I SA/Op 969/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą refundacji podatku VAT za paliwo gazowe, uznając, że kluczowe jest rzeczywiste ogrzewanie gazowe, a nie tylko termin zgłoszenia w CEEB.
Skarżąca domagała się refundacji podatku VAT za paliwo gazowe, jednak organy odmówiły, wskazując na niezłożenie deklaracji o głównym źródle ogrzewania (kocioł gazowy) w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) do wymaganego terminu. Skarżąca argumentowała, że ogrzewa dom gazem od 1995 roku i omyłkowo zaznaczyła w CEEB miejską sieć ciepłowniczą, a korektę złożyła później. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że wykładnia przepisów powinna być funkcjonalna i zgodna z celem ustawy, jakim jest pomoc odbiorcom, a nie nadmiernie restrykcyjna co do terminu zgłoszenia w CEEB.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania refundacji podatku VAT za paliwo gazowe dla gospodarstwa domowego. Skarżąca złożyła wniosek o refundację, jednak organ pierwszej instancji odmówił, ponieważ w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) jako główne źródło ogrzewania wskazano miejską sieć ciepłowniczą, a nie kocioł gazowy, a zgłoszenie to zostało dokonane po terminie wymaganym przez ustawę (21 grudnia 2022 r.). Skarżąca wyjaśniła, że od 1995 roku ogrzewa dom gazem i omyłkowo zaznaczyła niewłaściwe źródło ciepła w pierwotnej deklaracji CEEB, a korektę złożyła dopiero w lipcu 2024 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podtrzymując argumentację o niedotrzymaniu terminu zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił obie decyzje. Sąd uznał, że organy dokonały błędnej wykładni przepisów ustawy o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych. Podkreślił, że celem ustawy jest pomoc odbiorcom o niskich dochodach, a nadmierne rygory proceduralne dotyczące terminu zgłoszenia w CEEB są sprzeczne z tym celem i Konstytucją. Sąd wskazał, że kluczowe jest rzeczywiste wykorzystywanie gazu do ogrzewania, a nie tylko termin wpisu do CEEB, zwłaszcza gdy pierwotne zgłoszenie było błędne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zobowiązując organy do ponownego rozpatrzenia wniosku z uwzględnieniem wykładni sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalna jest korekta błędnego wpisu w CEEB po terminie wejścia w życie ustawy, a kluczowe jest rzeczywiste wykorzystywanie gazu do ogrzewania, a nie tylko termin zgłoszenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rygorystyczne przestrzeganie terminu zgłoszenia w CEEB jest nadmierną regulacją sprzeczną z celem ustawy, jakim jest pomoc odbiorcom. Podkreślono, że inne dodatki pomocowe miały łagodniejsze rygory, a ważny jest stan faktyczny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
ustawa o ochronie odbiorców paliw gazowych art. 18 § 1
Ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu
ustawa o ochronie odbiorców paliw gazowych art. 19 § 1
Ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu
ustawa o ochronie odbiorców paliw gazowych art. 20 § 2
Ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu
Pomocnicze
ustawa o wspieraniu termomodernizacji art. 27g § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność funkcjonalnej wykładni przepisów prawa, zgodnej z celem ustawy, jakim jest pomoc odbiorcom. Termin zgłoszenia źródła ogrzewania w CEEB nie powinien być bezwzględną przeszkodą w przyznaniu refundacji, jeśli stan faktyczny jest zgodny z przeznaczeniem świadczenia. Omyłkowe zaznaczenie niewłaściwego źródła ogrzewania w CEEB przez osobę starszą, która nie otrzymała odpowiedniego pouczenia.
Odrzucone argumenty
Niezłożenie deklaracji o głównym źródle ogrzewania (kocioł gazowy) w CEEB do dnia wejścia w życie ustawy (21 grudnia 2022 r.). Złożenie korekty deklaracji CEEB po terminie, co oznacza niespełnienie warunku wpisu do ewidencji przed wejściem w życie ustawy.
Godne uwagi sformułowania
przestrzeganie wymogu w postaci dopełnienia obowiązku zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do CEEB w terminie do 21 grudnia 2022 r. stanowi nadmierną regulację sprzeczną z art. 2 Konstytucji RP i celem ustawy. Najistotniejsze jest bowiem osiągnięcie celu regulacji ustawowej, którym jest pomoc osobom o niskich dochodach, równoważąca podwyżki cen nośników grzewczych.
Skład orzekający
Elżbieta Kmiecik
przewodniczący
Tomasz Judecki
sprawozdawca
Beata Kozicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących refundacji VAT za paliwo gazowe, znaczenie CEEB w kontekście świadczeń pomocowych, zasady wykładni prawa administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej ustawy o ochronie odbiorców paliw gazowych i specyficznych warunków przyznania refundacji VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne mogą łagodzić rygory proceduralne w celu ochrony praw obywateli i realizacji celów społecznych ustaw, co jest interesujące dla prawników i obywateli.
“Czy błąd w CEEB pozbawi Cię refundacji za gaz? Sąd administracyjny daje nadzieję.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Op 969/24 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2025-02-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Beata Kozicka Elżbieta Kmiecik /przewodniczący/ Tomasz Judecki /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 119 pkt 2, art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2687 art. 18 ust. 1 pkt 1-2, art. 19 ust. 1, art. 20 ust. 2, art. 27g pkt 1 Ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 2 września 2024 r., nr SKO.40.1858.2024.ro w przedmiocie odmowy przyznania refundacji podatku VAT uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 28 czerwca 2024 r., nr SSR.4007.000201.2024.MZY. Uzasadnienie Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej jako: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia 2 września 2024 r., nr SKO.40.1858.2024.ro, wydana po rozpatrzeniu odwołania B. M. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola (dalej jako: "Prezydent", "organ I instancji") z dnia 28 czerwca 2024 r., nr SSR.4007.0000201.2024.MZY, odmawiającą przyznania refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Do Miejskiego Centrum Świadczeń w O. wpłynął w dniu 3 czerwca 2024 r. (data prezentaty) wniosek strony o refundację podatku VAT za paliwo gazowe dla gospodarstw domowych, dostarczone w roku 2023. Organ I instancji decyzją z dnia 28 czerwca 2024 r. odmówił przyznania skarżącej refundacji podatku VAT za paliwo gazowe do jej gospodarstwa domowego. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono obowiązujące w sprawie przepisy. Wskazano, że refundacja podatku VAT z faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych przysługuje w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego są urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy Prawo energetyczne, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. poz. 2496, obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 1446), do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Organ I instancji podniósł, że oznacza to, że deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw powinna zostać złożona w terminie nieprzekraczalnym do 21 grudnia 2022 r., tj. do dnia wejścia w życie ustawy o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu a przepisy tejże ustawy nie przewidują odstępstwa od tego terminu, chyba, że jest nowo to uruchomione źródło ciepła. Organ I instancji podniósł, że w deklaracji złożonej do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w dniu 4 października 2022 r., jako główne źródło ogrzewania w domu skarżącej wskazano wykazano miejską sieć ciepłowniczą/ciepło systemowe/lokalna sieć ciepłownicza. W ocenie organu I instancji nie została zatem spełniona przesłanka pozwalająca na przyznanie refundacji podatku VAT, gdyż wpisu do Centralnej Ewidencji dokonano 3 lipca 2024 r., a więc po dniu 21 grudnia 2022 r., tj. po dniu wejścia w życie ustawy i zgłoszenie to nie miało charakteru zgłoszenia dokonanego po raz pierwszy, gdyż była to korekta uprzednio dokonanego zgłoszenia. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji do przedłożenia dodatkowych dokumentów celem wykazania spełnienia przesłanki przyznania refundacji, skarżąca złożyła: pismo adresowane do Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej O. dotyczące wypowiedzenia przez nią z dniem 1 października 1995 r. umowy na dostawę ciepła z E., pismo do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia 15 listopada 1995 r., w którym skarżąca poprosiła o dostarczenie książeczki opłat za czynsz z uwzględnieniem korekty za formalnie odłączone c.o., opinię kominiarską z oględzin-ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych z dnia 11 września 1995 r. ze wskazaniem, co trzeba uwzględnić w projekcie instalacji wewnętrznej pieca c.o. gazowego, pismo dotyczące warunków technicznych dostawy gazu do ogrzewania pomieszczeń mieszkalnych z G. z dnia 11 września 1995 r., metrykę projektu technicznego wewnętrznej instalacji gazowej bez daty sporządzenia. Organ I instancji stwierdził, że z żadnego z tych dokumentów nie wynikała jednoznaczna data zainstalowania i uruchomienia ogrzewania gazowego w budynku mieszkalnym skarżącej. Dalej organ wskazał, że ustawa o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych została złożona w nieprzekraczalnym terminie do 21 grudnia 2022 r. poza nowo uruchomionymi źródłami. W przypadku nowo uruchomionych źródeł w myśl art. 27g ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz centralnej ewidencji emisyjności budynków - właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27 ust. 2 pkt 1 lit. a i c, zwaną dalej "deklaracją", w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw. Kocioł gazowy, jako nowe źródło ciepła powinien być zgłoszony do ewidencji CEEB w terminie 14 dni od jego uruchomienia, tj. przed 21 grudnia 2022 r. Do dnia sporządzania decyzji, deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw dla miejsca zamieszkania skarżącej nadal wskazywała, jako główne źródło ogrzewania miejską sieć ciepłowniczą/ciepło systemowe/lokalną sieć ciepłowniczą. W związku z tym organ orzekł, że skarżącej nie przysługuje prawo do dodatku z tytułu refundacji VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r. Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca, która wyjaśniła, że omyłkowo w deklaracji do CEEB zaznaczyła, jako główne źródło ogrzewania miejską sieć ciepłowniczą. Dodała, że w dniu 3 lipca 2024 r. złożyła korektę ww. deklaracji zaznaczając, jako główne źródło ogrzewania kocioł gazowy. Poinformowała, że od końca 1995 r. dom ogrzewa gazem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 2 września 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podniosło, że z przepisów mających zastosowanie w sprawie wynika, że urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi muszą być wpisane do CEEB do dnia 21 grudnia 2022 r. - dzień wejścia w życie przedmiotowej ustawy. Wpis do CEEB po dniu 21 grudnia 2022 r. jest możliwy tylko w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy. Jeżeli wnioskodawca o przyznanie refundacji VAT nie złożył stosownej deklaracji, jak to ma miejsce w rozpatrywanym przypadku, oznacza to, że nie są spełnione warunki do przyznania przedmiotowego świadczenia. Deklaracja złożona do CEEB do dnia 21 grudnia 2022 r. stanowi bowiem podstawę do wypłaty przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Z akt sprawy zaś wynika, że strona w dniu 4 października 2022 r. złożyła deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, w której wskazała, że źródłem ciepła jest miejska sieć ciepłownicza/ciepło systemowe/lokalna sieć ciepłownicza. Dopiero w dniu 3 lipca 2024 r. skorygowała ww. deklarację i wskazała, że źródłem ciepła jest kocioł gazowy. Jednocześnie w odwołaniu poinformowała, że od 1995 r. dom ogrzewa gazem, co świadczy, że nie jest to źródło ogrzewania wpisane lub zgłoszone po raz pierwszy. W tych warunkach, po uwzględnieniu okoliczności faktycznych sprawy i zgromadzonych dowodów, w ocenie Kolegium nie było podstaw do przyznania stronie przedmiotowej refundacji. Przychodzi w tym miejscu zauważyć, że w komparycji decyzji Kolegium omyłkowo wskazało, że dotyczy ona refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT za paliwa gazowe w roku 2024, zamiast roku 2023, oraz numer decyzji organu I instancji [...], zamiast SSR.4007.0000201.2024.MZY. Skargę na decyzję Kolegium wywiodła skarżąca, stwierdziła w niej, że składając deklarację CEEB nie miała wystarczającej wiedzy jak ją wypełnić. Jest osobą starszą, a urzędnik przyjmujący deklarację nie pouczył jej, że składany wniosek ma wadę prawną. Podkreśliła, że od 1995 r. ogrzewa dom gazem i wniosła o przyznanie jej refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r. na wniosek z dnia 3 czerwca 2024 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2024 r. poz. 935, z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium z 2 września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 28 czerwca 2024 r. odmawiającą przyznania skarżącej refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz. U. z 2022 r. poz. 2687, z poźn. zm., obecnie Dz. U. z 2025 r. poz. 204 - dalej jako: "ustawa"). Wskazana ustawa reguluje zasady i tryb przyznawania i wypłacania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r. Stosownie do art. 18 ust. 1 tej ustawy w przypadku, gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne: 1) wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456, obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 1446), do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy; 2) jest osobą w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140, obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 967, z późn. zm.) nie przekracza kwoty 2.100 zł, lub osobą w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty 1500 zł na osobę - przysługuje mu refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury i informacji, o których mowa w art. 18a, dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. do tego odbiorcy paliw gazowych, zwana dalej "refundacją podatku VAT". Według zaś art. 19 ust. 1 ustawy odbiorcy paliw gazowych w gospodarstwach domowych, o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne, składają wniosek o refundację podatku VAT na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2024 r. poz. 1513, z późn. zm.) wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta, nie później niż do dnia 29 lutego 2024 r., lub w terminie 30 dni od dnia otrzymania faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych. Zgodnie natomiast z art. 20 ust. 2 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o refundację podatku VAT, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Niesporne w sprawie jest, że wniosek o refundację został złożony przez skarżącą w terminie wynikającym z art. 19 ust. 1 ustawy. Niesporne jest i zostało to ustalone przez organy, że skarżąca spełnia wszystkie inne przesłanki przyznania refundacji za wyjątkiem jednego - a mianowicie tego, że złożyła korektę deklaracji CEEB po terminie wejścia w życie ustawy. Ustawa weszła w życie z dniem 21 grudnia 2022 r., zaś skarżąca złożyła korektę do CEEB w dniu 3 lipca 2024 r., wskazując w niej jako źródło ciepła kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy. Natomiast pierwszą deklarację CEEB skarżąca złożyła dnia 4 października 2022 r., wskazując w niej jako źródło ogrzewania miejską sieć ciepłowniczą/ciepło systemowe / lokalną sieć ciepłowniczą. Pogląd zaprezentowany przez organy na tle tak ukształtowanego stanu faktycznego znajduje oparcie w literalnym brzmieniu ustawy, ale kłóci się z wykładnią funkcjonalną, za którą opowiedziało się w podobnych sprawach orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym wskazuje się, że przepisy ustawy mają inne funkcje i cele, które nie są przedmiotem postępowania w sprawie refundacji podatku VAT. Podkreśla się w szczególności, że dopiero w 2022 r. ustawodawca powiązał zgłoszone źródła ciepła w deklaracjach CEEB z możliwością otrzymania szeregu dodatków, które miały przede wszystkim gospodarstwom domowym i podmiotom użyteczności publicznej zrównoważyć wzrastające ceny energii. Wprowadził również szereg rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych. Weszły wówczas w życie m.in. przepisy: ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym; ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej; ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw; ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw; oraz ustawy z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 r. Zdaniem judykatury wykładnia art. 18 pkt 1 ustawy musi być dokonywana w zgodzie z przepisami Konstytucji oraz celami tej regulacji prawnej. Jak wynikało z projektu ustawy (nr IX.2804 w pkt 2.1), przepisy miały ograniczyć wzrost kosztów dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych o najniższych dochodach, zużywających paliwa gazowe do celów grzewczych. W tym celu zaproponowano mechanizm refundacji podatku od towarów i usług, poniesionego przez tych odbiorców za paliwa gazowe dostarczone w 2023 r., udokumentowane dokumentem potwierdzającym dostarczenie tych paliw do odbiorców. Refundacja podatku VAT miała przysługiwać gospodarstwu domowemu, które jako główne źródło ogrzewania wykorzystuje kocioł na paliwa gazowe, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, a którego przeciętne miesięczne dochody, w przypadku gospodarstwa jednoosobowego, nie przekraczają 2100 zł, lub 1500 zł na osobę w przypadku gospodarstwa wieloosobowego. Sądy administracyjne na tle podobnych do niniejszego stanów faktycznych przyjmują, że przestrzeganie wymogu w postaci dopełnienia obowiązku zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do CEEB w terminie do 21 grudnia 2022 r. stanowi nadmierną regulację sprzeczną z art. 2 Konstytucji RP i celem ustawy. Nie daje ona bowiem stronom możliwości spełnienia warunków przyznania świadczenia po jego wprowadzeniu, tj. po wejściu w życie ustawy, np., jak to miało to mieć miejsce w przedmiotowej sprawie, konieczności dokonania korekty błędnego pierwotnego wpisu do CEEB. Podkreśla się też, że dane wpisywane do CEEB nie mają bezwzględnie obowiązującego znaczenia dla przyznania szeregu dodatków osłonowych. Świadczą o tym orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące dodatku węglowego oraz zmian dokonanych przez ustawodawcę w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Przy przyznaniu dodatku węglowego ważny jest stan rzeczywisty, a nie dane wynikające z CEEB. Ponadto dopuszczono do przyznania tego dodatku również w sytuacji, gdy istniejące źródło ciepła nie zostało wpisane do CEEB, a nawet wówczas gdy dana osoba nie złożyła wniosku o przyznanie dodatku węglowego, mimo że spełniała przesłanki do jego przyznania (art. 2 ust. 15f i ust. 15g ustawy o dodatku węglowym). Taką samą regulację ustawodawca przewidział dla osób uprawnionych do dodatku dla gospodarstw domowych na podstawie art. 24 ust. 25a i ust. 25b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw oraz dla osób uprawionych do dodatku elektrycznego, na podstawie art. 32a ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej. Zastosowanie wyłącznie wykładni językowej naruszyłoby zatem art. 32 Konstytucji, gdyż, jak wyżej wskazano, przy innych tego typu dodatkach pomocowych, ustawodawca wprowadził łagodniejsze rygory związane z ich przyznaniem (por. wyroki: WSA w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 776/23; WSA w Krakowie z dnia 29 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1085/23 oraz WSA we Wrocławiu z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 516/23). Powyższy pogląd tutejszy Sąd podziela i znalazł on zastosowanie w niniejszej sprawie. Zatem warunkiem koniecznym do przyznania przedmiotowej refundacji jest sam fakt ujawnienia głównego źródła ogrzewania w CEEB, niezależnie od daty jego zgłoszenia w CEEB, który to warunek w niniejszej sprawie został spełniony przez skarżącą na skutek złożenia przez nią korekty deklaracji. Najistotniejsze jest bowiem osiągnięcie celu regulacji ustawowej, którym jest pomoc osobom o niskich dochodach, równoważąca podwyżki cen nośników grzewczych. Jednakże w przypadku gdyby organ powziął wątpliwości, co do prawdziwości danych zawartych w ww. korekcie, może podjąć kroki celem jej zweryfikowania. Stwierdzając zatem naruszenie prawa materialnego - art. 18 pkt 1 w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy oraz art. 27g pkt 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków przez błędną ich wykładnię, mające istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Ze względu na charakter tego uchybienia i dalszy bieg sprawy celowe było również uchylenie decyzji organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą związane zawartą w niniejszym uzasadnieniu wykładnią ww. przepisów prawa materialnego i rozpoznają wniosek skarżącej w oparciu o przepisy ustawy, przy pominięciu wskazanego w art. 18 pkt 1 ustawy terminu zgłoszenia przez Skarżącego korekty deklaracji do CEEB (art. 153 p.p.s.a.). Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query. Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI