I SA/Op 823/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuRolniczka K. J. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych PROW 2014-2020. Spór wynikał z odmowy przyznania płatności ekologicznej na rok 2022, spowodowanej uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie. Po wcześniejszych postępowaniach i uchyleniu decyzji przez WSA, organ ponownie odmówił przyznania płatności, a następnie ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości ponad 58 tys. zł, w tym zaliczki. Rolniczka zarzucała naruszenie przepisów K.p.a. i wadliwość czynności kontrolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, uznając, że wypłacona zaliczka stanowi nienależnie pobraną płatność w rozumieniu art. 29 ustawy o ARiMR, gdyż została przekazana bez podstawy prawnej po ostatecznej odmowie przyznania płatności. Sąd podkreślił, że postępowanie o zwrot nienależnie pobranych środków jest odrębne od postępowania o przyznanie płatności, a wcześniejsza decyzja odmawiająca przyznania płatności miała walor ostateczności i nie została wstrzymana. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani procesowego, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji, ani też przedawnienia roszczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że wypłacona zaliczka na płatności rolne podlega zwrotowi w przypadku ostatecznej odmowy przyznania płatności, nawet jeśli rolnik kwestionuje wadliwość czynności kontrolnych, które doprowadziły do odmowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami ekologicznymi PROW i procedurą ustalania zwrotu nienależnie pobranych środków. Kwestia wadliwości kontroli została rozstrzygnięta w innej sprawie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wypłacona zaliczka na płatności ekologiczne podlega zwrotowi, jeśli ostateczna decyzja odmawia przyznania tych płatności z powodu uniemożliwienia kontroli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wypłacona zaliczka stanowi nienależnie pobraną płatność i podlega zwrotowi, ponieważ została przekazana bez podstawy prawnej po ostatecznej odmowie przyznania płatności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności jest odrębne od postępowania o przyznanie płatności. Skoro ostateczna decyzja odmówiła przyznania płatności, wypłacona zaliczka stała się nienależna i podlega zwrotowi na podstawie art. 29 ustawy o ARiMR.
Czy wadliwość czynności kontrolnych może stanowić podstawę do uchylenia decyzji o zwrocie nienależnie pobranych płatności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli kwestia odmowy przyznania płatności z powodu wadliwości kontroli została już prawomocnie rozstrzygnięta w innej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zarzuty dotyczące wadliwości czynności kontrolnych były już przedmiotem oceny w innej sprawie, która zakończyła się prawomocnym oddaleniem skargi. Zasada powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) uniemożliwia ponowne rozpatrywanie tych kwestii.
Czy wniesienie skargi na decyzję odmawiającą przyznania płatności wstrzymuje wydanie decyzji o zwrocie nienależnie pobranych płatności?
Odpowiedź sądu
Nie, samo wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, chyba że zostanie to postanowione przez organ lub sąd.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 61 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzając, że skarga nie wstrzymuje wykonalności decyzji, która zachowuje walor ostateczności do czasu ewentualnego wstrzymania jej wykonania.
Przepisy (8)
Główne
Rozp. Wyk. KE 809/2014 art. 7 § ust. 1-3
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014
W przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę. Obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli płatność została dokonana na skutek pomyłki organu, której beneficjent nie mógł wykryć w zwykłych okolicznościach.
u.o. ARiMR art. 29 § ust. 1
Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Środki publiczne pochodzące z funduszy UE lub krajowe, przeznaczone na współfinansowanie lub pomoc przyznawaną decyzją administracyjną, podlegają zwrotowi, jeżeli zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa.
Pomocnicze
Rozp. PE i Rady 1306/2013 art. 54 § ust. 3a pkt 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozp. Rady (WE, EURATOM) 2988/95 art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95
Przedawnienie obowiązku zwrotu płatności finansowanych ze środków unijnych następuje po 4 latach od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości lub najpóźniej 8 lat, z uwzględnieniem przerwania biegu terminu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. • Zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego. • Zarzuty naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie. • Twierdzenie o wadliwości czynności kontrolnych jako podstawie do odmowy przyznania płatności i zwrotu zaliczek.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Namysłowie z dnia 28 maja 2024 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych PROW 2014-2020. • Sama Skarżąca nadal upatruje spór w niniejszej sprawie w rozstrzygnięciu kwestii, czy Dyrektor ARiMR w Opolu zasadnie odmówił jej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 rok (tu: płatności ekologiczne w tym przyznanie kosztów transakcyjnych), to przedmiotem obecnie zaskarżonej decyzji jest wyłącznie zagadnienie, czy w dacie jej wydania zaistniały podstawy prawne do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. • Wprawdzie na co Skarżąca wskazuje w swojej skardze, decyzja ta została zaskarżona do tut. Sądu, jednakże nie pozbawia to, jej waloru ostateczności, a tym samym wykonalności, chyba, że w określonych okolicznościach dojdzie do wstrzymania jej wykonalności przez sam organ, czy też sąd administracyjny. • Z uwagi prawomocny charakter tego wyroku i wnikającą z tego faktu powagi rzeczy osądzonej ( res iudicata) , a tym samym związanie tym wyrokiem składu orzekającego w niniejszej sprawie, koniecznym stało się pominięcie w dalej czynionych rozważaniach, odniesienia się do tych zarzutów skargi, które były już przedmiotem oceny w postępowaniu zawisłym przed tut. Sądem w sprawie o sygn. […]
Skład orzekający
Grzegorz Gocki
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Judecki
sędzia
Anna Komorowska-Kaczkowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wypłacona zaliczka na płatności rolne podlega zwrotowi w przypadku ostatecznej odmowy przyznania płatności, nawet jeśli rolnik kwestionuje wadliwość czynności kontrolnych, które doprowadziły do odmowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami ekologicznymi PROW i procedurą ustalania zwrotu nienależnie pobranych środków. Kwestia wadliwości kontroli została rozstrzygnięta w innej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla rolników tematu płatności unijnych i procedury ich zwrotu, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonych zasadach proceduralnych i materialnoprawnych.
“Rolniku, uważaj! Zaliczka na dopłaty może wrócić do budżetu UE, nawet jeśli kwestionujesz kontrolę.”
Dane finansowe
WPS: 58 108,28 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.