I SA/Op 910/24

I SA/Op 910/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /sprawozdawca/
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący/
Remigiusz Mazur
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 6, art. 7, art. 7a, art. 61 par. 1, art. 61a par. 1, , art. 77, art. 80, art. 105,  art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 622
art. 103 ust. 1 pkt 2, pkt 3, pkt 5, art. 104
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Asesor sądowy Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 8 grudnia 2023 r., nr SKO.40.2550.2023.dr w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. J. (dalej także: strona, skarżący, wnioskujący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Opolu z dnia 8 grudnia 2023 r., nr SKO.40.2550.2023.dr, mocą którego – po rozpoznaniu zażalenia strony na postanowienie Starosty Opolskiego (dalej także: Starosta) z dnia 22 maja 2023 r., nr KM.5430.167/01.1.2023.AL, o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami -- rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne utrzymano w mocy.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 2 maja 2023 r. strona zwróciła się do Starosty o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie. Postanowieniem z dnia 22 maja 2023 r., nr KM.5430.167/01.1.2023.AL, organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania stronie decyzji administracyjnej o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wskazano, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania z uwagi na okoliczność, że stronie nigdy w przeszłości nie zostały cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami.
W zażaleniu z dnia 31 maja 2023 r., wniesionym z zachowaniem ustawowego terminu, strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazała, że w przeszłości odmówiono jej wydania duplikatu zagubionego dokumentu prawa jazdy. Organ I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i przy piśmie z dnia 9 czerwca 2023 r. przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu.
Na wezwanie Kolegium Starosta w piśmie z dnia 16 listopada 2023 r. wyjaśnił, że nigdy w przeszłości nie cofnięto stronie uprawnień do kierowania pojazdami.
Organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania statuowaną przez art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.), zwanej dalej: k.p.a. – wyjaśnił, że zobligowany był ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę dotyczącą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami. Tym samym wskazał, że zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2023 r. poz. 622 z późn. zm.), dalej: ustawa lub u.k.p. osoba, w stosunku do której została wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, odpowiednio w trybie jej art. 103 ust. 1 pkt 2, 3 lub 5, może uzyskać uprawnienie do kierowania pojazdami po ponownym spełnieniu wszystkich wymagań stawianych osobie po raz pierwszy ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdami. Z przepisu wynika, że w przypadku postępowania o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami, stroną tegoż postępowania może być jedynie osoba, wobec której w przeszłości wydano decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
Przedkładając to na grunt niniejszej sprawy, Kolegium wskazało, że w sprawie jednoznacznie ustalono, iż stronie nigdy w przeszłości nie cofnięto uprawnień do kierowania pojazdami, czego ona sama nie kwestionuje. W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że strona nie miała podstaw do zainicjowania postępowania w sprawie przywrócenia uprawnień, gdyż postępowanie takie byłoby nie tylko bezprzedmiotowe, ale też wnioskujący nie mógłby nawet być stroną takiegoż postępowania, gdyż nie ma interesu prawnego w wydaniu określonego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu odwoławczego zasadnie organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami, w myśl art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W sprawie, w ocenie Kolegium "na tzw. pierwszy rzut oka jawnym jest brak zasadności wszczęcia postępowania, stąd nie sposób wzruszyć postanowienia organu pierwszej instancji".
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący zarzucił wskazanemu na wstępie postanowieniu:
1) obrazę art. 104 w związku z art. 103 ust. 1 pkt 2,3 i 5 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na dowolnym uznaniu, iż przepisy te dotyczące wydania decyzji administracyjnej w przypadku cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami uniemożliwiały rozpoznanie wniosku strony z 2 maja 2023 r. w kierunku wydania decyzji o wydaniu duplikatu utraconego dokumentu prawa jazdy, jeżeli potrzeba taka wynikała wprost z treści wniosku;
2) obrazę art. 7, 7a, 8 k.p.a. oraz art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. wyrażającą się zaniechaniem dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie zebraniem wystarczającego materiału dowodowego, nie wzięciem pod uwagę słusznego interesu skarżącego, prowadzeniem sprawy w sposób nie budzący zaufania skarżącego do organów administracji, oraz rażącym przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, polegającymi na nieuwzględnieniu wniosku strony o wydanie wtórnika prawa jazdy, a następnie nieuwzględnieniu wniosku skarżącego o przywrócenie uprawnień wobec ustania przyczyny, która spowodowała cofnięcie jemu posiadanych w przeszłości uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych w postaci rowerów.
Na tej podstawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie biegu postępowaniu w kierunku rozpoznania wniosku w ramach postępowania o wydanie decyzji o wystawieniu duplikatu utraconego dokumentu prawa jazdy skarżący wskazał, że uzyskał uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B/C w wyniku zdania egzaminu państwowego w dniu 23 czerwca 1997 r., prot. z egz. Nr [...]. Na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 10 kwietnia 2013 r., wydanego w sprawie o sygnaturze akt [...] (data prawomocności 18/04/2013), orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia rowerów na okres 1 roku na podstawie art. 42 § 2 k.k., a to w związku ze skazaniem za przestępstwo z art. 178a§ 2 k.k. polegające na kierowaniu rowerem na drodze publicznej pod wpływem alkoholu. Skazanie przedmiotowym wyrokiem uległo już zatarciu, upłynął też okres obowiązywania zakazu. W związku z tym orzeczeniem skarżącemu nie zatrzymano fizycznie dokumentu prawa jazdy. Natomiast dokument prawa jazdy wcześniej został przez skarżącego zagubiony. W tej sytuacji – jak zaznaczył autor skargi – brak było podstaw zarówno do odmowy wydania skarżącemu zagubionego dokumentu prawa jazdy, jak i ewentualnie do przywrócenia cofniętych wnioskodawcy na okres 1 roku uprawnień, które zostały zresztą cofnięte wyłącznie do jazdy rowerem. Jak dalej zaznaczył, z treści wniosku wprost wynika czego domaga się skarżący oraz jaka jest jego sytuacja prawna i faktyczna. Organ administracji powinien więc potraktować wniosek skarżącego adekwatnie do sytuacji i wszcząć postępowanie w sprawie wydania duplikatu utraconego dokumentu.
Wskazał nadto, iż uprzednio, ten sam organ administracji, nie uwzględnił wniosku skarżącego o wydanie duplikatu utraconego dokumentu, tak więc postawa organu administracji i wydawane przez organ decyzje były w tym przypadku niekonsekwentne, sprzeczne wewnętrznie i wprowadzały stronę w błąd.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi wskazując, że skarga powtarza argumentację podniesioną w zażaleniu, do której ustosunkowano się w treści zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem organu odwoławczego zarzuty skargi nie stanowią podstaw do zmiany zapatrywań na sprawę, do których Kolegium ustosunkowało się w kwestionowanym rozstrzygnięciu i wyjaśniło wszelkie motywy rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Na wstępie podkreślenia wymaga, z uwagi na sformułowane w skardze wnioski, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), dalej także P.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sądu administracyjnego polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: P.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Równocześnie mocą art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część danego aktu (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 5 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1799/07; z 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 22/08; z 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10).
W ocenie Sądu, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia i stanowisko prawne organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Przechodząc do motywów rozstrzygnięcia zaznaczenia wymaga, że ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji, jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania.
Istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do oceny zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o wydania skarżącemu decyzji o przywróceniu mu uprawnień do kierowania pojazdami, w sytuacji gdy w przeszłości uprawnienia takie nie zostały mu cofnięte. Tym samym spór koncentruje się wokół dopuszczalności prowadzenia postępowania w sprawie z wniosku strony o wydanie decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami.
W sporze tym racje mają organy orzekające w sprawie. Strona skarżąca nie dostrzega, na co zwróciło uwagę Kolegium, że zgodnie z art. 104 ustawy osoba, w stosunku do której została wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, odpowiednio w trybie art. 103 ust. 1 pkt 2, 3 lub 5 tej ustawy, może uzyskać uprawnienie do kierowania pojazdami po ponownym spełnieniu wszystkich wymagań stawianych osobie po raz pierwszy ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdami. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, co zasadnie podniosło Kolegium, że w przypadku postępowania o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami, stroną tegoż postępowania może być jedynie osoba, wobec której w przeszłości wydano decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, co w sprawie nie wystąpiło, czego zresztą także nie neguje skarżący.
Niezrozumiały zatem pozostaje zarzut naruszenia art. 104 w związku z art. 103 ust. 1 pkt 2, 3 i 5 ustawy o kierujących pojazdami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Autor skargi wadliwie odkodowuje ich zastosowanie w tej sprawie i nie dostrzega, że skoro stronie nie cofnięto uprawnień, a w obrocie prawnym nie ma decyzji o cofnięciu uprawnień, toteż nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w tej sprawie z wniosku strony, który wyznacza granice działania organu. Zdaniem Sądu, przepisy te nie zostały naruszone.
Nadto nie wiadomo na czym miałoby polegać naruszenie postępowania dowodowego, skoro w obrocie prawnym - jak wskazano powyżej - nie ma i nie było decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami.
W kontrolowanym postępowaniu nie można mówić o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami, skoro wobec strony nie wydano decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
Tym samym nie można się zgodzić z zarzutami wadliwego prowadzenia postępowania. Zdaniem sądu postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad, o których mowa art. 6, art. 7, art. 7a, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyczerpująco zebrał, a następnie rozpatrzył całość materiału dowodowego. Potwierdził fakt niewydania w sprawie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Notabene strona nie dowodzi odmiennie. W tych okolicznościach faktycznych oraz prawnych, w ocenie Sądu, Kolegium dokonało analizy wszelkich istotnych okoliczności występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowało prawidłową normę prawa materialnego, dokonując jej właściwej wykładni celem podjęcia rozstrzygnięcia. Podkreślić trzeba, że postanowienie organu odwoławczego zawiera wszystkie niezbędne elementy i zostało należycie uzasadnione.
W szczególności organ w wystarczającym stopniu odniósł się do argumentacji odwołania, wyjaśniając przy tym przesłanki, którymi kierował się podejmując rozstrzygnięcie.
W sprawie poddanej kontroli Sądu przytoczoną na wstępie skargą za uzasadnione należy uznać przyczyny odmowy wszczęcia postępowania. Za takie należy bowiem uznać sytuacje, które w sposób oczywisty i niewymagający wyjaśnienia stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przepisy ogólne postępowania administracyjnego nie konkretyzują innych, poza wymienioną, oczywistych przyczyn stanowiących podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, dlatego każda sprawa jest traktowana indywidualnie. Jednak przykładem takiej sytuacji, w której zasadna jest odmowa wszczęcia postępowania, jest brak w przepisach prawa podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie postępowania administracyjnego.
Jedynie na marginesie należy dodać, że w kwestii charakteru postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego wielokrotnie wypowiadała się tak doktryna, jak i orzecznictwo. Zgodnie z dotychczasowym (zgodnym i utrwalonym) stanowiskiem sądów administracyjnych rozstrzygnięcie organów administracji publicznej w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego (wobec braku możliwości uznania wnioskodawcy za stronę postępowania) jest rozstrzygnięciem formalnym, a nie merytorycznym (wyrok WSA w Gliwicach z 8 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 318/19, wyrok WSA w Krakowie z 8 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 610/19 a także z NSA 8 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1100/21). W praktyce oznacza to, że w postanowieniu tym nie rozstrzyga się o zasadności żądania. Co więcej, organ nie może rozpatrywać złożonego wniosku merytorycznie (nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania). Nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Zadaniem organu administracji jest wyłącznie zbadanie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania. Już spełnienie jednej z przesłanek odmowy wszczęcia postępowania wskazanych w k.p.a. oznacza konieczność wydania postanowienia o odmowie.
Podsumowując podnieść także należy, że podstaw do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania upatruje się nie tylko w jakichś szczególnych okolicznościach wykluczających czynienie użytku z kompetencji jurysdykcyjnej, ale także w braku przesłanek do wydania przewidzianej prawem decyzji kształtującej czyjąś sytuacją prawną. Ogólnie rzecz ujmując, tylekroć zachodzą wspomniane podstawy, ilekroć ktoś domaga się czynności jurysdykcyjnych od organu administracji publicznej, a obiektywnie nie ma możliwości konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, innymi słowy, nie ma sprawy administracyjnej. O sprawie administracyjnej możemy mówić wówczas, gdy mamy do czynienia z dwoma normami, mianowicie: normą uprawniającą do konkretyzacji prawa (norma kompetencyjna) i normą konkretyzowaną (norma merytoryczna). Pierwsza norma przesądza o samym istnieniu sprawy, a druga – stanowi o prawach i obowiązkach, które mają podlegać konkretyzacji. W konsekwencji konieczne jest wyróżnienie dwóch hipotetycznych stanów faktycznych, a mianowicie stanu faktycznego, od którego zależy sama możliwość podjęcia decyzji stosowania prawa, i stanu faktycznego, od którego zależy treść rozstrzygnięcia. W takim przypadku adekwatną reakcją organu na wniosek jest odmowa wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.), a gdyby zostało ono wszczęte – i tak podlegałoby umorzeniu (art. 105 k.p.a.).
W realiach przedmiotowej sprawy należy także wyjaśnić, z uwagi na zarzuty skargi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.). Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.). Art. 61a § 1 k.p.a. obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., dodano ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 6 poz. 18). Nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Ustawodawca w art. 61a § 1 k.p.a. wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Kolejną przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, które nie zostały skonkretyzowane. Przez inne uzasadnione przyczyny należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, a są to przykładowo: żądanie, które nie podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji, a wymaga innej formy działania, albo żądanie wszczęcia dotyczy sprawy przynależnej do drogi sądowej i właściwy jest sąd powszechny. Do innych przyczyn uzasadniających wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania można zaliczyć przedawnienie materialnoprawne - upływ terminu w którym jednostka może domagać się uprawnienia, wniesienie żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub w której toczy się postępowanie przed właściwym organem; wniesienie żądania po upływie terminu określonego w ustawie, a brak jest podstaw do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. BECK 2019, s. 421 do art. 61a kpa). Art. 61a § 1 k.p.a. wskazuje na przyczyny podmiotowe i przedmiotowe, które uniemożliwiają w ogóle procedowanie w sprawie i załatwienie wniosku w procesowej formie decyzji administracyjnej. Potwierdza to użyte przez ustawodawcę kategoryczne sformułowanie: "nie może być wszczęte". Wyrażenie to jednocześnie wskazuje, że określone w art. 61a § 1 k.p.a. przyczyny muszą być znane organowi w chwili złożenia wniosku, czyli być oczywiste, np. brak podstawy prawnej do wydania decyzji załatwiającej wniesione żądanie, czy też występują okoliczności, które doprowadziłyby do wszczęcia postępowania wymagającego po jego zakończeniu wznowienia tego postępowania lub stwierdzenia nieważności wydanej w nim decyzji. Na tym etapie postępowania organ bada jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Tylekroć zachodzą wspomniane podstawy, ilekroć ktoś domaga się czynności jurysdykcyjnych od organu administracji publicznej, a obiektywnie nie ma możliwości konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, innymi słowy, nie ma sprawy administracyjnej. Powyższe znajduje potwierdzenie w przytoczonych wyżej judykatach oraz w nich przytoczonych (wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.