I SA/PO 1001/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące podatku akcyzowego, uznając rozporządzenie Ministra Finansów za niezgodne z Konstytucją RP.
Sprawa dotyczyła podatku akcyzowego od oleju opałowego zużywanego do celów rolniczych i ogrzewania. Skarżąca zakwestionowała zgodność rozporządzenia Ministra Finansów z Konstytucją RP, które rozszerzało krąg podatników i przedmiotów opodatkowania poza ustawę. Sąd uznał, że rozporządzenie narusza art. 217 Konstytucji RP, który stanowi, że podatki nakłada się ustawą. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone decyzje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę ze skargi R. S. P. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku akcyzowego za okres od lipca do listopada 1999 roku. Organy skarbowe określiły wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym na podstawie art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16.12.1998 r. Skarżąca, nie kwestionując ustaleń faktycznych, podniosła zarzut niekonstytucyjności rozporządzenia. Sąd uznał, że Minister Finansów, określając w rozporządzeniu krąg podatników i czynności opodatkowanych, wykracza poza upoważnienie ustawowe i narusza art. 217 Konstytucji RP, który stanowi, że nakładanie podatków, określanie podmiotów i przedmiotów opodatkowania oraz stawek podatkowych następuje w drodze ustawy. Sąd, powołując się na art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, podkreślił niezawisłość sędziów i ich obowiązek stosowania tylko Konstytucji i ustaw, co upoważnia ich do odmowy zastosowania przepisu aktu niższego rzędu niezgodnego z Konstytucją. W związku z tym, decyzje oparte na przepisie wykonawczym sprzecznym z konstytucją podlegają uchyleniu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, rozporządzenie Ministra Finansów nie może określać kręgu podatników i przedmiotów opodatkowania podatkiem akcyzowym, jeśli wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego i narusza art. 217 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nakładanie podatków, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych musi następować w drodze ustawy (art. 217 Konstytucji RP). Rozporządzenie Ministra Finansów, które określiło podmioty i przedmioty opodatkowania podatkiem akcyzowym, wykraczając poza ustawę o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, jest sprzeczne z Konstytucją RP.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nakładanie podatków, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych następuje w drodze ustawy.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziowie są w sprawowaniu swojego urzędu niezawiśli i podlegają tylko konstytucji oraz ustawom, co upoważnia ich do odmowy zastosowania przepisu aktu niższego rzędu niezgodnego z Konstytucją.
Pomocnicze
u.p.t.u. i u.p.a. art. 35 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
rozp. MF art. 4 § ust. 1, 2 i 3
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego
Określenie przez Ministra Finansów kręgu podatników i czynności opodatkowanych podatkiem akcyzowym wykracza poza ustawę i jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność rozporządzenia Ministra Finansów z art. 217 Konstytucji RP w zakresie określenia podatników i przedmiotów opodatkowania.
Godne uwagi sformułowania
Nakładanie podatków, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych następuje w drodze ustawy (art. 217 Konstytucji RP). Sędziowie są w sprawowaniu swojego urzędu niezawiśli i podlegają tylko konstytucji oraz ustawom. Powyższa zasada upoważnia sędziów do odmowy zastosowania w danej sprawie przepisu aktu niższego rzędu niż ustawa w razie jego niezgodności z ustawą.
Skład orzekający
Janusz Ruszyński
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Koś
członek
Karol Pawlicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady zwierzchnictwa konstytucyjnej nad przepisami wykonawczymi w prawie podatkowym oraz uprawnienia sędziów do kontroli zgodności rozporządzeń z Konstytucją."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 1999 roku, jednak zasada prawna jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy mogą kwestionować akty wykonawcze, jeśli są one sprzeczne z Konstytucją, co jest ważnym aspektem praworządności i ochrony praw obywateli przed nadmierną ingerencją władzy wykonawczej.
“Sąd Administracyjny: Rozporządzenie Ministra Finansów sprzeczne z Konstytucją!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 1001/02 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-03-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-03-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Koś Janusz Ruszyński /przewodniczący sprawozdawca/ Karol Pawlicki Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Sygn. powiązane I FSK 473/05 - Postanowienie NSA z 2005-08-18 Skarżony organ Izba Skarbowa Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Janusz Ruszyński(spr) Sędziowie WSA Barbara Koś as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi R. S. P.w D. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego od lipca do listopada 1999r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr [...], I. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej S. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/.Koś Uzasadnienie Zaskarżona decyzja oraz decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z [...] Nr [...] zostały wydane na podstawie art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) i wydanego na podstawie upoważnienia w nim zawartego w § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16.12.1998 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 157, poz. 1035 ze zm.). Wobec ustalenia, że skarżąca S., która dokonała zakupu oleju opałowego, zużywanego następnie do napędu maszyn rolniczych oraz do ogrzewania wody w chlewni, stosując wyżej wymienione przepisy organy skarbowe określiły R. S. P. wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od lipca do listopada [...]roku. W skardze R. S. P. [...] nie kwestionując ustaleń faktycznych podniosła zarzut niekonstytucyjności rozporządzenia Ministra Finansów z 16.12.1998 r. w sprawie podatku akcyzowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 16.12.1998 r. określił w § 4 ust. 1, 2 i 3, że podatnikami podatku akcyzowego są również osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby prawne sprzedające lub zużywające wyroby akcyzowe do celów innych niż opałowe. Niesporne winno być, że nakładanie podatków, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych następuje w drodze ustawy (art. 217 Konstytucji RP z 2.04.1997 r.). Nie powinno w świetle treści tego artykułu budzić wątpliwości to, że określenie przez Ministra Finansów kręgu podatników i czynności opodatkowanych podatkiem akcyzowym wykracza poza ustawę o podatku od towarów i usług i o podatku akcyzowym. Wprawdzie ustawa ta w art. 35 ust. 4 zawiera stosowne upoważnienie dla Ministra Finansów, lecz rozporządzenie z 16.12.1998 r. określiło podmioty i przedmioty opodatkowania, co jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP. Na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są w sprawowaniu swojego urzędu niezawiśli i podlegają tylko konstytucji oraz ustawom. Powyższa zasada upoważnia sędziów do odmowy zastosowania w danej sprawie przepisu aktu niższego rzędu niż ustawa w razie jego niezgodności z ustawą. Sędziowie mogą nie zastosować przepisu wydanego wprawdzie na podstawie upoważnienia ustawowego ale niezgodnego z Konstytucją. Nie podlegają bowiem przepisom niższym rangą niż ustawa. Tego atrybutu nie posiadają organy skarbowe. W związku z powyższym decyzje nakładające obowiązek podatkowy na podstawie przepisu wykonawczego sprzecznego z konstytucją podlegają jedynie uchyleniu a nie stwierdzeniu nieważności. Orzeczono więc na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit."a" ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy. /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/B.Koś LF
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI