I SA/PO 1023/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił postanowienia organów podatkowych dotyczące zarachowania wpłaty syndyka masy upadłości na zaległości podatkowe i odsetki, uznając prymat przepisów Prawa upadłościowego nad Ordynacją podatkową w kwestii kolejności zaspokojenia.
Sprawa dotyczyła zarachowania przez organy podatkowe wpłaty dokonanej przez syndyka masy upadłości spółki "A" na zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości oraz odsetki za zwłokę. Syndyk domagał się zwrotu podwójnie zapłaconego podatku, argumentując, że wpłaty powinny być rozliczane zgodnie z przepisami Prawa upadłościowego, a nie Ordynacji podatkowej. Sądy obu instancji (Burmistrz, SKO) uznały zarachowanie za prawidłowe, stosując przepisy Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że Prawo upadłościowe ma charakter lex specialis i reguluje kolejność zaspokojenia wierzytelności, w tym podatkowych, powstałych po ogłoszeniu upadłości.
Spółka "A" sp. z o.o. w upadłości posiadała zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości. Syndyk masy upadłości dokonał wpłaty na podatek za okres wrzesień-listopad 2005r., a następnie kolejnej wpłaty, domagając się zwrotu nadpłaty. Organ podatkowy (Burmistrz) zarachował wpłaty na poczet zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę, stosując przepisy Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że podatki wymagalne po ogłoszeniu upadłości podlegają przepisom Ordynacji podatkowej. Syndyk złożył skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie Prawa upadłościowego i prawomocnej listy wierzycieli. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienia, przyjmując utrwalony pogląd orzecznictwa, że Prawo upadłościowe z 1934r. ma charakter lex specialis w stosunku do Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że przepisy Prawa upadłościowego regulują kolejność zaspokojenia należności podatkowych powstałych po ogłoszeniu upadłości, a zarachowanie wpłat przez organ podatkowy z naruszeniem tych przepisów było niedopuszczalne. W konsekwencji, sąd zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Przepisy Prawa upadłościowego z 1934r. mają charakter lex specialis w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej i regulują kolejność zaspokojenia należności podatkowych powstałych po ogłoszeniu upadłości.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalony pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym Prawo upadłościowe jest przepisem szczególnym wobec Ordynacji podatkowej. W związku z tym, podatki związane z czynnościami syndyka, jako należności uprzywilejowane (kategoria I), podlegają wyłącznie przepisom Prawa upadłościowego, a nie Ordynacji podatkowej, co wyklucza dalsze uprzywilejowanie poprzez stosowanie reguł Ordynacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
Prawo upadłościowe art. 204 § § 1 pkt 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe
Należności ulegające zaspokojeniu z masy upadłości, w tym podatki i inne daniny publiczne wymagalne po ogłoszeniu upadłości i wynikające z zarządu masą, są zaspokajane w pierwszej kolejności. Przepisy tego prawa mają charakter lex specialis w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej.
Prawo upadłościowe art. 205
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe
Należności pierwszej i drugiej kategorii będą zaspokajane przez Syndyka w miarę wpływania potrzebnych sum do masy i o ile w ten sposób nie będą uiszczone, zaspokajane będą w drodze podziału. Podatki bieżące są realizowane przed ustaleniem planu podziału.
Pomocnicze
Ord.pod. art. 55 § § 2
Ordynacja podatkowa
Zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do zarachowania wpłaty syndyka na zaległość i odsetki, wbrew kolejności zaspokojenia wierzytelności przewidzianej w Prawie upadłościowym, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego.
Ord.pod. art. 62 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do zarachowania wpłaty syndyka na zaległość i odsetki, wbrew kolejności zaspokojenia wierzytelności przewidzianej w Prawie upadłościowym, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego.
Ord.pod. art. 76a § § 1
Ordynacja podatkowa
Zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do zarachowania wpłaty syndyka na zaległość i odsetki, wbrew kolejności zaspokojenia wierzytelności przewidzianej w Prawie upadłościowego, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego.
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
PPSA art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez sąd administracyjny.
PPSA art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
PPSA art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo upadłościowe ma charakter lex specialis w stosunku do Ordynacji podatkowej. Należności podatkowe powstałe po ogłoszeniu upadłości podlegają przepisom Prawa upadłościowego w zakresie kolejności zaspokojenia. Zarachowanie wpłaty syndyka na zaległość i odsetki z naruszeniem przepisów Prawa upadłościowego jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do zarachowania wpłaty syndyka jest prawidłowe. Podatki wymagalne po ogłoszeniu upadłości podlegają przepisom Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
przepisy tego prawa mają charakter lex specialis w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej podatki związane z czynnościami syndyka są uprzywilejowane, z racji ich zaliczenia do kategorii I i nie jest dopuszczalne ich dalsze uprzywilejowanie przez stosowanie do wpłat syndyka reguł zawartych w Ordynacji podatkowej należności z tytułu podatków, wymieniona w art. 204 § 1 pkt 1 Prawa upadłościowego, tak jak i inne wierzytelności wymienione w tym artykule, muszą być w kwestii zaspokojenia z masy, poddane bez wyjątku działaniu tych przepisów, z wyłączeniem przepisów prawa podatkowego.
Skład orzekający
Jerzy Małecki
przewodniczący
Katarzyna Nikodem
sprawozdawca
Roman Wiatrowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa upadłościowego w kontekście rozliczania należności podatkowych powstałych po ogłoszeniu upadłości, w szczególności prymat Prawa upadłościowego nad Ordynacją podatkową w kwestii kolejności zaspokojenia."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których ogłoszono upadłość spółki i powstały zaległości podatkowe po tym zdarzeniu. Orzeczenie opiera się na przepisach Prawa upadłościowego z 1934r., które mogły ulec zmianie w nowszych regulacjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji przepisów prawa upadłościowego i podatkowego, co ma istotne znaczenie praktyczne dla syndyków, wierzycieli i organów podatkowych w kontekście rozliczania zobowiązań podatkowych podmiotów w upadłości.
“Prawo upadłościowe kontra Ordynacja podatkowa: Kto wygrywa w walce o pieniądze z masy upadłości?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 1023/06 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-12-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-09-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Jerzy Małecki /przewodniczący/ Katarzyna Nikodem. /sprawozdawca/ Roman Wiatrowski. Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Sentencja |Dnia 07 grudnia 2006r | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA Jerzy Małecki, Sędziowie as.sąd. Katarzyna Nikodem(spr.), as.sąd. Roman Wiatrowski, Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2006r sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości Spółki "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet zaległości podatkowej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] Nr [...] ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Syndyka masy upadłości Spółki "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 421 zł ( czterysta dwadzieścia jeden złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych postanowień wymienionych w pkt.1 do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ R. Wiatrowski /-/ J. Małecki /-/ K. Nikodem Uzasadnienie Spółka "A" sp. z o. o. w P. w upadłości posiadała zaległości podatkowe w tytułu podatku od nieruchomości za okres od ogłoszenia upadłości tj. od dnia [...] kwietnia 2003r. (postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia[...] marca 2003r. sygn. akt [...] ogłoszono upadłość spółki). Syndyk masy upadłości dokonał w dniu [...] stycznia 2006r. wpłaty na podatek od nieruchomości za miesiące wrzesień, październik i listopad 2005r. w wysokości [...] zł. Następnie w dniu [...] lutego 2005r. dokonał wpłaty [...] zł na podatek od nieruchomości za ten sam okres. Po dokonanej wpłacie Syndyk Masy Upadłości Spółki "A" sp. z o. o. w upadłości w P. domagał się zwrotu podwójnie zapłaconego podatku za okres wrzesień, października i listopad 2005r.. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] w oparciu o art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej Burmistrz Miasta i Gminy wpłaconą w dniu [...] stycznia 2006r. kwotę [...] zł zarachował na zaległości podatkową za wrzesień, październik i listopad 2005r. oraz na odsetki za zwłokę za ten okres, wskazując, że do zapłaty za listopad 2005r. pozostało [...] zł. Natomiast postanowieniem nr [...] zaliczył na zaległość za listopad 2005r. kwotę [...] zł , a pozostałą część wpłaty na zaległość za kwiecień i maj 2003r. oraz na odsetki za zwłokę za ten okres. W postanowieniu wskazano, że pozostają do zapłaty zaległości za czerwiec i lipiec 2000r. oraz zaległość za okres od kwietnia do grudnia 2002r. i od stycznia do marca 2003r. wraz z odsetkami. Na powyższe postanowienie nr [...] Syndyk Masy Upadłości Spółki złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając niezgodne z prawem zarachowanie na poczet podatku i odsetek za okres kwiecień i maj 2003r. omyłkowo dokonanie wpłaty za zaległości za miesiące wrzesień, października i listopad 2003r. poprzez zaliczenie kwoty. Strona wskazuje, że wobec zobowiązanego ogłoszono upadłość, w związku z czym w sprawie nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, lecz przepisy Prawa upadłościowego z 1934r. Syndyk Masy Upadłości wskazał, że należność z tytułu podatku od nieruchomości za 2003r. zostały ujęte na prawomocnej liście wierzytelności pod pozycją [...] z zaliczeniem do trzeciej kategorii (za okres przed ogłoszeniem upadłości) w kwocie [...] zł oraz za okres po ogłoszeniu upadłości w kwocie [...] zł. Wierzyciel sprzeciwu do tej listy nie zgłosił. Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] w sprawie zarachowania wpłaty na zaległości podatkowe i odsetki za okres listopad 2005 oraz kwiecień i maj 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z art. 204 § 1 pkt 1 rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe ( Dz. U. z 1991r. nr 118, poz. 512 ze zm.) należności ulegające zaspokojeniu z masy upadłości, będą uiszczone w następującej kolejności: w pierwszej kolejności koszty postępowania upadłościowego oraz koszty postępowania układowego poprzedzającego ogłoszenie upadłości, wydatki połączone z zarządem i likwidacją masy upadłości, nie wyłączając podatków i innych danin publicznych, należności za pracę i renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, wsparcie dla upadłego, jego rodziny oraz ciążące na nim należności alimentacyjne, jak również koszty ostatniej choroby i pogrzebu upadłego odpowiadającego miejscowym zwyczajom. Z przepisu tego wynika, że w pierwszej kolejności zaspokajane są podatki i inne daniny publiczne, wymagalne po ogłoszeniu upadłości i wynikające z zarządu masy upadłości. Zarzut Syndyka, że podatki powinny być zaspokajane w trzeciej kategorii jest niezasadny. Przepis art. 205 prawa upadłościowego stanowi, że należności pierwszej i drugiej kategorii będą zaspokajane przez Syndyka w miarę wpływania potrzebnych sum do masy i o ile w ten sposób nie będą uiszczone, zaspokajane będą w drodze podziału. Z przepisu tego wypływa wniosek, że podatki bieżące są realizowane przed ustaleniem planu podziału. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozliczania podatków należnych po ogłoszeniu upadłości zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej, w związku z tym prawidłowo została zarachowana wpłacona kwota na zaległy podatek i należne od niego odsetki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Syndyk Masy Upadłości Spółki "A" sp. z o. o. i siedzibą w P. wniósł o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] kwietnia 2006r. jest sprzeczne z Prawem Upadłościowym i nie respektuje prawomocnej listy wierzycieli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie jest bezsporny. Ogłoszenie upadłości spółki "A" sp. z o. o. w P. nastąpiło postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 2003r. W związku z tym do postępowania zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934r. – Prawo upadłościowe (teks jednolity Dz. U. z 1991r. Nr 118, poz. 12 ze zm.) Bezsporne jest, że Syndyk masy dokonał wpłaty na zaległości podatkowe powstałe po ogłoszeniu upadłości (za wrzesień, październik, listopad 2005r.) w dniu [...] stycznia 2006r. i omyłkowo w dniu [...] lutego 2006r. Organ podatkowy zarachował wpłaty zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej (art. 55 § 2, 62 § 1, 76a § 1 Ordynacji podatkowej) na poczet należności głównej i odsetek za zwłokę. Skarżący uznaje, że organy podatkowe naruszyły przepisy Prawa upadłościowego. Skarga jest zasadna. W postępowaniu upadłościowym obejmującym likwidację majątku upadłego, majątek ten jest przeznaczony na zaspokojenie wierzycieli. Majątek upadłego jest masą upadłości, zaś fundusze masy upadłości obejmują zarówno sumy uzyskane z likwidacji masy upadłości, jak i dochód uzyskany z prowadzenia lub wydzierżawienia przedsiębiorstwa upadłego. Podlegają one podziałowi w celu zaspokojenia zarówno wierzycieli upadłościowych (należności powstały przed ogłoszeniem upadłości dłużnika), jak i wierzytelności powstałych po ogłoszeniu upadłości. Spór między skarżącą , a organem dotyczy prawa, czy w stosunku do zaspokajanych należności podatkowych podatnika powstałych po ogłoszeniu upadłości zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej czy przepisy rozporządzenia Prezydenta RP z 1934r. – Prawo upadłościowe, czy możliwe jest zarachowanie przez wierzyciela upadłego wpłaty dokonanej przez Syndyka na zaspokojenie wierzytelności podatkowej upadłego, powstałej po ogłoszeniu upadłości, w części na poczet odsetek od tej zaległości podatkowej, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalony należy uznać pogląd, że w stanie prawnym obowiązującym pod rządem rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 1934r. Prawo upadłościowe przepisy tego prawa mają charakter lex specjalis w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej. W związku z tym podatki związane z czynnościami syndyka są uprzywilejowane, z racji ich zaliczenia do kategorii I i nie jest dopuszczalne ich dalsze uprzywilejowanie przez stosowanie do wpłat syndyka reguł zawartych w Ordynacji podatkowej (wyrok NSA z 24.10.2002r. I SA/Gd 2176/01, wyrok NSA z 25.07.2002r. III SA 84/01, wyrok NSA z 11.03.2005r. FSK 211/04). W wyroku NSA z 07.12.2005r. I FSK 752/05 Sąd stwierdził, że przepisy Prawa upadłościowego mają charakter lex specjalis w stosunku do przepisów podatkowych, w tym przepisów Ordynacji podatkowej. Konsekwencją powyższego jest to, że należności z tytułu podatków, wymieniona w art. 204 § 1 pkt 1 Prawa upadłościowego, tak jak i inne wierzytelności wymienione w tym artykule, muszą być w kwestii zaspokojenia z masy, poddane bez wyjątku działaniu tych przepisów, z wyłączeniem przepisów prawa podatkowego. Syndyk masy upadłości wpłacając określone kwoty na pokrycie zaległości podatkowych powstałych po ogłoszeniu upadłości, wskazuje kolejność zaspokojenia według reguł przewidzianych w prawie upadłościowym. Dlatego za niedopuszczalne należy uznać zaliczenie przez Organ podatkowy wpłaconej przez syndyka kwoty na zaległość oraz odsetki, na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej., wbrew kategorii zaspokojenia wierzytelności. Z tych też względów, z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ R. Wiatrowski /-/ J. Małecki /-/ K. Nikodem AR
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI