I SA/Ke 595/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące podatku od nieruchomości, wskazując na błędy proceduralne w ustaleniu strony postępowania i jej reprezentacji.
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za lata 2003 i 2004, gdzie organ podatkowy określił zobowiązanie dla partii politycznej "A." reprezentowanej przez M. G. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 133 i 210 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Kluczowym błędem było nieprawidłowe ustalenie strony postępowania i jej reprezentacji, co wymagało uwzględnienia przepisów ustawy o partiach politycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę M. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące podatku od nieruchomości za 2003 rok oraz za styczeń i luty 2004 roku. Organy podatkowe obu instancji uznały partię polityczną "A.", której Prezesem Zarządu był M. G., za podatnika podatku od nieruchomości, opierając się na fakcie posiadania lokalu użytkowego na podstawie umowy najmu. Sąd administracyjny uznał jednak, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a konkretnie art. 133 i art. 210 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że organ podatkowy miał obowiązek należytego ustalenia strony postępowania, zwłaszcza w przypadku partii politycznej posiadającej osobowość prawną. Doręczanie decyzji na prywatny adres M. G. zamiast na adres siedziby partii lub poprzez właściwe organy reprezentujące partię, stanowiło istotne uchybienie proceduralne. Sąd wskazał, że ustalenia te powinny być dokonane z uwzględnieniem przepisów ustawy o partiach politycznych, w tym danych z ewidencji partii politycznych. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, nakazując ponowne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem wskazanych uchybień.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 133 i art. 210 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprawidłowe ustalenie strony postępowania i jej reprezentacji, co wymagało uwzględnienia przepisów ustawy o partiach politycznych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ podatkowy miał obowiązek należytego ustalenia strony postępowania, zwłaszcza w przypadku partii politycznej posiadającej osobowość prawną. Doręczanie decyzji na prywatny adres zamiast na adres siedziby partii lub poprzez właściwe organy reprezentujące partię stanowiło istotne uchybienie proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definicja strony w postępowaniu podatkowym.
o.p. art. 210 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące decyzji podatkowej, w tym oznaczenie strony.
u.p.o.l. art. 3 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja podatnika podatku od nieruchomości w odniesieniu do posiadaczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
u.p.p. art. 16
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997r. o partiach politycznych
Partia polityczna posiada osobowość prawną.
u.p.p. art. 11
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997r. o partiach politycznych
Wymogi dotyczące zgłoszenia do ewidencji partii politycznych, w tym dane o siedzibie i organach reprezentujących.
u.p.p. art. 9 § 1
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997r. o partiach politycznych
Statut partii politycznej określa m.in. organy reprezentujące partię na zewnątrz.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza rzeczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów prawa procesowego przez organy podatkowe w zakresie ustalenia strony postępowania i jej reprezentacji.
Godne uwagi sformułowania
nie przeprowadzono postępowania w celu należytego ustalenia strony, jako adresata decyzji, jej siedziby, w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z partią polityczną. Doręczenie osobie fizycznej na jej prywatny adres nie jest doręczeniem jakie przewiduje dla osoby prawnej przepis art. 151 ustawy Ordynacja podatkowa.
