I SA/OP 98/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2020-05-20
NSApodatkoweŚredniawsa
doręczenie elektroniczneePUAPprzywrócenie terminuodwołanieVATpełnomocniknależyta starannośćOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę spółki na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, uznając, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu z powodu braku logowania się do systemu ePUAP.

Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie VAT. Pełnomocnik spółki twierdził, że nie otrzymał powiadomień o decyzji z powodu problemów technicznych z platformą ePUAP i zmianą adresu e-mail. Sąd uznał, że pełnomocnik nie wykazał braku winy, ponieważ nie logował się do systemu ePUAP przez ponad miesiąc, mimo że adres skrytki ePUAP był prawidłowym adresem do doręczeń. Sąd podkreślił, że profesjonalny pełnomocnik ma obowiązek dbać o swoje interesy i sprawdzać korespondencję.

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiająca przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu w sprawie podatku od towarów i usług. Pełnomocnik spółki, reprezentowanej przez A Sp. z o.o. w likwidacji, wniosła o przywrócenie terminu, argumentując, że nie otrzymała zawiadomień o decyzji z powodu problemów technicznych z platformą ePUAP i błędnie skonfigurowanym adresem e-mail do powiadomień. Twierdziła, że nie logowała się do systemu ePUAP od 3 kwietnia do 13 maja 2019 r., zakładając, że postępowanie nie będzie kontynuowane przed połową maja. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, wskazując, że adres skrytki ePUAP był prawidłowym adresem do doręczeń, a pełnomocnik nie wykazał należytej staranności, nie logując się do systemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że profesjonalny pełnomocnik ma obowiązek dbać o swoje interesy i sprawdzać korespondencję w systemie ePUAP, a brak logowania się do systemu przez ponad miesiąc, mimo istnienia prawidłowego adresu do doręczeń, świadczy o niedochowaniu należytej staranności. Sąd uznał, że nawet jeśli wystąpiły problemy techniczne, nie zwalniały one pełnomocnika z obowiązku sprawdzania skrzynki odbiorczej na platformie ePUAP, gdzie znajdowały się Urzędowe Poświadczenia Doręczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak logowania się do systemu ePUAP przez profesjonalnego pełnomocnika, mimo istnienia prawidłowego adresu do doręczeń, świadczy o niedochowaniu należytej staranności i nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że profesjonalny pełnomocnik ma obowiązek dbać o swoje interesy i sprawdzać korespondencję w systemie ePUAP. Brak logowania się do systemu przez ponad miesiąc, mimo że adres skrytki ePUAP był prawidłowym adresem do doręczeń, świadczy o niedochowaniu należytej staranności i nieuzasadnia przywrócenia terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

op art. 163 § 2

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

op art. 162

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący przywrócenia terminu, gdy uchybienie nastąpiło bez winy strony.

op art. 152a § 3

Ordynacja podatkowa

Doręczenie decyzji za pomocą środków komunikacji elektronicznej w trybie zastępczym.

op art. 152a § 2

Ordynacja podatkowa

Zawiadomienie o możliwości odbioru pisma za pośrednictwem systemu ePUAP.

op art. 152a § 1

Ordynacja podatkowa

Wymóg dwukrotnego wysłania zawiadomienia o możliwości odbioru pisma.

op art. 162 § 1

Ordynacja podatkowa

Warunek przywrócenia terminu - uprawdopodobnienie braku winy.

op art. 162 § 2

Ordynacja podatkowa

Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Pomocnicze

op art. 216

Ordynacja podatkowa

uptu art. 108 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określenie kwoty podatku do zapłaty.

uptu art. 112c § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego.

op art. 144 § 3

Ordynacja podatkowa

Problemy techniczne z doręczaniem pism.

ppsa art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

ppsa art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Kontrola działalności administracji publicznej.

ppsa art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

op art. 228 § 1

Ordynacja podatkowa

Postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi.

ppsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

ppsa art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnik nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ nie logował się do systemu ePUAP przez ponad miesiąc, mimo że adres skrytki ePUAP był prawidłowym adresem do doręczeń. Profesjonalny pełnomocnik ma obowiązek dbać o swoje interesy i sprawdzać korespondencję w systemie ePUAP. Problemy techniczne z platformą ePUAP lub błędnie skonfigurowany adres e-mail do powiadomień nie zwalniają pełnomocnika z obowiązku sprawdzania skrzynki odbiorczej na ePUAP.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik nie otrzymał powiadomień o decyzji z powodu problemów technicznych z platformą ePUAP i błędnie skonfigurowanym adresem e-mail do powiadomień. Zmiana adresu e-mail na platformie ePUAP i problemy techniczne z 1 kwietnia 2019 r. miały wpływ na uchybienie terminu. Organ zignorował okoliczności korzystne dla skarżącej i dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

brak logowania się do systemu ePUAP przez ponad miesiąc nie wykazał należytej staranności profesjonalny pełnomocnik ma obowiązek dbać o swoje interesy adres skrytki ePUAP był prawidłowym adresem do doręczeń powiadomienia e-mail są jedynie dodatkową funkcjonalnością

Skład orzekający

Aleksandra Sędkowska

przewodniczący

Gerard Czech

członek

Marta Wojciechowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń elektronicznych za pomocą platformy ePUAP, wymogów przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym oraz obowiązków profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki doręczeń elektronicznych w postępowaniu podatkowym i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście platformy ePUAP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń elektronicznych i błędów w konfiguracji systemów, co jest istotne dla wielu profesjonalistów. Pokazuje praktyczne konsekwencje niedbalstwa w korzystaniu z e-administracji.

Brak logowania do ePUAP kosztował spółkę szansę na odwołanie – sąd wyjaśnia, kto odpowiada za błędy w doręczeniach elektronicznych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Op 98/20 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2020-05-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska /przewodniczący/
Gerard Czech
Marta Wojciechowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 1236/20 - Wyrok NSA z 2024-05-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 163 § 2 w zw. z art. 162 i z art. 216, art. 153a § 2 i § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędziowie: Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2020 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w likwidacji w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 4 grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez A Sp. z o.o. w likwidacji (dalej wskazywana także jako skarżąca, strona, Spółka) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 4 grudnia 2019 r., wydane na podstawie art. art. 163 § 2 w zw. z art. 162 i z art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2019 r., poz. 900 ze zm. - dalej również jako "op"), którym odmówiono stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu z 8 kwietnia 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Brzegu, w następstwie przeprowadzonego w Spółce postępowania podatkowego, wydał 8 kwietnia 2019 r. decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r., w której określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie 736 zł oraz kwotę podatku do zapłaty w związku z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm., dalej "uptu") w wysokości 448.500 zł, a także ustalił, na podstawie art. 112c pkt 2 uptu dodatkowe zobowiązanie w kwocie 437.000 zł.
Ponieważ Spółka w postępowaniu podatkowym reprezentowana była przez pełnomocnika - adwokat M. K., która w treści złożonego pełnomocnictwa wskazała elektroniczny adres do doręczeń – doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło za pomocą środków komunikacji elektronicznej poprzez portal ePUAP. Wobec braku podjęcia korespondencji przesłanej za pośrednictwem platformy e-PUAP decyzję uznano za doręczoną w trybie art. 152a § 3 op w dniu 24 kwietnia 2019 r.
Pismem nadanym 20 maja 2019 r. pełnomocnik strony wystąpiła do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu zaznaczyła, że składa powyższy wniosek z ostrożności procesowej na okoliczność uznania, że zaskarżona decyzja Naczelnika US w Brzegu z 8 kwietnia 2019 r. została skutecznie doręczona 23 kwietnia 2019 r. Kwestionując fakt doręczenia w/w decyzji pełnomocnik podniosła, że nie otrzymała zawiadomień o możliwości odbioru decyzji za pośrednictwem systemu ePUAP, o których mowa w art. 152a § 2 op. Wyjaśniła, że w formularzu pełnomocnictwa szczególnego, które złożyła przed organem I instancji 2 października 2018 r. podała adres skrzynki na platformie ePUAP "/[...]/domyslna". Za pośrednictwem ww. adresu ePUAP organ podatkowy w toku postępowania kierował do niej postanowienia o kolejnych przedłużeniach terminu zakończenia postępowania, oraz pisma dotyczące postępowania dowodowego tj. wezwanie z 7 listopada 2018 r. oraz postanowienie z 26 listopada 2018 r. o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka. Według pełnomocnik, ostatnim doręczonym jej pismem było postanowienie z 22 marca 2019 r. o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania do 22 maja 2019 r. Pismo to zostało zamieszczone - według wnioskującej - na przypisanej do niej, pod ww. adresem, skrzynce na platformie ePUAP, o czym została powiadomiona e-mailami wysłanymi do niej na adres [...]. Pełnomocnik zaznaczyła, iż w razie zamieszczenia przez organ administracji publicznej pisma w skrzynce na platformie ePUAP powiadomienia z tego systemu są wysyłane do adresata każdego dnia, aż do odbioru danego pisma, nie dłużej niż przez 14 kolejnych dni. W takim powiadomieniu otrzymanym przez adresata wskazywana jest m.in. data, do której pismo można odebrać i miejsce, w którym znajduje się pismo do odbioru. Przy czym 1 kwietnia 2019 r. wystąpiły problemy techniczne z funkcjonowaniem platformy ePUAP, co uniemożliwiło odbiór w/w postanowienia Naczelnika US w Brzegu z 22 marca 2019 r. Według pełnomocnik, od tego czasu, tj. od 31 marca 2019 r. nie otrzymała z systemu ePUAP żadnej wiadomości. Ponadto pełnomocnik wskazała, iż jej adres e-mailowy podany do kontaktu w systemie ePUAP to [...] choć przypisane do niego konto na platformie ePUAP zostało utworzone dla poprzedniego adresu e-mailowego, tj.[...], który to jest ponadto wskazany w opisie konta i nie ma przy tym możliwości zmiany adresu, dla którego konto na platformie ePUAP zostało utworzone. Edytowalne są - jak wskazała pełnomocnik - jedynie dane kontaktowe. Przy czym adres e-mail w danych przypisanego do niej konta ePUAP użytkownika został zmieniony 28 lutego 2017 r. i od tamtej pory nie był zmieniany. W dniu 3 kwietnia 2019 r. pełnomocnik podjęła ponowną próbę zalogowania się do systemu ePUAP, która zakończyła się powodzeniem, w związku z czym odebrała ww. postanowienie Naczelnika US w Brzegu z 22 marca 2019 r. Wobec faktu przedłużenia terminu zakończenia postępowania do 22 maja 2019 r., pełnomocnik założyła - kierując się doświadczeniem zarówno w tej, jak i w innych sprawach - że do około połowy maja 2019 r. w sprawie nic się nie wydarzy. Natomiast o okoliczności wydania decyzji pełnomocnik dowiedziała się w wyniku rozmowy z 13 maja 2019 r. z M. S., wspólnikiem Spółki zajmującym się jednocześnie rozliczeniami Spółki w ramach prowadzonego biura rachunkowego, która poinformowała ją o tym, że doszło do zajęcia rachunku bankowego Spółki. Po tej rozmowie - jak dalej wskazuje pełnomocnik - zalogowała się do systemu ePUAP, gdzie podjęła informację o wydaniu decyzji oraz postanowienia z 9 kwietnia 2019 r. o nadaniu ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Według wyjaśnień pełnomocnik, o możliwości odebrania ww. dokumentów nie została w żaden sposób powiadomiona. Ostatnią wiadomością e-mail, jaką otrzymała z systemu ePUAP było powiadomienie wysłane 31 marca 2019 r. Jak dalej wskazuje pełnomocnik, nie logowała się na swoje konto w portalu ePUAP od czasu odbioru 3 kwietnia 2019 r. postanowienia Naczelnika US w Brzegu z 22 marca 2019 r., do dnia 13 maja 2019 r. Jednocześnie pełnomocnik wskazała, że z zapisów zdarzeń na przypisanym do niej koncie na platformie ePUAP nie wynika, żeby organ I instancji wysyłał jakiekolwiek powiadomienia o zamieszczeniu decyzji i postanowienia w skrzynce odbiorczej.
Odwołując się do treści art. 152a op pełnomocnik podniosła, że przyjęcie fikcji doręczenia pisma za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej wymaga co najmniej dwukrotnego przesłania na adres elektroniczny adresata zawiadomienia o możliwości odbioru tego dokumentu. Zatem samo zamieszczenie dokumentu elektronicznego na skrzynce odbiorczej danego użytkownika w systemie ePUAP jest niewystarczające do przyjęcia, że doszło do doręczenia tego dokumentu do adresata (tak wyroki NSA z 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 902/16 i z 16 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 616/16 oraz wyrok WSA w Kielcach z 22 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 373/18 i WSA w Szczecinie z 20 września 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 548/18. Również w doktrynie (komentarz do art. 152a op Piotra Pietrasza -w L. Etel Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el.2019) podkreśla się, że pojawiają się wątpliwości, czy mamy do czynienia z fikcją prawną doręczenia w przypadku, gdy takie zawiadomienie adresata o możliwości odbioru pisma zostało wysłane przez organ podatkowy, jednak ten go nie otrzymał ze względu na problemy w transmisji danych. Odbioru ww. zawiadomień nie potwierdza się, co oznacza pośrednio, że ustawodawca skutek doręczenia wiąże z faktycznym otrzymaniem zawiadomień przez adresata. Jeżeli zatem adresat wykaże, że nie otrzymał chociaż jednego z tych zawiadomień, przyjąć należy, że nie mamy do czynienia z fikcją prawną doręczenia.
W ocenie pełnomocnik, w przedmiotowej sprawie nie zaistniały żadne okoliczności, które wskazywałyby na to, że jakiekolwiek pismo Naczelnika US w Brzegu skierowane do niej oczekuje na podjęcie, bowiem ostatnim powiadomieniem, jakie otrzymała z systemu ePUAP na adres e-mail [...] - który według pełnomocnik jest przypisany do jej konta od 28 lutego 2017 r. - było powiadomienie z 31 marca 2019 r. dot. zamieszczenia przez organ podatkowy postanowienia o przesunięciu terminu zakończenia przedmiotowego postępowania do 22 maja 2019 r. W tej sytuacji miała ona prawo przypuszczać, że dalsze czynności w sprawie zostaną podjęte dopiero około połowy maja 2019 r. Z tego powodu oraz ze względu na brak odpowiednich zawiadomień e-mail przesyłanych z systemu ePUAP o możliwości odbioru pisma, pełnomocnik nie miała podstaw, by przypuszczać, że już 9 kwietnia 2019 r. organ podatkowy zamieścił w systemie ePUAP decyzję kończącą postępowanie w I instancji. Mając zatem na uwadze okoliczność, iż pełnomocnik nie otrzymała na adres e-mail żadnego zawiadomienia o możliwości odbioru decyzji organu I instancji, należy przyjąć, iż organ podatkowy go nie wysłał, albo takie zawiadomienia do niej nie dotarły ze względu na problemy techniczne z funkcjonowaniem systemu ePUAP. Pełnomocnik zaznaczyła przy tym, iż problemy techniczne związane z funkcjonowaniem ww. platformy zdarzają się dość często. Potwierdzeniem tego są również problemy techniczne jakie wystąpiły na przypisanym jej koncie w dniu 1 kwietnia, tj. problem z zalogowaniem się do serwisu, ponieważ to właśnie od tego czasu przestała otrzymywać powiadomienia na adres mailowy z systemu ePUAP. Jak natomiast wskazuje doktryna, problemy techniczne, o których mowa wart. 144 § 3 op, obligują organ do doręczenia pisma na zasadach określonych w art. 144 § 1 pkt 1 op i nie dają podstaw do zastosowania fikcji prawnej doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej na podstawie art. 152a § 3 op. Zatem okoliczności związane ze spornym doręczeniem oraz dowody, które przekazano razem z wnioskiem, uprawniają twierdzenie, że nawet jeśli organ podatkowy wystosował odpowiednie zawiadomienia o możliwości odbioru decyzji, to one - ze względu na kłopoty techniczne - nie dotarły do pełnomocnik strony.
W dalszej części wniosku pełnomocnik przedstawiła okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu, argumentując, że brak wiedzy co do wydania decyzji nie wynika z jej winy, bowiem 28 lutego 2017 r. zmieniła adres e-mail przypisany do jej konta na platformie ePUAP, a okoliczność wystąpienia problemów technicznych w zakresie transmisji danych stanowią przyczyny od niej niezależne. Do wniosku załączono następujące dowody: 1) wydruk zrzutu z ekranu z programu Outlook dla skrzynki odbiorczej konta [...] z wszystkimi ostatnimi e-mailami, których temat zaczyna się na "ePUAP", 2) wydruk zrzutu z ekranu z programu Outlook dla skrzynki odbiorczej konta [...] z wszystkimi ostatnimi e-mailami otrzymanymi od nadawcy: powiadomienie.epuap@epuap.gov.pl, 3) wydruk zrzutu z ekranu z programu Outlook dla skrzynki odbiorczej konta [...] z wszystkimi e-mailami otrzymanymi od nadawcy: powiadomienie.epuap@epuap.gov.pl, 4) wydruk zrzutu z ekranu ze skrzynki odbiorczej na ePUAP z 1 kwietnia 2019 r., godz. 10:56, 5) wydruk z ePUAP z danymi konta użytkownika [...] , 6) wydruk z ePUAP, zakładka "Rejestr zdarzeń", "Operacje własne" - z 28 lutego 2017 r., 7) wydruk z ePUAP, Profil zaufany, "Szczegóły konta", 8) wydruk zgłoszenia nr [...] z 14 maja 2019 r. wysłanego do administratora ePUAP z prośbą o potwierdzenie dokonania 28 lutego 2017 r. zmiany adresu mailowego z [...] na [...] (potwierdzenie zgłoszenia przesłane na adres [...]), 9) odpowiedź administratora ePUAP z 16 maja 2019 r., 10) wydruk historii logowań z Portalu ePUAP, 11) wydruk z ePUAP z zakładki "Rejestr zdarzeń", "Operacje własne", 12) wydruk zrzutu z ekranu ze skrzynki odbiorczej na ePUAP z informacjami dot. zamieszczenia dokumentów z 9 i 17 kwietnia 2019 r., 13) wydruk z zakładki "Rejestr zdarzeń", "Operacje w imieniu podmiotu" na koncie użytkownika M. K. na ePUAP, 14) wydruk z zakładki "Rejestr zdarzeń", "Operacje na zasobach podmiotu" na koncie użytkownika M. K. ePUAP, 15) wydruk z zakładki "Historia logowania" z konta na ePUAP.
W piśmie uzupełniającym z 9 lipca 2019 r., pełnomocnik przedstawiła okoliczności związane z doręczeniem jej kolejnego pisma Naczelnika US w Brzegu, gdzie według niej wystąpiły podobne nieprawidłowości jak w przypadkach wcześniejszych, tj. nie otrzymała powiadomień na adres e-mail o możliwości odbioru pisma.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z 4 grudnia 2019 r. Dyrektor Izby odmówił stronie przywrócenia terminu.
W uzasadnieniu, w odniesieniu do skuteczności doręczenia Spółce decyzji Naczelnika US w Brzegu z 8 kwietnia 2019 r., organ wskazał, że kwestia ta stała się przedmiotem postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przez organ I instancji, który 28 maja 2019 r. zwrócił się do Departamentu Systemów Państwowych w Ministerstwie Cyfryzacji (dalej - DSP MC) o informacje dotyczące konta w systemie ePUAP o loginie "[...]". Z udzielonej odpowiedzi wynikało, że użytkownik o loginie "[...]" w ustawieniach skrytki podał błędny adres e-mail. Zamiast adresu e-mail [...] jest wpisany adres e-mail [...] Jednocześnie DSP MC wyjaśnił, iż każdy użytkownik ePUAP-u może samodzielnie zweryfikować i zmienić adres e-mail, niezbędny do otrzymywania powiadomień z systemu ePUAP jak i z Profilu Zaufanego. W tym celu należy, po zalogowaniu się do systemu ePUAP, wykonać modyfikację ustawień skrzynki, a następnie po korekcie danych należy wybrać opcję "Zapisz", po której nowe zmiany zostaną zapisane i wprowadzone do systemu ePUAP.
Ponadto, odpowiadając na kolejne zapytania organu I instancji, DSP MC poinformowało, że: 1) 09.04.2019 r. dla użytkownika o loginie "[...]" były wysyłane powiadomienia z systemu ePUAP o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego, na adres e-mail [...] 2) w 2019 r. dla użytkownika o loginie "[...]" były wysyłane powiadomienia z ePUAP o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego na ww. adres e-mail; 3) w 2019 r. na adres e-mail [...] nie były wysyłane z ePUAP powiadomienia o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego.
Również w toku postępowania odwoławczego wystąpiono do DSP MC z zapytaniem: 1) czy do ww. konta były przypisane inne adresy e-mail niż [...], a jeśli tak, to jakie to były adresy (z uwzględnieniem okresów, w jakich były one przypisane) 2) czego dotyczyły zmiany z dnia 28.02.2017 r. wykazane w rejestrze zdarzeń przypisanym do ww. konta; 3) kiedy osoba, do której przynależy ww. konto ePUAP, zapoznała się z treścią pisma do którego wygenerowano Urzędowe Poświadczenie Doręczenia [...](dotyczące decyzji Naczelnika US Brzegu z 8 kwietnia 2019 r.).
Zgodnie z otrzymanymi informacjami: 1) adres e-mail [...] był jedynym adresem e-mail przypisanym do konta z loginem "[...]", w ustawieniach skrytki ePUAP dla konta "[...]" powinien być wpisany adres [...] 2) zmiany z 28.02.2017 r. wykazane w rejestrze zdarzeń przypisanym do ww. konta dotyczyły nw. operacji:
•2017-02-28 o godz. 15:21:56 - UB_MODYFIKACJA_PROFILU_PODMIOTU - Organizacja [...] została zaktualizowana przez [...];
•2017-02-28 o godz. 15:21:56 - UB_EDYCJA_KONTA - Zmodyfikowano konto [...];
•2017-02-28 o godz. 15:22:36 - UB_MODYFIKACJA_PROFILU_PODMIOTU - Organizacja [...] została zaktualizowana przez [...];
• 2017-02-28 o godz. 15:22:36 - UB EDYCJA KONTA - Zmodyfikowano konto [...].
3) osoba, do której przynależy ww. konto, zapoznała się z treścią pisma, do którego wygenerowano Urzędowe Poświadczenie Doręczenia ePUAP z numerem [...] w dniu 13.05.2019 r. o godz. 15:42.
W celu rzetelnego wyjaśnienia okoliczności sprawy Dyrektor Izby pismem z 23.09.2019 r. ponownie zwrócił się o udzielenie informacji uzupełniających w zakresie: 1) co należy rozumieć przez sformułowanie, cyt.: "W ustawieniach skrytki ePUAP dla tego konta powinien być wpisany adres [...] ; 2) czy zmiany, o których mowa w pkt 2 ww. pisma DSP MC dotyczyły zmiany adresu e-mail przypisanego dla konta z loginem "[...]"; 3) czy możliwa jest sytuacja awaryjna na platformie ePUAP, w wyniku której w odniesieniu do konkretnego konta, zostałby automatycznie przywrócony poprzedni adres e-mail, zmieniony już przez właściciela konta.
W odpowiedzi DSP MC pismem z 4.11.2019 r. udzielił następujących wyjaśnień:
1) sformułowanie cyt.: "W ustawieniach skrytki PUAP dla tego konta powinien być wpisany adres [...] oznacza, że adres e-mail [...] został zdefiniowany w ustawieniach skrzynki zgodnie z procedurą. W ustawieniach jest zapisany błędny adres [...] . Prawdopodobnie podczas rejestracji konta Profilu Zaufanego, użytkownik wpisał oryginalnie błędny adres e-mail [...]. Adres ten został zapisany automatycznie jako adres do wysyłania powiadomień o korespondencji wpływającej na skrzynkę w systemie ePUAP. Użytkownik zmienił adres e-mail na prawidłowy [...], jednak, aby zmiana dotyczyła również ustawień skrzynki, należy po kliknięciu na ikonę "koperty", dodatkowo wybrać "Operacje" i "Ustawienia", gdzie należy wpisać aktualny adres e-mail;
2) zmiany, o których mowa w pkt 2 ww. pisma (pisma DSP w MC z 19.09.2019 r.) nie dotyczyły zmiany adresu e-mail przypisanego dla konta z loginem "[...]". Nie oznacza to, iż próba zmiany adresu e-mail nie została podjęta przez użytkownika, jednak nigdy nie doszło do zapisu takiej zmiany, co byłoby zarejestrowane w logach systemu ePUAP;
3) w systemie ePUAP nie są możliwe jakikolwiek zmiany automatycznie lub w trybie awaryjnym adresu użytkownika e-mail, na zarówno przypisany wcześniej jak i inny adres niezgodny z zapisanym przez właściciela.
Oceniając okoliczności przedstawione we wniosku Spółki o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania pod kątem spełnienia przesłanek z art. 162 op, organ doszedł do wniosku, że nie uprawdopodobniają one braku winy w niedochowaniu terminu. Zdaniem organu, sytuacja, którą opisuje pełnomocnik, tj. fakt, że nie otrzymała ona na adres e-mail: [...] powiadomień o możliwości odbioru pisma, nie może usprawiedliwiać uchybienia terminu, albowiem mylne przekonanie pełnomocnik o braku nadania korespondencji przez organ nie wynikało z przyczyn od niej niezależnych, lecz było skutkiem niedochowania należytej staranności. Dyrektor Izby zaznaczył, że pełnomocnik strony podczas zgłoszenia - pismem z 2 października 2018 r. - pełnomocnictwa na formularzu PPS-1 do reprezentowania w tej sprawie Spółki przed Naczelnikiem US w Brzegu w toku postępowania podatkowego - w części D.1 pkt 47 formularza wskazała, jako adres elektroniczny, konto na platformie ePUAP, tj. /[...]/domyslna. Oznacza to, że prawidłowym adresem do doręczeń na etapie postępowania podatkowego przed organem I instancji, w tym również zawiadomień, o których mowa w art. 152a op, jest adres na portalu ePUAP. Nie ma więc znaczenia w sprawie okoliczność nieotrzymywania przez pełnomocnik codziennych powiadomień na adres e-mail o możliwości odbioru pisma, bowiem te powiadomienia są generowane ze względu na funkcjonalność systemu ePUAP i stanowią jedynie narzędzie wspomagające profesjonalnego pełnomocnika oraz nie są równoznaczne z zawiadomieniami, o których mowa w art. 152a § 1 i 2 op, które generowane są na koncie użytkownika ePUAP. Na potwierdzenie tego stanowiska organ odwołał się do wyroku WSA W Gliwicach z 5 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 92/17, w którym wskazano, że przez adres elektroniczny do doręczeń należy rozumieć adres elektroniczny w systemie teleinformatycznym służącym do obsługi doręczeń, za pomocą którego organ może doręczyć dokumenty elektroniczne, a w przypadku gdy organ podatkowy wykorzystuje do doręczeń system ePUAP, adresem elektronicznym jest adres skrytki użytkownika ePUAP. Uzupełniająco organ wyjaśnił, że wbrew temu, co podnosi pełnomocnik, dla wystąpienia skutku w postaci doręczenia zastępczego, poprzez przyjęcie fikcji prawnej doręczenia z art. 152a § 3 op, nie muszą być codziennie generowane powiadomienia na adres e-mail wskazany przez pełnomocnik na przypisanym do niej koncie na platformie ePUAP. Zgodnie bowiem z art. 152a § 1 i 2 op, odbiorca pisma musi, analogicznie do doręczeń poprzez awizowanie przesyłki, otrzymać na adres elektroniczny zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma dwukrotnie, tj. pierwszy raz po wysyłce pisma oraz drugi po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania pierwszego zawiadomienia, jeżeli pełnomocnik do tej pory nie odbierze korespondencji od organu.
Podsumowując, Dyrektor Izby stwierdził, że wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku, organy podatkowe nie są uprawnione do wysyłania pism na inny adres elektroniczny (np. e-mail), niż wskazany przez pełnomocnika w formularzu PPS-1. Okoliczność uzyskiwania powiadomień o umieszczeniu na platformie ePUAP zawiadomień, o których mowa w art. 152a op, jest natomiast dodatkową funkcjonalnością systemu, na którą organy podatkowe przy doręczaniu pism nie mają wpływu. Ponadto, zdaniem organu, nawet gdyby uznać - wbrew informacjom udzielonym przez Ministerstwo Cyfryzacji - że pełnomocnik dokonała skutecznej zmiany adresu e-mail, lecz nie otrzymywała ww. powiadomień na nowy adres e-mail, to nie dowodzi to, iż nie była zawiadamiana w sposób przez siebie wskazany, tj. na adres skrzynki ePUAP, o możliwości odbioru decyzji. Jak bowiem wynika z załączonych do wniosku o przywrócenie terminu zrzutów ekranu ze skrzynki odbiorczej na platformie ePUAP, na rzeczonej skrzynce znajdują się odpowiednie zawiadomienia UPD dot. decyzji Naczelnika US w Brzegu z 8 kwietnia 2019 r. - pierwsze z 09.04.2019 r. a drugie z 17.04.2019 r. Nie ulega zatem wątpliwości, iż pełnomocnik była prawidłowo - tj. stosownie do przepisów art. 152a § 1 i 2 op - zawiadamiana o możliwości odbioru decyzji.
Dodatkowo organ zauważył, że ze zrzutów ekranu przedstawionych przez pełnomocnik wynika, iż na jej koncie Outlook obsługującym adres e-mail [...] znajdują się maile otrzymane z adresu epuap-pomoc@coi.gov.pl jeszcze w 2016 r., czyli przed wskazaną przez nią datą rzekomych zmian w zakresie adresu e-mail przypisanego do konta na platformie ePUAP, co prowadzi do wniosku, iż na adres [...] - jeżeli przyjąć, że jest to adres wskazany na platformie ePUAP - przychodziły również wiadomości e-mail z konta z domeną krsz.pl, poprzez np. powiązanie kont. Zatem "problemy techniczne" opisane we wniosku mogły zostać spowodowane np. rozdzieleniem ww. adresów e-mail. Zdaniem organu, pełnomocnik nie wykazała również, iż problemy techniczne z 1 kwietnia 2019 r. w związku z funkcjonowaniem platformy ePUAP oraz problemy techniczne z doręczeniem stanowiska Naczelnika US w Brzegu, mają jakikolwiek związek z okolicznością nieotrzymywania przez nią powiadomień na adres e-mail, szczególnie, że stoi to w znacznej sprzeczności z informacjami podjętymi pismem od Ministerstwa Cyfryzacji z 4 listopada 2019 r., gdzie wskazano m.in., iż zmiany z 28.02.2017 r. nie dotyczyły zmiany adresu e-mail przypisanego dla konta [...], oraz że w systemie ePUAP nie są możliwe jakiekolwiek zmiany automatyczne lub w trybie awaryjnym adresu e-mailowego użytkownika.
Za nietrafną organ uznał również argumentację, że skoro termin zakończenia sprawy na etapie I instancji został przedłużony do 22 maja 2019 r., to pełnomocnik miała prawo założyć, iż w przedmiotowej sprawie nic się nie wydarzy do około połowy maja 2019 r. Wskazał, że wyznaczony termin przewidywanego zakończenia sprawy nie oznacza braku możliwości jego wcześniejszego zakończenia, bądź prowadzenia dalszych czynności, w tym wymagających udziału strony. Zatem profesjonalny pełnomocnik nie powinien zakładać, że przed tym terminem nie zostanie do strony skierowana żadna korespondencja i zaniechać sprawdzania wiadomości na koncie przypisanym do adresu elektronicznego wskazanego organowi podatkowemu.
Podsumowując Dyrektor Izby stwierdził, że pełnomocnik nie dochowała staranności w zakresie odbioru kierowanej do niej korespondencji, wobec czego nie można jej przypisać braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wobec zatem braku spełnienia przesłanek określonych w art. 162 op, wniosek Spółki nie zasługiwał na uwzględnienie.
W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej podniosła zarzuty naruszenia:
1) art. 162 § 1 op, poprzez bezzasadne przyjęcie, że pełnomocnik strony nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania,
2) art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 op, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przejawiające się w szczególności w: a) zignorowaniu okoliczności korzystnych dla skarżącej, wskazanych w piśmie MC z 04.11.2019 r. i z 08.11.2016 r., w szczególności wyraźnego potwierdzenia, że pełnomocnik zmieniła adres e-mailowy na swoim koncie na platformie ePUAP; b) oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na urzędowym poświadczeniu doręczenia, z pominięciem okoliczności wskazanych przez pełnomocnika we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w piśmie z 09.07.2019 r. uzupełniającym wniosek o przywrócenie terminu oraz w treści kolejnych odpowiedzi MC na zapytania organu II instancji; c) niewyjaśnieniu szeregu rozbieżności, które wynikają z treści kolejnych odpowiedzi MC na zapytania organu w zakresie zmian na koncie pełnomocnika na platformie ePUAP; d) zignorowaniu okoliczności wskazanych przez pełnomocnika w zakresie wadliwego funkcjonowania platformy ePUAP, w tym wykazanych w piśmie z 09.07.2019 r. oraz załączonych do niego zrzutów z ekranu, historii logowań oraz pozostałych dokumentów - skutkujące błędnym uznaniem, że fakty te nie mają znaczenia dla sprawy, podczas gdy potwierdzały one podnoszone przez pełnomocnika twierdzenia o występujących problemach technicznych w zakresie funkcjonowania platformy ePUAP, które mogły mieć wpływ na uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji;
3) art. 191 op, poprzez dokonanie dowolnej, selektywnej i nieobiektywnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, przejawiającej się w szczególności w błędnym przyjęciu, jakoby: a) edycja danych konta pełnomocnika na platformie ePUAP dokonana 28.02.2017 r. nie polegała na zmianie adresu e-mailowego przypisanego do konta "[...]"; b) system ePUAP funkcjonował prawidłowo, podczas gdy pełnomocnik nie otrzymał ani razu na swój zmieniony adres e-mailowy przypisany do skrytki na ePUAP powiadomienia o tym, że decyzja oczekuje na odbiór.
4) art. 152a op, poprzez błędne przyjęcie, jakoby otrzymanie przez użytkownika konta na platformie ePUAP na jego adres elektroniczny przypisany do tego konta powiadomienia o możliwości odbioru pisma było konieczne.
Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik Spółki domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Równocześnie pełnomocnik wniosła, zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: [ppsa], o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z treści dokumentu załączonego do skargi, tj. z dowodu w postaci wiadomości e-mail otrzymanej przez pełnomocnika od administratora ePUAP 09.12.2019 r., stanowiącej odpowiedź na zapytanie (zgłoszenie nr[...] ) z 14.05.2019 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2019.2167 t.j. ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, czy postanowienia jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 t.j. ze zm. - dalej wskazywanej jako "ppsa"), rozstrzygnięcie organu podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 134 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego oraz nie doszło do mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa procesowego.
Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 ppsa. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu nr [...] z 8 kwietnia 2019 r. wydanej wobec A Sp. z o.o. w likwidacji w przedmiocie podatku od towarów i usług za m-c kwiecień 2018 r.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że kwestia skutecznego doręczenia pełnomocnikowi w/w decyzji, co nastąpiło w dniu 24 kwietnia 2019 r. za pośrednictwem platformy ePUAP /zgodnie z dyspozycją art. 152a § 3 w trybie zastępczym po dwukrotnym wysłaniu zawiadomienia (w dniach 9 kwietnia 2019 r. i 17 kwietnia 2019 r.) i wygenerowaniu na przypisanym do pełnomocnika koncie na platformie ePUAP – Urzędowych Poświadczeń Doręczenia (UPD)/, była rozważana w odrębnym postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sprawa ta została rozstrzygnięta przez organ również w dniu 4 grudnia 2019 r., a wydane w tym przedmiocie postanowienie zostało zaskarżone do tut. Sądu, który skargę oddalił (sygn. akt I SA/Op 97/20).
W orzecznictwie sądów administracyjnych aktualnie utrwaliło się stanowisko, wyrażone m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2012 r. sygn. I FSK 78/12 oraz z 23 stycznia 2013 r. sygn. II FSK 1032/11, w których przedstawiono pogląd, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 op jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 op.
Sąd orzekający w tej sprawie stanowisko to podziela i wskazuje, że wprawdzie organ wydał w tej samej dacie dwa postanowienia: pierwsze dotyczące odmowy przywrócenia terminu, a drugie dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu (będące przedmiotem zaskarżenia w sprawie), to jednak wydanie obydwu postanowień w tej samej dacie, jest dopuszczalne i nie narusza przepisów prawa w sposób mogący skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt I FSK 715/13; z 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1743/15; z 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 1995/15; z 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 2667/18 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, podobnie jak dalej przytaczane w tym uzasadnieniu orzeczenia).
Przesłanki przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym zostały określone w art. 162 op, i tak zgodnie z § 1 tego przepisu, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do § 2, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Zatem, w myśl art. 162 § 1 i § 2 op, podanie o przywrócenie terminu składa się po jego uchybieniu (ustaniu przyczyny uchybienia), przy czym takie przywrócenie następuje "w razie uchybienia terminu" (o ile zainteresowany uprawdopodobni brak winy w uchybieniu). Instytucja przywrócenia terminu została zatem przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Właśnie bowiem to uchybienie daje możliwość zawnioskowania o przywrócenie terminu (por. wyrok NSA z dnia 6.06.2017 r., sygn. akt II GSK 458/17).
W konsekwencji, warunkiem dopuszczalności wydania postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest stwierdzenie, że decyzja weszła do obrotu prawnego, czyli że została prawidłowo doręczona. Jak wskazano wcześniej, kwestia skutecznego doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu z dnia 8 kwietnia 2019 r. jest przedmiotem odrębnego postępowania, w którym zbadano czy i kiedy decyzja została doręczona i czy w związku z tym został zachowany termin do wniesienia odwołania. Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania kwestia ta nie podlega już badaniu, bowiem została przesądzona w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, a argumenty dotyczące tej kwestii nie mogą w niniejszym postępowaniu odnieść zamierzonego skutku i być przedmiotem rozważań Sądu w tym postępowaniu.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, rację należy przyznać Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Opolu, który prawidłowo odmówił zaskarżonym postanowieniem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że pełnomocnik o wydaniu decyzji dowiedziała się 13 maja 2019 r., a w dniu 20 maja 2019 r. za pośrednictwem operatora pocztowego złożyła wraz z odwołaniem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dochowany został zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 162 § 2 op.
Istota sporu sprowadza się do ustalenia czy strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od wydanej wobec niej decyzji, a tym samym czy zachodziły przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu na podstawie art. 162 § 2 op.
Oceniając okoliczności przedstawione we wniosku Spółki o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania pod kątem uprawdopodobnienia braku winy pełnomocnika w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania wskazać należy, że zupełnie drugorzędne znaczenie ma akcentowany przez pełnomocnika fakt nieotrzymania z platformy ePUAP na adres e-mail: [...] powiadomień o możliwości odbioru pisma. Istotne jest bowiem to, że po dniu 3 kwietnia 2019 r., do dnia 13 maja 2019 r. pełnomocnik ani razu nie logowała się do systemu ePUAP, założyła bowiem po otrzymaniu w dniu 3 kwietnia 2019 r. poprzez portal ePUAP postanowienia Naczelnika US z dnia 22 marca 2019 r. o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania do dnia 22 maja 2019 r. - do około połowy maja 2019 r. nic się w tej sprawie nie wydarzy.
Dla jasności sprawy wyjaśnić trzeba, że pełnomocnik strony zgłaszając pełnomocnictwo na formularzu PPS-1 do reprezentowania w tej sprawie Spółki przed Naczelnikiem US w Brzegu w toku postępowania podatkowego - w części D.1 pkt 47 formularza wskazała, jako adres elektroniczny, konto na platformie ePUAP, tj. /[...]/domyslna. Zatem prawidłowym adresem do doręczeń na etapie postępowania podatkowego przed organem I instancji, w tym również zawiadomień, o których mowa w art. 152a op, jest adres na portalu ePUAP. Trafnie wobec tego przyjął organ, że nie ma znaczenia w sprawie okoliczność nieotrzymywania przez pełnomocnika codziennych powiadomień na adres e-mail o możliwości odbioru pisma, bowiem te powiadomienia są generowane ze względu na funkcjonalność systemu ePUAP i stanowią jedynie narzędzie dodatkowe, wspomagające profesjonalnego pełnomocnika. Nie są to jednak zawiadomienia, o których mowa w art. 152a § 1 i 2 op, które organ zgodnie z tym przepisem w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego, przesyła na adres elektroniczny adresata – w tym przypadku na konto pełnomocnika na platformie ePUAP.
W niniejszej sprawie niewątpliwie adresem elektronicznym pełnomocnika do doręczeń jest wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny skrytki użytkownika ePUAP. Wnosząc o przywrócenie terminu pełnomocnik nie uprawdopodobniła, że nie ze swojej winy nie miała dostępu do nie dostępu. Wprost przeciwnie, wskazała, że założyła, iż wobec przedłużenia terminu zakończenia postępowania do 22 maja 2019 r., do około połowy maja 2019 r. nic się w tej sprawie nie wydarzy i w okresie pomiędzy 3 kwietnia a 13 maja 2019 r. nie logowała się na platformie ePUAP.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania, po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Zatem każdorazowo w takich sprawach wymaga rozstrzygnięcia, czy strona we wniosku uprawdopodobniła zachowanie reguł starannego działania. Ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej nie wskazują, jaki stopień prawdopodobieństwa jest dostateczny do uznania, że określony fakt miał miejsce w rzeczywistości, należy sięgnąć przy jego ocenie do obiektywnych mierników staranności (por. wyrok NSA z 4 marca 2020, sygn. akt II FSK 1257/18).
Podkreśla się również, że brak winy - jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu - wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o nim tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, a przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Nadto zauważyć należy, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GZ 599/17; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt I GSK 1580/12 oraz z 19 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1347/11).
Szczególnego znaczenia przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego nabiera w niniejszej sprawie również to, że wymóg należytego dbania o interesy strony odnosi się do fachowego pełnomocnika, który w sposób profesjonalny powinien zadbać o interesy strony. Zatem tylko obiektywne okoliczności i zdarzenia, występujące bez woli strony (pełnomocnika), które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu cudzych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie, będą uprawdopodobniały przywrócenie uchybionego terminu.
Ponadto wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym.
W niniejszej sprawie z pewnością nie można przyjąć, że pełnomocnik dochowała należytej staranności w odbiorze korespondencji, skoro w ogóle w okresie pomiędzy 3 kwietnia a 13 maja 2019 r. nie logowała się jako użytkownik na platformie ePUAP. Braku winy nie tłumaczy również ewentualny fakt nieotrzymywania przez pełnomocnika codziennych powiadomień na adres e-mail wskazany na platformie ePUAP, skoro stosownie do art. 152 a § 1 op, doręczając pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata stosowne zawiadomienia, a tym adresem w niniejszej sprawie był wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny skrytki użytkownika ePUAP, a nie adres e-mail i organy podatkowe nie były uprawnione do wysyłania pism na inny adres elektroniczny. Dlatego też chybiona jest argumentacja podnoszona w skardze dotycząca pojęcia adresu elektronicznego, a przywołanych na jej poparcie wyroków sądów administracyjnych nie można odnieść do niniejszego stanu faktycznego. Nie kwestionując, że adresem elektronicznym może być również adres e-mail, stanowczo stwierdzić należy, że nie taki adres pełnomocnika została wskazany w pełnomocnictwie jako adres właściwy do doręczania pism w formie dokumentu elektronicznego.
Możliwość codziennego uzyskiwania dodatkowych powiadomień na adres e-mail o umieszczeniu na platformie ePUAP zawiadomień, o których mowa w art. 152a op, jest jedynie dodatkową funkcjonalnością systemu, która nie zwalnia użytkownika skrytki na platformie ePUAP od sprawdzania czy na podany adres wpłynęła korespondencja. Pełnomocnik nie uprawdopodobniła także, że w okresie kiedy została, zgodnie z dyspozycją art. 152a § 2a op, dwukrotnie (9 kwietnia 2019 r. i 17 kwietnia 2019 r.) zawiadomiona o możliwości odbioru decyzji organu I instancji, które to zawiadomienia przesłano na przypisane do niej konto na platformie ePUAP, wystąpiły jakiekolwiek przeszkody techniczne uniemożliwiające odbiór pisma w tym czasie.
Nadto, co istotne, pełnomocnik opisując szczegółowo funkcjonalność systemu ePUAP oraz liczne problemy techniczne z nim związane, lecz występujące w innych okresach, nie kwestionuje samego faktu doręczenia dokumentów UPD (zawierających decyzję organu I instancji oraz postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności) na jej skrzynkę na ePUAP.
Z powyższych względów Sąd nie podzielił zarzutów skargi wskazujących na naruszenie art. 162 §1 op, art. 191 i art. 152a op.
Chybione są również zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 121, art. 122 oraz art. 187 § 1 op - poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W świetle opisanych wyżej okoliczności i wskazanych przesłanek przywrócenia terminu, jako drugorzędne postrzega Sąd akcentowane przez pełnomocnika okoliczności zmiany adresu e- mail na platformie ePUAP. Istotne bowiem jest to, że doręczenia dokonano na wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny (który nie był adresem e-mail) i spełnione zostały wymogi z art. 152 a op. To właśnie te okoliczności mają znaczenie z uwagi na przedmiot postępowania.
Zauważyć przy tym należy, że organ podjął szereg czynności zmierzających do ustalenia jakie działania podejmowane były na koncie pełnomocnika na platformie ePUAP i czy rzeczywiście doszło do zmiany adresu e-mail. Obszerna korespondencja w tym zakresie z Ministerstwem Cyfryzacji nie rozwiała wprawdzie wszystkich wątpliwości dotyczących ewentualnych zmian na koncie pełnomocnika strony na platformie ePUAP, tym niemniej trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, że jak wynika z pisma DSP MC z 04.11.2019 r., prawdopodobny powód wynikał z tego, że podczas rejestracji konta Profilu Zaufanego, użytkownik wpisał oryginalnie błędny adres e-mail [...] . Adres ten został zapisany automatycznie jako adres do wysyłania powiadomień o korespondencji wpływającej na skrzynkę w systemie ePUAP. Użytkownik zmienił adres e-mail na prawidłowy [...], jednak, nie uczynił tego również w ustawieniach skrzynki. Nadmienić należy, że zmiana ustawień skrzynki jest czynnością prostą i wymaga jedynie po kliknięciu na ikonę "koperty" w górnej części strony, dodatkowo wybrania "Operacji" i "Ustawień", w których należy wpisać aktualny adres e-mail – właściwy do doręczeń.
Niezależnie jednak od kompletności zmian dokonywanych przez użytkownika skrzynki na platformie ePUAP, brak codziennych powiadomień o możliwości odbioru pisma na ePUAP w żadnym przypadku nie stanowi okoliczności, która uzasadniałaby przywrócenie stronie terminu do wniesienia odwołania i która świadczyłaby o braku winy (należytej staranności) leżącej po stronie profesjonalnego pełnomocnika, co wykazano wyżej.
Chybiona jest zatem argumentacja skargi wskazująca na zignorowanie przez organ okoliczności wskazanych przez pełnomocnika w zakresie wadliwego funkcjonowania platformy ePUAP, w tym wykazanych w piśmie z dnia 9 lipca 2019 roku oraz załączonych do niego zrzutów z ekranu, historii logowań oraz pozostałych dokumentów. W ocenie pełnomocnika fakty te potwierdzały podnoszone twierdzenia o występujących problemach technicznych w zakresie funkcjonowania platformy ePUAP, które mogły mieć wpływ na uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Podkreślić jednak należy, że strona nie wykazała, jaki związek mają problemy techniczne z dnia 1 kwietnia 2019 r. z funkcjonowaniem platformy ePUAP w okresie kiedy przesłano na adres elektroniczny pełnomocnika zawiadomienia o możliwości odbioru pisma.
W kwestii wniosku o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ppsa dowodu uzupełniającego z treści dokumentu załączonego do niniejszej skargi, tj. wiadomości e-mail otrzymanej od administratora ePUAP w dniu 9 grudnia 2019 roku, wskazać należy, że w ocenie Sądu dowód ten nie przyczyni się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.
Gdyby bowiem uznać, że pełnomocnik dokonała skutecznej zmiany adresu e-mail, lecz nie otrzymywała codziennych powiadomień na nowy adres, to nie dowodzi to, że nie była prawidłowo zawiadomiona o możliwości odbioru decyzji na adres skrzynki ePUAP. Słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, że z załączonych do wniosku o przywrócenie terminu zrzutów ekranu ze skrzynki odbiorczej pełnomocnika na platformie ePUAP wynika, że w skrzynce znajdowały się odpowiednie zawiadomienia UPD dot. decyzji Naczelnika US w Brzegu z 8 kwietnia 2019 r. - pierwsze z 09.04.2019 r. a drugie z 17.04.2019 r. Zatem pełnomocnik była prawidłowo zawiadamiana o możliwości odbioru decyzji, stosownie do art.152a op i brak jest podstaw do tego aby przyjąć, że dochowała należytej staranności w odbiorze kierowanej do niej korespondencji.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI