I SA/OP 965/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2025-01-10
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościwznowienie postępowaniadecyzja ostatecznanieważność decyzjiOrdynacja podatkowaskarżącyorgan odwoławczysąd administracyjnykoszty postępowania

WSA w Opolu stwierdził nieważność decyzji SKO w Opolu, która uchyliła decyzję Burmistrza Niemodlina w wyniku wznowienia postępowania, ponieważ w obrocie prawnym zaistniały dwie sprzeczne decyzje dotyczące tego samego zobowiązania podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Decyzja SKO uchyliła wcześniejszą decyzję Burmistrza Niemodlina, która została wydana w trybie wznowienia postępowania i zmieniała ostateczną decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2021 r. Sąd uznał, że w obrocie prawnym zaistniały dwie sprzeczne decyzje dotyczące tego samego zobowiązania podatkowego, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji SKO na podstawie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Sprawa dotyczyła skargi J. K. i W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 czerwca 2024 r., która uchyliła decyzję Burmistrza Niemodlina z 18 października 2023 r. Decyzja Burmistrza Niemodlina została wydana w wyniku wznowienia postępowania i uchyliła wcześniejszą, ostateczną decyzję z 20 stycznia 2021 r. ustalającą podatek od nieruchomości za 2021 r. w kwocie 18.308,00 zł, a następnie ustaliła nowe zobowiązanie w kwocie 37.211,00 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję Burmistrza Niemodlina, orzekło co do istoty sprawy, ustalając ostateczne zobowiązanie w kwocie 32.401,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził jednak nieważność zaskarżonej decyzji SKO. Sąd uznał, że SKO, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, nie wyeliminowało z obrotu prawnego pierwotnie wydanej, ostatecznej decyzji Burmistrza Niemodlina z 20 stycznia 2021 r. W konsekwencji w obrocie prawnym zaistniały dwie sprzeczne decyzje dotyczące tego samego stosunku podatkowego, co stanowiło wadę nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo, sąd wskazał na naruszenie art. 245 § 1 pkt 1 O.p., ponieważ decyzja SKO ustaliła nową wysokość zobowiązania bez równoczesnego uchylenia uprzedniej decyzji ostatecznej. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność decyzji SKO i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji gdy w obrocie prawnym zaistnieją dwie sprzeczne decyzje dotyczące tego samego stosunku podatkowego, dochodzi do naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że uchylenie przez SKO decyzji Burmistrza Niemodlina (wydanej w trybie wznowienia) bez jednoczesnego wyeliminowania z obrotu prawnego pierwotnej, ostatecznej decyzji Burmistrza Niemodlina z 20 stycznia 2021 r. doprowadziło do sytuacji, w której w obrocie prawnym istniały dwie sprzeczne decyzje dotyczące tego samego zobowiązania podatkowego. Taka sytuacja jest wadą nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 4 O.p.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Pomocnicze

O.p. art. 247 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

O.p. art. 245 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy, w drodze decyzji, uchyla decyzję ostateczną, która: 1) dotyczy spraw już poprzednio rozstrzygniętych inną decyzją ostateczną; 2) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; 3) została wydana bezpodstawnie lub z naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 4) została wydana na podstawie dotychczasowych przepisów, które następnie zostały zmienione lub uchylone i na tej podstawie można żądać wznowienia postępowania.

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 5) wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznane organowi, który wydał decyzję.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zaskarżona decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2).

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania następuje na rzecz skarżącego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1

Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wystąpienie w obrocie prawnym dwóch sprzecznych decyzji ostatecznych dotyczących tego samego zobowiązania podatkowego. Naruszenie art. 245 § 1 pkt 1 O.p. przez organ odwoławczy, który nie uchylił jednocześnie pierwotnej decyzji ostatecznej.

