I SA/Po 11/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-05-26
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościbudowlabudynekklasyfikacja obiektówelektrofiltryprawo budowlaneustawa o podatkach i opłatach lokalnychnadpłata podatku

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki "A" S.A. w sprawie opodatkowania elektrofiltrów jako budowli, potwierdzając stanowisko organów podatkowych.

Spółka "A" S.A. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. Spór dotyczył klasyfikacji elektrofiltrów – spółka twierdziła, że są to budynki z instalacjami, podczas gdy organy uznały je za budowle. Sąd, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach w analogicznych sprawach, uznał elektrofiltry za budowle, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. Kluczowym zagadnieniem była klasyfikacja prawnopodatkowa elektrofiltrów – skarżąca uważała je za budynki z instalacjami, podczas gdy organy podatkowe i sądy administracyjne kwalifikowały je jako budowle. Sąd administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę, w pełni podzielił argumentację organów podatkowych. Podkreślono, że analogiczne spory dotyczące tej samej spółki i podobnych obiektów były już rozstrzygane przez sądy administracyjne, w tym przez WSA w Poznaniu i NSA, które konsekwentnie uznawały elektrofiltry za budowle. Sąd odwołał się do przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Prawa budowlanego, a także do wyroków sądów, które wyjaśniały, że elektrofiltry, jako urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym i służące ochronie atmosfery, spełniają definicję budowli. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym opinie biegłych, i właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, oddalając skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Elektrofiltry należy klasyfikować jako budowle.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że elektrofiltry, będące urządzeniami technicznymi związanymi z obiektem budowlanym i służące ochronie atmosfery poprzez oczyszczanie gazów spalinowych, spełniają definicję budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a nie budynków (art. 1a ust. 1 pkt 1 tej ustawy). Stanowisko to jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych w analogicznych sprawach dotyczących skarżącej spółki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budowli na potrzeby opodatkowania; elektrofiltry zostały zakwalifikowane jako budowle.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sądu w przypadku bezzasadności skargi.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budynku na potrzeby opodatkowania.

P.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa Prawo budowlane

Definicja budynku w Prawie budowlanym.

P.b. art. 3 § pkt 9

Ustawa Prawo budowlane

Definicja urządzenia budowlanego w Prawie budowlanym.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie prawomocnym orzeczeniem sądu.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie prawomocnym orzeczeniem sądu.

O.p. art. 120

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasada praworządności.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

O.p. art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 124

Ustawa Ordynacja podatkowa

Obowiązek przekonywania strony.

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 181

Ustawa Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Elektrofiltry stanowią budowle w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., a nie budynki. Orzecznictwo sądów administracyjnych w analogicznych sprawach potwierdza kwalifikację elektrofiltrów jako budowli. Organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Elektrofiltry powinny być klasyfikowane jako budynki wraz z przynależnymi instalacjami. Organy naruszyły przepisy prawa procesowego, m.in. poprzez arbitralne rozstrzygnięcie, nieuwzględnienie uwag do opinii biegłych, wybiórcze przywołanie orzeczeń, ograniczenie aktywności dowodowej, brak próby przekonania strony, wyłączenie z materiału dowodowego opinii prywatnej i marginalizację pisma PINB.

Godne uwagi sformułowania

Rację w sporze należało przyznać organom podatkowym. Prawnopodatkowa kwalifikacja elektrofiltrów była przedmiotem rozważań WSA w Poznaniu w prawomocnych wyrokach... W świetle bowiem art. 170 oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale także inne sądy i inne organy państwowe. Skoro elektrofiltr jest powszechnie stosowanym urządzeniem pomocniczym kotła opalanego pyłem węglowym i służy do oczyszczania gazów spalinowych z pyłów w celu zapewnienia ochrony atmosfery, jego odłączenie uniemożliwiałoby realizację tego celu.

Skład orzekający

Izabela Kucznerowicz

przewodniczący

Karol Pawlicki

członek

Katarzyna Nikodem

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawnopodatkowa elektrofiltrów jako budowli w podatku od nieruchomości, znaczenie orzecznictwa sądów administracyjnych i zasady postępowania podatkowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej klasyfikacji obiektów przemysłowych i opiera się na utrwalonym orzecznictwie w sprawach tej konkretnej spółki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i administracyjnym ze względu na szczegółową analizę klasyfikacji obiektów budowlanych i znaczenie precedensowe wcześniejszych orzeczeń.

Elektrofiltry w podatku od nieruchomości: budynek czy budowla? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 11/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-05-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz /przewodniczący/
Karol Pawlicki
Katarzyna Nikodem /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 1256/22 - Wyrok NSA z 2023-09-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 1a ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 3 pkt 3, art. 3 pkt 9
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 153, art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi "A" S.A. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2011 oddala skargę
Uzasadnienie
Prezydent Miasta P. decyzją z [...] lutego 2017 r., nr [...] odmówił V. S.A. (dalej zwanej również skarżącą) stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r.
W wyniku odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W ocenie SKO w P. przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należy uwzględnić wskazania WSA w Poznaniu zawarte w wyroku z 18 maja 2017 r., I SA/Po 1504/16, który zapadł w analogicznej sprawie skarżącej w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. Stwierdzone w tym orzeczeniu uchybienia w ocenie Kolegium dotyczą również niniejszej sprawy, a tym samym niezbędne jest uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji.
Prezydent Miasta P. decyzją z [...] lutego 2021 r., nr [...] po uzupełnieniu materiału dowodowego odmówił skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r.
W uzasadnieniu wskazano, że E. sp. z o.o. w P. występując z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, przedłożyła opinię, z której wynikało, że elektrofiltry kotła 1K1, 1K2, 2K, 3K zlokalizowane w P. przy ul. [...] w granicach działki obręb G., ark. [...], dz. nr [...] należy klasyfikować jako budynki wraz z przynależnymi wewnątrz ich instalacjami. Dotychczasowe ujęcie elektrofiltrów jako budowli było w ocenie skarżącej nieprawidłowe. W toku postępowania włączono do akt postępowania materiał dowodowy zebrany w postępowaniu dotyczącym nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r.
Wyjaśniono, że dokonując kwalifikacji przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości w pierwszej kolejności należy opierać się na ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 95 poz. 613 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.l."), a pomocniczo na ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 243 poz. 1623 – dalej w skrócie: "P.b."). Nie podzielono twierdzenia skarżącej, że elementy niebudowlane i budowlane obiektów elektrofiltrów nie stanowią całości techniczno-użytkowej. W ocenie Prezydenta konstrukcja elektrofiltrów nie daje podstaw do uznania tych obiektów budowlanych za budynek czy za obiekt małej architektury w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Przedłożona przez skarżącą opinia nie stanowi dowodu z opinii biegłego. Nie podzielono stanowiska skarżącej jakoby protokół z kontroli przeprowadzonej przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w P. w sposób jednoznaczny rozstrzygał kwestię przyporządkowania elektrofiltrów do budynków. W tym kontekście odwołano się do wyroku WSA w Poznaniu z 18 maja 2017 r., I SA/Po 1504/16 zapadłego w sprawie skarżącej dotyczącej nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. Stwierdzono, że przy kwalifikacji obiektów nie można odwoływać się do Klasyfikacji Środków Trwałych czy też do Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. tak jak uczyniono to przedkładając opinię.
W ocenie organu pierwszej instancji sporne elektrofiltry należy klasyfikować jako budowle. Wbrew twierdzeniom skarżącej elektrofiltry kotłów nie mogą funkcjonować niezależnie od obiektów, w których są posadowione, ponieważ obiekty te stanowią ochronę przed szkodliwym działaniem warunków atmosferycznych. Biegły rzeczoznawca budowlany w opinii z grudnia 2017 r. stwierdził, że elektrofiltry zostały zaprojektowane i wykonane wraz z obudową, która stanowi integralną i niezbędną część zapewniającą prawidłowe i bezpieczne użytkowanie zgodne z przeznaczeniem funkcjonalno-użytkowym, co zgodnie z definicją z P.b. i u.p.o.l. charakteryzuje budowlę jako obiekt budowlany. Powołani w sprawie biegli precyzyjnie przedstawili związek elektrofiltrów z innymi obiektami. Wyjaśniono, że elektrofiltry są ogniwem pośrednim (służącym do oczyszczenia gazów spalinowych z pyłów w celu zapewnienia ochrony atmosfery) między kotłami wytwarzającymi spaliny podczas spalania węgla, a kominem wyrzucającym spaliny po oczyszczeniu do atmosfery. Elektrofiltry powiązane są z budowlami, takimi jak: kanały dolotowe i wylotowe (tunele) wsparte na estakadach, słupach, oraz sieciami uzbrojenia terenu. Pełnią podstawową rolę w procesie technologicznym, służą do oczyszczenia gazów spalinowych z pyłów w celu zapewnienia ochrony atmosfery. Elektrofiltry zostały wybudowane na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego Wydziału Urbanistyki Architektury i Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 1984 r., nr [...] Na mocy tej decyzji zatwierdzono II etap rozbudowy E. oraz udzielono pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej obiekty II etapu rozbudowy E. . Zgodnie z przesłanym przez skarżącą planem realizacji II etapu budowy E. sporządzonym przez Biuro Studiów i Projektów Energetycznych E. w K., II etap budowy obejmował wykonanie elektrofiltrów. Organy administracji architektoniczno - budowlanej udzielające pozwolenia na budowę obudowanych elektrofiltrów uznały, że jest to obiekt budowlany.
Zdaniem Prezydenta stanowisko to uwzględnia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2017 r., SK 48/15 i zostało podzielone przez WSA w Poznaniu w wyroku z 6 marca 2019 r., I SA/Po 922/18.
Spółka wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] września 2021 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] lutego 2021 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego oraz biegłego w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci i instalacji sanitarnych, wodnokanalizacyjnych, centralnego ogrzewania, wentylacyjnych i gazowych ustalono, że elektrofiltry są urządzeniami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 9 P.b. W konsekwencji sporne urządzenia stanowią budowlę w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Wskazano, że analogicznego rodzaju sprawę rozstrzygnął WSA w Poznaniu wyrokiem z 06 marca 2019 r., I SA/Po 922/18 oraz NSA wyrokiem z 04 sierpnia 2020 r., II FSK 1365/19.
Od ww. orzeczenia spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
I) przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. poprzez błędną jego wykładnie skutkującą niewłaściwą kwalifikacją obiektów budowlanych do poszczególnych kategorii stanowiących przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a w konsekwencji oddalenie wniosku skarżącej o stwierdzenie nadpłaty;
II) przepisów prawa procesowego, tj.:
1) art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm. – dalej w skrócie: "O.p.") wynikającego bezpośrednio z dyspozycji art. 7 Konstytucji RP, poprzez arbitralne rozstrzygnięcie organu odwoławczego bez osadzenia przedmiotowego aktu administracyjnego w stanie faktycznym, co skutkować będzie nieuprawnionym zawyżeniem zobowiązania podatkowego;
2) art. 121 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez:
– nieuwzględnienie w trakcie postępowania uwag i zastrzeżeń co do opinii biegłych powołanych w sprawie, których konkluzje wydane zostały z naruszeniem zasad logicznej analizy stanu faktycznego;
– wybiórcze przywołanie orzeczeń sądowych (w tym przede wszystkim NSA) - bez uwzględnienia zakresu sprawy zawisłej przed sądem, co w sposób drastyczny podważyło zaufania do SKO zobowiązanego do procesowania w oparciu i w granicach obowiązującego prawa;
3) art. 122 O.p. poprzez istotne ograniczenie aktywności organu odwoławczego w gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego, co skutkowało pominięciem w postępowaniu istotnych dowodów dla rzetelnego ustalenia stanu faktycznego;
4) art. 124 O.p. poprzez dokonanie rozstrzygnięcia bez próby przekonania strony co do zasadności, logiczności i konsekwentności argumentacji, które stanowiły przesłankę, którymi kierowało się SKO przy wydaniu rozstrzygnięcia;
5) art. 180 § 1, art. 181 i art. 187 § 1 O.p. poprzez:
– praktyczne wyłączenie z materiału dowodowego przedstawionej przez spółkę merytorycznej opinii sporządzonej w sprawie przez niezależny, wyspecjalizowany podmiot zewnętrzny;
– nieuprawnioną marginalizację protokołu z kontroli budowli sporządzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego;
– wybiórczą analizę dowodów, tj. jednoznaczne przyjęcie tezy zawartej w Opinii Technicznej wykonanej w grudniu 2017 r. na zlecenie Urzędu Miasta P. w zakresie klasyfikacji czterech obiektów budowlanych oznaczonych przez stronę postępowania jako elektrofiltr kotła 1 K1, elektrofiltr kotła 1 K2, elektrofiltr kotła K2, elektrofiltr kotła K3 .
W odpowiedzi na skargę SKO w P. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Rozstrzygnięcie sporu wymaga dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] lutego 2021 r. odmawiającą skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. Zdaniem organów elektrofiltry kotłów skarżącej powinny być klasyfikowane jako budowle. Skarżąca kwestionując powyższe stanowisko twierdzi, że elektrofiltry stanowią budynki wraz z przynależnymi instalacjami wewnątrz budynków.
Rację w sporze należało przyznać organom podatkowym.
Sąd podkreśla, że analogicznego rodzaju spór skarżącej z SKO w P. został rozstrzygnięty wyrokiem tutejszego Sądu z 22 kwietnia 2021 r., I SA/Po 853/20. Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę w pełni podziela oraz uznaje za własną argumentację wyrażoną w powołanym orzeczeniu.
W ocenie Sądu, dążąc do rozstrzygnięcia sporu, organy obu instancji nie naruszyły wskazanych w skardze zasad procedury podatkowej. Wydane decyzje zawierają podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wbrew zarzutom skargi organy odniosły się do kwestionowanego przez Spółkę dowodu w postaci opinii biegłych, a także do wskazywanych przez Spółkę dowodów w postaci opinii prywatnej oraz pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organy podatkowe zasadnie uznały, że dowody przedstawione przez Spółkę nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia.
Organy dokonały wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego, a następnie prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, w tym art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. Prawidłowo organy zakwalifikowały sporne obiekty (elektrofiltry) jako budowle w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. W zakresie wykładni omawianego przepisu organy kierowały się również stanowiskiem wyrażonym w wyrokach wydanych wobec skarżącej w tożsamych sprawach.
Prawnopodatkowa kwalifikacja elektrofiltrów była przedmiotem rozważań WSA w Poznaniu w prawomocnych wyrokach z 18 maja 2017 r., I SA/Po 1504/16, z 6 marca 2019 r., I SA/Po 922/18, które mają istotne znaczenie również dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Jednocześnie NSA wyrokiem z 4 sierpnia 2020 r., II FSK 1365/19 oddalił skargę kasacyjną skarżącej złożoną od wyroku z 6 marca 2019 r., I SA/Po 922/18.
Powołane orzeczenia wydane wobec skarżącej spółki dotyczyły stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. z wniosku spółki i jej poprzedników prawnych. Wprawdzie orzeczenia te dotyczyły innego roku podatkowego, to argumentacja prawna orzeczeń pozostaje aktualna na gruncie badanej sprawy.
W świetle bowiem art. 170 oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a.") orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale także inne sądy i inne organy państwowe. Podmioty te muszą zatem brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale także treść prawomocnego orzeczenia Sądu i ocenę prawną w nim zawartą. Oznacza to, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak to stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.
Przypomnieć zatem należy, że w wyroku z 18 maja 2017 r., I SA/Po 1504/16 WSA w Poznaniu wyjaśnił, że skoro elektrofiltry nie stanowią obiektów budowlanych wprost wskazanych w art. 3 pkt 3 P.b. obowiązkiem organu było rozważenie możliwości ich uznania za urządzenia budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 9 P.b. W tym celu, zdaniem Sądu, należało ustalić, czy urządzenia te stanowią urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, a to wiązało się z koniecznością ustalenia sposobu powiązania przedmiotowych urządzeń z innego rodzaju obiektami budowlanymi takimi jak budowla bądź budynek. WSA wyjaśnił, że wymaga to dokonania analizy roli spełnianej przez przedmiotowe elektrofiltry w procesie technologicznym, w którym biorą udział. W konsekwencji WSA nakazał organom przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powołanie biegłego celem dokonania precyzyjnego opisu spornych obiektów z uwzględnieniem ich związku z innymi obiektami oraz funkcji spełnianych w procesie technologicznym, w którym biorą one udział.
W wykonaniu zaleceń wynikających z powyższego wyroku WSA w Poznaniu, Prezydent Miasta P. w sprawie o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. przeprowadził dowód z opinii biegłych I. K. i P. D., która została włączona do akt obecnie rozpatrywanej sprawy za 2011 r. Z załączonej do akt opinii wynika, że elektrofiltry zostały zaprojektowane i wykonane wraz z obudową, która stanowi integralną i niezbędną część zapewniającą prawidłowe i bezpieczne użytkowanie zgodnie z jego przeznaczeniem funkcjonalno-użytkowym, co zgodnie z definicją P.b. i u.p.o.l. charakteryzuje budowlę jako obiekt budowlany.
Na bazie zgromadzonego materiały dowodowego w rozstrzyganej obecnie sprawie prawidłowo organy uznały, że elektrofiltry stanowią urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, stanowiąc jeden z przedmiotów składających się na całość użytkową oraz zapewniając możliwość użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem poprzez redukcję zanieczyszczeń powietrza. Skoro elektrofiltr jest powszechnie stosowanym urządzeniem pomocniczym kotła opalanego pyłem węglowym i służy do oczyszczania gazów spalinowych z pyłów w celu zapewnienia ochrony atmosfery, jego odłączenie uniemożliwiałoby realizację tego celu. Redukcja zanieczyszczeń jest z kolei obowiązkiem wynikającym z przepisów o ochronie środowiska. Oznacza to, że sporne elektrofiltry stanowią urządzenia budowlane w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 9 P.b. i w konsekwencji budowlę, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Zasadność stanowiska organów podatkowych potwierdził WSA w Poznaniu w wyroku z 6 marca 2019 r., I SA/Po 922/18, oddalającym skargę Spółki. W wyroku z 4 sierpnia 2020 r., II FSK 1365/19, oddalającym skargę kasacyjną skarżącej, od powyższego wyroku, NSA przesądził, że wobec niepodważenia ustaleń stanu faktycznego, których istotą jest stwierdzenie, że sporne elektrofiltry nie są budynkami, lecz stanowią urządzenia budowlane zapewniające możliwość użytkowania obiektu budowalnego zgodnie z jego przeznaczeniem, Sąd pierwszej instancji słusznie zaaprobował stanowisko organów co do subsumpcji tego stanu faktycznego pod normę prawną wynikająca z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., a nie art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Jak podkreślił NSA, stanowisko to nie pozostaje w sprzeczności z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2017 r., SK 48/15, który stwierdził, że art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych (art. 84 w zw. z art. 217 i w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP) w zakresie, w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. W tej sprawie organy stwierdziły, że sporne obiekty nie spełniają kryteriów bycia budynkiem.
Sąd orzekający w sprawie wskazuje, że w orzeczeniach sądów administracyjnych, wydawanych już po powyższym wyroku Trybunału Konstytucyjnego zwrócono uwagę, że przy ocenie, czy obiekt budowlany jest budynkiem czy budowlą należy uwzględnić także, czy obiekt spełniający warunki ustawowe budynku nie wykracza poza jego ustawowo określone elementy, co oznacza, że kwestia przeznaczenia i funkcjonalności ma znaczenie dla rozstrzygnięcia problemu, czy dane obiekty są budynkami, czy budowlami (por. wyroki NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt: II FSK 331/17 i II FSK 1281/16).
W konsekwencji Sąd stwierdza, że organy dokonały prawidłowej wykładni prawa materialnego, z poszanowaniem przepisów prawa procesowego określonych w art. 120 O.p., art. 121 § 1 w zw. z art. 191 O.p., art. 122 O.p., art. 124 O.p.
W poczet materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie została włączona m.in. opinia biegłych I. K. i P. D. sporządzona w grudniu 2017 r. w sprawie o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. Z powyższej opinii biegłych wynika jednoznacznie, że elektrofiltry są trwale związane z obiektami budowlanymi i pełnią one podstawową rolę w procesie oczyszczania gazów spalinowych, stanowiąc ogniwo pośrednie pomiędzy kotłami a kominem, z którymi są połączone kanałami dolotowymi i wylotowymi. W przedmiotowej opinii biegli dokonali też opisu technicznego elektrofiltrów, wyjaśniając, że zostały one wraz z niezbędnymi instalacjami zamontowane na stalowej konstrukcji wsporczej posadowionej na żelbetowych stopach fundamentowych. Z opinii wynika również, że obudowa zewnętrzna została zamontowana w terminie późniejszym, przy czym stanowi ona integralną i niezbędną część zapewniającą prawidłowe i bezpieczne użytkowanie.
Opinia z grudnia 2017 r. jest fachowa, spójna, logiczna, a wnioski w niej zawarte znajdowały potwierdzenie m.in. w materiale zgromadzonym w toku oględzin dokonanych przez biegłych, a nadto w dokumentacji technicznej oraz fotograficznej. Opinia ta stanowiła istotny dowód pozwalający na prawidłowe dokonanie ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie. Zastrzeżeń do ww. opinii i postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy podatkowe nie miały też Sądy w sprawie o nadpłatę za 2008 r. Jest to o tyle istotne, ponieważ organy w przedmiotowej sprawie opierały się w znacznym stopniu na materiale dowodowym zgromadzonym w toku sprawy o nadpłatę za 2008 r.
W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe zasadnie uznały, że opinia prywatna złożona przez spółkę wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty nie mogła być podstawą do dokonania ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie, w szczególności z uwagi na brak analizy spornych elektrofiltrów pod względem całości techniczno - użytkowej, wzajemnego powiązania poszczególnych obiektów i ich roli w procesie oczyszczania spalin. Okoliczności te miały kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy mamy do czynienia z budowlą, która stanowi odrębny przedmiot opodatkowania. Jak wskazała sama spółka, autorami ekspertyzy, na którą się ona powołuje, były osoby posiadające uprawnienia w zakresie budownictwa i wyceny nieruchomości, tymczasem definicja budowli na gruncie u.p.o.l. jest szersza niż w przypadku definicji przyjętych na gruncie P.b. Zaznaczyć należy, że w świetle orzecznictwa, opinia prywatna nie stanowi opinii biegłego, lecz dokument prywatny. Oznacza to, że jeśli w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, dowód z opinii biegłego nie może być zastąpiony dowodem z prywatnej opinii (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt: II FSK 1770/09; wyrok NSA z 14 września 2016 r. II FSK 2338/14).
Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy podatkowe, wyjaśniły, z jakich przyczyn nie oparły się przy rozstrzygnięciu sprawy na piśmie PINB. PINB dokonał klasyfikacji spornych obiektów, kierując się tym, czy dane obiekty spełniają wprost definicję budynku w oparciu o prawo budowlane, ale nie wziął pod uwagę okoliczności, mających znaczenie na gruncie u.p.o.l. Przepisy ustawy podatkowej odsyłają jedynie w pewnym zakresie do definicji zawartych w P.b., a zatem dokonanie oceny wyłącznie na podstawie P.b. jest niewystarczające.
Podsumowując, Sąd uznał, że organy zgromadziły w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, który należycie oceniły, dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, z poszanowaniem przepisów proceduralnych.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI