Orzeczenie · 2025-03-27

I SA/Op 94/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Miejsce
Opole
Data
2025-03-27
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneogrodzeniepozwolenie na budowęzgłoszenie budowysamowola budowlanawysokość ogrodzeniabudowlaurządzenie budowlanepostępowanie administracyjnekontrola sądowa

Przedmiotem skargi była decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymująca w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wstrzymaniu budowy ogrodzenia. Organy uznały ogrodzenie za budowlę wzniesioną bez wymaganego pozwolenia na budowę, stosując procedurę samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego). Skarżąca zarzuciła błędy w wykładni i zastosowaniu przepisów, w tym art. 29 ust. 2 pkt 20 Prawa budowlanego, który zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m. Podniosła również, że działka jest zabudowana studnią i utwardzona, co wpływa na funkcję ogrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uwzględnił skargę. Sąd podkreślił, że prawomocnym wyrokiem w innej sprawie (sygn. akt I SA/Op 358/24) zostało już przesądzone, że sporne ogrodzenie jest budowlą i właściwym trybem postępowania jest art. 48 Prawa budowlanego. Jednakże, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że organy nie wykazały jednoznacznie, iż wysokość ogrodzenia przekracza 2,20 m. Pomiary dokonane przez PINB były niespójne i wykazywały różne wysokości, w tym takie, które nie przekraczały limitu. Sąd uznał, że brak pewności co do przekroczenia wysokości 2,20 m uniemożliwia zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 21 Prawa budowlanego, ogrodzenie do 2,20 m nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie PINB, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 29 ust. 1 pkt 21 Prawa budowlanego) oraz przepisów postępowania (art. 7, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 KPA).

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia dla ogrodzeń, zwłaszcza w kontekście wysokości i kwalifikacji jako budowla lub urządzenie budowlane.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego. Wiążąca moc wyroku w sprawie I SA/Op 358/24 może wpływać na podobne sprawy w tym samym sądzie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy ogrodzenie o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, czy też jest zwolnione z tych obowiązków na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 21 Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ogrodzenie o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a zatem nie stosuje się do niego przepisów dotyczących samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego).

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 29 ust. 1 pkt 21 Prawa budowlanego wprost zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia budowę ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m. Brak jest podstaw do odmiennego rozumienia tego przepisu, nawet jeśli ogrodzenie jest kwalifikowane jako budowla.

Czy organy nadzoru budowlanego jednoznacznie wykazały, że wysokość wzniesionego ogrodzenia przekracza 2,20 m, co uzasadniałoby zastosowanie procedury samowoli budowlanej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie wykazały tego jednoznacznie, a pomiary były niespójne i nie dawały pewności co do przekroczenia dopuszczalnego limitu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na rozbieżności w pomiarach wysokości ogrodzenia dokonywanych przez PINB, które nie dawały pewności co do przekroczenia limitu 2,20 m. Brak tej pewności uniemożliwia zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.

Czy prawomocny wyrok w innej sprawie (sygn. akt I SA/Op 358/24) wiąże sąd i organy w kwestii kwalifikacji prawnej ogrodzenia jako budowli i właściwego trybu postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 153 i 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzając, że prawomocny wyrok przesądził o kwalifikacji ogrodzenia jako budowli i właściwości trybu z art. 48 Prawa budowlanego. Jednakże, wiążąca ocena prawna nie wyklucza ponownej analizy stanu faktycznego w kontekście nowych dowodów lub braku jednoznaczności w ustaleniach.

Czy istnienie na działce studni betonowej i utwardzenia terenu wpływa na kwalifikację prawną ogrodzenia i możliwość zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 21 Prawa budowlanego?

Odpowiedź sądu

Nie, w kontekście art. 29 ust. 1 pkt 21 Prawa budowlanego, sama wysokość ogrodzenia jest kluczowa, a jego związek z innymi obiektami nie wyklucza zastosowania tego przepisu, jeśli wysokość nie przekracza 2,20 m.

Uzasadnienie

Sąd zauważył, że studnia mogłaby być budowlą, ale nie wykazał, aby sporne ogrodzenie było z nią funkcjonalnie związane w sposób, który uniemożliwiałby zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 21 Prawa budowlanego. Kluczowa pozostaje wysokość ogrodzenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Przepisy (18)

Główne

upb art. 48 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

upb art. 29 § 1 pkt 21

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego.

ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

upb art. 48 § 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.

upb art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowli.

upb art. 3 § pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja urządzenia budowlanego.

kpa art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej.

kpa art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

kpa art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada kompletności materiału dowodowego.

kpa art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

kpa art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji/postanowienia.

ppsa art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosowanie środków w celu usunięcia naruszenia prawa.

ppsa art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.

ppsa art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.

ppsa art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

ppsa art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres zasądzenia kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1 pkt 1 lit. c

Stawka opłaty za czynności adwokata w sprawach o wstrzymanie budowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ogrodzenie o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. • Organy nie wykazały jednoznacznie, że wysokość ogrodzenia przekracza 2,20 m. • Niespójne pomiary wysokości ogrodzenia. • Niewłaściwe zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Ogrodzenie jest budowlą i wymaga pozwolenia na budowę niezależnie od wysokości. • Istnienie studni i utwardzenia terenu wpływa na kwalifikację ogrodzenia.

Godne uwagi sformułowania

to funkcja obiektu, a nie jego wymiary, takie jak długość czy wysokość przesądziły o jego kwalifikacji prawnej, jako budowli • Sąd orzekający w sprawie niniejszej podkreśla w tym miejscu, że wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Op 358/24 wyznaczył właściwy tryb postępowania organów uregulowany w Prawie budowlanym, ale co – istotne – nie przesądził o tym, jakie rozstrzygnięcie powinien wydać organ nadzoru budowlanego. • nie znajdują umocowania w przepisach upb rozważania WINB prowadzące do wniosku, że rozpoczęcie robót budowlanych skutkujących powstaniem ogrodzenia stanowiącego budowlę musi być poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę, a zgłoszenie budowy jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy ogrodzenie jest kwalifikowane jako (związane z obiektem budowlanym) urządzenie budowlane z art. 3 pkt 9 upb.

Skład orzekający

Elżbieta Kmiecik

przewodniczący

Remigiusz Mazur

sprawozdawca

Tomasz Judecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia dla ogrodzeń, zwłaszcza w kontekście wysokości i kwalifikacji jako budowla lub urządzenie budowlane."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego. Wiążąca moc wyroku w sprawie I SA/Op 358/24 może wpływać na podobne sprawy w tym samym sądzie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy ogrodzeń i niejasności przepisów Prawa budowlanego, co czyni ją interesującą dla właścicieli nieruchomości i praktyków prawa budowlanego.

Ogrodzenie do 2,20 m bez pozwolenia? Sąd wyjaśnia kluczowe przepisy Prawa budowlanego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst