I SA/Kr 47/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-03-14
NSApodatkoweŚredniawsa
nadpłatazwrot podatkupodatek od nieruchomościOrdynacja podatkowatermin zwrotuwygaśnięcie prawaczynność materialnotechniczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki na decyzję odmawiającą zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r., uznając, że prawo do zwrotu wygasło z powodu upływu 5-letniego terminu od końca roku, w którym upłynął termin zwrotu.

Spółka O. S.A. wniosła o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r., powołując się na uchylenie decyzji ustalającej zobowiązanie. Organ odwoławczy odmówił zwrotu, wskazując na upływ 5-letniego terminu do żądania zwrotu nadpłaty, który rozpoczął bieg po uchyleniu decyzji przez SKO w 2015 r. i upłynął z końcem 2020 r. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że prawo do zwrotu nadpłaty wygasło z powodu niezłożenia wniosku w ustawowym terminie.

Sprawa dotyczyła skargi O. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Brzeszcz odmawiającą zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. Spółka złożyła wniosek o zwrot nadpłaty w grudniu 2021 r., powołując się na uchylenie przez SKO w listopadzie 2015 r. decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2010 r. Organ odwoławczy uznał, że prawo do zwrotu nadpłaty wygasło z dniem 31 grudnia 2020 r., zgodnie z art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ wniosek o zwrot został złożony po upływie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając argumentację organu. Sąd podkreślił, że prawo do zwrotu nadpłaty, podobnie jak prawo do złożenia wniosku o zwrot, podlega wygaśnięciu po upływie określonego terminu. W tej sprawie termin zwrotu nadpłaty rozpoczął bieg 1 stycznia 2016 r. i upłynął 31 grudnia 2020 r. Brak inicjatywy ze strony spółki w celu uzyskania zwrotu w ustawowym terminie skutkował wygaśnięciem tego prawa. Sąd zaznaczył, że nawet jeśli zwrot nadpłaty jest czynnością materialnotechniczną, to nie wyłącza to zastosowania przepisów o wygaśnięciu prawa do jej zwrotu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo do zwrotu nadpłaty wygasa z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu, zgodnie z art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin 5 lat na zwrot nadpłaty, liczony od końca roku, w którym upłynął termin zwrotu, jest terminem materialnoprawnym, którego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do żądania zwrotu. Niezłożenie wniosku o zwrot w tym terminie skutkuje niemożnością jego uzyskania, nawet jeśli zwrot jest czynnością materialnotechniczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 80 § 1 - 3

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 73 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 77 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 78 § 1 i par. 3 pkt 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 79 § 2

Ordynacja podatkowa

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do zwrotu nadpłaty wygasło z powodu upływu 5-letniego terminu od końca roku, w którym upłynął termin jej zwrotu (art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej).

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem. Naruszenie art. 77 § 1 pkt 1 oraz art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak określenia i zwrotu oprocentowania od nadpłaty.

Godne uwagi sformułowania

prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu Upływ powyższego terminu skutkuje bowiem tym, że podatnik nie może domagać się nie tylko zwrotu nadpłaty, lecz także zaliczenia na poczet zaległości oraz bieżących i przyszłych zobowiązań podatkowych. zwrot nadpłaty nie zawsze wymaga jej decyzyjnego stwierdzenia, zaś stwierdzenie nadpłaty nie zawsze oznacza jej faktycznego zwrotu. Sama czynność fizycznego zwrotu nadpłaconego podatku stanowi czynność materialnotechniczną, to jednak jej dokonanie powinno być zawsze poprzedzone analizą i ustaleniem, że zachodzą ku temu niezbędne przesłanki prawne.

Skład orzekający

Agnieszka Jakimowicz

członek

Maja Chodacka

sprawozdawca

Paweł Dąbek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty, w szczególności art. 80 § 1."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o zwrot nadpłaty został złożony po upływie 5-letniego terminu od końca roku, w którym upłynął termin zwrotu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa podatkowego.

Uważaj na terminy: Jak wygasło prawo spółki do zwrotu nadpłaty podatku po 15 latach?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 47/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Jakimowicz
Maja Chodacka /sprawozdawca/
Paweł Dąbek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1609/23 - Wyrok NSA z 2025-01-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 73 par. 1 pkt 1, art. 77 par. 1 pkt 1, art. 78 par. 1 i par. 3 pkt 1 i 2, art. 79 par. 2, art. 80 par. 1 - 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.) WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 października 2022 r. nr SKO.Pod/4140/759/2022 w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
1.1. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 października 2022r. nr SKO.Pod/4140/759/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Brzeszcz z dnia 7 kwietnia 2022r. nr WFN.3120.1.2.2022 (W.12694.2022) w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010r.
1.2. Jak wynika z okoliczności sprawy pismem z dnia 30 grudnia 2021r. (data nadania wniosku - 30 grudnia 2021r.) pełnomocnik O. S.A. wniósł o zwrot nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2010r. W rozpatrywanej sprawie wpłata spornej kwoty, tj. kwoty podatku od nieruchomości za 2010r. określonego w decyzji Burmistrza Brzeszcz z dnia 16 września 2015r. nr WFN.3120.1.7.2015 miała miejsce w październiku 2015r. (przed przedawnieniem zobowiązania podatkowego za 2010r.).
Decyzją z dnia 26 listopada 2015r. nr SKO.Pod/4140/910/2015 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło decyzję Burmistrza Brzeszcz z dnia 16 września 2015r. i przekazało sprawę określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010r. do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2010r., który stanowił przeszkodę procesową do dalszego prowadzenia postępowania po dniu 31 grudnia 2015r., organ I instancji nie wydał nowej decyzji w przedmiocie określenia Spółce zobowiązania podatkowego za 2010r. Zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2010 uległo bowiem przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2015r. Jak wskazał organ odwoławczy stosownie do treści art. 73 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020r. poz. 1325 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. W myśl art. 77 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji: a) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, b) określającej wysokość zobowiązania podatkowego, c) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, d) o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej lub spadkobiercy, z zastrzeżeniem § 3, który nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. A zatem stosownie do brzmienia art. 77 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej nadpłata podlegała zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji Kolegium o uchyleniu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2010r., w oparciu o którą Spółka dokonała wpłaty podatku i której nie zastąpiono nową decyzją z uwagi na upływ terminu przedawnienia. W konsekwencji organ I instancji powinien zwrócić nadpłatę w terminie 30 dni od dnia 26 listopada 2015r. (tj. od dnia wydania decyzji Kolegium o uchyleniu decyzji organu I instancji). Zgodnie z art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. W rozpatrywanej sprawie stosownie do ww. przepisu prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasło z upływem 5 lat, licząc od końca roku 2015, tj. z dniem 31 grudnia 2020r. Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle obowiązujących przepisów prawo do zwrotu nadpłaty podatku nie istnieje zawsze, lecz wygasa po upływie określonego w art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej czasu. Upływ powyższego terminu skutkuje bowiem tym, że podatnik nie może domagać się nie tylko zwrotu nadpłaty, lecz także zaliczenia na poczet zaległości oraz bieżących i przyszłych zobowiązań podatkowych.
W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik Spółki złożył wniosek z żądaniem zwrotu nadpłaty w związku z uchyleniem w dniu 26 listopada 2015r. przez Kolegium decyzji organu I instancji dopiero w dniu 30 grudnia 2021r., a zatem po upływie terminu określonego w art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie w okresie 5-letniego biegu terminu przedawnienia prawa do zwrotu nadpłaty, nie doszło do okoliczności, o których mowa w art. 80 § 3 Ordynacji podatkowej, a które spowodowałyby przerwanie tego biegu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 lipca 2020r., sygn. akt II FSK 990/20, z art. 79 § 2 i art. 80 § 1-3 Ordynacji podatkowej, wynika, że zarówno prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty, jak i prawo do zwrotu nadpłaty podatku nie istnieje zawsze, lecz wygasa po upływie określonego w tych przepisach czasu. W szczególności, upływ terminu określonego w art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej skutkuje tym, że podatnik nie może domagać się nie tylko zwrotu nadpłaty, lecz także zaliczenia na poczet zaległości oraz bieżących i przyszłych zobowiązań podatkowych. Powyższy 5 letni termin, jak wynika z § 3 tego artykułu, może zostać przerwany, jednakże jedynie na skutek zdarzeń w tym przepisie wymienionych, a więc na skutek złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, zwrot nadpłaty lub zaliczenie jej na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Znamiennym jest, że stosownie do treści art. 80 § 3 Ordynacji podatkowej tylko prawidłowe złożenie wniosku o zwrot nadpłaty lub stwierdzenie nadpłaty podatku przerywa termin do jej zwrotu. Upływ powyższego terminu skutkuje tym, że podatnik nie może domagać się nie tylko zwrotu nadpłaty, lecz także zaliczenia na poczet zaległości oraz bieżących i przyszłych zobowiązań podatkowych. W istocie rzeczy skutki wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty są takie same jak w przypadku przedawnienia zobowiązania podatkowego, z tym że uprawnionym w tym przypadku jest podatnik. Jest to termin materialnoprawny, który nie może być odroczony ani też przedłużony (zob. L. Etel, Komentarz aktualizowany do art. 80 Ordynacji podatkowej, LEX). Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił przy tym uwagę, że zwrot nadpłaty nie zawsze wymaga jej decyzyjnego stwierdzenia, zaś stwierdzenie nadpłaty nie zawsze oznacza jej faktycznego zwrotu. Okoliczność, że zwrot nadpłaty, w określonych przypadkach, nie wymaga wydania decyzji, w tym stwierdzającej nadpłatę, nie oznacza, że strona, której zwrot ten się należy, ma jedynie oczekiwać na ten zwrot, bez podejmowania jakichkolwiek, w tym przewidzianych prawem, czynności. To uprawniony decyduje o tym, czy chce, czy nie chce zwrotu nadpłaty, składając lub nie odpowiedni wniosek w takiej sprawie. Przepis art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej jest przepisem uniwersalnym (obowiązującym w przypadku każdej nadpłaty) i ustanawia termin materialnoprawny dla wygaśnięcia prawa do otrzymania zwrotu nadpłaty jako czynności materialno-technicznej. Początkiem biegu tego terminu jest ostatni dzień roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu nadpłaty, określony w art. 77 Ordynacji podatkowej. Aby przepis ten miał zastosowanie, najpierw musi powstać nadpłata, następnie musi upłynąć termin jej zwrotu, a w końcu upływ pięciu lat od końca roku, w którym upłynął termin zwrotu nadpłaty, powoduje, że tej nadpłaty nie można już zwrócić. A zatem w art. 80 Ordynacji podatkowej określony został termin, z upływem którego wygasa przysługujące podatnikowi prawo do zwrotu nadpłaty.
W związku z powyższym - z uwagi na fakt, iż żądanie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010r. zostało złożone po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu - organ podatkowy był uprawniony - na podstawie art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej - do wydania decyzji o odmowie zwrotu nadpłaty. W rozpatrywanej sprawie, prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasło z upływem 5 lat, licząc od końca roku 2015, tj. z dniem 31 grudnia 2020r.
1.3. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca Spółka zaskarżyła decyzję w całości i zarzuciła naruszenie:
1) art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010r. wraz z oprocentowaniem, podczas gdy brak było podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia i należało dokonać zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem - co w tym przypadku stanowi czynność materialnotechniczną;
2) art. 77 § 1 pkt 1 oraz art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, poprzez brak określenia i zwrotu oprocentowania od nadpłaty za okres od dnia powstania nadpłaty do dnia zwrotu nadpłaty.
W związku z tym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
1.4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
2.1. Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2021r., poz. 137 ze zm., dalej: "Prawo o ustroju sądów administracyjnych") w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r. poz. 329 ze zm., dalej: "ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Jednocześnie zgodnie z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
2.2. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to w jakim brzmieniu stosujemy przepisy Ordynacji podatkowej w okolicznościach niniejszej sprawy. Bowiem od momentu powstania obowiązku podatkowego i nadpłaty do daty orzekania w niniejszej sprawie treść art. 77 i art. 78 Ordynacji podatkowej uległa nowelizacji. Jak zasadnie stwierdziło Kolegium, czego skarżąca nie podważała w treści skargi, do kwestii związanych z nadpłatą zastosowanie będą miały przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015r., bowiem przepisy regulujące instytucję nadpłat, w tym określające moment powstania, warunki oraz termin końcowy okresu przysługującego oprocentowania powstałej nadpłaty, mają charakter materialnoprawny. W sytuacji, gdy ustawodawca dokonując zmiany przepisów o charakterze materialnoprawnym nie zawiera przepisów przejściowych, zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu obowiązującym w czasie, w którym powstały zdarzenia kształtujące określone stosunki prawne. Powstanie obowiązku podatkowego, powstanie nadpłaty, jak i uprawnienie do zwrotu nadpłaty wraz z należnym oprocentowaniem, oceniać należy więc w oparciu o stan prawny istniejący w momencie powstania tych zdarzeń (wyrok z dnia 9 grudnia 2020r., sygn. akt II FSK 2117/18 oraz z dnia 4 czerwca 2008r., sygn. akt I FSK 636/07). Ustawa z dnia 10 września 2015r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015r. poz. 1649) nie wprowadziła przepisów przejściowych dotyczących kwestii nadpłat. W tej sytuacji do nadpłaty w rozpoznawanej sprawie zastosowanie będą miały przepisy z dnia jej powstania, tj. przepisy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015r. W rozpoznawanej sprawie zapłata podatku miała bowiem miejsce przed 1 stycznia 2016r. W momencie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w oparciu, o którą Spółka zapłaciła podatek, dokonana przez nią wpłata stała się nadpłatą. Dla oceny okoliczności faktycznych w zakresie zwrotu nadpłaty stosować należy więc przepisy obowiązujące w dacie powstania tej nadpłaty.
2.3. Biorąc pod uwagę treść kontrolowanej decyzji oraz skargi skierowanej do WSA w Krakowie, należy stwierdzić, że spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w odniesieniu do nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010r. prawo Spółki do domagania się jej zwrotu wygasło z końcem 2020r.
Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Powstaje ona z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej (art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). W myśl art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik kwestionuje wysokość pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji stwierdzającej nadpłatę (art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej).
Natomiast w art. 77 Ordynacji podatkowej ustawodawca uregulował terminy, w których nadpłata podlega zwrotowi. Wśród tych terminów wskazano w art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej – trzydzieści dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji - jeżeli w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji.
Niemniej jednak zgodnie z art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Po upływie terminu określonego w tym przepisie wygasa również prawo do złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych oraz możliwość zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych (§ 2). Złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, zwrot nadpłaty lub zaliczenie jej na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych przerywa bieg terminu do zwrotu nadpłaty (§ 3).
W tym kontekście należy zauważyć, że czym innym jest prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty i wniosku o zwrot nadpłaty, a czym innym prawo do zwrotu nadpłaty. Prawo do złożenia powyższych wniosków wygasa po upływie przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej) i prawo Spółki do złożenia takich wniosków wygasło wraz z przedawnieniem zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010r.
Natomiast odrębną kwestią jest prawo do zwrotu nadpłaty, jeżeli wynika ona z uiszczenia podatku na podstawie ostatecznej decyzji organu podatkowego i która została uchylona, a nowej decyzji organ podatkowy nie wydał. Kwota uiszczona na skutek określenia zobowiązania podatkowego w ostatecznej decyzji, później uchylonej, staje się nadpłatą podlegającą zwrotowi z urzędu w terminach wskazanych w art. 77 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sądu czynności materialnotechnicznej, jaką stanowi zwrot nadpłaty, organ podatkowy jest zobowiązany dokonać z urzędu w oparciu o przepisy ww. artykułu, aczkolwiek nie można odmówić podatnikowi prawa do złożenia wniosku o zwrot takiej nadpłaty, ale skutecznie wniosek ten podatnik może złożyć jedynie do chwili upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wówczas, stosownie do treści art. 80 § 3 Ordynacji podatkowej, złożenie takiego wniosku przerywa bieg terminu do zwrotu nadpłaty. Określenie na podstawie ww. przepisu terminu zwrotu nadpłaty w konkretnej sprawie jest niezbędne, ponieważ od tego terminu rozpoczyna bieg pięcioletni termin uprawniający podatnika do zwrotu nadpłaty, wskazany w art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej. Dla rozpoczęcia biegu tego terminu konieczne jest zatem ujawnienie nadpłaty, skutkujące jej wymagalnością. Gdy nadpłata nie jest wymagalna termin ten biegu nie rozpoczyna.
2.4. W niniejszej sprawie, Kolegium decyzją z dnia 26 listopada 2015r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z dnia 16 września 2015r., w wyniku czego powstała nadpłata, a termin przedawnienia prawa do zwrotu nadpłaty rozpoczął bieg z dniem 1 stycznia 2016r. i upłynął 31 grudnia 2020r.
W kontrolowanej sprawie trzydziestodniowy termin na zwrot nadpłaty upływał z dniem 28 grudnia 2015r. (z uwagi na dni wolne), zatem po jego upływie organ podatkowy pierwszej instancji, był zobowiązany do zwrotu nadpłaty spowodowanej uiszczeniem przez skarżącą kwoty wynikającej z decyzji uchylonej przez Kolegium. Prawo do zwrotu tej nadpłaty wygasło jednak w związku z treścią art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej z końcem 2020r.
Nic nie stało na przeszkodzie, aby Burmistrz po upływie trzydziestodniowego terminu dokonał zwrotu nadpłaty, do czego był zobowiązany z urzędu. Skoro jednak tego nie czynił, to rolą Spółki było skorzystanie z przysługujących jej środków prawnych, aby zwrot ten od organu uzyskać. Ponieważ skarżąca przez wiele lat (do 30 grudnia 2021r.) nie wykazywała w tym zakresie żadnej inicjatywy, jej prawo do zwrotu nadpłaty wygasło z dniem 31 grudnia 2020r., co zasadnie Kolegium przyjęło na podstawie art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej.
Wskazać także należy, że sama czynność fizycznego zwrotu nadpłaconego podatku stanowi czynność materialnotechniczną, to jednak jej dokonanie powinno być zawsze poprzedzone analizą i ustaleniem, że zachodzą ku temu niezbędne przesłanki prawne. Jeśli natomiast, tak jak ma to w niniejszej sprawie, występuje ku temu prawna przeszkoda w postaci wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty z uwagi na upływ terminu na ten zwrot, to wówczas organ podatkowy albo odmawia wszczęcia postępowania na skutek takiego wniosku podatnika, albo wydaje decyzję o odmowie zwrotu nadpłaty. W niniejszej sprawie organ pierwszej zastosował drugie z tych rozwiązań. Oczywistym jest jednak to, że w każdym z tych przypadków ostateczne negatywne rozstrzygnięcie organów podatkowych w tym przedmiocie stoi na przeszkodzie realizacji czynności materialnotechnicznej zwrotu nadpłaconego podatku.
W tym kontekście jako chybiony należy ocenić zarzut skargi, że w związku z materialnotechnicznym charakterem czynności zwrotu nadpłaty, doszło do naruszenia art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej. Okoliczność, że zwrot nadpłaty jest czynnością materialnotechniczną nie powoduje, że do takiego zwrotu nie ma zastosowania art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej. Wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty dotyczy wszystkich rodzajów nadpłat, czy to określonych decyzją w wyniku złożenia wniosku np. o stwierdzenie nadpłaty, czy też takich, których zwrot stanowi czynność materialnotechniczną, jak w niniejszej sprawie. Wynika to ze sformułowania "prawo do zwrotu nadpłaty", a równocześnie z przepisów Ordynacji podatkowej nie wynika, aby wygaśnięcie "prawa do zwrotu nadpłaty" dotyczyło np. tylko nadpłat stwierdzonych, czy określonych przez organ.
Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne, a okoliczności sprawy w pełni pozwolił na stwierdzenie wygaśnięcia prawa spółki do zwrotu nadpłaty.
2.5. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 78 § 4 Ordynacji podatkowej oprocentowanie z tytułu nadpłaty przysługuje do dnia zwrotu nadpłaty, zaliczenia jej na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań podatkowych lub dnia złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, z zastrzeżeniem § 5 pkt 2. Z przedstawionej regulacji prawnej jednoznacznie wynika, że aby można było mówić o oprocentowaniu nadpłaty, a tym bardziej o określeniu wysokości tego oprocentowania w drodze decyzji, musi być dokonany zwrot nadpłaty. Dopiero wówczas można, bowiem obliczyć wysokość tego oprocentowania i określić jego kwotę w decyzji, gdy znana będzie data dokonania tego zwrotu oraz o ile ustalone zostanie, że takie oprocentowanie w ogóle przysługuje (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 lipca 2022r., sygn. akt I SA/Gl 1518/21).
2.6. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI