I SA/Po 108/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2001 r. Podatnik argumentował, że zobowiązanie uległo przedawnieniu, a zabezpieczenie hipoteczne nie przerywa biegu terminu przedawnienia, kwestionując jednocześnie konstytucyjność art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe uznały wniosek za niezasadny, wskazując, że przedawnienie zobowiązania podatkowego nie czyni decyzji wymiarowej bezprzedmiotową w rozumieniu art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślono, że decyzja określająca zobowiązanie nadal istnieje w obrocie prawnym, nawet jeśli nie może być wykonana z powodu przedawnienia. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd odwołał się do zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 128 Ordynacji podatkowej) i podkreślił, że tryb stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jest nadzwyczajny. Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że przedawnienie zobowiązania podatkowego nie powoduje bezprzedmiotowości decyzji wymiarowej. Sąd zaznaczył, że przedawnienie zobowiązania podatkowego ma skutki w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 i 59 u.p.e.a.), ale nie wpływa na byt samej decyzji. Właściciel nieruchomości, na której ustanowiono hipotekę, ma inne środki ochrony prawnej, np. powództwo o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania okazały się chybione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia bezprzedmiotowości decyzji w kontekście przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz zasada trwałości decyzji ostatecznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia zobowiązania po wydaniu decyzji wymiarowej i próby stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w trybie nadzwyczajnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedawnienie zobowiązania podatkowego, określonego w ostatecznej decyzji wymiarowej, stanowi przesłankę do stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji w trybie art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej z powodu jej bezprzedmiotowości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedawnienie zobowiązania podatkowego nie czyni decyzji wymiarowej bezprzedmiotową w rozumieniu art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił zasadę trwałości decyzji ostatecznych i uznał, że tryb stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jest nadzwyczajny. Przedawnienie zobowiązania podatkowego skutkuje niemożnością jego wykonania, ale nie wpływa na byt prawny decyzji, która nadal istnieje w obrocie prawnym. Brak jest podstaw do uznania decyzji za zbędną lub zagrażającą bezpieczeństwu obrotu prawnego jedynie z powodu przedawnienia zobowiązania.
Czy zabezpieczenie zobowiązania podatkowego hipoteką przymusową, na podstawie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii w kontekście stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, ale odwołał się do przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wskazując, że dłużnik hipoteczny ma inne środki ochrony prawnej w przypadku wygaśnięcia wierzytelności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nawet jeśli zobowiązanie wygasło, właściciel nieruchomości nie jest pozbawiony ochrony prawnej, ale inicjatywa procesowa leży po jego stronie, a nie w trybie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 258 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przedawnienie zobowiązania podatkowego nie czyni decyzji wymiarowej bezprzedmiotową.
Pomocnicze
o.p. art. 70 § § 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Kwestia konstytucyjności przepisu nie była kluczowa dla rozstrzygnięcia, ale organy i sąd odwoływały się do jego treści.
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 59 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
o.p. art. 208 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy umorzenia postępowania podatkowego w przypadku przedawnienia.
u.p.e.a. art. 33 § pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przedawnienie jako podstawa zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 10
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W związku z art. 94 i 100, dotyczy ochrony praw dłużnika hipotecznego.
u.k.w.h. art. 10
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Dotyczy ochrony praw dłużnika hipotecznego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Przedawnienie zobowiązania podatkowego czyni decyzję wymiarową bezprzedmiotową i stanowi podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia. • Przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej jest niezgodny z Konstytucją i nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu. • Organy dokonały błędnych ustaleń faktycznych co do czynności przerywających bieg terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
przedawnienie zobowiązania podatkowego nie czyni jej bezprzedmiotową • zasada trwałości decyzji ostatecznych • decyzja bezprzedmiotowa jest zbędna i jej pozostawanie w obrocie prawnym w istotny sposób zagraża bezpieczeństwu tego obrotu • skutek wygaśnięcia zobowiązania podatkowego przejawia się w zakresie realizacji decyzji, nie zaś samego jej funkcjonowania w obrocie prawnym
Skład orzekający
Barbara Rennert
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Nikodem
sędzia
Michał Ilski
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezprzedmiotowości decyzji w kontekście przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz zasada trwałości decyzji ostatecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia zobowiązania po wydaniu decyzji wymiarowej i próby stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w trybie nadzwyczajnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia podatkowego i jego wpływu na decyzje administracyjne, co jest istotne dla wielu podatników i prawników. Wyjaśnia, dlaczego przedawnienie zobowiązania nie oznacza automatycznego wygaśnięcia decyzji.
“Czy przedawniony dług podatkowy oznacza koniec decyzji? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.