiast, tj. co do zysków, wobec których zapadły już uchwały o przekazaniu na kapitał zapasowy, obowiązek podatkowy nie powstał. Podatnik zaznaczył, że zaprezentowane przez niego stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w jednolitej linii orzeczniczej NSA.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] września 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu - działając w imieniu Ministra Finansów - uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
W motywach interpretacji organ stwierdził, że z art. 24 ust. 8 pkt 5 ustawy o PDOF wynika, iż przychód (dochód) z tytułu wartości niepodzielonych zysków powstaje w momencie przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową, a zatem w sytuacji przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową cała wartość niepodzielonych zysków podlega opodatkowaniu. W ocenie organu, pod pojęciem "niepodzielnych zysków w spółkach kapitałowych", zawartym w w/w przepisie, należy rozumieć wartości niepodzielonych między udziałowców wszelkich zysków spółki kapitałowej, gdyż ustawodawca zapisem tym objął cały zbiór zysków wypracowanych przez spółki kapitałowe, lecz niewypłaconych wspólnikom przed datą przekształcenia w spółki osobowe. Dotyczy to również zysków przekazanych na kapitał rezerwowy i zapasowy. Interpretator zaznaczył, że z chwilą podjęcia uchwały przez wspólników, co do podziału zysku, mają oni prawo kształtujące, roszczenie o wypłatę dywidendy, w stosunku do udziałów, jakie wspólnicy posiadają w kapitale zakładowym. Możliwe jest ponadto niedzielenie zysku w ten sposób, ale rozporządzenie czystym zyskiem. Rozporządzenie to prowadzi do przeznaczenia go na inne cele niż do podziału między wspólników. Takim innym celem może być przekazanie środków na inne fundusze np. rezerwowe, zapasowe. Z powyższego organ wywiódł, że zyski, które nie zostały wypłacone wspólnikom w formie dywidendy, lecz zgromadzono je w kapitałach własnych spółki - także jako kapitał zapasowy - odpowiadają pojęciu "niepodzielone zyski" użytemu w art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF. W rezultacie poczynionych rozważań organ uznał, że wnioskodawca niezasadnie przyjął, że podziałem zysku jest także - poza dywidendą - przekazanie go na kapitał zapasowy, a w konsekwencji do zysków, wobec których zapadły już uchwały o przekazaniu na kapitał zapasowy, obowiązek podatkowy nie powstanie. Ponadto organ stwierdził, że zyski niepodzielone - rozumiane jak wyżej - na dzień przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową będą podlegały opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Odnosząc się do powołanych przez wnioskodawcę we wniosku wyroków NSA organ stwierdził, że nie mogą one wpłynąć na ocenę prawidłowości badanego zagadnienia. Nie negując tych orzeczeń, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego, Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że tezy tych wyroków nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, działającego z upoważnienia Ministra Finansów, wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę przedmiotowej interpretacji indywidualnej. W odpowiedzi na to wezwanie organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany wydanego aktu.
W skardze z dnia [...] listopada 2013 r. [...], reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o zmianę powyższej interpretacji i uznanie stanowiska skarżącej za prawidłowe, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej interpretacji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF poprzez jego niewłaściwą wykładnię.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że jego stanowisko znajduje potwierdzenie wprost w treści przepisów K.s.h., tj. w art. 191 § 1 i § 2 oraz art. 231 § 2 tej ustawy. Ponadto wyraził pogląd, że fakt braku opodatkowania zysków zgromadzonych na kapitale zapasowym przy przekształceniu potwierdził dwukrotnie ustawodawca. Po pierwsze z projekcie nowelizacji z dnia 24 sierpnia 2012 r. ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, planując zmianę przepisu art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF poprzez nadanie mu nowej treści: "8) wartość niepodzielonych zysków w spółkach będących podatnikiem podatku dochodowego oraz wartość zysku przekazanego na inne kapitały niż kapitał zakładowy w spółce przekształcanej (...)". Po drugie, zdaniem skarżącej, ustawodawca potwierdził brak opodatkowania zysków zgromadzonych na kapitale zapasowym w związku z fiaskiem próby wprowadzenia w/w rozszerzenia katalogu art. 24 ust. 5 ustawy o PDOF - w obecnym projekcie nowelizacji z dnia 14 maja 2013 r. ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, w którym podjął drugą z rzędu próbę rozszerzenia wyżej przywołanego przepisu poprzez nadanie mu treści: "8) wartość niepodzielonych zysków w spółce praz wartość zysku przekazanego na inne kapitały niż kapitał zakładowy w spółce przekształcanej (...)." Autor skargi wyraził także przekonanie, że każdorazowa decyzja wspólników o przeznaczeniu zysku, stanowi jego podział. Skarżąca, odwołując się do przepisów K.s.h., stwierdziła, że przepisy tej ustawy przewidują inne sposoby podziału zysku. Ponadto stanęła na stanowisku, że o zysku niepodzielonym można mówić wyłącznie w sytuacji braku podjęcia uchwały o sposobie jego podziału za określony rok obrotowy, natomiast uchwałę o przeznaczeniu zysku na inne cele niż dywidenda, w szczególności na kapitał zapasowy, należy uznać za uchwałę o podziale zysku.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest wydana przez Ministra Finansów interpretacja indywidualna, w której wyrażono stanowisko, że termin "niepodzielone zyski", o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF, obejmuje wypracowane przez Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością zyski, które nie zostały wypłacone wspólnikom w formie dywidendy, lecz zgromadzone w kapitałach własnych - także jako kapitał zapasowy. Według przeciwnego stanowiska strony skarżącej, zysk spółki, który został przekazany na kapitał zapasowy to zysk podzielony i nie podlega on opodatkowaniu.
Na wstępie niniejszego wywodu wskazać należy, że zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także m.in. wartość niepodzielonych zysków w spółkach kapitałowych w przypadku przekształcenia tych spółek w spółki osobowe; przychód określa się na dzień przekształcenia.
Powyższy przepis został dodany na mocy nowelizacji tej ustawy, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r. W świetle tego przepisu nie ulega wątpliwości, że ustawodawca nakazał uznać za przychód faktycznie uzyskany z udziału w zyskach osób prawnych (zrównał z nim), również przychód, który spełnia warunki określone art. 24 ust. 5 pkt 8 tej ustawy. W tym wypadku, nawet gdy wspólnicy spółki kapitałowej nie uzyskali faktycznego zysku, to i tak przy przekształceniu spółki kapitałowej (np. Sp. z o.o.) w spółkę osobową (np. Sp. k.), ich dochodem będzie ten zysk, chyba że został on podzielony.
Podkreślenia wymaga, że zagadnienie związane z opodatkowaniem zysków w spółkach kapitałowych w przypadku przekształcenia tych spółek w spółki osobowe było przedmiotem niejednolitych wypowiedzi sądów administracyjnych przed dniem 1 stycznia 2009 r. Ostatecznie jednak ukształtował się pogląd (wyrażony m.in. w wyroku NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 1558/09, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym przekształcenie spółki kapitałowej w spółkę osobową, nie oznaczało postawienia do dyspozycji wspólników niepodzielonego dochodu znajdującego się do tego czasu na funduszu zapasowym spółki przekształcanej. Spółka przekształcona rozpoczyna działalność z takim samym majątkiem, z jakim kończy działalność spółka przekształcana. Dotyczy to także wchodzącej w jego skład rachunkowo wyodrębnionej części, odpowiadającej swoją wartością wielkości niepodzielonego zysku za lata ubiegłe, jak i zysku za rok bieżący. Do czasu podjęcia uchwały o przeznaczeniu zysku do podziału wspólnikowi nie przysługuje prawo do wypłaty dywidendy, czy też domagania się podziału zysków. Niepodzielony zysk, stanowiący majątek spółki kapitałowej, w wyniku przekształcenia w spółkę osobową staje się majątkiem spółki przekształconej, następuje zatem przeniesienie tej części majątku spółki z kapitału zapasowego na kapitał podstawowy. Tego rodzaju zmiana nie oznacza zaś, że w takim wypadku wspólnicy faktycznie uzyskali dochód z udziału w zyskach osób prawnych.
Dokonana z dniem 1 stycznia 2009 r. nowelizacja ustawy o PDOF, polegająca na dodaniu pkt 8 do art. 24 ust. 5, miała na celu wyeliminowanie kontrowersji związanych z opodatkowaniem wspólników spółki kapitałowej przekształcanej w spółkę osobową. W świetle dokonanej nowelizacji nie ulega wątpliwości, że ustawodawca nakazał uznać za przychód faktycznie uzyskany z udziału w zyskach osób prawnych (zrównał z nim), również przychód który spełnia warunki określone w pkt 8 art. 24 ust. 5 ustawy. W tym wypadku, nawet gdy wspólnicy spółki kapitałowej nie uzyskali faktycznego zysku, to i tak w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową, ich dochodem będzie ten zysk, chyba że został on podzielony. Analizowany przepis art. 24 ust. 5 pkt 8 może wywoływać jednak wątpliwości w zakresie rozumienia pojęcia "wartość niepodzielonych zysków w spółkach kapitałowych". Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 931/10, (publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), możliwe są dwa znaczenia pojęcia "niepodzielony zysk". Po pierwsze, będzie to zysk, który nie został podzielony między wspólników (przeznaczony na wypłatę dywidendy), po drugie niepodzielony zysk to taki, który nie został podzielony między wspólników, ani w żaden inny sposób.
W zaskarżonej interpretacji organ podatkowy opowiedział się za pierwszym ze wskazanych sposobów interpretacji pojęcia "niepodzielony zysk". Zdaniem organu podatkowego termin "niepodzielone zyski" obejmuje zyski, które nie zostały wypłacone wspólnikom w formie dywidendy, lecz zgromadzone w kapitałach własnych spółki – także jako kapitał zapasowy. W związku z powyższym – w ocenie organu podatkowego – w przypadku przekształcenia Sp. z o.o. w Sp. k. zysk ten, na dzień przekształcenia, będzie podlegał opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF.
Zdaniem Sądu, dokonana przez Ministra Finansów wykładnia art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF nie znajduje uzasadnienia w treści interpretowanego przepisu. Przede wszystkim podnieść należy, że ani przepisy ustawy o PDOF, ani przepisy K.s.h. nie definiują pojęcia "zysk niepodzielony". Odnosząc się do tej problematyki NSA, w powołanym powyżej wyroku z dnia 29 listopada 2011 r., wyjaśnił, że pomimo, iż K.s.h. nie zawiera definicji pojęcia "niepodzielonych zysków", to w sytuacji, gdy zysk ten został rozdysponowany zgodnie z umową spółki poprzez, np. jego przekazanie na kapitał zapasowy, czy rezerwowy, nie jest on już zaliczany do kategorii zysków niepodzielonych. Pogląd ten prezentowany jest także w piśmiennictwie (por. Jowita Pustuł, Skutki podatkowe przekształcenia spółki kapitałowej w osobową a interpretacja pojęcia niepodzielonego zysku - glosa do wyroku WSA z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 1059/09 i z dnia 18 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1616/09, Przegląd Podatkowy nr 2/2011, s. 44-47). Stanowisko to podziela także Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę.
Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, że skoro przepisy K.s.h. dopuszczają podział zysku na cele związane z działalnością spółki i dalszym jej rozwojem, który jednocześnie wyłącza prawo do dywidendy, zysk ten, prawidłowo rozdysponowany, np. na kapitał zapasowy, nie jest już zyskiem niepodzielonym w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF, a tym samym nie stanowi dochodu podlegającego opodatkowaniu na podstawie analizowanego przepisu.
Podkreślić nadto należy, że ustawodawca w analizowanym przepisie nie zawęził jego zakresu wyłącznie do zysków niepodzielonych między wspólników. Wobec tego każdy dozwolony przepisami K.s.h. podział zysku wyklucza zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF, w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej (Sp. z o.o.) w spółkę osobową (Sp. k.). Odmienne stanowisko byłoby sprzeczne z literalnym brzmieniem tego przepisu. Zawężenie zakresu stosowania normy prawnej wynikającej z tego przepisu wyłącznie do zysków niepodzielonych między wspólników prowadziłoby do rozszerzenia obowiązku podatkowego, co jest niedopuszczalne także w świetle art. 217 Konstytucji RP. Zaprezentowany powyżej pogląd znajduje także uzasadnienie także w późniejszych orzeczeniach NSA (np. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2366/11, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku tym NSA stwierdził m.in., że nie można zaakceptować poglądu, że przy braku określenia pojęcia "wartość niepodzielonych zysków w spółkach kapitałowych" w ustawie podatkowej, jego dekodowanie będzie odbywało się z pominięciem wykładni zewnętrznej systemowej prawa. W tym też przejawia się konieczność uwzględniania zasady względnej autonomii prawa podatkowego. W takiej sytuacji, nie znajduje także uzasadnienia dawanie prymatu wykładni celowościowej przy wyjaśnianiu tego pojęcia. W konsekwencji zysk przeniesiony na kapitał zapasowy, bądź kapitały rezerwowe jest zyskiem podzielonym w rozumieniu tego przepisu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że organ wydając zaskarżoną interpretację naruszył art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF poprzez dokonanie jego błędnej wykładni.
Zaznaczyć należy, że tożsame stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zajął w sprawie o sygn. akt: I SA/Po 913/13 (wyrok z dnia 19 marca 2013 r.).
Ponadto Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu z urzędu dostrzegł także częściowe naruszenie przez organ przepisów prawa procesowego (art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p."), jednakże uchybieniu temu nie można przypisać istotnego wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że pogłębianiu zaufania do organów podatkowych nie służy ograniczanie się przez organ w uzasadnieniu interpretacji podatkowej do stwierdzenia, że orzeczenia sądu, powołane przez podatnika w złożonym wniosku na poparcie swojego stanowiska, nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości rozpatrywanego zagadnienia. Ponadto organ stwierdził, że nie neguje tych orzeczeń, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego, a jednocześnie - bez jakiegokolwiek wyjaśnienia - uznał, że tezy tych wyroków nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu. Stanowisko takie zasadniczo jest prawidłowe, niemniej jednak nie można zapominać, że choć wyroki sądowe wiążą wyłącznie organ podatkowy w konkretnej sprawie, w której zostały wydane, to jednak powołanie ich w innej sprawie powoduje, że argumentacja sądu na temat wykładni konkretnego przepisu staje się argumentacją podatnika we właśnie rozpatrywanej sprawie. Pominięcie powołanych przez skarżącego orzeczeń oraz ograniczenie się w interpretacji do lakonicznego stwierdzenia, że tezy tych wyroków nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, nawet jeśli samo w sobie nie stanowi przesłanki uchylenia interpretacji, to niewątpliwie podważa zaufanie podatnika do organów podatkowych, naruszając art. 121 § 1 O.p., a w konsekwencji art. 120 O.p.
Odnosząc się natomiast do sformułowanego w petitum skargi wniosku o zmianę przez Sąd zaskarżonej interpretacji i uznanie stanowiska podatnika za prawidłowe, wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod kątem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Sąd ocenia kwestionowane rozstrzygnięcie organu pod kątem jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. W sytuacji, gdy Sąd uzna, że organ wydając interpretację uchybił przepisom prawa w stopniu rażącym, albo mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, eliminuje taką interpretację z obrotu prawnego. Rolą sądu administracyjnego, zgodnie z przypisanymi mu kompetencjami, nie jest natomiast zastępowanie organów administracji i wydawanie merytorycznych rozstrzygnięć w sprawie, a zatem Sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania sprawy zamiast organów administracyjnych, czy też do ingerowania w treść zaskarżonego aktu, przejmując w ten sposób ustawowe obowiązki organów administracji publicznej. Tym samym wniosek skarżącego o zmianę zaskarżonej interpretacji nie mógł zostać uwzględniony.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy, organ interpretujący obowiązany jest uwzględnić dokonaną przez Sąd rozpoznający niniejszą skargę wykładnię art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o PDOF, zgodnie z którą w sytuacji, gdy zysk został rozdysponowany na kapitał zapasowy, nie jest on już zaliczany do kategorii zysków niepodzielonych w rozumieniu tego przepisu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że zaskarżona indywidualna interpretacja prawa podatkowego została wydana z naruszeniem prawa materialnego.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI