I SA/Po 1104/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2016-11-30
NSApodatkoweNiskawsa
prawo pomocykoszty sądowepełnomocnik z urzędupodatek dochodowyPITskarżącyorgan administracjipostępowanie administracyjneWSAdecyzja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z uwagi na fakt, że skarżąca była już reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.

Skarżąca IM wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną i zdrowotną, utrzymując się jedynie z renty. Sąd, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że skarżąca wykazała brak możliwości ponoszenia kosztów sądowych, w związku z czym przyznał jej prawo pomocy w tym zakresie. Jednakże, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został oddalony, ponieważ skarżąca była już reprezentowana przez adwokata z wyboru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał wniosek skarżącej IM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżąca, osoba w podeszłym wieku i schorowana, utrzymująca się wyłącznie z renty, przedstawiła trudną sytuację materialną i zdrowotną, załączając dokumenty potwierdzające koszty leczenia i wysokość dochodów. Sąd, odwołując się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 199, art. 245 § 1-3, art. 246 § 1 pkt 1-2, art. 258 § 1-2 pkt 7), uznał, że skarżąca wykazała niemożność ponoszenia kosztów sądowych, co uzasadniało przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów. Niemniej jednak, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został oddalony, ponieważ skarżąca była już reprezentowana przez adwokata HR, co wykluczało możliwość ustanowienia kolejnego pełnomocnika z urzędu zgodnie z art. 246 § 3 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie przysługuje, jeśli strona jest już reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.

Uzasadnienie

Sąd oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ponieważ skarżąca była już reprezentowana przez adwokata z wyboru, co zgodnie z art. 246 § 3 P.p.s.a. wyklucza możliwość ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 245 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

P.p.s.a. art. 245 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

P.p.s.a. art. 245 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych lub wydatków, albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.

P.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zależności od jej sytuacji materialnej: całkowicie, gdy nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów, lub częściowo, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania.

P.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1 i 2 - szczegółowe przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej.

P.p.s.a. art. 258 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie w przedmiocie prawa pomocy.

P.p.s.a. art. 258 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 7 - postanowienie w przedmiocie prawa pomocy może dotyczyć zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia pełnomocnika.

P.p.s.a. art. 246 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie można ustanowić pełnomocnika z urzędu, jeśli strona jest już reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 199

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych.

Odrzucone argumenty

Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdy skarżąca jest już reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Skład orzekający

Violetta Mielcarek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w szczególności sytuacji, gdy strona jest już reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie wniosek o prawo pomocy dotyczy zarówno zwolnienia od kosztów, jak i ustanowienia pełnomocnika, a strona posiada już pełnomocnika z wyboru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Jest to rutynowe postanowienie dotyczące prawa pomocy, które rozstrzyga kwestię przyznania zwolnienia od kosztów i ustanowienia pełnomocnika. Brak w nim nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji prawnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 1104/15 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2016-11-30
Data wpływu
2015-06-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Violetta Mielcarek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Przyznano prawo pomocy w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 199, art. 245 par. 1, 2, 3, art. 246 par. 1 pkt 1 i 2, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku IM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi IM na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za 2007 r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Uzasadnienie
Skarżąca IM złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (skarżąca nie zakreśliła rubryki 4.2. – zgodnie z punktem 3 pouczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy – gdy w rubrykach występuje tekst oznaczony znakiem "+", niepotrzebną treść należy skreślić). Wniosek uzasadniła złym stanem zdrowia i związaną z tym sytuacją materialną. Wnioskodawczyni wskazała, że utrzymuje się tylko z renty, którą w całości przeznacza na opłaty, żywność i koszty leczenia. Skarżąca podała, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną. Wnioskodawczyni wskazała, że jej stan zdrowia pogorszył się, nie może samodzielnie się poruszać i jest zdana na pomoc osób bliskich, nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada domu, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżąca oświadczyła, że jej dochód netto z tytułu renty wynosi [...]. Wnioskodawczyni podała, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: [...]. Do wniosku załączyła kserokopie: faktur za lekarstwa, potwierdzeń przelewu. Wcześniej do akt sprawy wnioskodawczyni załączyła kserokopie: wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS [k. [...] akt sąd.], kart informacyjnych z leczenia szpitalnego [k. [...] akt sąd.], decyzji ZUS o waloryzacji renty z dnia [...] [k. [...] akt sąd.].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest ich w stanie ponieść. Wnioskodawczyni jest osobą starszą, schorowaną, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jest rencistką, otrzymuje rentę w wysokości [...] netto, którą w całości przeznacza na swoje utrzymanie. Wnioskodawczyni poza mieszkaniem o pow. [...] m2 nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł.
Natomiast co do wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi HR do reprezentowania jej w przedmiotowej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i do reprezentowania jej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym [por. karta nr [...] akt sądowych]. W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie z art. 246 § 3 P.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Skarżąca w niniejszej sprawie reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, a zatem wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należy oddalić.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 2 i § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI