I SA/Op 85/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał skargę K. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, dotyczącą określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. i I kwartał 2016 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z sześciu faktur wystawionych przez firmę A. W., twierdząc, że nie odzwierciedlają one rzeczywistych transakcji gospodarczych. Ustalono, że A. W. nie posiadał zaplecza technicznego ani kadrowego do wykonania usług, nie udowodnił ich realizacji, a nawet nie był zarejestrowany jako podatnik VAT w momencie wystawienia części faktur. Dodatkowo, w odniesieniu do A. W. toczyło się postępowanie karne skarbowe. Podatnik nie przedstawił dowodów potwierdzających rzeczywiste wykonanie usług ani nie współpracował z organami w celu wyjaśnienia sprawy. Sąd, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i ustalenia organów z postępowań wobec A. W., uznał, że faktury te były 'puste' i nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W konsekwencji, sąd oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organów podatkowych co do braku prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa do odmowy odliczenia VAT w przypadku fikcyjnych faktur, znaczenie rzetelności transakcji gospodarczych, obowiązek należytej staranności podatnika.
Dotyczy sytuacji, w których organy podatkowe skutecznie udowodnią fikcyjność transakcji i brak świadomości (lub świadomość) podatnika co do tej fikcyjności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane.
Uzasadnienie
Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym prawem podatnika, ale nie jest prawem bezwarunkowym. Warunkiem jego realizacji jest faktyczne nabycie towaru lub usługi oraz związek z czynnościami opodatkowanymi. Faktury muszą odzwierciedlać rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych. W przypadku stwierdzenia fikcyjności transakcji, prawo do odliczenia nie przysługuje na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.
Czy organ podatkowy może opierać się na dowodach zebranych w innych postępowaniach, w tym wobec innych podatników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy może dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem, w tym materiały zebrane w innych postępowaniach.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem. Organ samodzielnie ocenia materiał dowodowy pochodzący z innego postępowania.
Czy podatnik, który świadomie posługuje się 'pustymi' fakturami, może powoływać się na dobrą wiarę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik świadomy posługiwania się 'pustymi' fakturami nie może skutecznie powoływać się na dobrą wiarę.
Uzasadnienie
Jeśli podatnik jest świadomy, że za fakturą nie idzie rzeczywista usługa, traci prawo do odliczenia podatku naliczonego. Brak współpracy z organem podatkowym w celu ustalenia faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych dodatkowo potwierdza tę świadomość.
Przepisy (11)
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Z tytułu nabycia towarów i usług w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podmiot, który wystawił fakturę, obowiązany jest do zapłaty podatku wynikającego z tej faktury, nawet jeśli podatnik nabywający towar lub usługę nie ma prawa do odliczenia.
o.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części i wydać decyzję merytorycznie rozstrzygającą sprawę.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
o.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
Zasady dopuszczania dowodów zebranych w innych postępowaniach.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Podatnik nie wykazał, że nabył usługi od firmy A. W. • Firma A. W. nie posiadała zaplecza technicznego ani kadrowego do wykonania usług. • Podatnik działał z pełną świadomością posługiwania się 'pustymi' fakturami. • Brak współpracy podatnika z organami w celu wyjaśnienia sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego, oceny dowodów, czynnego udziału strony. • Zarzut naruszenia przepisów prawa unijnego (Dyrektywa VAT) poprzez pozbawienie prawa do odliczenia. • Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 233 § 1 o.p. • Zarzut naruszenia art. 2a o.p. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść podatnika. • Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 21 § 3 i 4 o.p. • Zarzut naruszenia art. 121 § 1 i 122 o.p. poprzez nieprawidłowe prowadzenie postępowania. • Zarzut naruszenia art. 125 § 112 o.p. w zw. z art. 139 § 1 o.p. poprzez nieuzasadnione przedłużanie postępowania. • Zarzut naruszenia art. 123, 187 § 1, 2, 3 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów. • Zarzut naruszenia art. 191 o.p. poprzez niewłaściwą ocenę dowodów. • Zarzut naruszenia art. 192 o.p. poprzez brak możliwości wypowiedzenia się do dowodów. • Zarzut naruszenia art. 193 § 1-6 o.p. poprzez nieuzasadnione uznanie ksiąg za nierzetelne. • Zarzut naruszenia art. 210 § 4 o.p. poprzez brak uzasadnienia decyzji. • Zarzut naruszenia art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. poprzez pozbawienie prawa do odliczenia. • Zarzut naruszenia art. 99 ust. 12 u.p.t.u. poprzez wydanie decyzji określającej zobowiązanie.
Godne uwagi sformułowania
faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych • A. W. stwarzał jedynie pozory prowadzenia działalności gospodarczej • podatnik odliczając podatek z faktur dotyczących transakcji, które nie miały miejsca, działał z pełną świadomością • jeśli faktura jest 'pusta', to okoliczność ta jest objęta świadomością (a najczęściej i wolą) odbiorcy faktury • nie można skutecznie powoływać się na dobrą wiarę
Skład orzekający
Aleksandra Sędkowska
przewodniczący sprawozdawca
Anna Komorowska-Kaczkowska
członek
Marzena Łozowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odmowy odliczenia VAT w przypadku fikcyjnych faktur, znaczenie rzetelności transakcji gospodarczych, obowiązek należytej staranności podatnika."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w których organy podatkowe skutecznie udowodnią fikcyjność transakcji i brak świadomości (lub świadomość) podatnika co do tej fikcyjności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji. Pokazuje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują rzetelność transakcji i jakie dowody są kluczowe w takich sprawach.
“Fikcyjne faktury VAT: Kiedy prawo do odliczenia staje się pułapką?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.