I SA/Op 918/24

I SA/Op 918/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Kmiecik
Tomasz Judecki
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1580
art. 7 ust. 1, ust. 3, ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 2, art. 120, art.145 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Tomasz Judecki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 9 sierpnia 2024 r., nr SKO.40.1317.2024.oś w przedmiocie obciążenia kosztami utrzymania odebranych zwierząt oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. B. (zwanej dalej też: "stroną", "skarżącą") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 9 sierpnia 2024 r., nr SKO.40.1317.2024.oś, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola (zwanego dalej też: "Prezydentem Miasta") z dnia 5 marca 2024 r., nr OŚR.6140.4.2024, wydaną w przedmiocie obciążenia strony kosztami utrzymania odebranych zwierząt.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 4 listopada 2022 r., nr [....], działając na podstawie art. 7 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U z 2022 r., poz. 572), zwanej dalej ustawą, Prezydent Miasta orzekł o czasowym odebraniu stronie, jako właścicielce [...] kotów [...] z powodu utrzymywania zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania w mieszkaniu, w tym w stanie rażącego zaniedbania, poprzez ich nieleczenie oraz w stanie nadmiernego zagęszczenia, a nadto z uwagi na niestosowanie się do prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. z 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt [...], zakazującego stronie trzymania kotów przez okres 2 lat.
Ponadto, w decyzji tej organ orzekł również o umieszczeniu odebranych zwierząt w Miejskim Schronisku dla Bezdomnych Zwierząt w O. wskazując, że odebranie zwierząt nastąpiło w dniu 26 sierpnia 2022 r. ([...] szt.) oraz dnia 6 września 2022 r. ([...] szt.).
Następnie, decyzją z dnia 5 marca 2024 r., nr OŚR.6140.4.2024, Prezydent Miasta orzekł o obciążeniu strony kosztami utrzymania 23 szt. kotów [...] odebranych w dniu 26 sierpnia 2022 r. oraz dnia 6 września 2022 r., poprzez zobowiązanie do zapłaty kwoty 29.302 zł, za okres od 1 kwietnia do 30 września 2023 r. Jako podstawę prawną wydania decyzji organ wskazał art. 7 ust. 4 ustawy (Dz.U. z 2023 r., poz. 1580 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że w okresie przebywania kotów w schronisku, Miejskie Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt w O. ponosiło i ponosi koszty, którymi zgodnie z art. 7 ust 4 ustawy obciąża się dotychczasowego właściciela. Z uwagi na fakt, iż zwierzęta przebywały i nadal przebywają w schronisku, a koszty związane z ich utrzymaniem są naliczane do momentu orzeczenia przez Sąd Rejonowy w O. o przepadku zwierząt, konieczne było ustalenie tych kosztów na kolejny okres oraz wydanie decyzji obciążającej dotychczasowego właściciela kosztami utrzymania zwierząt w okresie od 1 kwietnia do 30 września 2024 r. Jednocześnie organ wyjaśnił, że ponieważ część zwierząt w trakcie przebywania w schronisku padła, bądź została poddana eutanazji z uwagi na stan zdrowia, koszty zaliczane są za przetrzymanie pozostałych 23 szt. zwierząt. W toku postępowania, w odpowiedzi na wezwanie Miejskie Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt w O., poinformowało organ o poniesionych kosztach, które w okresie objętym decyzją wyniosły 29.302 zł. Organ wskazał, że do ustalenia tych kosztów przyjęto stawkę z cennika opłat za usługi świadczone przez Miejskie Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt w O. ustaloną w uchwale Rady Miasta Opola z dnia 31 sierpnia 2006 r., Nr LXIX/802/06, w sprawie ustalenia stawek opat za świadczone przez Miejskie Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt w O. Stawka ta wynosi 7 zł za każdy dzień. Stąd biorąc pod uwagę ilość zwierząt (23 szt.) oraz ilość dni przebywania zwierząt w schronisku została obliczona należna kwota do zapłaty, czyli: 23 koty x 182 dni x 7 zł = 23.302 zł.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła strona. Zarzuciła w nim decyzji pierwszoinstancyjnej naruszenie:
- art. 7 ust. 4 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie, a przez to nieuwzględnienie, że dotyczą one wyłącznie osób będących właścicielami lub opiekunami zwierząt, co jak zaznaczyła w niniejszej sprawie nie miało miejsca, bowiem nie jest właścicielem przedmiotowych zwierząt ani ich opiekunem, co było wiadome organowi podczas pierwszej czynności w niniejszej sprawie;
- art. 7 ust. 4 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy poprzez błędne uznanie, że zachodzą przesłanki do obciążenia jej kosztami związanymi z odebraniem zwierząt w sytuacji, gdy organ pominął znane mu fakty w przedmiocie, kto jest faktycznym właścicielem przedmiotowych zwierząt oraz okoliczność, że właściciel deklaruje niezwłocznie objęcie zwierząt w posiadanie, a zatem tylko z uwagi na zachowania leżące po stronie organu powstały przedmiotowe koszty;
- art. 7 ustawy w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu przez organ dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia celowych i niezbędnych kosztów utrzymania odebranych zwierząt.
Uzasadniając zarzuty strona podnosiła, że w chwili odebrania zwierząt znajdowały się one w należącym do niej lokalu, jednakże podczas czynności zaprzeczyła, aby była ich właścicielem lub aby opiekowała się nimi. Wskazała też wówczas do kogo zwierzęta należą i kto jest ich właścicielem, komu udostępniła swój lokal czasowo oraz w jakim celu. Stosownie do tego strona zarzuciła, że w sprawie nie przeprowadzono prawidłowego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia właściciela zwierząt, stanu ich zdrowia, celowych i niezbędnych kosztów utrzymania odebranych zwierząt oraz czasu ich pobytu w placówce zastępczej. Zaznaczyła, że do urzędu wpływała korespondencja kierowana przez właściciela zwierząt z wezwaniem do natychmiastowego ich wydania, lecz mimo to organ zaniechał uczynienia zadość temu żądaniu, czym niewątpliwie wpłynął na powstanie tak wysokich kosztów w niniejszej sprawie. Dalej strona podnosiła, że organ pobieżnie i niezgodnie z rzeczywistością opisał w uzasadnieniu decyzji stan faktyczny sprawy, przytoczył jedynie treść przepisów prawa i nie wyjaśnił, dlaczego w sprawie podjęto decyzję o czasowym odebraniu zwierząt oraz odmówiono ich przekazania właścicielowi, co spowodowało wygenerowanie tak wysokich kosztów przechowywania i opieki nad zwierzętami.
W dalszych motywach, nawiązując do okoliczności związanych z odebraniem zwierząt, strona wskazała dane osób, które wzywały organ do wydania zwierząt. Zaakcentowała również, że wystąpienie po stronie właściciela/opiekuna zwierząt ustawowego obowiązku pokrycia kosztów jest wyłącznie konsekwencją prawną decyzji o odebraniu zwierzęcia i nie może być rozpatrywane - jak czyni to organ w niniejszej sprawie - w kategoriach swoistej kary. Obciążenie kosztami wymienionymi w art. 7 ust. 4 ustawy nie jest też sprawą uznaniową, a z przepisu tego wynika wprost obowiązek obciążenia kosztami dotychczasowego właściciela zwierząt lub opiekuna, a nie przypadkowej osoby, w lokalu której zabezpieczano zwierzęta. Ponadto, obowiązek uiszczenia rzeczonych kosztów ma charakter publicznoprawny i dlatego organ administracji publicznej obciążając nimi strony winien każdorazowo szczegółowo uzasadnić wysokość ustalonych kosztów, jednocześnie wyjaśniając stronie dlaczego ich wysokość odpowiada realnie ponoszonym z tego tytułu wydatkom, mającym wyłącznie uzasadniony faktycznie i prawnie charakter. Tymczasem w niniejszej sprawie postawa pracownika organu wskazuje wyłącznie na chęć wywołania jak najwyższych kosztów, którymi można by finalnie "ukarać" stronę postępowania.
Przytoczoną na wstępie decyzją z dnia 9 sierpnia 2024 r., nr SKO.40.1317.2024.oś, Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Kolegium odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy na wstępie przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu, a następnie uzasadnił podstawę i przyczyny objętego skargą rozstrzygnięcia. W tych ramach przytoczył art. art. 5, art. 6 ust. 1a, ust. 2 pkt 10, pkt 17, pkt 19, art. 7 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy, po czym wyjaśnił, że ustawa o ochronie zwierząt nie pozostawia jakiejkolwiek swobody organowi w zakresie obciążenia kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia, które zostało czasowo odebrane.
Kolegium podkreśliło, że ustawodawca wręcz obliguje właściwy organ do wydania rozstrzygnięcia o kosztach transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia, w sytuacji gdy zwierzę traktowane było w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy, co spowodowało jego czasowe odebranie. Jeżeli zatem decyzja o odebraniu zwierząt jest ostateczna i wykonalna, to organ administracji ma obowiązek orzec o obciążeniu kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia - dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia. Przy czym, z uwagi na fakt, że obowiązek uiszczenia rzeczonych kosztów ma charakter publicznoprawny, organ administracji publicznej obciążenie nimi strony winien każdorazowo szczegółowo uzasadnić, a ich wysokość winna odpowiadać realnie ponoszonym z tego tytułu wydatkom, mającym wyłącznie uzasadniony faktycznie i prawnie charakter. W związku z powyższym z akt sprawy musi wynikać sposób obliczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt, a wyliczenie to musi poddawać się weryfikacji. Jednocześnie, Kolegium zaznaczyło, że dopuszczalnym i niestojącym w sprzeczności z art. 7 ust. 4 ustawy jest wydanie odrębnej decyzji w przedmiocie kosztów w terminie późniejszym, a to z tego względu, iż w chwili decydowania o odbiorze zwierzęcia nie zawsze jest znana całkowita wysokość kosztów jego leczenia, utrzymania i transportu. Koniecznym wymogiem jest wówczas uprzednie wydanie decyzji o czasowym odbiorze zwierzęcia. Stosownie do przedstawionych wyjaśnień Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja orzekająca o obciążeniu skarżącej kosztami utrzymania zwierząt jest prawną konsekwencją poprzedniego aktu administracyjnego, tj. ostatecznej decyzji z 4 listopada 2022 r. o odebraniu stronie zwierząt objętych przedmiotowym postępowaniem. Wysokość kosztów została ustalona w oparciu o cennik opłat stanowiący załącznik do uchwały Rady Miasta Opole z dnia 31 sierpnia 2006 r., Nr LXIX/802/06, w sprawie ustalenia stawek opłat za usługi świadczone przez Miejskie Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt w O., w którym wskazano, że opłata za przetrzymywanie kota w Schronisku - za każdą dobę pobytu (usługa hotelowa) wynosi 7 zł brutto. Kolegium uznało, że brak jest przeszkód prawnych, aby ryczałtowy (dzienny) koszt utrzymania zwierzęcia mógł być podstawą obciążenia dotychczasowego właściciela na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy w sytuacji, w której tak określona stawka odpowiada faktycznie poniesionym przez gminę kosztom utrzymania zwierzęcia. Jak zaznaczyło, przyjęcie przeciwnego poglądu oznaczałoby, że w stosunku do każdego przetrzymanego zwierzęcia podmiot go przetrzymujący musiałby prowadzić odrębną ewidencję kosztów utrzymania zwierzęcia, co byłoby irracjonalne i ekonomicznie nieuzasadnione. Akcentując, że ryczałtowy sposób ustalenia kosztów utrzymania zwierzęcia znajduje akceptację w orzecznictwie sądowym SKO stwierdziło, że ustalone koszty są rzeczywiste i poniesione przez organ dla zapewnienia zwierzętom (kotom) prawidłowych warunków bytowych - w konsekwencji ich odebrania stronie. Z tego też względu zarzut dotyczący braku opinii biegłego na okoliczność ustalenia celowych i niezbędnych kosztów utrzymania odebranych zwierząt jest nieuzasadniony. Opinia taka byłaby zasadna bowiem w sytuacji dochodzenia od dotychczasowego właściciela kosztów, które przekraczają standardową (przeciętną, zwykłą) opiekę nad zwierzęciem, która to okoliczność w stanie sprawy nie wystąpiła. Dokonując wyliczenia kosztów Kolegium dostrzegło, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo wyliczył dni we wskazanym wyżej okresie, a w konsekwencji i koszty utrzymania zwierząt, ponieważ okres od 1 kwietnia do 30 września 2023 r. obejmuje w istocie 183 dni. Przedmiotowa decyzja powinna zatem uwzględniać koszty utrzymania 23 kotów w schronisku przez okres 183 dni pobytu. Ta liczby dni - przemnożona przez stawkę za dobę hotelową 7 zł i liczbę kotów - daje kwotę 29.463 zł za utrzymanie 23 kotów w okresie od 1 kwietnia 2023 r. do 30 września 2023 r. (23 koty x 183 dni x 7 zł), a nie jak orzekł organ pierwszej instancji kwotę 29.302 zł. Powyższe powoduje, że organ pierwszej instancji orzekł o obciążeniu skarżącej kosztami w kwocie niższej niż powinien - o 161 zł. Stosownie – jak podniosło Kolegium – do art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej: k.p.a. Kolegium uznało, że nie zachodzą podstawy do zmiany ustalonej kwoty. Wskazało, że jej podwyższenie przez organ odwoławczy (o 161 zł) byłoby ewidentnym działaniem na niekorzyść strony odwołującej się w sytuacji, gdy pominięcie przy obliczeniu jednego dnia nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa ani o rażącym naruszeniu interesu społecznego. Odnosząc się do argumentów odwołania Kolegium wyjaśniło, że winny one zostać podniesione na etapie postępowania dotyczącego odebrania zwierząt. Obecnie decyzja w zakresie odbioru zwierząt z 4 listopada 2022 r. - wobec niezaskarżenia - pozostaje ostateczna, a przedmiotem niniejszego postępowania jest weryfikacja zasadności nałożenia na stronę, jako dotychczasowego właściciela odebranych zwierząt obowiązku uiszczenia kosztów ich utrzymania. To bowiem jej postawa, zakwalifikowana jako znęcanie się nad zwierzętami w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy, doprowadziła do konieczności odebrania jej zwierząt z uwagi na zagrożenia dla ich zdrowia lub życia. W konsekwencji też wystąpił obowiązek do zrekompensowania ponoszonych przez organ kosztów utrzymania zwierząt.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, strona analogicznie jak w odwołaniu zanegowała prawidłowość działania organu, zarzuciła decyzji odwoławczej naruszenie art. 7 ust. 4 ustawy w tym w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy i w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., odpowiednio poprzez:
- jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie, a przez to nieprzyjęcie, że dotyczy wyłącznie osób będących właścicielami lub opiekunami zwierząt, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca bowiem skarżąca nie jest właścicielem przedmiotowych zwierząt ani ich opiekunem, co było wiadome organom orzekającym w niniejszej sprawie już od pierwszej czynności;
- błędne uznanie, że zachodzą przesłanki do obciążenia jej przedmiotowymi kosztami w sytuacji, gdy organy pominęły znane fakty co do tego kto jest faktycznym właścicielem przedmiotowych zwierząt oraz okoliczność, że właściciel deklaruje niezwłocznie objecie zwierząt w posiadanie, i tylko z uwagi na czynności leżące po stronie organów powstały przedmiotowe koszty;
- poprzez brak przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia celowych i niezbędnych kosztów utrzymania odebranych zwierząt.
Ponadto, akcentując brak posiadania statusu właściciela bądź opiekuna odebranych zwierząt skarżąca sformułowała również zarzuty naruszenia:
- art. 7, art. 77 § 1 i § 2, art. 75 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: niewyjaśnienie wszelkich istotnych dla rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych oraz dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;
- art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odwoławczej bez dokonania merytorycznego zbadania sprawy - co stanowiło przyczynę nieważności decyzji określoną w art. 156 § 2 k.p.a.;
- art. 11 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności wszystkich przesłanek, którymi organ odwoławczy kierował się przy załatwieniu sprawy oraz brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu pierwszej instancji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa lub ewentualnie o uchylenie w całości obydwu decyzji oraz o umorzenie postępowania i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazała, że w chwili odebrania zwierzęta znajdowały się w należącym do niej lokalu, jednak podczas czynności odebrania zaprzeczyła, aby była ich właścicielem lub opiekunem oraz wskazywała kto jest ich właścicielem i komu udostępniła swój lokal czasowo oraz w jakim celu. W toku postępowania zaniechano natomiast ustalenia właściciela zwierząt, co skutkowało nieprawidłowym dokonaniem ustaleń i wadliwością decyzji.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz oddalenie skargi. Wskazało, że zaskarżona decyzja jest kolejną wydaną w przedmiocie obciążenia skarżącej kosztami utrzymania odebranych zwierząt. Wcześniejsza dotyczyła kosztów utrzymania zwierząt odebranych w dniu 6 maja 2022 r. i ocena jej legalności została dokonana prawomocnym wyrokiem WSA w Opolu z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Op 275/23.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Niniejsza sprawa, stosownie do art. 119 pkt 2 oraz art. 120 p.p.s.a., została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów; a to wobec wniosku organu o rozpoznanie sprawy w tym trybie i braku odpowiedzi skarżącego na ten wniosek w wymaganym terminie.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych kryteriów, ocena wykazała, że brak jest podstaw do podjęcia orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, nie zaistniały nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Z tego też powodu akceptując w całości argumentację organu odwoławczego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodne z prawem, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przechodząc do motywów rozstrzygnięcia zaznaczenia wymaga, że ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji, jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania.
Wyrażoną przez Sąd ocenę prawidłowości działania organów należy poprzedzić dostrzeżeniem, że poddana kontroli Sądu decyzja rozstrzyga o obciążeniu skarżącej kosztami utrzymania odebranych jej zwierząt (kotów), umieszczonych w Miejskim Schronisku dla Bezdomnych Zwierząt w O. Decyzja ta jest niejako konsekwencją wcześniejszego orzeczenia o czasowym odebraniu skarżącej zwierząt i umieszczeniu ich we wskazanym schronisku. Od razu też zaznaczyć trzeba, że w niniejszej sprawie ocenie Sądu nie podlegała kwestia zasadności i legalności odebrania zwierząt skarżącej. Ustalenia w tym zakresie stanowiły bowiem przedmiot odrębnego postępowania, które jak wynika z akt administracyjnych zostało ostatecznie zakończone decyzją Prezydenta Miasta Opola z dnia 4 listopada 2022 r. W niniejszej sprawie ocenie nie podlegały tym samym kwestie związane ze spełnieniem przesłanek orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt, którego adresatem była skarżąca.
Materialną podstawę prawną decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie stanowił art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2023 r., poz. poz. 1580 ze zm.), zwanej nadal ustawą. Przepis ten stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 1 i 3 ustawy, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna.
Przypadek objęty art. 7 ust. 1 ustawy dotyczy czasowego odebrania właścicielowi lub opiekunowi zwierzęcia traktowanego w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy, na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobyt zwierzęcia i przekazania go: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Przepis art. 7 ust. 3 ustawy dotyczy z kolei przypadków niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, kiedy to policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Podstawą do zastosowania art. 7 ust. 4 ustawy jest zatem odebranie zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi w trybie art. 7 ust. 1 lub art. 7 ust. 3 ustawy.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że ziściła się przesłanka obciążenia skarżącej kosztami utrzymania zwierząt na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy. Wydanie decyzji w tym przedmiocie poprzedziła bowiem ostateczna decyzja, którą orzeczono na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o czasowym odebraniu skarżącej zwierząt i umieszczeniu ich w schronisku.
Obciążenie dotychczasowego właściciela lub opiekuna kosztami utrzymania zwierząt umieszczonych w schronisku jest zatem następstwem ostatecznej decyzji przesądzającej o konieczności ich odebrania i umieszczenia ich w schronisku. Podkreślić przy tym trzeba, że decyzja wyda na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy nie ma charakteru fakultatywnego i jej wydanie nie zostało pozostawione uznaniu organu administracji publicznej. Ma ona obligatoryjny i związany charakter wobec czego, jeżeli wobec właściciela/opiekuna została uprzednio wydana decyzja na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy, organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie obciążenia go kosztami utrzymania zwierząt umieszczonych w schronisku. Prowadząc postępowanie w tym przedmiocie ustala przy tym wyłącznie, czy decyzja o czasowym odebraniu zwierząt i umieszczeniu ich w schronisku jest ostateczna, jak długo zwierzęta przebywają w schronisku i jaki jest tam koszt ich utrzymania. Nie bada natomiast kwestii związanych z wydaniem wcześniejszego orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt i nie ocenia legalności tego orzeczenia, którym jest związany. Innymi słowy, jeżeli decyzja o odebraniu zwierząt jest ostateczna i wykonana to organ administracji ma obowiązek orzec o obciążeniu kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia dotychczasowego właściciela lub opiekuna tego zwierzęcia (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 31 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 148/21).
Powyższe oznacza, że ustawa o ochronie zwierząt przewiduje finansową odpowiedzialność za koszty poniesione w celu zapewnienia niezbędnej opieki czasowo odebranemu zwierzęciu, a obowiązek o którym mowa w art. 7 ust. 4 ustawy nakładany jest na dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia, a więc podmiot będący adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy. Stosownie do zarzutów skargi sprowadzających się do kwestionowania ustaleń faktycznych dotyczących podmiotu zobowiązanego do ponoszenia przedmiotowych kosztów podkreślić trzeba, że w postępowaniu dotyczącym obciążenia kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt nie ocenia się zasadności samego odebrania zwierząt. Decyzja w tym przedmiocie wydawana jest w odrębnym, wcześniejszym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 7 ust. 1 lub art. 7 ust. 3 ustawy. W rozpoznawanej sprawie organy nie były zatem uprawnione do badania tego czy skarżąca była właścicielem lub opiekunem odebranych zwierząt. Rozstrzygnięcie co do osoby odpowiedzialnej za koty umieszczone w schronisku zostało już podjęte w funkcjonującej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Prezydent Miasta Opola z dnia 4 listopada 2022 r. orzekającej o czasowym odebraniu skarżącej [...] kotów [...] i umieszczeniu odebranych zwierząt w schronisku. Skoro decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego uznać należy, że jest ona wiążąca w niniejszej sprawie co do osoby zobowiązanej do ponoszenia kosztów, o których mowa w art. 7 ust. 4 ustawy.
Prawidłowo więc w niniejszej sprawie ustalono, że zobowiązaną jest skarżąca. Rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie podlegała natomiast kwestia zasadności obciążenia skarżącej kosztami w łącznej kwocie 29.302 zł.
Zauważyć również przyjdzie, że ustawa nie zawiera jakichkolwiek uregulowań, uszczegóławiających sposób ustalania kosztów transportu, utrzymania i niezbędnego leczenia odebranych zwierząt. Co do zasady przyjąć można, że optymalną metodą ustalania tych kosztów jest metoda kosztorysowa, która polega na zsumowaniu wszystkich szczegółowo udokumentowanych wydatków na usługi i produkty, jakie okazały się niezbędne dla zapewnienia zwierzęciu odpowiedniej opieki. Stosowanie tej metody wiąże się z koniecznością dokonania przez organ ustaleń co do rodzaju, ilości i cen w/w usług i produktów z zakresu transportu, utrzymania i leczenia zwierzęcia. W rezultacie obciążenie dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia kosztami, o których mowa w art. 7 ust. 4 ustawy następuje ściśle na podstawie specyfikacji kosztów faktycznie poniesionych, tj. w oparciu o szczegółowe rozliczenie kosztów przedstawione organowi przez podmiot, któremu zlecono czasowa opiekę nad zwierzętami.
Mając jednak na uwadze to, że ustawa nie zawiera jakichkolwiek uregulowań wskazujących jako obligatoryjny kosztorysowy sposób rozliczania kosztów nie można wykluczyć dopuszczalności ustalenia kosztów przewidzianych w art. 7 ust. 4 ustawy w sposób ryczałtowy zwłaszcza, gdy określona stawka odpowiada faktycznym kosztom utrzymania zwierzęcia ponoszonym przez gminę. Wysokość poniesionych kosztów zastępczego utrzymania odebranych zwierząt winna jednak odpowiadać realnie ponoszonym z tego tytułu wydatkom i powinna być udokumentowana. Z akt sprawy oraz uzasadnienia decyzji winien wynikać sposób obliczenia kosztów, który powinien poddawać się weryfikacji. Inaczej mówiąc, obciążenie strony tymi kosztami organ administracji winien każdorazowo szczegółowo uzasadnić.
Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu zastosowanie w niniejszej sprawie ryczałtowego sposobu ustalenia przedmiotowych kosztów, jako prawnie dopuszczalnego, było prawidłowe i nie naruszało przepisów prawa.
Dostrzec nadto trzeba, że ustalone zaskarżoną decyzją koszty utrzymania dotyczą 23 zwierząt (kotów). W tych okolicznościach, zadaniem Sądu, słusznie Kolegium wskazało w zaskarżonej decyzji, że prowadzenie przez schronisko odrębnej ewidencji kosztów utrzymania w stosunku do każdego zwierzęcia byłoby irracjonalne i ekonomicznie nieuzasadnione. Zauważyć też trzeba, że w toku postępowania – jak wynika z akt administracyjnych - na ryczałtową stawkę utrzymania zwierząt wskazało schronisko, w którym czasowo zostały umieszczone koty odebrane skarżącej.
W ocenie Sądu, nie budzi zatem zastrzeżeń prawnych i faktycznych, przyjęcie w niniejszej sprawie do ustalenia przedmiotowych kosztów stawki opłaty za przebywanie w schronisku kota z cennika opłat za usługi świadczone przez Miejskie Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt w O., przyjętego uchwałą Rady Miasta Opola z dnia 31 sierpnia 2006 r., Nr LXIX/802/06. Przyjęta stawka utrzymania odpowiada bowiem kosztom utrzymania zwierzęcia ponoszonym przez gminę. Z uzasadnienia decyzji wynika przy tym sposób wyliczenia kosztów obciążających skarżącą z tytułu utrzymania czasowo odebranych jej zwierząt. Łączna kwota opłaty, którą została obciążona skarżąca wynosi 29.302 zł i obejmuje utrzymanie 23 kotów przez okres 182 dni (tj. 23 koty x 183 dni x 7 zł stawki utrzymania zwierzęcia). Pomimo błędnego wyliczanie tej kwoty, na co zwróciło uwagę Kolegium w zaskarżonej decyzji, Sąd uznał przy tym za prawidłowe obciążenie skarżącej kosztami w tej wysokości. O ile bowiem prawidłowo wyliczona kwota łączna powinna obejmować 183 dni i wynosić 29.463 zł, to zaistniały w wyliczeniu błąd popełniony przez organ pierwszej instancji nie miał charakteru rażącego. Stosownie też do art. 139 k.p.a. prawidłowo Kolegium uznało, że podwyższenie tej kwoty w postępowaniu odwoławczym o koszty utrzymania zwierząt za 1 dodatkowy dzień byłoby działaniem na niekorzyść strony odwołującej i wobec tego, prawidłowo organ odwoławczy orzekł o obciążeniu skarżącej kosztami w kwocie ustalonej przez organ pierwszej instancji.
Podsumowując, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a zarzuty skargi, w kontekście przedstawionych rozważań, uznać należało za bezpodstawne. Jeszcze raz podkreślić należy, że w przedmiotowym postępowaniu ocenie nie podlegała kwestia legalności odebrania zwierząt. Dopóki też decyzja orzekająca o odebraniu zwierząt nie została wyeliminowana z obrotu prawnego brak jest podstaw do uznania za uzasadnione zarzutów skarżącej dotyczących podważania zakresu podmiotowego obowiązków wynikających z treści skarżonej decyzji. Jednocześnie, w niniejszej sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały wyjaśnione, a ocena organu nie nosi cech dowolności. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji opisuje okoliczności faktyczne i prawne, na tle których doszło do wydania zaskarżonej decyzji. W szczególności też wskazuje sposób ustalenia i wyliczenia kosztów utrzymania zwierząt w okresie objętym decyzją.
W ocenie składu orzekającego organ odwoławczy obszernie i zasadnie wyjaśnił również brak podstaw do przeprowadzenia w sprawie dowodu z to zdaniem Sądu jest prawidłowo uzasadnione.
Rację ma Kolegium podnosząc, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, tj. wobec przyjęcia ryczałtowej, ustalonej przez gminę stawki opłaty za utrzymanie kota w schronisku zostały w sprawie prawidłowo określone.
Sąd uznał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do dokładnego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i oceny stanu faktycznego, zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W szczególności organ odwoławczy nie naruszył wskazanych w skardze regulacji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej subsumcji poczynionych ustaleń faktycznych sprawy pod zastosowane przepisy prawa, co uprawniało go do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Ustalenie stanu faktycznego o prawnego oraz ich wzajemna ocena dokonana przez organy obu instancji były prawidłowe.
Sąd miał również na uwadze to, że organ odwoławczy wskazał - stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Nadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.
Na zakończenie, z uwagi na zarzuty skargi, podkreślenia wymaga, że określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Celem każdego postępowania wyjaśniającego nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się z daną sprawą, lecz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia norm prawa materialnego znajdujących w tej sprawie zastosowanie. Żaden organ nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie środków dowodowych na wskazane przez stronę okoliczności, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające – w ocenie organu procesowego a nie strony postępowania – znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zdaniem Sądu wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie ze względu na znajdującą zastosowanie w rozpoznawanej sprawie normę prawną zostały wyjaśnione, jak i zgromadzono dowody na ich poparcie.
Organ odwoławczy szczegółowo umotywował zgromadzone dowody, i zasadnie wskazał na okoliczności mające znaczenie w sprawie. Wyjaśnił czy się kierował utrzymując orzeczeni I instancji w mocy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Na zakończenie należy także wskazać, że wszystkie przytoczonej wyżej wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.