I SA/Op 861/25

I SA/Op 861/25 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-12-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Koszty sądowe
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Zwrócono uiszczony wpis
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2, par. 2a, par. 3, art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 227
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. na działanie Urzędu Miejskiego w Nysie w przedmiocie całkowitego zablokowania obywatela na urzędowym profilu w serwisie Facebook postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu M. N. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
Uzasadnienie
M. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na - jak sam to określił - bezprawne działanie Urzędu Miejskiego w Nysie polegające na całkowitym zablokowaniu obywatela na urzędowym profilu w serwisie Facebook, naruszające konstytucyjne prawo do informacji publicznej oraz prawo do bezpieczeństwa życia i zdrowia. M. N. (zwany dalej skarżącym), zażądał stwierdzenia, że opisane działanie Urzędu Miejskiego w Nysie (zwanego dalej także Urzędem) stanowi naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także że narusza art. 5 Konstytucji RP, który nakłada na władze publiczne obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony ich życia i mienia.
W uzasadnieniu skargi, skarżący stwierdził, że Urząd zablokował jego konto użytkownika w serwisie Facebook na oficjalnym profilu Urzędu prowadzonym pod nazwą "Miasto i Gmina Nysa" (dalej zwanego: profil urzędowy). Skarżący wskazał, że blokada trwała od 14 września 2024 r. do 24 września 2024 r., a więc dokładnie wówczas, kiedy w Nysie nastąpiła powódź i ogłoszono ewakuację mieszkańców miasta. Blokada konta nastąpiła po opublikowaniu przez skarżącego 14 września 2024 r. wpisu, w którym w sposób merytoryczny zwrócił się z pytaniem o potencjalne zagrożenie wynikające z obecności Z. i zgromadzonych tam substancji chemicznych w kontekście podnoszącego się stanu wody. Zdaniem skarżącego, w tych dnia właśnie Urząd publikował kluczowe komunikaty dotyczące stanu zagrożenia powodziowego, koniecznej ewakuacji, lokalnych działań ratunkowych oraz ostrzeżeń dla ludności. W ocenie skarżącego, w wyniku blokady został on pozbawiony możliwości przeglądania, komentowania i reagowania na publikowane przez urząd treści, co w praktyce oznaczało odcięcie skarżącego od bieżących informacji publicznych przekazywanych za pośrednictwem tego profilu.
W odpowiedzi na skargę, Burmistrz Nysy (zwany dalej także Burmistrzem) wniósł o odrzucenie skargi, a to z uwagi, że:
1) występuje brak legitymacji biernej Urzędu, bowiem stanowi on wyłącznie aparat pomocniczy Burmistrza jako organu wykonawczego Gminy Nysa, Urząd nie posiada osobowości prawnej, jak również nie jest organem, w konsekwencji czego w odniesieniu do Urzędu brak jest przymiotu strony postępowania przed sądami administracyjnymi (art. 32 p.p.s.a.),
2) brak kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie zakreślonej skargą na blokowanie użytkownika na portalu społecznościowym i zgodnie z żądaniem skarżącego (czym jest stwierdzenie przez sąd, że działanie Urzędu stanowiło naruszenie wskazanych przez niego przepisów) - techniczną czynnością blokowania użytkownika na profilu Facebook trudno uznać za mieszczącą się w sferze ingerowania w prawa i wolności obywatela w kontekście dostępu do informacji.
Z ostrożności procesowej, organ wniósł także o oddalenie skargi, a to z uwagi na to, że brak jest znamion bezprawności działania w zarzucanym zakresie, bowiem "blokowanie użytkowników" w portalach społecznościowych nie należy do czynności pozostających w sferze prawa publicznego. Poza tym, sama czynność techniczna "blokowania użytkownika" na portalu społecznościowym nie przesądza o braku dostępu do informacji publicznych, bowiem aktywność obywatela na portalach społecznościowych, w tym możliwość komentowania, nie jest ustawowo określonym sposobem udostępniania informacji publicznej. Krótkotrwała (11 dni) blokada konta skarżącego na profilu Facebooka, nie stanowi w istocie ograniczenia prawa do informacji publicznej w świetle art. 61 Konstytucji, jak również art. 10 i art. 11 ustawy o informacji publicznej. W ocenie Burmistrza, w sprawie brak jest także znamion naruszenia art. 5 Konstytucji, a to z uwagi na to, że blokada konta skarżącego była krótkotrwała, a komunikaty o tożsamej treści były w tym samym czasie publikowane na stronie internetowej Urzędu - a zatem o zdecydowanie szerszym zasięgu (dostępnym powszechnie, nie tylko dla użytkowników portali społeczniościowych). Burmistrz wskazał także, że blokada nastąpiła w szczególnym czasie dla Gminy Nysa, która była dotknięta powodzią i w przestrzeni publicznej występowały informacje niesprawdzone, o różnym źródle pochodzenia, co w sytuacji zarządzania kryzysowego - gdzie pewna i sprawdzona informacja ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa ludności - do obowiązków Burmistrza należało działanie polegające na zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego w pełnym obszarze, a przede wszystkim w wymiarze informacyjnym.
Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że skarżący 15 września 2024 r. wystąpił do Urzędu Miasta w Nysie na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie informacji w zakresie:
- wskazania z imienia i nazwiska i sprawowanej funkcji osoby, która wydała polecenie zablokowania dostępu do profilu skarżącego,
- wskazania z imienia i nazwiska i sprawowanej funkcji osoby, która zablokowała dostęp do profilu skarżącego,
- wskazanie podstawy takiego działania z pełnym uzasadnieniem.
W odpowiedzi na powyższe Sekretarz Miasta działający z upoważnienia Burmistrza Nysy w piśmie z 27 września 2024 r. poinformował skarżącego, że nikt nie wydawał takiego polecenia zablokowania konkretnego profilu, bowiem technicznego blokowania lub usuwania postów użytkowników, którzy szerzyli dezinformację lub mowę nienawiści, bądź też wprowadzali w błąd opinię publiczna w sytuacji nadzwyczajnej, jaka była powódź dokonywali administratorzy profilu. Ze względu na działania podejmowane w nadzwyczajnej sytuacji i w szczególnych emocjach, nie analizowano każdego wpisu z osobna, a w oparciu o najlepiej pojęty interes publiczny, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa, na bieżąco usuwane były różne wpisy o charakterze wyżej opisanym, przy czym w chwili obecnej nie jest możliwe dokładne ustalenie, które konkretnie i czyje wpisy usuwał i dokonywał blokowania profili. Wyżej wskazane działania prowadzone były w celu uniknięcia paniki.
Następnie, kolejnym wnioskiem z 1 października 2024 r. skarżący ponownie zwrócił się w tym samym trybie do Urzędu Miasta w Nysie o u udostępnienie informacji publicznej w zakresie: ile osób 15 września 2024 r. posiadało uprawnienia administratora dla publicznego profilu Gminy Nysa (Miasto i Gmina Nysa) na Facebooku i kto imiennie posiadał 15 września 2024 r. uprawnienia administratora dla publicznego profilu Gminy Nysa na Facebooku.
Odpowiedzi na wniosek z 1 października 2025 r., pismem z 15 października 2024 r. udzielił ponownie Sekretarz Miasta działający z upoważnienia Burmistrza Nysy wskazując, że były to 4 osoby i wskazał te osoby z imienia i nazwiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z póżn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd bada dopuszczalność skargi na dzień jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy została wniesiona przez uprawniony podmiot, spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie i gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu. Uwagi te są istotne, albowiem przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Każdorazowo bowiem badanie merytorycznej zasadności skargi, poprzedzone jest analizą jej dopuszczalności, mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia.
Przeprowadzona przez Sąd ocena dopuszczalności wniesionej skargi prowadzi do wniosku, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został bowiem ściśle określony przepisami prawa, w ten sposób, że sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1–7 p.p.s.a.
W pierwszym rzędzie Sąd zatem ocenił, czy ze względu na przedmiot zaskarżenia skarga wniesiona w niniejszej sprawie może zostać rozpoznana merytorycznie, czy też kwestionowane w niej postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, wydane w postępowaniu karnym, takiej kontroli sądowej nie podlega.
Stosownie do tego wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., sąd orzeka w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119 zzl § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sąd administracyjny orzeka także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Jeżeli dana sprawa nie należy do kategorii wskazanych w art. 3 i art. 4 p.p.s.a., to nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego M. N. uczynił działanie Urzędu Miejskiego w Nysie polegające na całkowitym zablokowaniu jego konta na portalu w serwisie Facebook oficjalnej strony Urzędu Miejskiego w Nysie. Uznał, że to narusza art. 61 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy o informacji publicznej.
Zgodnie z przywołanym art. 61 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obraz (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4).
Z kolei, w świetle art. ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, z późn. zm.) dalej zwana u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Według art. 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).
Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego oraz partie polityczne (art. 4 ust. 2 u.d.i.p.). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są również podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
W ocenie Sądu, przedmiot skargi, którym uczyniono zablokowanie skarżącemu przez Urząd Miasta w Nysie na portalu w serwisie Facebook, nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Czynność ta nie może zatem zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 7 lutego 2025 r., nie każda forma aktywności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, stanowi formę czynności z zakresu administracji publicznej. W związku z tym nie każdy przejaw aktywności takiego podmiotu może stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie z 7 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 2937/24). Nawet jeżeli zatem przyjąć - na co zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę - że organem właściwym w sprawie do udostępniania informacji publicznej i posiadającym legitymację bierną do występowania w postępowaniu sądowoadministrayjnym jest wyłącznie Burmistrz Nysy, a nie Urząd Miejski w Nysie, to i tak skargę należy uznać za niedopuszczalną. Niewątpliwie bowiem profil w mediach społecznościowych określonej instytucji - na co trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - nie służy, co do zasady, do kontaktów z organem. Organ nie ma obowiązku posiadania profilu w mediach społecznościowych i nie jest to oficjalny kanał komunikacji z nim. Posiadanie przez poszczególne organy strony w portalu społecznościowym typu Facebook służy zazwyczaj promocji, a informacje tam zawarte są dostępne nawet pomimo zablokowania możliwości dokonywania komentarzy, które nie mają związku z działalnością organu, są złośliwe czy obraźliwe (postanowienie WSA w Szczecinie z 14 października 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 552/24). Z tych względów owo "zablokowanie profilu", na które wskazuje skarżący w skardze, nie mogło być zakwalifikowane jako czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Podkreślenia wymaga przy tym, że skarżący nie domagał się od organu konkretnej informacji publicznej, a jedynie zakwestionował zablokowanie jego profilu na stronie Facebook Urzędu. Jednocześnie - co istotne - wystąpił on o wyjaśnienie tej kwestii (zablokowania profilu) wnioskami z 15 września 2024 r. i 1 października 2024 r. (powołując się na przepisy u.d.i.p.) i uzyskał odpowiedzi odpowiednio: 27 września 2024 r. i 15 października 2024 r. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby skarżący w jakikolwiek sposób kwestionował udzielone mu odpowiedzi, w tym również w trybie u.d.i.p. Dostrzec również należy, że przedmiotem niniejszej skargi nie uczyniono bezczynności organu polegającej na nieudostępnianiu informacji publicznej przez blokadę dostępu do strony Facebook Urzędu, lecz działanie polegające na zablokowaniu możliwości składania przez obywatela (skarżącego) komentarzy.
Dodatkowo dostrzeżenia wymaga, że nawet jeśli by uznać, że skarżący kwestionuje nieprawidłowe - w jego ocenie - działanie pracowników Urzędu Miejskiego w Nysie i w tym zakresie składa tzw. skargę powszechną, jaką strona niezadowolona z nienależytego wykonywania zadań przez organ może wnieść na zasadzie przepisów działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) - dalej k.p.a., zatytułowanego "Skargi i wnioski". To również w tym przypadku nie podlega ona zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi powszechnej może być bowiem w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 k.p.a.). W postępowaniu skargowym, rozpatrywanym w trybie działu VIII k.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze oraz o sposobie załatwienia skargi. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu w świetle art. 3 § 2, 2a i 3 p.p.s.a.
Stwierdzić zatem należy, że w sytuacji gdy przedmiotem skargi strona czyni działanie organu, to nie podlega zaskarżeniu do Sądu bezczynność organu wyższego stopnia w rozpatrzeniu skargi na działalność organu podległego. Przepisy działu VIII k.p.a. o postępowaniu skargowym, jak już wyżej wyjaśniono, nie przewidują wydania przez uprawniony organ po rozpatrzeniu skargi, jakiegokolwiek aktu lub czynności tego organu podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a zatem skarga taka nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego i należy uznać ją za niedopuszczalną.
Z powyższych względów skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co Sąd orzekł jak w sentencji.