Skład orzekający
Maria Grabowska
przewodniczący
Grażyna Jarmasz
sprawozdawca
Dorota Pędziwilk-Moskal
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Właściwe ustalenie strony postępowania podatkowego, zwłaszcza w przypadku podmiotów posiadających osobowość prawną (np. partii politycznych) oraz prawidłowe doręczanie decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji partii politycznej i błędów proceduralnych organów podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania podatkowego, nawet jeśli kwestia merytoryczna (podatek od nieruchomości) jest jasna. Błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Błędy formalne w decyzji podatkowej uchylają zobowiązanie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ke 595/05 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2006-03-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Dorota Pędziwilk-Moskal Grażyna Jarmasz /sprawozdawca/ Maria Grabowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.145 par.1 pkt 1c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art.133, art. 210 par.1 pkt3 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Sygnatura akt: I SA/Ke 595/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant: Referent stażysta Krzysztof Armański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02.03.2006 r. sprawy ze skarg M. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003r. z dnia [...] [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące styczeń i luty 2004r. I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji; II. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości. Uzasadnienie Decyzjami z dnia [..] obie o numerze [...] Prezydent Miasta określił dla M.G. Prezesa Zarządu Wojewódzkiego A. w K. wysokość zobowiązania podatkowego A. w K. przy ul. S. z tytułu podatku od nieruchomości położonej w K., ul. S. za 2003 rok w kwocie [...]zł oraz za miesiące styczeń i luty 2004r. w kwocie [...]zł. Jako podstawę rozstrzygnięcia podano art. 21 § 3 i art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./. W uzasadnieniu stwierdzono, że jak wynika z informacji uzyskanej z Miejskiego Zarządu Budynków w K. A. - M. G. na podstawie umowy najmu od dnia 1 lipca 1991. do miesiąca lutego 2004r.było posiadaczem lokalu użytkowego położonego w K. przy ul. S. o powierzchni użytkowej 46,67m2 stanowiącego własność Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 znowelizowanej ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym od dnia stycznia 2003r., podatnikami podatku od nieruchomością osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, będące m.in. posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jeżeli posiadanie: - wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych nie stanowiących odrębnych nieruchomości, - jest bez tytułu prawnego. W świetle powyższego, według organu, A. - M. G. jest podatnikiem podatku od w/w nieruchomości i wobec tego, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 9 w/w ustawy zobowiązane było do złożenia w terminie do dnia 15 stycznia deklaracji na ten podatek za 2003r. oraz wpłacania podatku, bez wezwania, na rachunek budżetu właściwej gminy. Umową z dnia 1 czerwca 1992r,. zawartą z Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej w K., najemcą lokalu położonego w K. ul. S. zostało A.. Aneks nr [...] z 13 marca 2002r. został zawarty z Miejskim Zarządem Budynków w K., jako tym, który przejął prawa i obowiązki po Rejonowym Przedsiębiorstwie Gospodarki Mieszkaniowej. Tak więc A. -M. G. jest podatnikiem podatku od nieruchomości, gdyż jest, na podstawie umów zawartych z właścicielem Gminą, w imieniu której dział Dyrektor Miejskiego Zarządu Budynków, na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa, posiadaczem lokalu Skarb Państwa. W celu ustalenia prawidłowej stawki podatku wezwano podatnika do udzielenia informacji, czy w lokalu tym prowadzona była działalność gospodarcza, jak również o nadesłanie dokumentów dotyczących utworzenia, formy organizacyjno-prawnej i rejestracji "A.". W piśmie z dnia 2 lutego 2005r. Prezes Zarządu Wojewódzkiego A. w K. M. G. poinformował, że w dniu 28 lutego 2004r. zrezygnował z wynajmowania lokalu, natomiast A. było partią polityczną posiadającą osobowość prawną o zasięgu ogólnokrajowym. Podano także, że w lokalu nie prowadzono działalności gospodarczej, a podatnik utrzymywał się tylko i wyłącznie ze składek członkowskich. Wobec tego do opodatkowania przyjęto stawki określone wart. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, czyli budynki lub ich części pozostałe oraz stawki określone Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z [...]. Od rozstrzygnięć tych M. G. wniósł odwołania odmawiając zapłaty zaległego podatku od nieruchomości za rok 2003 i 2004. Powołując się na art. 3 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stwierdził , że w przepisie tym jest mowa o posiadaczu nieruchomości, a Porozumienie Centrum - K. wynajmujące lokal od MZB w K. było tylko użytkownikiem , a nie posiadaczem, i płaciło miesięczny czynsz za lokal. Ponadto znowelizowana ustawa zaczęła obowiązywać od 1 stycznia 2003r. więc MZB w K. powinien niezwłocznie wystąpić z aneksem do umowy najmu, jak to czyniono wielokrotnie. W tym przypadku takiego aneksu nie nadesłano. Jeżeli w styczniu 2003r. MZB zwiększyłby czynsz o podatek , wtedy zrezygnowano by z lokalu. Działanie organu oceniono jako przerzucanie niedopatrzeń ówczesnego Dyrektora MZB na użytkowników lokalu. Odwołujący się nie zgodził się z takim stanowiskiem, tym bardziej, że A. nie istnieje od lutego 2004r. tj. od czasu przekazania lokalu dla Miejskiego Zarządu Budynków. Po rozparzeniu odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami, obie z dnia [...], numer [...] i [...] utrzymało w mocy decyzje organu I instancji odpowiednio w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 rok oraz styczeń i luty 2004r. / w decyzji omyłkowo podano, że chodzi o miesiące 2005roku/. W uzasadnieniu organ nie uznał argumentacji strony A. K., które na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych było do lutego 2004r. posiadacze lokalu stanowiącego własność Gminy. Umowę cywilnoprawną najmu lokalu użytkowego A. reprezentowane przez M. G. zawarło 1 czerwca 1992. z Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej, którego następcą jest Miejski Zarząd Budynków w K., zakład budżetowy, który działa w imieniu i na rzecz Gminy. Przywołano art. 336 Kc w myśl którego posiadaczem rzeczy jest m.in. ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik najemca, dzierżawca. Posiadanie to powstaje na ogół w wyniku wydania rzeczy na podstawie umowy o czasowe z niej korzystanie. Odnosząc się do argumentów odwołania Kolegium podkreśliło, że zapisy umowy cywilnoprawnej nie mogą odnieść skutku prawnego, co do podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku, gdyż obowiązki podatkowe nakładają tylko i wyłącznie ustawy. I na te rozstrzygnięcia organu II instancji M. G. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, nie zgadzając się z nimi, podtrzymując dotychczasową argumentację oraz zarzuty, oraz stwierdzając ponownie, że decyzjami nadesłanymi na jego prywatny adres organ usiłuje konsekwencje zaniedbań przerzucić na użytkownik lokalu. Na poparcie swoich twierdzeń, że nie sporządzone zostały niezbędne w związku ze zmianą przepisów aneksy do umowy, przedłożył zawartą przez Miejski Zarząd Budynków z jedną z księgarń umowę, w której strony określają, że najemca opłaca podatek od nieruchomości w wysokości i na zasadach określonych odrębnymi przepisami. W udzielonych odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr.153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art.145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. W niniejszej sprawie skarga na uwzględnienie zasługuje z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego, a to art. 133 oraz art. 210 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis art. 133 § 1 tej ustawy stanowi, że stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następcy prawni, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110 - 117, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawego działanie organu podatkowego dotyczy. Zaś zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej. Wobec tego obowiązkiem organu podatkowego, który działał z urzędu, było ustalenie strony, której postępowanie dotyczyło, zwłaszcza z uwagi na informacje, jakie podawał M. G. Organ pierwszej instancji decyzję skierował do strony określonej jako: "M. G. Prezes Zarządu Wojewódzkiego A. w K. przesyłając ją na adres prywatny M. G. Doręczenie osobie fizycznej na jej prywatny adres nie jest doręczeniem jakie przewiduje dla osoby prawnej przepis art. 151 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ II instancji skierował swoje rozstrzygnięcie do "A. reprezentowane przez M. G" wysyłając decyzje także na adres prywatny M. G. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż nie przeprowadzono postępowania w celu należytego ustalenia strony, jako adresata decyzji, jej siedziby, w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z partią polityczną. Ustalenia te należało przeprowadzić przy uwzględnieniu przepisów ustawy z 27 czerwca 1997r. o partach politycznych / t. jedn. Dz. U. Nr 79 z 2001r., poz.867 ze zm./. Zgonie z przepisem art. 16 tej ustawy partia polityczna posiada osobowość prawną, którą nabywa w chwilą wpisania do ewidencji prowadzonej, zgodnie z art. 11, przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać nazwę, skrót nazwy i określenie adresu siedziby partii politycznej oraz imiona, nazwiska i adresy osób wchodzących w skład organów uprawnionych w statucie do reprezentowania partii na zewnątrz oraz do zaciągania zobowiązań majątkowych /także art. 11 tej ustawy/. Zaś artykuł 9 ust. 1 przewiduje, że statut partii politycznej określa jej cele, strukturę i zasady działania, a ponadto, w szczególności, organy partii, w tym organy reprezentujące partię na zewnątrz, zasady tworzenia i znoszenia terenowych jednostek organizacyjnych partii, sposób rozwiązania się partii oraz tryb połączenia z inną partią lub innymi partiami. Cały zaś Rozdział 6 tej ustawy poświęcony jest likwidacji partii politycznej. Tak więc w ponownie prowadzonym postępowaniu organ podatkowy będzie zobowiązany do oznaczenia strony postępowania oraz osób ją reprezentujących na podstawie m.in. w/w ewidencji partii politycznych z uwzględnieniem jej aktualnej sytuacji prawnej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie /Dz.U. Nr 187, poz. 1926/.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI