I SA/Po 1193/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-12-07
NSApodatkoweŚredniawsa
cłoprocedura celnauszlachetnianie biernezgłoszenie celnedług celnywartość celnaklasyfikacja taryfowazwolnienie od cłaKodeks CelnyOrdynacja Podatkowa

Podsumowanie

WSA uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą wymiaru cła, uznając ją za pozbawioną wystarczających podstaw prawnych i faktycznych.

Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie procedury celnej, wartości i wymiaru długu celnego. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Kodeksu Celnego i Ordynacji Podatkowej, w tym niezastosowanie zwolnienia od cła. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że decyzje organów celnych nie zawierały wystarczającego uzasadnienia prawnego i faktycznego, a także nie wyjaśniono w sposób dostateczny kwestii tożsamości produktu kompensacyjnego z pozwoleniem na procedurę uszlachetniania biernego.

Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej procedury celnej, wartości oraz wymiaru długu celnego, orzekając niedobór cła w kwocie 801,90 zł. Spółka "A" wniosła o udzielenie pozwolenia na procedurę uszlachetniania biernego, która miała polegać na montażu przegrody działowej do samochodów w Niemczech, a produktem kompensacyjnym miał być samochód ciężarowy z kratką działową (kod PCN 8704). Jednakże w zgłoszeniu celnym SAD, Spółka zgłosiła te pojazdy jako samochody osobowe (kod PCN 8703). Organy celne uznały, że doszło do niezgodności i nie zastosowały zwolnienia od cła. Spółka zarzucała naruszenie art. 156 Kodeksu Celnego poprzez niezastosowanie zwolnienia od cła oraz art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji Podatkowej poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie określały w sposób wyczerpujący podstawy prawnej powstania długu celnego i wymiaru cła, ani nie zawierały uzasadnienia pozwalającego na prześledzenie ustaleń faktycznych i prawnych. Sąd podkreślił, że organy celne nie wyjaśniły w sposób dostateczny, czy doszło do faktycznego niezakończenia procedury uszlachetniania biernego, ograniczając się jedynie do porównania kodów PCN. Sąd wskazał, że konieczne było ustalenie tożsamości towaru z pozwoleniem i produktem kompensacyjnym, co mogło wymagać przeprowadzenia dodatkowych dowodów, np. z badań homologacyjnych. Z uwagi na wskazane uchybienia, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy celne nieprawidłowo uznały zgłoszenie celne za nieprawidłowe i nie zastosowały zwolnienia od cła, ponieważ ich decyzje nie zawierały wystarczających podstaw prawnych i faktycznych, a także nie wyjaśniono dostatecznie kwestii tożsamości produktu kompensacyjnego z pozwoleniem.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że decyzje organów celnych były wadliwe proceduralnie, ponieważ nie zawierały wyczerpującego uzasadnienia prawnego i faktycznego, a także nie przeprowadzono wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia tożsamości produktu kompensacyjnego z pozwoleniem na procedurę uszlachetniania biernego. Ograniczenie się do porównania kodów PCN było niewystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

k.c.

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks Celny

o.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.c. art. 156 § 2

Kodeks Celny

Przepis określa sytuacje, w których nie udziela się zwolnienia od należności celnych przywozowych w przypadku korzystania z procedury uszlachetniania biernego, ale nie przesądza o powstaniu długu celnego.

k.c. art. 209-213

Kodeks Celny

Przepisy regulujące powstanie długu celnego w przywozie.

k.c. art. 65 § 4

Kodeks Celny

Zmiana przeznaczenia celnego towaru skutkująca naliczeniem długu celnego przywozowego.

k.c. art. 157

Kodeks Celny

Reguluje zasady obliczania należności celnych w procedurze uszlachetniania biernego.

k.c. art. 23

Kodeks Celny

Może wskazywać na przyjmowanie wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru.

k.c. art. 83

Kodeks Celny

Umożliwia organom celnym kontrolę zgłoszenia celnego i wyjaśnianie wątpliwości.

o.p. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

Określa wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

o.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

Wymaga podania podstawy prawnej decyzji.

o.p. art. 210 § 6

Ordynacja podatkowa

Wymaga wyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia z powołaniem materiału dowodowego.

o.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

Zasada przekonywania.

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Dopuszczalność wszelkich środków dowodowych.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 roku w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych art. 170

Zgodność opisu produktów kompensacyjnych w zgłoszeniu z opisem w pozwoleniu.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 roku w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych art. 166

Formularz Dokumentu Uszlachetniania Biernego - objęcie.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 roku w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych art. 171 § 3

Formularz Dokumentu Uszlachetniania Biernego - zakończenie.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 roku o zmianie ustawy Kodeks celny oraz ustawy o służbie celnej

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzje organów celnych nie zawierały wystarczających podstaw prawnych i faktycznych. Organy celne nie wyjaśniły dostatecznie kwestii tożsamości produktu kompensacyjnego z pozwoleniem na procedurę uszlachetniania biernego. Naruszenie art. 156 Kodeksu Celnego poprzez niezastosowanie zwolnienia od cła. Naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji Podatkowej poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżona decyzja w tym kształcie nie poddaje się kontroli sądowej Sąd nie jest w stanie ocenić legalności tej decyzji nie ulega wątpliwości, że w wyżej wymienionym Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD Spółka wpisała, że zgłoszone przez nią towary - samochody marki Renault stanowią produkt kompensacyjny, po zakończeniu procedury uszlachetniania biernego (procedura 4021), przy czym dokonując klasyfikacji towarowej strona wskazała kod PCN 8703 właściwy dla samochodów osobowych. Za dokonanie prawidłowego zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający. Organ celny może natomiast w trybie art. 83 Kodeksu celnego, kontrolować to zgłoszenie, w celu potwierdzenia prawidłowości danych, zawartych w zgłoszeniu celnym, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia istniejących wątpliwości i właściwego zastosowania prawa celnego.

Skład orzekający

Beata Sokołowska

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Górecka

członek

Mirella Ławniczak

członek

Katarzyna Wolna-Kubicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne decyzji celnych, obowiązek wyjaśniania wątpliwości przez organy celne, znaczenie postępowania dowodowego w sprawach celnych, interpretacja procedury uszlachetniania biernego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności kodu PCN z pozwoleniem w procedurze uszlachetniania biernego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty procedur celnych i jak błąd w klasyfikacji towaru może prowadzić do sporu. Pokazuje również rolę sądu administracyjnego w kontroli decyzji organów celnych.

Błąd w kodzie celnym kosztował firmę tysiące złotych – sąd uchyla decyzję o cłach.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Po 1193/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Beata Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Górecka
Mirella Ławniczak
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska ( spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Protokolant: sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi Spółki "A" w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki w W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Ławniczak /-/ B. Sokołowska /-/ K. Wolna-Kubicka WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] roku nr [...] w sprawie uznania zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] roku za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej procedury celnej, wartości oraz wymiaru długu celnego i w konsekwencji orzeczenie o stwierdzeniu niedoboru cła w kwocie 801,90 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wyjaśnił, że w dniu [...] roku firma spółka "A" z siedzibą w W. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego. W wyniku pozytywnego rozpoznania tegoż wniosku w dniu [...] roku wydano pozwolenie o numerze [...] na korzystanie z tej procedury celnej. W przedmiotowym pozwoleniu określono zasady korzystania z procedury uszlachetniania biernego i wskazano, iż wywozowi i procesowi uszlachetniania (montażu) podlega przegroda działowa do samochodu w pozycji 8708 taryfy celnej (stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 roku w sprawie ustanowienia Taryfy celnej - Dz. U. Nr 158, poz. 1036). Proces ten miał się odbywać w firmie "B" na terenie Niemiec i polegał na montażu tejże przegrody działowej w importowanych samochodach marki Renault. Produktem kompensacyjnym miał być powrotnie przywieziony samochód ciężarowy o ładowności do 1000 kg z kratką działową, zbudowany na bazie nadwozia samochodu osobowego, dla którego określono w przedmiotowym pozwoleniu kod PCN 8704.
W dniu [...] roku Agencja Celna "B", przedstawiciel Spółki "A", Jednolitym Dokumentem Administracyjnym SAD nr [...] zgłosiła w Urzędzie Celnym, w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu, trzy sztuki nowych pojazdów samochodowych marki Renault Megane z silnikiem o zapłonie iskrowym, jako produkty kompensacyjne objęte uprzednio procedurą uszlachetniania biernego, wpisując w polu 37 (kod procedury celnej) kod 4021. W opisanym dokumencie SAD strona określiła przedmiotowe pojazdy jako pojazdy samochodowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi), zbudowane na bazie nadwozia samochodu osobowego o ładowności do 1000 kg, deklarując w polu 33 kod PCN 87032319.
Wobec stwierdzonych niezgodności, pomiędzy udzielonym pozwoleniem na uszlachetnianie bierne w decyzji z dnia [...] roku (nr[...]) a zgłoszeniem celnym [...] z dnia [...] roku, w dniu [...] roku wszczęto z urzędu postępowanie celne, którego założeniem było ustalenie prawidłowej procedury celnej jaką winien być objęty przedmiotowy towar oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego.
Weryfikacja przeprowadzona przez Urząd Celny wykazała, zdaniem tego organu, iż zadeklarowany w polu 33 tego zgłoszenia kod PCN jest niezgodny z udzielonym wcześniej pozwoleniem. Zgodnie z § 170 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 roku w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych (Dz. U. Nr 147, poz. 989) dopuszczenie do obrotu produktów kompensacyjnych i produktów zamiennych jest bowiem możliwe, pod warunkiem zgodności opisu tych produktów, zawartego w zgłoszeniu o dopuszczeniu do obrotu produktów kompensacyjnych z opisem tych produktów zawartym w pozwoleniu na korzystanie z tej procedury. W niniejszym przypadku tej zgodności nie było. Z tego też powodu w dniu [...] roku została wydana decyzja nr [...] uznająca zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] roku za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej procedury celnej, wartości oraz wymiaru długu celnego i w konsekwencji orzeczenie stwierdzenia niedoboru cła w łącznej kwocie 801,90 złotych.
Od tej decyzji strona złożyła odwołanie kwestionując zawarte w niej rozstrzygnięcie i wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji.
Spółka "A" podniosła zarzuty naruszenia przepisu art. 156 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks Celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 z późn. zm.) poprzez niezastosowanie zwolnienia od cła przy imporcie przegród działowych objętych uprzednio procedurą uszlachetniania biernego oraz naruszenie przepisu art. 210 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej.
Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, nie dopatrując się uchybień organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż proces uszlachetniania biernego, a dokładniej cała ta gospodarcza procedura celna, ma charakter sformalizowany po to, by umożliwić organom celnym sprawowanie rzeczywistej kontroli nad przepływem towarów przez granicę. Z tego też względu importer może domagać się stosowania tej właśnie procedury tylko wtedy, gdy wprowadzony na polski obszar celny towar był wykazany w pozwoleniu wydanym przez uprawnione organy. W pozwoleniu tym jako przedmiot wywożony w celu uszlachetniania biernego określono przegrodę działową (kratkę) do kilku wskazanych we wniosku typów samochodów Renault, natomiast produktem kompensacyjnym miał być przywieziony towar w postaci samochodu do transportu towarowego o ładowności do 1000 kg, zbudowany na bazie nadwozia samochodu osobowego z pozycji 8704 taryfy celnej. Tymczasem Spółka "A" wykazała w Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD [...] z dnia[...]roku pojazdy z pozycji 8703 taryfy celnej.
Wobec tego organy celne obu instancji uznały, że nie została zakończona procedura uszlachetniania biernego i objęły ten towar procedurą dopuszczenia do obrotu (4000), nie stosując w konsekwencji, w tym stanie rzeczy, częściowego zwolnienia od cła.
Spółka zaskarżyła powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego zarzucając, podobnie jak w odwołaniu, naruszenie przepisu art. 156 Kodeksu celnego poprzez nie zastosowanie zwolnienia od cła przy imporcie przegród działowych objętych uprzednio procedurą uszlachetniania biernego oraz naruszenie przepisu art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej.
Uzasadniając zarzuty dotyczące naruszenia przez organy celne art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej skarżąca podniosła, iż decyzje organów celnych pierwszej, jak i drugiej instancji nie podają podstaw prawnych naliczania długu celnego. Natomiast naruszenie art. 156 Kodeksu celnego polegało, zdaniem Spółki, na niezastosowaniu zwolnienia od jej cła przy imporcie przegród działowych objętych uprzednio procedurą uszlachetniania biernego, gdy tymczasem skarżąca wywiązała się z warunków na jakich udzielono pozwolenia na tę właśnie procedurę celną i tylko z uwagi na zmianę stanowiska organów celnych, co do taryfikacji produktu przez nią importowanego, w dokumencie SAD wskazana została pozycja taryfy celnej 8703. Jednakże faktycznie produktem przywożonym był produkt powstały w wyniku uszlachetniania biernego, na którą to procedurę wydano uprzednio pozwolenie z dnia [...]roku.
Zdaniem skarżącej kod PCN ma charakter wtórny, a jego określenie następuje w oparciu o elementy pierwotne, charakterystyczne dla danego towaru i składające się na opis towaru. Te właśnie pierwotne elementy, w ocenie Spółki, nie uległy zmianie, zmieniła się jedynie interpretacja reguł taryfikacji towarów.
Nadto według Spółki okolicznością bezsporną jest to, że produkt wywożony w ramach przedmiotowej procedury uszlachetniania biernego, czyli przegroda działowa, wchodzi w skład produktu kompensacyjnego (samochodu z wmontowaną przegrodą). Zgodność opisu produktu kompensacyjnego w zgłoszeniu celnym z opisem zawartym w pozwoleniu na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego nie może się natomiast sprowadzać, jej zdaniem, wyłącznie do kwestii tożsamej klasyfikacji taryfowej towaru (według kodu PCN), gdyż - dla zamknięcia tej procedury - nie wszystkie elementy składające się na opis produktu zawarte w pozwoleniu muszą być identyczne z elementami zawartymi w zgłoszeniu celnym. Podniesiono ponadto, iż na podstawie art. 156 § 2 Kodeksu Celnego zwolnienie od cła z tytułu korzystania z procedury uszlachetniania biernego stosuje się nawet wtedy, gdy nie wykonano jednego z warunków lub obowiązków wynikających z tej procedury (jeżeli uchybienia te nie miały rzeczywistego wpływu na prawidłowy przebieg tej procedury - tak jak w przypadku zmiany kodu PCN produktu kompensacyjnego). Według Spółki organ celny naruszył również przepis art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, nie powołując w podstawie prawnej swojej decyzji przepisu, w oparciu o który określono należności celne, wymagane na skutek zastosowania innej procedury celnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ II instancji, nie zgodził się także z zarzutem, iż decyzja została wydana bez podstawy prawnej, albowiem decyzja organu celnego o wymiarze cła miała jedynie charakter deklaratoryjny, a zobowiązanie powstało z chwilą wprowadzenia towaru (klasyfikowanego przez stronę do pozycji 8703 taryfy celnej) na polski obszar celny. Stąd obowiązkiem organu celnego było określenie kwoty faktycznie wynikającej z długu celnego oraz zmiana tych elementów zgłoszenia celnego, które powodowały taki, a nie inny stan rzeczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodzić się należy ze Spółką, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., jak również poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego, nie określają w sposób wyczerpujący podstawy prawnej powstania długu celnego w przywozie, jak i wymiaru cła oraz nie zawierają w tym zakresie uzasadnienia pozwalającego prześledzić jakie ustalenia faktyczne i prawne były podstawą wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Okoliczności określające powstanie w różnych sytuacjach długu celnego w przywozie zostały uregulowane w przepisach art. 209-213 Kodeksu celnego (ustawa z dnia 9 stycznia 1997 roku, tekst jednolity - Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.). Jednakże żaden z tych przepisów nie został wskazany w powyższych decyzjach organów celnych, jako podstawa prawna dla przyjęcia powstania długu celnego w przywozie. Podniesiona zaś przez organy celne okoliczność, że dług celny powstaje z mocy prawa, nie zwalnia tych organów od wskazania w decyzji, która z wymienionych w powyższych przepisach sytuacja, w tym konkretnym przypadku zachodzi, powodując powstanie długu celnego. Powołany w osnowie decyzji Dyrektora Izby Celnej przepis art. 156 Kodeksu celnego w paragrafie 2 (o który najprawdopodobniej w tym przypadku chodzi, co jednak nie wynika z treści decyzji), określa sytuacje, w których nie udziela się zwolnienia od należności celnych przywozowych w przypadku korzystania z procedury uszlachetniania biernego. Przepis ten nie przesądza jednakże o powstaniu długu celnego, a jedynie określa sytuacje, w których nie udziela się zwolnienia od należności celnych.
Zmiana przeznaczenia celnego towaru na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu Celnego w zakresie zastosowanej procedury celnej, na co powołuje się organ celny w zaskarżonej decyzji, skutkowała naliczeniami długu celnego przywozowego, z pominięciem odliczeń szczegółowo wskazanych w art. 157 prawa celnego w przypadku zakończenia procedury celnej uszlachetniania biernego.
Zaskarżona decyzja w żaden jednak sposób nie wyjaśnia podstawy prawnej i faktycznej (elementów kalkulacyjnych) przyjętych dla naliczenia należności celnej w zmienionej wysokości, a konkretnie w kwocie 5.690,90 zł, 5.382,80 zł i 5.382,80 zł, odpowiednio dla samochodów Renault Megane objętych zgłoszeniem celnym SAD Nr [...] z dnia [...] roku.
Zgodnie treścią art. 65 § 4 pkt 2 lit b Kodeksu celnego, decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wysokości długu celnego, winna kwotę tego długu określać zgodnie z przepisami prawa celnego. Oznacza to, że przepisy stanowiące podstawę ustalenia i naliczenia długu celnego w określonej wysokości winny być wskazane w osnowie decyzji. Uzasadnienie decyzji winno zaś zawierać wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego w tym zakresie rozstrzygnięcia z powołaniem materiału dowodowego, który stanowił podstawę faktyczną zastosowania określonej normy prawnej oraz jego ocenę (art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego). Tymczasem z decyzji organów, pierwszej i drugiej instancji nie wynika, w jaki sposób została wyliczona należność celna, a w szczególności na jakiej podstawie przyjęto w tym wyliczeniu określone elementy kalkulacyjne, zwłaszcza wartość celną zgłoszonego towaru.
Z treści decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] roku wynika, że dokonano weryfikacji zgłoszenia celnego SAD nr [...] w polu 47, poprzez zmiany podstawy opłaty (wartości celnej samochodu) z kwoty 36.157,- zł na kwotę 37.939,- zł w przypadku pierwszego samochodu, z kwoty 34.103,- zł na kwotę 35.885,-zł w przypadku drugiego i trzeciego samochodu.
Co składa się jednakże na tę różnicę wartości celnej pojazdów, pozostaje w sferze domysłów, bowiem w decyzjach obu instancji, kwestia ta nie została jednoznacznie wyjaśniona. Artykuł 157 Kodeksu celnego (tu w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 roku o zmianie ustawy Kodeks celny oraz zmianie ustawy o służbie celnej - Dz. U. Nr 120, poz. 1122) w sposób szczególny reguluje zasady obliczania należności celnych w procedurze uszlachetniania biernego. Organy obu instancji nie wyjaśniły jednakże, czy dokonując zmiany podstawy opłaty, a w konsekwencji wymiaru długu celnego zastosowały proces odwrotny do opisanego w art. 157 Kodeksu celnego, czy też ustalenie nowej wartości celnej pojazdu, a w konsekwencji długu celnego, nastąpiło w jeszcze inny sposób.
Organ pierwszej instancji w osnowie swojej decyzji powołał wprawdzie między innymi art. 23 Kodeksu celnego, co mogłoby wskazywać, że jako wartość celną towaru, przyjmuje w tym przypadku jego wartość transakcyjną (cenę faktycznie zapłaconą przez stronę), jednakże kwestii tej w uzasadnieniu decyzji już dalej nie wyjaśnił. Organ ten nie wyjaśnił więc przede wszystkim, czy wartość celna samochodów ustalona została poprzez doliczenie do zapłaconej ceny za samochód wartości zamontowanej przegrody działowej, a jeżeli tak, na jakiej podstawie i w jaki sposób wartość przegrody została ustalona.
W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja w tym kształcie nie poddaje się kontroli sądowej. Z uwagi bowiem na wskazane wyżej uchybienia, Sąd nie jest w stanie ocenić legalności tej decyzji, a w szczególności ocenić, czy określenie kwoty długu celnego nastąpiło zgodnie z przepisami prawa celnego, jak tego wymaga art. 65 § 4 pkt 2 lit. b Kodeksu celnego.
Już chociażby z tego względu należało uznać, że zaskarżona decyzja narusza przepisy procesowe, w szczególności art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 121 ustawy - Ordynacja podatkowa w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Niezależnie od zawartej powyżej oceny zaskarżonej decyzji, uznać również należy za zasadny zarzut skarżącej, że decyzja ta została wydana bez poczynienia dostatecznych ustaleń i wszechstronnego rozważenia, czy istotnie doszło, w niniejszym przypadku, do nie zakończenia przez stronę procedury uszlachetniania biernego, a w konsekwencji zaszły podstawy do weryfikacji zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...] roku poprzez zmianę deklarowanej przez zgłaszającego procedury nr 4021 dotyczącej przywozu produktu kompensacyjnego na procedurę nr 4000 (dopuszczenie do obrotu).
Nie ulega wątpliwości, że w wyżej wymienionym Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD Spółka wpisała, że zgłoszone przez nią towary - samochody marki Renault stanowią produkt kompensacyjny, po zakończeniu procedury uszlachetniania biernego (procedura 4021), przy czym dokonując klasyfikacji towarowej strona wskazała kod PCN 8703 właściwy dla samochodów osobowych.
Nie budzi również wątpliwości, że zgodnie z uzyskanym przez stronę pozwoleniem na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego, towarem kompensacyjnym miały być wymienione w pozwoleniu samochody ciężarowe marki Renault z wmontowaną ścianką działową, z pozycji taryfy celnej PCN 8704. Zaistniała, więc sprzeczność w dokumencie SAD pomiędzy deklarowanym przez stronę kodem taryfowym wwożonego towaru a zgłoszoną procedurą celną.
Za dokonanie prawidłowego zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający. Organ celny może natomiast w trybie art. 83 Kodeksu celnego, kontrolować to zgłoszenie, w celu potwierdzenia prawidłowości danych, zawartych w zgłoszeniu celnym, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia istniejących wątpliwości i właściwego zastosowania prawa celnego.
Wobec stwierdzenia sprzeczności pomiędzy deklarowanym przez stronę w dokumencie SAD kodem PCN a kodem taryfowym wskazanym w pozwoleniu na zastosowanie procedury uszlachetniania biernego, przy równoczesnym stanowisku Spółki, która twierdziła, że zakończyła procedurę uszlachetniania biernego (wskazując w zgłoszeniu odpowiedni kod procedury), organy celne, za pomocą dostępnych środków dowodowych winny ustalić, czy sprzeczność ta rzeczywiście występuje, czy jest ona jedynie pozorna, gdyż w istocie istnieje tożsamość wwożonego produktu kompensacyjnego z produktem określonym w pozwoleniu.
Temu celowi służyć mogły wszelkie dostępne, a niesprzeczne z prawem dowody (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego) i to nie tylko te zaoferowane przez Spółkę. Brak bowiem inicjatywy dowodowej strony, nie zwalnia organu administracji od dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej (dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - art. 122 Ordynacji podatkowej). Kwestii tej tożsamości organy celne w toku prowadzonego postępowania nie wyjaśniły, ograniczając się do stwierdzenia, że zadeklarowany przez strony kod PCN 8703 właściwy dla samochodu osobowego przesądza o braku zgodności produktu kompensacyjnego z opisem tego produktu zawartym w pozwoleniu. Uznano tym samym, że jeżeli został popełniony przez zgłaszającego błąd w zgłoszeniu celnym, który zgodnie z obowiązującymi przepisami wymaga weryfikacji, to dotyczyć on może, w tych warunkach jedynie zastosowanej procedury celnej, nie zaś klasyfikacji taryfowej.
Przyjęcie jednak takiego stanowiska, możliwe byłoby dopiero po dokonaniu określonych ustaleń, w szczególności odnośnie parametrów technicznych produktów wskazanych w pozwoleniu na zastosowanie procedury (i poprzedzającym je wniosku) oraz parametrów technicznych towarów wwiezionych jako produkt kompensacyjny, w taki sposób, aby ustalić czy istnieje tożsamość tych towarów.
Ograniczenie oceny, czy opis produktu kompensacyjnego wynikający ze zgłoszenia celnego, o czym mowa w § 170 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 roku w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych (Dz. U. 147, poz. 989 ze zm.), jest zgodny z opisem tych produktów zawartym w pozwoleniu na zastosowanie procedury, jedynie do porównania kodów PCN wskazanych w dokumencie SAD i pozwoleniu, nie można uznać za prawidłowe. Taka ocena winna bowiem łączyć się z dalszą analizą elementów składających się na ten opis, pozwalającą ustalić, czy istnieje tożsamość tych produktów wynikająca z ich cech charakterystycznych.
Służyć temu mogą różne środki dowodowe, a między innymi przewidziane w przepisach powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 roku, formularze Dokumentu Uszlachetniania Biernego - objęcie (UB/O - § 166 rozporządzenia) i Dokumentu Uszlachetniania Biernego - zakończenie (UB/Z - § 171 pkt 3 rozporządzenia), które strona musiała dołączyć do zgłoszenia celnego o dopuszczenie do obrotu produktów kompensacyjnych (§ 171 rozporządzenia), a do których organy celne nie odniosły się w żaden sposób w swoich decyzjach.
Sporną kwestią stało się, czy zadeklarowany w dokumencie SAD towar opisany w pozycji taryfy celnej 8703 jest w istocie produktem kompensacyjnym - jak twierdzi skarżąca - czyli pojazdem ciężarowym z kratką działową, dla którego w pozwoleniu określono kod PCN 8704.
Rzeczą organów celnych było wyjaśnienie sprzeczności pomiędzy tym stanowiskiem, a danymi zawartymi w dokumencie SAD i ostateczne ustalenie, czy omawiane samochody są samochodami ciężarowymi, czy też osobowymi, a w rezultacie, czy doszło do zakończenia procedury uszlachetniania biernego. Pomocnym dla rozstrzygnięcia tej kwestii może być przeprowadzenie dowodu z badań homologacyjnych pojazdu marki Renault, wykonanych przez Instytut Transportu Samochodowego oraz dowodu z dokumentu, jakim jest świadectwo homologacji pojazdu na dany typ samochodu, wskazanego jako produkt kompensacyjny.
Bez przeprowadzenia takiej analizy, uznać należy za przedwczesną i dokonaną bez dostatecznej podstawy faktycznej ocenę organów celnych, że w niniejszym przypadku doszło do naruszenia warunków wynikających z procedury uszlachetniania biernego, co w konsekwencji miało uzasadnić nieudzielenie zwolnienia od cła na podstawie art. 156 § 2 Kodeksu celnego.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy celne winny zatem wskazać dokładnie podstawę prawną i faktyczną naliczenia długu celnego w określonej wysokości oraz wyjaśnić istotne dla sprawy okoliczności, tj. kwestię tożsamości towaru określonego w pozwoleniu na zastosowanie procedury celnej uszlachetniania biernego i towaru wwożonego jako produkt kompensacyjny.
Opisane wyżej uchybienia, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy prowadzą więc do uchylenia zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 litera a i c, art. 200 oraz art. 152 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ M. Ławniczak /-/ B. Sokołowska /-/ K. Wolna-Kubicka

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę