I SA/Po 111/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-06-10
NSApodatkoweŚredniawsa
VATeksport towarówstawka 0%należyta starannośćpostępowanie dowodowezasada prawdy materialnejkontrola celno-skarbowauchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego dotyczącą podatku VAT, uznając, że organ nie podjął wszystkich niezbędnych działań do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nie podjął prób przesłuchania kluczowego świadka.

Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od listopada 2019 r. do lutego 2020 r., gdzie Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego zakwestionował zastosowanie stawki 0% VAT do sprzedaży komputerów i noclegów, uznając, że nie doszło do eksportu towarów poza UE. Skarżąca twierdziła, że wywóz towarów został udokumentowany. Sąd uchylił decyzję organu, wskazując na niewystarczające działania dowodowe, w tym zaniechanie przesłuchania kluczowego świadka, S. P., mimo dostępnych informacji o jego roli w spółce i adresach do doręczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, która określiła B. P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od listopada 2019 r. do lutego 2020 r., stosując stawkę 23% VAT zamiast 0% dla rzekomego eksportu towarów. Organ uznał, że towary (laptopy) nie opuściły terytorium UE, a skarżąca nie dochowała należytej staranności w udokumentowaniu transakcji i wywozu. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań do wyjaśnienia sprawy. Sąd przychylił się do skargi, stwierdzając, że organ nie podjął wszystkich niezbędnych działań, w szczególności nie podjął prób przesłuchania kluczowego świadka, S. P., mimo że dane z Krajowego Rejestru Sądowego wskazywały na jego rolę w spółce R.-T. sp. z o.o. oraz podawały adresy do doręczeń. Sąd uznał, że przesłuchanie S. P. mogłoby wyjaśnić losy towaru i okoliczności transakcji, a także kwestię dobrej wiary skarżącej. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję jako przedwczesną i nakazał organowi podjęcie dalszych prób przesłuchania świadka w toku ponownego postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie podjął wszystkich niezbędnych działań, w szczególności nie podjął prób przesłuchania świadka S. P. pod znanymi adresami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 122 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie podjął prób doręczenia wezwań na przesłuchanie świadka S. P. pod adresami wynikającymi z KRS oraz pod adresem do doręczeń wskazanym przez świadka w dokumentach z 2024 r., mimo że decyzja została wydana w grudniu 2024 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań do wyjaśnienia stanu faktycznego.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 2 § pkt 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja eksportu towarów.

u.p.t.u. art. 41 § ust. 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Stawka 0% dla eksportu towarów przez rolników ryczałtowych.

u.p.t.u. art. 41 § ust. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

Warunek otrzymania dokumentu potwierdzającego wywóz towaru.

u.p.t.u. art. 41 § ust. 6a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Rodzaje dokumentów potwierdzających wywóz towaru.

u.p.t.u. art. 41 § ust. 11

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zastosowanie przepisów do eksportu pośredniego.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Zarzut wadliwej oceny materiału dowodowego.

O.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

Zarzut wadliwej oceny materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zarzut wadliwej oceny materiału dowodowego.

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zarzut błędnego uznania braku spełnienia warunków zastosowania stawki 0% VAT.

PPSA art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

PPSA art. 205 § § 4 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Szczegółowe zasady orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie podjął wszelkich niezbędnych działań do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nie podjął prób przesłuchania świadka S. P. pod znanymi adresami.

Godne uwagi sformułowania

nie może budzić wątpliwości, że obowiązkiem organu podatkowego jest podejmowanie wszelkich niezbędnych działań ukierunkowanych na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Mając na uwadze niewywiązanie się przez Naczelnika z obowiązków wypływających z zasady prawdy materialnej za przedwczesne na obecnym etapie postępowania należy uznać odnoszenie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.

Skład orzekający

Małgorzata Bejgerowska

przewodniczący

Michał Ilski

sprawozdawca

Waldemar Inerowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Należy cytować w sprawach dotyczących obowiązku organów podatkowych do podjęcia wszelkich niezbędnych działań dowodowych przed wydaniem decyzji merytorycznej, zwłaszcza gdy kluczowi świadkowie nie zostali przesłuchani."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i procedury dowodowej w sprawach VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedury dowodowej przez organy podatkowe i jak zaniechanie przesłuchania kluczowego świadka może prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli sprawa dotyczy złożonych kwestii podatkowych.

Sąd uchyla decyzję VAT: organ pominął kluczowego świadka, bo nie sprawdził KRS?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 111/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-06-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Bejgerowska /przewodniczący/
Michał Ilski /sprawozdawca/
Waldemar Inerowicz
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 2 pkt 8, art. 41 ust. 5, art. 41 ust. 6, art. 41 ust. 6a, art. 41 ust. 11
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 146 ust. 1 lit. a), art. 146 ust. 1 lit. b)
Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Asesor sądowy WSA Michał Ilski (spr.) Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi B. P. na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od listopada 2019 roku do lutego 2020 roku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego na rzecz strony skarżącej kwotę [...],- zł (słownie [...] ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego decyzją z 21 czerwca 2023 r., nr [...] określił B. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] B. P. (dalej zwanej również skarżącą) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad oraz grudzień 2019 r. i styczeń 2020 r. oraz kwotę do zwrotu we wskazanym podatku na rachunek wskazany przez podatnika za luty 2020 r.
Głównym przedmiotem działalności skarżącej w spornym okresie była sprzedaż komputerów, urządzeń peryferyjnych, oprogramowania i noclegów. Skarżąca realizowała sprzedaż zarówno w kraju jak i poza granicami kraju. Skarżąca w swoich ewidencjach ujęła faktury wystawione na rzecz S. P., l. R., V. K. (obywateli [...]), którzy rzekomo wywieźli towar na [...]. Do wskazanych dostaw zastosowano 0% stawkę VAT. W ocenie Naczelnika towar będący przedmiotem sprzedaży (laptopy) nie opuścił granicy UE i nie został dostarczony na terytorium zagraniczne. W konsekwencji uznano, że w sprawie nie miał miejsca eksport towarów, o którym mowa w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 z późn. zm. – dalej w skrócie: "ustawa o PTU").
Na stronach [...]-[...] omówiono ustalenia odnoszące się do transakcji z S. P., l. R., V. K.. Uznano, że towary wyszczególnione na kwestionowanych fakturach nie zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium zagranicznym. Państwowa Służba Celna [...] nie potwierdziła faktu przywozu towarów na terytorium zagraniczne i odprawy celnej towarów eksportowanych przez skarżącą do spornych kontrahentów. Poinformowano również, że samochody o nr rejestracyjnych wskazanych w komunikacie IE599 nie przekroczyły granicy tego państwa, a co za tym idzie nie doszło do eksportu, o którym mowa w art. 2 pkt 8 ustawy o PTU. Uznano, że skarżąca co najmniej nie dochowała należytej staranności w zakresie udokumentowania wydania towarów nabywcom i przewiezienia go na terytorium zagraniczne. Nie przedłożono upoważnień nabywców do użytkowania samochodów, którymi rzekomo wieziono nabyty towar. Skarżąca nie posiadała dokumentów potwierdzających wydanie towarów nabywcom. Skarżąca nie posiadała wiedzy na temat okoliczności transakcji ze spornymi kontrahentami. Nie posiadano wiedzy dotyczącej np. długości i przebiegu trasy transportu oraz zmiany urzędu celnego wyprowadzenia. Wskazano również na brak dokumentów potwierdzających faktyczne wydanie, transport i dowóz towarów na terytorium zagraniczne. W tym zakresie wskazano na brak upoważnienia dotyczącego użyczenia pojazdów skarżącej spornym kontrahentom, brak ewidencji kierowców i ich tras. Zauważono, że z komunikatów IE599 wynika, że dostawy miały odbywać się na warunkach EXW. Warunki te oznaczają, że dostawca pozostawia kupującemu towar do dyspozycji w miejscu wydania bez dodatkowych kosztów, załadunku. Tymczasem z zeznań skarżącej wynika, że to ona dokonywała zgłoszeń celnych towarów. Ponadto skarżąca podała, że korzystano z usług agencji celnej i ponoszono z tego tytułu wydatki. Uznano, że skarżąca zaufała nieznanym osobom, z którymi wcześniej nie współpracowała (poza S. P.), i wydała im kosztowne samochody na dowolny, nieznany czas bez żadnego zabezpieczenia. Zapłaty za towar dokonano gotówką, przy czym brak jest świadków jej przekazania oraz brak jest podpisów wpłacających na dokumentach KP. Wyjaśniono przy tym, że sama płatność gotówką nie jest czynnikiem mogącym świadczyć o fikcyjności transakcji lecz biorąc pod uwagę inne okoliczności forma płatności stanowi dodatkową przesłankę potwierdzającą fikcyjność transakcji. Skarżąca nie interesowała się przebiegiem transportu. Uznano przy tym, że dysponowanie dokumentem IE599 nie jest decydujące dla przyjęcia należytej staranności. Skarżąca posiadając wskazany komunikat wiedziała, że część transportów trwała niewiarygodnie długo (np. 38 dni) i że był zmieniony urząd celny z krajowego na [...]. Uznano, że tego rodzaju działanie powinno wzbudzić szczególną czujność przedsiębiorcy, zwłaszcza, gdy chce skorzystać z preferencyjnej stawki 0%.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami Naczelnik wyliczył prawidłowe kwoty podatku przy zastosowaniu 23% stawki podatku.
Skarżąca wniosła odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji wydanej w pierwszej instancji. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego decyzją z 16 grudnia 2024 r., nr [...] utrzymał w mocy wymienioną na wstępie decyzję wydaną w pierwszej instancji.
Uznano, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że nie doszło do wywozu towaru wskazanego na fakturach wystawionych przez skarżącą na rzecz S. P., l. R., V. K. poza terytorium UE. Administracja celna zagraniczna nie potwierdziła faktu przywozu i odprawy celnej towarów eksportowanych przez skarżącą na rzecz wskazanych kontrahentów. W toku innych postępowań unieważniono zgłoszenia celne do procedury wywozu. Potwierdzenie wywozu dokonane za pośrednictwem systemu AIS zostało zakwestionowane przez zagraniczną administrację celną, a przedłożone przez skarżącą dokumenty nie potwierdzają w sposób niewątpliwy faktu opuszczenia przez towar obszaru UE. Okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że skarżąca realizując sporne dostawy nie działała w dobrej wierze. O braku dobrej wiary świadczy w szczególności brak wiedzy i dokumentacji dotyczącej transakcji. Skarżąca nie przedłożyła dokumentów dotyczących transportu towaru, jak również nie złożyła wiarygodnych wyjaśnień w tej kwestii. O użyczaniu samochodów firmowych kontrahentom skarżąca poinformowała dopiero w trakcie przesłuchania 12 stycznia 2023 r. Wyjaśnienia skarżącej nie korespondują także z warunkami Incoterms. Wskazano również na dokonywanie płatności gotówką oraz zaznaczono, że sporne transakcje stanowiły istotną część obrotu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania uznano, że prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy i zastosowano właściwe przepisy prawa materialnego. Podkreślono również, że w toku kontroli celno-skarbowej podejmowano działania mające na celu przesłuchanie spornych kontrahentów.
Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na omówioną powyżej decyzję Naczelnika z 16 grudnia 2024 r. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego. Ewentualnie zaś wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 120, art. 122, art. 180 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm. – dalej w skrócie: "O.p.") poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do załatwienia i wyjaśnienia sprawy, w szczególności poprzez:
a) wadliwą ocenę całości materiału dowodowego i pominięciem komunikatów IE-599 potwierdzających wywóz towarów poza obszar celny UE;
b) nieuwzględnienie faktu, że na czas dokonywania transakcji z nabywcami skarżąca nie mogła wiedzieć o nierzetelności tych podmiotów; ponadto Naczelnik nie wskazał, jakie konkretnie okoliczności mogły wzbudzić wątpliwości u spółki co do rzetelności kontrahentów, a które to spowodowałyby, że racjonalny przedsiębiorca odstąpiłby od kontraktowania z nimi; zamiast tego zaaprobował przyjętą z góry tezę, że udział w transakcjach był świadomy i zaplanowany;
c) wywodzenie tezy o świadomym udziale skarżącej w oszustwie z faktu, że kwestionowane dostawy stanowiło ok. 50% obrotu skarżącej w spornych okresach, z pominięciem faktu, że pozostała działalność spółki – dotycząca tego samego rynku – nie wzbudziła żadnych wątpliwości organu;
d) zaniechanie przesłuchania kontrahentów skarżącej, tj. S. P., I. R., O. T., V. K.;
e) bezkrytyczne oparcie decyzji wyłącznie na lakonicznej odpowiedzi ze strony administracji celnej zagranicznej, z której wynika, że nie potwierdza ona wprowadzenia towarów na obszar celny zagraniczny przez kontrahentów skarżącej, pomimo przedstawienia przez skarżącą wszystkich dokumentów potwierdzających wywóz towarów;
f) przyjęcie, że wyjaśnienia B. P. działającej w imieniu skarżącej świadczą o świadomym udziale w procederze, ponieważ po 4 latach od zrealizowanych dostaw nie potrafiła z pamięci wskazać numerów rejestracyjnych samochodów, za pośrednictwem których odbywał się transport spornych towarów;
g) przyjęcie, że dokumenty urzędowe potwierdzające wywóz towarów za granicę zostały unieważnione, chociaż żadna z decyzji dotyczących zgłoszeń celnych skarżącej, na dzień wnoszenia niniejszej skargi nie stała się ostateczna;
2) art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. w zw. z art. 41 ust. 4, 6 i 6a ustawy o PTU poprzez błędne uznanie, że:
a) nie doszło do spełnienia warunków zastosowania stawki VAT 0% dla eksportu towarów, pomimo udokumentowania przez skarżącą ich wywiezienia poza terytorium UE;
b) skarżąca świadomie brała udział w oszustwie podatkowym, choć skarżąca w żaden sposób nie skorzystała na realizowanym przez kontrahentów procederze;
3) art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 8 lit. b) ustawy o PTU poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie miał miejsca eksport pośredni towarów poza obszar celny UE, pomimo udokumentowania przez skarżącą wywozu towarów, w szczególności poprzez przedstawienie: faktury VAT, paragonu fiskalnego, specyfikacji z dnia 10 grudnia 2019 r., dokumentu wywozowego [...], dokumentu potwierdzającego wygenerowanie komunikatu IE599;
4) art. 41 ust. 11 w zw. z art. 41 ust. 4, 6 i 6a ustawy o PTU poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, iż skarżąca nie wykazała faktu eksportu pośredniego sprzedanych towarów poza obszar celny UE, pomimo udokumentowania przez skarżącą wywozu towarów, w szczególności poprzez przedstawienie: faktury VAT, paragonu fiskalnego, specyfikacji z dnia 10 grudnia 2019 r., dokumentu wywozowego [...], dokumentu potwierdzającego wygenerowanie komunikatu IE599;
5) art. 41 ust. 6a pkt 1 ustawy o PTU w zw. z art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny poprzez uznanie, iż skarżąca nie przedłożyła wiarygodnych dokumentów potwierdzających wywóz towaru poza obszar celny UE i błędne uznanie, że okoliczności niniejszej sprawy wskazują na brak eksportu pośredniego poza obszar celny U. E..
W odpowiedzi na skargę Naczelnik podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z 13 marca 2025 r. skarżąca odniosła się do odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W ocenie organów skarżąca nie była uprawniona do zastosowania stawki 0% do dostaw na rzecz S. P., l. R., V. K.. W ocenie organów wskazane transakcje należało opodatkować z zastosowaniem 23% stawki VAT. Skarżąca kwestionuje powyższe zapatrywanie stojąc na stanowisku, że przysługiwało jej prawo do zastosowania stawki 0%. Podnosi się również, że organy nie podjęły wszelkich niezbędnych działań do załatwienia i wyjaśnienia sprawy.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy o PTU, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o: eksporcie towarów - rozumie się przez to dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium U. E. przez:
a) dostawcę lub na jego rzecz, lub
b) nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz, z wyłączeniem towarów wywożonych przez samego nabywcę do celów wyposażenia lub zaopatrzenia statków rekreacyjnych oraz turystycznych statków powietrznych lub innych środków transportu służących do celów prywatnych
- jeżeli wywóz towarów poza terytorium U. E. jest potwierdzony przez właściwy organ celny określony w przepisach celnych.
Stosownie do postanowień art. 41 ust. 4 analizowanej ustawy, w eksporcie towarów, o którym mowa w art. 2 pkt 8 lit. a, stawka podatku wynosi 0%.
Zgodnie z art. 41 ust. 5 ustawy o PTU, w eksporcie towarów, o którym mowa w art. 2 pkt 8 lit. a, dokonywanym przez rolników ryczałtowych stawka podatku wynosi 0%, pod warunkiem prowadzenia przez podatnika ewidencji określonej w art. 109 ust. 3.
Jak stanowi z kolei art. 41 ust. 6 analizowanej ustawy, stawkę podatku 0% stosuje się w eksporcie towarów, o którym mowa w ust. 4 i 5, pod warunkiem że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium U. E..
Zgodnie z art. 41 ust. 6a powołanego aktu, dokumentem, o którym mowa w ust. 6, jest w szczególności:
1) dokument w formie elektronicznej otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez właściwy organ celny wydruk tego dokumentu;
2) dokument w formie elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność;
3) zgłoszenie wywozowe w formie papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym służącym do obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego kopia potwierdzona przez właściwy organ celny.
Stosownie z kolei do postanowień art. 41 ust. 11 ustawy o PTU, przepisy ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio w eksporcie towarów, o którym mowa w art. 2 pkt 8 lit. b, jeżeli podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym dokonał dostawy towarów, otrzymał dokument, o którym mowa w ust. 6, z którego wynika tożsamość towaru będącego przedmiotem dostawy i wywozu. Przepisy ust. 7 i 9 stosuje się odpowiednio.
Przytoczone regulacje stanowią odzwierciedlenie regulacji art. 146 ust. 1 lit. a) i lit. b) dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L Nr 347, poz. 1 z późn. zm. – dalej w skrócie: "dyrektywa 112").
Zgodnie z art. 146 ust. 1 powołanego aktu, państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje: dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych przez sprzedawcę lub na jego rzecz poza terytorium Wspólnoty (lit. a); dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych poza terytorium Wspólnoty przez nabywcę lub na rzecz nabywcy niemającego siedziby na terytorium danego państwa, z wyłączeniem towarów transportowanych przez samego nabywcę do celów wyposażenia lub zaopatrzenia w paliwo i ogólnego zaopatrzenia statków rekreacyjnych oraz samolotów turystycznych lub wszelkich innych środków transportu służących do celów prywatnych (lit. b).
Na gruncie przytoczonych przepisów dyrektywy 112 podnosi się, że mają one na celu zagwarantowanie opodatkowania dostaw danych towarów w miejscu ich przeznaczenia, czyli w miejscu konsumpcji produktów. Wyjaśnia się przy tym, że eksport towarów następuje, a zwolnienie dostawy na eksport ma zastosowanie, gdy prawo do rozporządzania tym towarem jak właściciel zostało przeniesione na nabywcę, a dostawca wykaże, że towar został wysłany lub przetransportowany poza terytorium Unii i że w następstwie tej wysyłki lub tego transportu opuścił fizycznie terytorium Unii. Transakcje stanowią dostawy towarów w rozumieniu art. 146 ust. 1 lit. a) i b) dyrektywy 112, jeżeli spełniają obiektywne kryteria, na których opiera się to pojęcie [tak: wyrok TS z 17 października 2019 r., C-653/18, pkt 20, 21, 23].
W kontekście eksportu pośredniego, o którym mowa w art. 2 pkt 8 lit. b) ustawy o PTU oraz art. 146 ust. 1 lit. b) dyrektywy 112 należy wskazać, że w każdym przypadku rozłożenie ryzyka pomiędzy dostawcą a organami podatkowymi w następstwie oszustwa popełnionego przez osobę trzecią musi odpowiadać zasadzie proporcjonalności. Przypisywanie podatnikowi utraty dochodów podatkowych spowodowanej oszukańczym działaniem osób trzecich, na które podatnik nie ma żadnego wpływu, byłoby oczywiście nieproporcjonalne. Sprzeczna z zasadą pewności prawa byłaby sytuacja, w której państwo członkowskie, które określiło przesłanki stosowania zwolnienia od podatku dostawy towarów do miejsca przeznaczenia poza terytorium Wspólnoty, w szczególności ustalając wykaz dokumentów, jakie należy przedstawić właściwym organom, i które najpierw przyjęło dokumenty przedstawione przez dostawcę w charakterze dowodów na przysługiwanie mu prawa do zwolnienia, mogłoby później zobowiązać dostawcę do rozliczenia podatku VAT związanego z tą dostawą, gdy okaże się, że ze względu na oszustwo popełnione przez nabywcę, o którym zbywca nie wiedział i nie mógł się dowiedzieć, przesłanki zwolnienia od podatku w rzeczywistości nie zostały spełnione. Dostawca powinien móc pokładać zaufanie w zgodność z prawem podejmowanych przez siebie czynności bez narażania się na utratę prawa do zwolnienia od podatku VAT, jeżeli nie może zdawać sobie sprawy, nawet wykazując wszelką staranność sumiennego kupca, że przesłanki tego zwolnienia w rzeczywistości nie zostały spełnione ze względu na sfałszowanie dowodu wywozu przedstawionego mu przez nabywcę [tak: wyrok TS z 21 lutego 2008 r., C-271/06, pkt 23,24, 26 i 27].
W kontekście zarzutów skargi ukierunkowanych na podważenie prawidłowości ustaleń faktycznych organów wskazać należy na postanowienia art. 122 O.p. Zgodnie z tym przepisem, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
W ocenie Sądu wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone podjęciem wszelkich niezbędnych działań ukierunkowanych na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Pomiędzy stronami nie ma sporu odnośnie tego, że podejmowano próby przesłuchania S. P., l. R., V. K..
W piśmie procesowym z 13 marca 2025 r. skarżąca trafnie dostrzega jednak, że organ nie podjął próby doręczenia pism na adres R.-T. sp. z o.o. celem wezwania na przesłuchanie S. P.. Trafnie dostrzega się, że z danych zamieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że S. P. jest prezesem zarządu wskazanej spółki. Dostrzec przy tym należy, że analiza zapisów wskazanego rejestru prowadzi do wniosku, że 31 maja 2024 r. S. P. został wpisany do rejestru jako prezes zarządu wskazanej spółki oraz jako jej udziałowiec posiadający [...] udziałów o łącznej wartości [...] zł. Analiza zapisów wskazanego rejestru prowadzi ponadto do wniosku, że na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, tj. na 16 grudnia 2024 r. zadeklarowanym adresem R.-T. sp. z o.o. (KRS [...]) była ul. [...] nr [...], [...].
Ostatni z wpisów odnoszących się do wskazanej spółki został dokonany postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z 27 czerwca 2024 r., [...] W dostępnym publicznie w sieci Internet repozytorium akt rejestrowych ([...]) istnieje możliwość zapoznania się z treścią dokumentów stanowiących podstawę tego wpisu. Jednym z dokumentów leżących u podstaw dokonania omawianego wpisu jest opatrzone podpisem zaufanym oświadczenie S. P. z 04 czerwca 2024 r. wskazujące, że jego aktualnym adresem do doręczeń jest ul. [...], [...] (Identyfikator dokumentu: [...]). Dostrzec przy tym należy również opatrzoną podpisem zaufanym S. P. listę adresów do doręczeń wspólników R.-T. sp. z o.o. z 04 czerwca 2024 r., w której skarżący również wskazał jako swój adres do doręczeń ul. [...], [...] (identyfikator dokumentu: [...]).
Zaskarżona decyzja została wydana 16 grudnia 2024 r., a więc w okresie, w którym S. P. widniał już w KRS jako prezes zarządu oraz udziałowiec R.-T. sp. z o.o. Mając na uwadze postanowienia art. 122 O.p. nie może budzić wątpliwości, że obowiązkiem organu podatkowego jest podejmowanie wszelkich niezbędnych działań ukierunkowanych na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Mając powyższe na uwadze wydanie zaskarżonej decyzji należało poprzedzić podjęciem próby doręczenia S. P. wezwań na przesłuchanie zarówno pod adresem R.-T. sp. z o.o. (tj. pod adresem ul. [...] nr [...], [...]) jak również pod adresem do doręczeń podanym przez S. P. we wskazanych powyżej dokumentach z 04 czerwca 2024 r. (tj. pod adresem ul. [...], [...]). Tymczasem Naczelnik nie podjął tego rodzaju prób i to mimo tego, że zaskarżona decyzja została wydana 16 grudnia 2024 r. podczas gdy S. P. został uwidoczniony w KRS jako prezes zarządu oraz wspólnik R.-T. sp. z o.o. 31 maja 2024 r.
W ocenie Sądu podjęcie przez Naczelnika prób doręczenia S. P. wezwań na przesłuchanie pod wszystkimi znanymi adresami zamieszkania, pobytu czy też adresami do doręczeń jest konieczne celem uczynienia zadość zasadzie prawdy materialnej. Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanego świadka może doprowadzić do wyjaśnienia jakie były losy towaru nabytego przez wskazanego kontrahenta od skarżącej. W szczególności świadek może wyjaśnić przyczyny z powodu których zagraniczne władze celne nie znajdują się w posiadaniu informacji świadczących o wjeździe nabytego przez świadka towaru na terytorium celne zagraniczne. Świadek składając zeznania może również przedstawić okoliczności towarzyszące spornym transakcjom dostarczając tym samym nowego materiału dowodowego istotnego dla poczynienia ustaleń odnośnie tego czy skarżąca działała w dobrej wierze.
Konkludując całokształt powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Jej wydanie nie zostało poprzedzone podjęciem wszelkich niezbędnych działań ukierunkowanych na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Nie dostrzeżono bowiem faktu pełnienia przez S. P. funkcji członka zarządu oraz udziałowca R.-T. sp. z o.o. jak i wynikającej z tego faktu możliwości wystosowania wezwań na przesłuchanie na adres wskazanej spółki jak i na adres do doręczeń S. P. wskazany przez niego w dokumentach z 04 czerwca 2024 r. Mając na uwadze niewywiązanie się przez Naczelnika z obowiązków wypływających z zasady prawdy materialnej za przedwczesne na obecnym etapie postępowania należy uznać odnoszenie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Rozważania w powyższym zakresie muszą zostać poprzedzone podjęciem tak jak wymaga tego art. 122 O.p. wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organu będzie uwzględnienie przedstawionej powyżej oceny prawnej. W szczególności obowiązkiem organu będzie podjęcie dalszych prób przesłuchania S. P. i wystosowanie wezwań na przesłuchanie na adres R.-T. sp. z o.o. (tj. na adres ul. [...] nr [...], [...]) jak również na adres do doręczeń podany we wskazanych powyżej dokumentach z 04 czerwca 2024 r. (tj. na adres ul. [...], [...]).
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) należało orzec, jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 4 i 2 powołanego aktu. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się: wpis od skargi w kwocie 1.500 zł, równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 5.400 zł należne na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 lit. f) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI