I SA/Po 1108/05

I SA/Po 1108/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Roman Wiatrowski. /sprawozdawca/
Sylwia Zapalska
Włodzimierz Zygmont /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Roman Wiatrowski /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2006r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Miejskich na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego oddala skargę /-/ R. Wiatrowski /-/ W.Zygmont /-/ S. Zapalska
Uzasadnienie
I SA/Po 1108/05
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta w dniu [...].2005r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. przeciwko zobowiązanej A.D., obejmujący opłatę dodatkową za postój w strefie płatnego parkowania w P. za rok 2004 w wysokości [...]. zł oraz kwotę [...].zł należną od zobowiązanej z tytułu kosztów upomnienia.
Organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...].2005r. orzekł zwrot wierzycielowi - Zarządowi Dróg Miejskich w P., tytułu wykonawczego o nr [...].. Organ egzekucyjny uznał " iż tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów zawartych w art. 27 §1 pkt 1, 6,7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity Dz.U. z 2002r., Nr 110,poz. 968 z późn. zm.; dalej ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), z powodu błędnie oznaczonego wierzyciela ( pieczęć nagłówkowa), z powodu błędnej pieczęci urzędowej wierzyciela (poz. 75 tytułu wykonawczego) oraz z powodu niewskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...].2005r. Wierzyciel złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej .
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że oznaczenie na tytule wykonawczym jako wierzyciela Prezydenta Miasta jest prawidłowe , gdyż to właśnie Prezydent Miasta jest Wierzycielem. Zarząd Dróg Miejskich w P. jest jednostką organizacyjną Miasta, przy pomocy, której Prezydent Miasta wykonuje swoje obowiązki zarządcy drogi i zarządzającego ruchem.
Zdaniem wnoszącego zażalenie niesłuszne jest również twierdzenie, iż w tytule wykonawczym należy podać w poz. 42 inną podstawę prawną egzekucji administracyjnej, gdyż egzekucja ta jest prowadzona na podstawie art. 2 ust.1 pkt3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity Dz.U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 z późn.zm.; dalej ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Na tej podstawie egzekucji podlegają również należności pieniężne pozostające w właściwości rzeczowej organów administracji publicznej, którymi są również opłaty za postoje w Strefie Parkowania w P. jak i opłata dodatkowa za ich nie wniesienie.
Postanowieniem z dnia [...].2005r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].2005r.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...].2005r., Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, że przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji - zgodnie z art. 29 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Badanie to w szczególności polega na ustaleniu czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony ( czy zawiera wszystkie elementy formalne).
Dyrektor Izby Skarbowej zauważa, że wskazane w przedmiotowym tytule wykonawczym zobowiązanie pieniężne podlega egzekucji na podstawie art. 40 d ust.2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz.839 z póżn.zm; dalej ustawa o drogach publicznych), a nie tak jak wskazano to w tytule wykonawczym na "ogólnej podstawie" wynikającej z art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Dyrektor Izby Skarbowej nie podziela również stanowiska Zarządu Dróg Miejskich w P., iż w rozpatrywanej sprawie wierzycielem dochłodzonej należności jest Prezydent Miasta. Dyrektor Izby Skarbowej argumentuje bowiem, że z art. 13f ust.3 ustawy o drogach publicznych wynika, że opłatę dodatkową pobiera zarząd drogi ( w niniejszej sprawie Zarząd Dróg Miejskich w P.) a jedynie w przypadku jego braku zarządca drogi.
Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].2005r. skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego złożył Zarząd Dróg Miejskich w P..
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Zarząd Dróg Miejskich w P. jako jednostka budżetowa Miasta, wykonuje powierzone jej zadania zarządu drogi. Zgodnie z art.19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, zarządcą dróg publicznych w granicach miast na prawach powiatu jest prezydent miasta. Jako zarządca drogi może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi ( art .21 w/w ustawy).
Zwrócenie tytułu wykonawczego, uniemożliwia dochodzenie opłaty dodatkowej, do pobierania której Zarząd Dróg Miejskich jest zobowiązany na podstawie art. 13 f ustawy o drogach publicznych.
Brak podania w rubryce 42 tytułu wykonawczego "innej podstawy prawnej egzekucji administracyjnej nie może być powodem zwrotu rzeczonego tytułu, gdyż nie stanowi to podstawy do zwrotu. Opłata dodatkowa jest należnością o charakterze publicznym, związaną z dochodami budżetu jednostki samorządu terytorialnego stąd też podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2§1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji i postanowień wyłącznie pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania regulującymi materię będącą przedmiotem rozstrzygnięcia.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie pozostaje to czy przekazany Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, tytuł wykonawczy - wskazujący na należność z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie parkowania, w którym jako wierzyciela wskazano Prezydenta Miasta, zamieszczono pieczęć Prezydenta Miasta oraz poza art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie wskazano innej podstawy prawnej egzekucji administracyjnej - spełniał wymogi, o których mowa w art. 27 §1 pkt 1, 6,7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w konsekwencji, czy organ egzekucyjny miał podstawy do wydania postanowienia o zwrocie przedmiotowego tytułu wykonawczego wierzycielowi.
Z akt sprawy wynika, że w nagłówku tytułu wykonawczego nr [...]., jako wierzyciela wskazano Prezydenta Miasta. Również w poz. 75 (pieczęć urzędowa) widnieje okrągła pieczęć Prezydenta Miasta. Nie wypełniono natomiast poz. 42, która podlega wypełnieniu wówczas, gdy, podstawa prawna prowadzenia egzekucji administracyjnej wynika bezpośrednio z innego aktu prawnego niż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W aktach sprawy znajduje się również decyzja z dnia [...].2005r.wydana przez Zarząd Dróg Miejskich w P., którą na A.D. nałożono opłatę dodatkową w wysokości [...].zł z tytułu nie uiszczenia opłat za postoje pojazdu marki [...]. o nr rej. [...]. w strefie parkowania w P. w 2004r. Jako podstawę prawną wydanej decyzji wskazano art. 13f, art. 19 ust.2 pkt4 i ust.5, art. 21 ust.1a ustawy o drogach publicznych oraz §1 uchwały Nr XXXIV/269/IV/2003 Rady Miasta z dnia 02 grudnia 2003r. w sprawie ustalenia w P. strefy płatnego parkowania, stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania , wysokości opłat dodatkowych oraz sposobu i pobierania, a także art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Akta sprawy zawierają również ewidencję tytułów wykonawczych, gdzie jako wierzyciela wskazano Zarząd Dróg Miejskich.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy w punkcie wyjścia wskazać, że administrowanie drogami publicznymi, do których należą także drogi gminne, regulują przepisy wskazanej wyżej ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 19 ust. 1 i 2 tej ustawy, organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do właściwości którego należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi, a funkcje te w miastach na prawach powiatu sprawuje prezydent ( art. 19 ust.5 ustawy). Zarządca drogi może wykonywać swoje obowiązki za pomocą powołanej przez siebie jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, a w przypadku, gdy jednostka taka nie została powołana, zadania zarządu drogi wykonuje zarządca (art. 21 ust. 1).
Jeżeli został powołany zarząd dróg to na nim, a nie na prezydencie miasta, spoczywa pobieranie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania (art. 13b ust.7 w zw. z art. 13 ust.1 pkt1 ustawy o drogach publicznych) a także opłat dodatkowych należnych w przypadku, gdy opłata za parkowanie w strefie parkowania nie została uiszczona( art.13 f ust.1 i ust.3 ustawy o drogach publicznych).
Na takie określenie kompetencji trwałego zarządcy wskazują wyraźnie art. 13 b ust.7 i art. 13 f ust. 3 ustawy o drogach publicznych, gdzie kompetencje zarządcy drogi do pobierania opłat za parkowanie i opłat dodatkowych przewidziano tylko wówczas, gdy nie został powołany zarząd drogi.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że zarządcą drogi, jest Prezydent Miasta a zarządem drogi w rozumieniu powyższych przepisów – Zarząd Dróg Miejskich w P.. Zarząd Dróg Miejskich w P. jest, zatem jedynym uprawnionym do pobierania opłat za parkowanie i opłat dodatkowych w rozumieniu art. 13 ust.1 pkt1 i art. 13f ust.1 ustawy o drogach publicznych.
W świetle ww. decyzji z dnia [...]..2005r. Zarządu Dróg Miejskich w P., oczywistym pozostaje również, że kwota wskazana jako należność główna w spornym tytule wykonawczym, pozostawała opłatą dodatkową w rozumieniu art. 13f ust.1 ustawy o drogach publicznych, którą A.D. zobowiązana była zapłacić z tytułu nieuiszczenia opłat za parkowanie w 2004r. w strefie parkowania. Wysokość opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłat za parkowanie została ustalona w uchwale Nr XXXIV/269/IV/2003 Rady Miasta z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie ustalenia w P. strefy płatnego parkowania, stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania , wysokości opłat dodatkowych oraz sposobu i pobierania. §1 pkt3 tej uchwały stanowi, że ustala się opłaty dodatkowe za nieuiszczenie opłat za parkowanie, określone w załączniku Nr2 do uchwały.
W art.1a pkt13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zdefiniowane zostało pojęcie wierzyciela, którym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym.
Natomiast w art. art. 5. § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest m.in.:
1) w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji,
2) dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku.
W rozpatrywanej sprawie wysokość opłaty dodatkowej została wskazana w wydanej w dniu [...]..2005r. przez Zarząd Dróg Miejskich decyzji. Nie zmienia to jednak faktu, że opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie parkowania powstała z mocy prawa na podstawie art. 13f ust.1 i 2 ustawy o drogach publicznych, oraz ww. § 1 pkt3 ww.uchwały Nr XXXIV/269/IV/2003 Rady Miasta z dnia 02 grudnia 2003r.
Wobec powyższego uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w rozumieniu art. 13 f ust.1 ustawy o drogach publicznych jest Zarząd Dróg Miejskich w P., jako powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, instytucja, o której mowa w art. art. 5 § 1 pkt2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nawet, gdyby przyjąć, że obowiązek poniesienia opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie parkowania wynika z ww. decyzji z dnia [...]..2005r. decyzji, to zauważyć należy, że została ona wydana również przez Zarząd Dróg Miejskich.
W konsekwencji to Zarząd Dróg Miejskich w P. pozostaje wierzycielem w stosunku do opłaty dodatkowej należnej od A.D. z tytułu nieuiszczenia opłat za parkowanie w strefie parkowania w 2004r.
Na marginesie zauważyć należy, że w znajdującej się w aktach sprawy ewidencji tytuł wykonawczych nadesłanej do Naczelnika Urzędu Skarbowego, jako wierzyciel został wskazany Zarząd Dróg Miejskich.
Na obligatoryjne elementy tytułu wykonawczego wskazuje art.27§ 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z § 1 pkt1 tego przepisu tytuł wykonawczy zawiera oznaczenie wierzyciela. Natomiast w spornym tytule wykonawczym, tak jak to zauważył organ egzekucyjny, został wskazany podmiot, który nie jest wierzycielem.
W konsekwencji również poz. 75 tytułu wykonawczego winna być zaopatrzona w pieczęć Zarządu Dróg Miejskich aby spełniać, postawiony w art. 27§ 1pkt7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, warunek zaopatrzenia tytułu wykonawczego w pieczęć urzędową wierzyciela.
Tytuł wykonawczy winien również zawierać wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 27§ 1pkt6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
W przedmiotowej sprawie, w tytule wykonawczym [...]. jako podstawa prawna prowadzenia egzekucji administracyjnej został wskazany art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Podanie, w rozpatrywanej sprawie, w tytule wykonawczym, jako podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest niewystarczające. Należy bowiem zauważyć, iż zgodnie z art. 40 d ust.2 ustawy o drogach publicznych opłaty określone w art. 13f ust. 1 ( czyli opłaty dodatkowe za nieziszczenie opłat za parkowanie w strefie parkowania) podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że podstawa prawna do prowadzenia egzekucji administracyjne wobec opłat dodatkowych za parkowanie w strefie parkowania, wynika z ustawy szczególnej, którą jest ustawa o drogach publicznych.
W konsekwencji przepis art. 40 ust.2 ustawy o drogach publicznych powinien również zostać wykazany, w poz. 42 tytułu wykonawczego, jako podstawa prawna prowadzenia egzekucji.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż tytuł wykonawczy Nr [...]. z dnia [...]..2005r. nie spełniał wszystkich wymogów, które nakłada art. 27§1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w konsekwencji zgodnie z art. 29§2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny zwrócił go wierzycielowi.
Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
/-/ R. Wiatrowski /-/ W.Zygmont /-/ S. Zapalska