Godne uwagi sformułowania

w obrocie prawnym zaistniały dwie decyzje kształtujące odmiennie ten sam stosunek podatkowy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 4 O.p. uchylenie decyzji pierwotnej jest aktem koniecznym, stanowiący swoiste przygotowanie do ponownego ustalenia wysokości zobowiązania

Skład orzekający

Aleksandra Sędkowska

sędzia

Anna Komorowska-Kaczkowska

sprawozdawca

Grzegorz Gocki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych w przypadku istnienia w obrocie prawnym dwóch sprzecznych decyzji ostatecznych oraz prawidłowego procedowania w trybie wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu podatkowym, gdzie organ odwoławczy nieprawidłowo uchylił decyzję wydaną w trybie wznowienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne popełnione przez organy administracji, które prowadzą do wadliwych decyzji i konieczności interwencji sądu. Jest to przykład na to, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów o wznowieniu postępowania i eliminowaniu z obrotu prawnego wadliwych decyzji.

Dwie decyzje, jeden podatek: Sąd stwierdza nieważność decyzji SKO z powodu proceduralnego chaosu.

Dane finansowe

WPS: 32 401 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Op 965/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Anna Komorowska-Kaczkowska /sprawozdawca/
Grzegorz Gocki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 247 par. 1 pkt 3 i pkt 4, art. 245 par. 1 pkt 1 i pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J. K., W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 czerwca 2024 r., SKO.40.859.2024.po w przedmiocie ustalenia w wyniku wznowienia postępowania wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz strony skarżącej J. K., W. K. kwotę 680,00 zł (słownie złotych: sześćset osiemdziesiąt 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 28 czerwca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu po rozpatrzeniu odwołania - od decyzji Burmistrza Niemodlina z 18 października 2023 r. w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ostatecznej Burmistrza Niemodlina z 20 stycznia 2021 r. ustalającej J. K. i W. K. (dalej jako: skarżący, podatnicy) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. za nieruchomość położoną w N. przy ul. [...] w kwocie 18.308,00 zł oraz ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. w kwocie 37.211,00 zł - działając na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 2 lit a) ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.) [dalej: O.p.] uchyliło opisaną wyżej decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekło co do istoty sprawy ustalając skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. za nieruchomość położoną w N. przy ul. [...] [...] w knocie 32.401,00 zł.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Burmistrz Niemodlina decyzją z 20 stycznia 2021 r. ustalił skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. za nieruchomość położoną w N. przy ul. [...] [...] w kwocie 18.308,00 zł. Do opodatkowania przyjęto wówczas grunty pozostałe związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 3 599 m2 x stawka 0, 97 zł (3.491 zł), budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 24 m2 x stawka 23,40 zł (561,60 zł), budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 712.791,20 zł x 2% (14.255,82 zł). Od niniejszej decyzji nie wniesiono odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, w związku z czym stała się ona ostateczna.
W dniach od 1 czerwca 2023 r. do 9 czerwca 2023 r. Burmistrz Niemodlina przeprowadził kontrolę podatkową wobec skarżących dotyczącą ustalenia stanu faktycznego nieruchomości położonych w N. przy ul. [...] [...], działka nr a. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono rozbieżności pomiędzy wymiarem podatku od nieruchomości ustalanym w decyzjach za lata 2018-2023, a stanem rzeczywistym.
Mając powyższe na uwadze, Burmistrz Niemodlina postanowieniem z 1 sierpnia 2023 r. - działając na podstawie art. 240 § 1, art. 243 § 1 w zw. z art. 244 § 1 O.p. - wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2021 r. zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza Niemodlina z 20 stycznia 2021 r. ustalającą skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. za nieruchomość położoną w N. przy ul. [...] [...] w kwocie 18.308,00 zł. W uzasadnieniu powołując się na treść art. 240 § 1 pkt 5 O.p., wskazano, iż w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy dotyczące przedmiotów (nieruchomości i budynków), podlegających opodatkowaniu, a które nie zostały wykazane do opodatkowania przez skarżących, co zostało potwierdzone w toku ww. kontroli podatkowej przeprowadzonej w okresie od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 9 czerwca 2023 r.
W dniu 18 października 2023 r. organ I instancji wydał ww. decyzję, którą uchylił w całości decyzję ostateczną Burmistrza Niemodlina z 20 stycznia 2021 r. ustalającą skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. za nieruchomość położoną w N. przy ul. [...] [...] w kwocie 18.308,00 zł oraz ustalił wyżej wskazanym zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2021 r. w kwocie w kwocie 37.211,00 zł. Do opodatkowania organ przyjął: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 3.599,00 m2 (wg wyliczenia 3.599,00 m2 x stawka 0,97 zł), budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 228,82 m2 (wg wyliczenia 228,82 m: x stawka 23,40 zł) oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 1.418.267,53 zł (wg wyliczenia 1.418.267,53 zł x 2%).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż na podstawie ustaleń w trakcie kontroli podatkowej, przeprowadzonej w dniach 1 czerwca 2023 r. - 9 czerwca 2023 r., w tym w wyniku przeprowadzonych oględzin na przedmiotowej nieruchomości, ustalono, że skarżący nie zgłosili do opodatkowania przedmiotów podlegających opodatkowaniu, tj.:
- powierzchni użytkowej pawilonu [...], budynku nr [...] wynoszącej 205,56 m2, którego budowa została zakończona w 2015 r., a zatem podlegał on opodatkowaniu od dnia 1 stycznia 2016 r. Zgodnie z danymi ewidencji środków trwałych budynek został przekazany do użytkowania 30 czerwca 2015 r. i od tego dnia naliczane były odpisy amortyzacyjne;
- budowli ujętych w ewidencji środków trwałych: 1) "plac [...]" o wartości początkowej 435.356,33 zł, 2) "drogi dojazdowe" o wartości początkowej 258.538,00 zł. Budowle zostały przekazane do użytkowania 8 marca 2010 r. Naliczane od nich były odpisy amortyzacyjne.
Ponadto na podstawie przeprowadzonej kontroli, ustalono, że wartość początkowa budowli "wiata [...]" przekazanej do użytkowania 8 marca 2010 r. w wysokości 724.373,20 zł, została w 2011 r. zmniejszona do wartości 710.791,20 zł, co zaniżyło kwotą należnego podatku. Jednocześnie ustalono, iż na przedmiotowej nieruchomości znajdują się 2 obiekty budowlane (kontener biurowy oraz kontener gospodarczo-sanitarny). W odniesieniu do tych obiektów uznano, że w przypadku posadowionych na działce kontenerów nie spełnione zostają przesłanki pozwalające uznać te obiekty budowlane za budynku, z uwagi na brak fundamentów oraz brak cechy trwałego związania z gruntem, stąd uznano, że obiekty te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Z uwagi na powyższe, stwierdzono, iż w przedmiotowej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania ww. decyzji ostatecznej z 20 stycznia 2021 r., tym samym spełniona została dyspozycja art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Po rozpatrzeniu odwołania, organ II instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z 28 czerwca 2024 r.
W uzasadnieniu szeroko uzasadnił przyczyny dla których należało decyzję z 18 października 2023 r. uchylić w całości i orzekając co do istoty sprawy ustalić skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. za nieruchomość położoną w N. przy ul. [...] [...] w kwocie 32.401,00 zł.
Stwierdził, że zasadnym było - w wyniku przeprowadzenia postępowania wznowieniowego - przyjęcie przez organ I instancji do opodatkowania wartości budowli ujętych w ewidencji środków trwałych: 1) "plac [...]" o wartości początkowej 435.356,33 zł, 2) "drogi dojazdowe" o wartości początkowej 258.538,00 zł. Natomiast brak było podstaw do przyjęcia do opodatkowania - w wyniku wznowienia postępowania - budynku nr [...] (pawilon [...]) o powierzchni użytkowej 205,56 m2, jako że organ I instancji wiedzę na temat istnienia przedmiotowej nieruchomości posiadał w dacie wydania ww. decyzji ostatecznej z dnia 20 stycznia 2021 r. Stąd, prawidłowe wyliczenie podatku od nieruchomości za 2021 r. przedstawia się następująco:
- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej działka nr a o pow. 0,3599 ha x stawka 0,89 zł, wg wyliczenia: 3 599 x 0,97 zł = 3.491,03 zł,
- budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (budynek [...] nr [...]) o pow. 23,26 m2 x stawka 23,40 zł, wg wyliczenia: 23,26 x 23,40 zł = 544,28 zł,
- budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej: plac [...] o wartości 435 356,33 zł, drogi dojazdowe o wartości 258 538,00 zł, wiata [...] o wartości 724 373,20 zł, wg wyliczenia: 1.418 267,53 zł x 2% = 28 365,35 zł.
Razem (po zaokrągleniu do pełnych złotych): 32.401,00 zł.
We wniesionej skardze skarżący podnieśli zarzuty:
1. Naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przez błędne ustalenie, że w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dacie wydania decyzji ostatecznej, nieznane organowi podatkowemu, który wydał decyzję, a tym samym zachodziły podstawy do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, podczas gdy:
• organ podatkowy od dnia 1 stycznia 2016 r. wiedział o istnieniu pawilonu [...], budynku nr [...] (który notabene do dnia dzisiejszego jest wyłączony z użytku i nie jest prowadzona w nim działalność gospodarcza) albowiem skarżący zwracali się do organu podatkowego z zapytaniem, czy budynek nr [...] mają zgłosić do opodatkowania w sytuacji kiedy cały czas jest on przygotowywany do prowadzenia działalności gospodarczej i uzyskali od organu podatkowego informację, że zgłoszenia do opodatkowania należy dokonać dopiero w momencie kiedy faktycznie rozpocznie się w tym budynku wykonywanie działalności gospodarczej,
• na moment wydawania uchylonej decyzji ostatecznej z 20 stycznia 2021 r. budynek nr [...] był zgłoszony do ewidencji gruntów i budynków a zatem fakt jego istnienia był znany organowi podatkowemu,
• na moment wydawania uchylonej decyzji ostatecznej z 20 stycznia 2021 r. organ podatkowy wiedział o istnieniu "placu [...]" oraz dróg dojazdowych albowiem zgodnie z zawartymi umowami Urząd Miasta Niemodlin wraz z jednostkami podległymi korzystały z usług [...] należącej do skarżących, gdzie znajdują się przedmiotowe nieruchomości objęte zaskarżoną decyzją .
2. błędnego ustalenia możliwości dopuszczalności wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w sytuacji, gdy przed wydaniem decyzji wymiarowej na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy nie podjął czynności sprawdzających rzetelność złożonej przez podatnika w trybie przewidzianym w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, a następnie wytworzył nowy dowód w postaci protokołu kontroli sposobu użytkowania znanego mu uprzednio przedmiotu opodatkowania (vide wyrok NSA z 10 kwietnia 2019 r. II FSK 1091/17),
3. błędnego ustalenia prawidłowości sformułowanego uzasadnienia w sytuacji takiego sformułowania uzasadnienia decyzji, że przedstawiony w niej stan faktyczny w zakresie przedstawionych obliczeń jest nieczytelny albowiem nie zawiera wskazania jakie konkretnie budynki, jakie grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz jakie budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej organ uznał za konieczne do opodatkowania a nadto na jakiej podstawie dokonał konkretnych wyliczeń kwotowych, co w konsekwencji powoduje, że uzasadnienie nie może spełnić wskazanych przez ustawodawcę funkcji, co musi skutkować uchyleniem takiej decyzji.
Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Niemodlina, umorzenie postępowania wznowieniowego jako bezprzedmiotowego oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż w niej podniesione.
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej jako: [p.p.s.a.], zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).
Badając zasadność skargi według powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, że w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu po rozpatrzeniu odwołania od wydanej w wyniku wznowienia postępowania podatkowego decyzji Burmistrza Niemodlina z dnia 18 października 2023 r. w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ostatecznej Burmistrza Niemodlina z 20 stycznia 2021 r. i ustalenia podatnikom zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. w kwocie 37.211,00 zł – uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z 18 października 2023 r. w całości i orzekło co do istoty sprawy ustalając skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. za nieruchomość położoną w N. przy ul. [...] [...] w knocie 32.401,00 zł.
Analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia i akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Z akt sprawy wynika, że skarżący są współwłaścicielami nieruchomości położonej w N. przy ul. [...] [...].
Burmistrz Niemodlina decyzją z 20 stycznia 2021 r. ustalił skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. za nieruchomość położoną w N. przy ul. [...] [...] w kwocie 18.308,00 zł. Od ww. decyzji nie wniesiono odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, w związku z czym stała się ona ostateczna.
W wyniku wznowienia postępowania, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., Burmistrz Niemodlina stwierdził, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy dotyczące przedmiotów (nieruchomości i budynków), podlegających opodatkowaniu, a które nie zostały wykazane do opodatkowania przez skarżących.
W rezultacie decyzją z 18 października 2023 r., wydaną w trybie wznowienia postępowania, Burmistrz Niemodlina uchylił ostateczną decyzję z 20 stycznia 2021 r. i ustalił skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. za nieruchomość położoną w N. przy ul. [...] [...] w kwocie 37.211,00 zł.
Natomiast Samorządowe Kolegium uchylając w całości decyzję organu pierwszej instancji z 18 października 2023 r. wydaną w wyniku wznowienia postępowania podatkowego i orzekając co do istoty sprawy, nie wyeliminowało z obrotu prawnego pierwotnie wydanej decyzji ostatecznej Burmistrza Niemodlina z 20 stycznia 2021 r.
Tym samym wskutek powyższego uchybienia w obrocie prawnym zaistniały dwie decyzje kształtujące odmiennie ten sam stosunek podatkowy.
W sprawie wystąpiły zatem okoliczności, o których mowa w art. 247 § 1 pkt 4 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Przepis ten ma zastosowanie w sprawie z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z przepisu art. 247 § 1 pkt 4 O.p. wynika, że opisana nim wada decyzji zachodzi w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana w stanie powagi rzeczy rozstrzygniętej, tzn. gdy ta sama sprawa administracyjna została ponownie rozstrzygnięta w kolejnej decyzji, mimo że istnieje wydana wcześniej w tej sprawie decyzja ostateczna.
W orzecznictwie sądowym i doktrynie utrwalony jest pogląd, że o tożsamości sprawy administracyjnej przesadzają trzy okoliczności: jej podmiot, przedmiot i podstawa prawna przy niezmienionym stanie faktycznym (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008 s. 764, J. Zimmermann, Problem beneficjum novorum w postępowaniu administracyjnym, PiP 1987, nr 5, s. 62 i nast., B. Adamiak, Przesłanki tożsamości sprawy sądowoadministracyjnej, ZNSA 2007, nr 1, s. 7 i nast.; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001, Nr 1, poz. 7, wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt IV SA 1061/96, oraz wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1999 r. sygn. akt III SA 6434/97). Innymi słowy, sprawa jest tożsama pod względem podmiotowym, gdy w jej ramach ukształtowane zostają prawa i obowiązki tych samych stron. Natomiast dla ustalenia tożsamości przedmiotu sprawy decydujące znaczenie ma treść praw i obowiązków. O istnieniu tej tożsamości będzie zatem można mówić wówczas, gdy zostanie zachowana identyczność skonkretyzowanych praw i obowiązków. Warunkiem przyjęcia tożsamości sprawy jest także ciągłość regulacji prawnej (uzasadnienie uchwały NSA z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 2/09, ONSAiWSA 2010 r., Nr 1, poz. 4). Poglądy te są w pełni aktualne na tle art. 247 § 1 pkt 4 O.p. Jak wskazuje się w literaturze, tożsamość sprawy zachodzi wtedy, gdy występują w niej te same podmioty, taki sam jest przedmiot sprawy, jest w nich identyczny stan prawny oraz taki sam stan faktyczny, w którym są te same fakty mające znaczenie prawotwórcze (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2009 r., II FSK 456/08, CBOSA). Przesłanka zawarta w komentowanym przepisie będzie spełniona tylko wtedy, gdy organ podatkowy dwa razy rozpatrzy tożsamą sprawę i dwa razy kolejno po sobie wyda dwie ostateczne decyzje w rozumieniu art. 128 zd. pierwsze o.p. (wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r., I FSK 1034/07, CBOSA, M. Niezgódka-Medek w: S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, lex/el).Jak już wskazano o tożsamości sprawy można mówić wówczas, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Na skutek wydania decyzji jej adresat nabywa określone prawa lub obciążają go stwierdzone bądź ustalone w niej obowiązki, co do których nie ma potrzeby ani też podstawy prawnej po raz kolejny orzekać. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 183/17 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 1881/21).
W stanie faktycznym stanowiącym podstawę rozstrzygania w decyzji ostatecznej Burmistrza Niemodlina z 20 stycznia 2021 r. była kwestia ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. za nieruchomość położoną w N. przy ul. [...] [...].
Przedmiotem opodatkowania były nieruchomości należące do skarżących.
W decyzji zaś z 28 czerwca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygało również w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. za nieruchomość położoną w N. przy ul. [...] [...] ustalonego decyzją Burmistrza Niemodlina z dnia 20 stycznia 2021 r.
Z treści uzasadnienia decyzji wynika, że ustalenie zobowiązania podatkowego dotyczyło tych samych nieruchomości których współwłaścicielami są skarżący.
Wobec powyższego występowała tożsamości sprawy mająca charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy.
Wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzji z 28 czerwca 2024 r. spowodowało, że decyzja ta została podjęta w sprawie, która już poprzednio została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną (niewyeliminowaną z obrotu prawnego przez Kolegium decyzją z 20 stycznia 2021 r.).
Oznacza to, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 4 O.p.
Dodatkowo należy także zauważyć, iż ponieważ- co nie było sporne- obecne postępowanie zainicjowane przez organ I Instancji z urzędu dotyczyło trybu wznowieniowego, w sprawie miały zastosowania regulacje przewidziane Ordynacji podatkowej w Rozdziale 17 "Wznowienie postępowania" , organ wydający decyzję w trybie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji, o ile uzna istnienie przesłanki wznowieniowej, jednym i niepodzielnym aktem swojej woli uchyla decyzję pierwotną i równocześnie natychmiast ustala nową wysokość zobowiązania. Uchylenie decyzji pierwotnej jest aktem koniecznym, stanowiący swoiste przygotowanie do ponownego ustalenia wysokości zobowiązania. Jest wprawdzie niejako aktem technicznym, ale niezbędnym w celu usunięcia z obrotu wadliwej decyzji ostatecznej po to, aby w jej miejsce od razu wprowadzić do obrotu decyzję prawidłową. Dlatego też oceniając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą to ustalono skarżącym wyłącznie nową wysokość zobowiązania, bez równoczesnego uchylenia uprzedniej decyzji ostatecznej wydanej w tym samym przedmiocie, należy dodatkowo stwierdzić, że rozstrzygnięcie to podjęte zostało także z rażącym naruszeniem art. 245 § 1 pkt 1 O.p. Stanowi to z kolei podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji również w oparciu o przesłankę z art. 247 § 1 pkt 3 O.p.
Jednocześnie w tym stanie rzeczy, merytoryczne odnoszenie się do zaskarżonej decyzji, jak i zarzutów podniesionych w skardze, byłoby na obecnym etapie sprawy przedwczesne i niedopuszczalne. Mając na uwadze bowiem istotę stwierdzonych nieprawidłowości kontrolowanego aktu administracyjnego, w pierwszej kolejności zaskarżona decyzja podlegała badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących jego nieważnością. Stwierdzenie zaś ich istnienia skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności takiej decyzji.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku.
O zasądzeniu zwrotu kosztów postępowania w wysokości 680 zł, obejmujących: koszty zastępstwa procesowego adwokata (480 zł), wpis sądowy od skargi (200 zł), Sąd orzekł, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964, ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI